Nghiên cứu sự lưu hành của vi khuẩn Pasteurella multocida trong bệnh tụ huyết trùng ở trâu, bò tại một số huyện có dịch trên địa bàn tỉnh Hà Giang và biện

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN THỊ HÀ NGHIÊN CỨU SỰ LƯU HÀNH CỦA VI KHUẨN PASTEURELLA

Trang 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN THỊ HÀ

NGHIÊN CỨU SỰ LƯU HÀNH CỦA VI KHUẨN

PASTEURELLA MULTOCIDA TRONG BỆNH TỤ HUYẾT TRÙNG

Ở TRÂU, BÕ TẠI MỘT SỐ HUYỆN CÓ DỊCH TRÊN ĐỊA BÀN

TỈNH HÀ GIANG VÀ BIỆN PHÁP PHÕNG TRỊ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Thái Nguyên, năm 2010

Trang 2

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN THỊ HÀ

NGHIÊN CỨU SỰ LƯU HÀNH CỦA VI KHUẨN

PASTEURELLA MULTOCIDA TRONG BỆNH TỤ HUYẾT TRÙNG

Ở TRÂU, BÕ TẠI MỘT SỐ HUYỆN CÓ DỊCH TRÊN ĐỊA BÀN

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do tôi trực tiếp thực

hiện cùng với sự giúp đỡ của TS Đặng Xuân Bình Các số liệu, hình ảnh và

kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ

một công trình nào khác Tôi xin đảm bảo rằng các thông tin, trích dẫn trong

luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Hà

Trang 4

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã luôn nhận được sự giúp đỡ quý báu, chỉ bảo tận tình của các thầy trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Nhân dịp này, cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc đối với thầy: T.S Đặng Xuân Bình, người đã trực tiếp hướng dẫn tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tôi xin trân trọng cảm ơn Khoa Sau đại học - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, tập thể cán bộ nghiên cứu của Bộ môn Công nghệ Vi Sinh

- Viện Khoa học Sự sống, Chi cục Thú y Hà Giang, cùng gia đình, bạn bè đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất, giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thành luận văn này

Thái Nguyên, ngày… tháng….năm 2010

Trang 5

MỤC LỤC

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng

Danh mục các hình

Trang

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài 2

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

1.1 Tình hình nghiên cứu bệnh tụ huyết trùng trong và ngoài nước 3

1.1.1 Tình hình nghiên cứu trong nước 3

1.1.2 Tình hình nghiên cứu ngoài nước 4

1.2 Đặc điểm dịch tễ bệnh tụ huyết trùng 6

1.2.1 Quá trình sinh dịch 6

1.2.1.1 Nguồn bệnh 6

1.2.1.2 Yