Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN VĂN MINH XÁC ĐỊNH MỘT SỐ LOẠI VI KHUẨN, KHÁNG SINH TỒN
Trang 1Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
NGUYỄN VĂN MINH
XÁC ĐỊNH MỘT SỐ LOẠI VI KHUẨN, KHÁNG SINH TỒN DƯ TRONG SỮA BÒ NUÔI TẠI TỈNH VĨNH PHÚC
VÀ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG
Chuyên ngành: Thú y
Mã số: 60.62.50
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS NGUYỄN QUANG TUYÊN
THÁI NGUYÊN - 2010
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, số liệu
và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc sử dụng để bảo vệ một học vị nào
Tôi xin cam đoan, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã đƣợc cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc
Thái Nguyên, tháng 10 năm 2010
Tác giả luận văn
Nguyễn Văn Minh
Trang 3Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
Tôi xin gửi lời cám ơn tới người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp luôn động viên giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này
Thái Nguyên, tháng 10 năm 2010
Tác giả luận văn
Nguyễn Văn Minh
Trang 4MỤC LỤC
Trang
1.1 Tác hại của tồn dư vi sinh vật và kháng sinh trong sữa tươi 3 1.1.1 Tác hại của tồn dư vi sinh vật trong sữa tươi 3 1.1.2 Tác hại của tồn dư kháng sinh trong sữa tươi 6 1.2 Nguyên nhân của sự tồn dư vi sinh vật và kháng sinh trong sữa tươi 10 1.2.1 Nguyên nhân của sự tồn dư vi sinh vật trong sữa tươi 10 1.2.2 Nguyên nhân của sự tồn dư kháng sinh trong sữa tươi 14 1.3 Đặc điểm của một số loại vi sinh vật gây viêm vú bò 17 1.3.1 Vi khuẩn Staphylococcus aureus (Sta aureus) 18 1.3.2 Vi khuẩn Streptococcus agalactiae (Strep agalactiae) 20
1.4.5 Hoạt phổ, cơ chế tác dụng của kháng sinh, sự kháng thuốc 31
1.5 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 32 1.5.1 Tình hình nghiên cứu bệnh viêm vú bò sữa 32 1.5.2 Tình hình nghiên cứu sự tồn dư kháng sinh trong sữa bò tươi 35
Chương 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, VẬT LIỆU
VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 42
Trang 5Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
1
2.1 Đối tượng, nội dung, vật liệu và địa điểm nghiên cứu 42
2.2.1 Khảo sát, điều tra thực trạng chăn nuôi bò sữa tại Vĩnh Phúc 42 2.2.2 Kiểm tra một số chỉ tiêu vệ sinh ảnh hưởng đến chất lượng sữa tươi 42 2.2.3 Phân lập và giám định các loại vi khuẩn có trong mẫu sữa 42 2.2.4 Phân loại một số vi khuẩn có trong mẫu sữa 42 2.2.5 Kiểm tra độc lực của một số chủng vi khuẩn phân lập được 43 2.2.6 Kiểm tra tồn dư kháng sinh trong mẫu sữa thu thập ở từng bò nuôi tập trung 43 2.2.7 Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp cải thiện tình trạng ô nhiễm
2.4.2 Phương pháp kiểm tra một số chỉ tiêu vệ sinh ảnh hưởng đến chất
2.4.5 Phương pháp kiểm tra nhanh bệnh viêm vú bằng thuốc thử CMT 45
2.4.7 Phương pháp định loại một số vi khuẩn 48 2.4.8 Phương pháp phân biệt một số chủng Streptococcus 49 2.4.9 Phương pháp phân loại một số chủng Staphylococcus 50 2.4.10 Xác định tồn dư kháng sinh trong sữa bằng phương pháp vi sinh vật 52
3.1 Kết quả điều tra tình hình chăn nuôi bò sữa tại tỉnh Vĩnh Phúc 56
Trang 63.3.1 Kết quả kiểm tra một số vi khuẩn hiếu khí tại nền chuồng nuôi bò sữa 68 3.3.2 Kết quả kiểm tra một số vi khuẩn hiếu khí trên da bầu vú bò sữa 70 3.3.3 Kết quả kiểm tra bò viêm vú phi lâm sàng bằng phương pháp CMT 71 3.4 Kết quả phân lập và giám định các loại vi khuẩn có trong mẫu sữa 73 3.5 Kết quả phân loại một số vi khuẩn có trong mẫu sữa 74 3.5.1 Kết quả phân loại vi khuẩn Staphylococcus spp theo cơ sở lấy mẫu 74 3.5.2 Kết quả phân loại vi khuẩn Streptococcus spp theo cơ sở lấy mẫu 75 3.6 Kết quả kiểm tra độc lực của một số chủng vi khuẩn phân lập được 76 3.7 Kết quả kiểm tra tồn dư kháng sinh trong mẫu sữa thu thập ở từng bò
3.8 Đề xuất một số giải pháp nhằm cải thiện tình trạng tồn dư vi sinh vật,
Trang 7Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
3 BsDA Bacillus stearothemophilus Disc Assay
4 CAMP Christie – Atkins – Munch – Peterson
5 CFU Conoly Forming Unit
6 CMT California mastitis tets
10 FPT Four plate Test
11 HPLC Hight performanece Liquid Chromatography
12 MRL Maxinum residue level
20 TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam
21 TSVK Tổng số vi khuẩn hiếu khí và yếm khí tùy tiện
Trang 8DANH MỤC CÁC BẢNG SỐ LIỆU
Số
1 Bảng 3.1 Số lượng và sản lượng sữa của đàn bò sữa ở Vĩnh Phúc 56
2 Bảng 3.2a Kết quả điều tra vệ sinh thức ăn, nguồn nước 59
3 Bảng 3.2b Kết quả điều tra vệ sinh chuồng trại bằng dung dịch sát trùng
4 Bảng 3.3 Kết quả điều tra hiện trạng vệ sinh vắt sữa 63
5 Bảng 3.4 Tình hình bò sữa bị viêm vú thể lâm sàng 64
6 Bảng 3.5 Tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị bệnh cho bò sữa 66
7 Bảng 3.6 Kết quả kiểm tra một số vi khuẩn hiếu khí tại nền chuồng nuôi
8 Bảng 3.7 Kết quả kiểm tra một số vi khuẩn hiếu khí trên da bầu vú bò sữa 71
9 Bảng 3.8 Kết quả kiểm tra bò viêm vú phi lâm sàng bằng phương pháp
10 Bảng 3.9 Kết quả phân lập các loại vi khuẩn trong mẫu sữa núm vú 73
11 Bảng 3.10 Kết quả phân loại vi khuẩn Staphylococcus spp 74
12 Bảng 3.11 Kết quả phân loại vi khuẩn Streptococcus spp 75
13 Bảng 3.12 Kết quả kiểm tra độc lực của mốt số chủng vi khuẩn phân lập 76
14 Bảng 3.13 Kết quả kiểm tra tồn dư kháng sinh trong sữa 77
Trang 9Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Số
1 Hình ảnh 01 Đồ thị biểu diễn sản lƣợng sữa TB của 01 bò/năm (tấn) 58
2 Hình ảnh 02 Đồ thị biểu diễn kết quả điều tra chất lƣợng vệ sinh
6 Hình ảnh 06 Đồ thị biểu diễn tần xuất sử dụng mỗi loại kháng sinh 67
7 Hình ảnh 07 Đồ thị biểu diễn kết quả kiểm tra bò viêm vú bằng
Trang 100
DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH
Số
1 Ảnh 01 Kiểm tra khuẩn lạc
2 Ảnh 02 Vi khuẩn Sta.aureus trên môi trường thạch máu
3 Ảnh 03 Vi khuẩn Sta.aureus trên môi trường Bair packer
4 Ảnh 04 Thử phản ứng CAMP
5 Ảnh 05 Phản ứng CMT
6 Ảnh 06 Tồn dư kháng sinh trong sữa
Trang 11data error !!! can't not
read
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 17data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 26data error !!! can't not
read
Trang 27data error !!! can't not
read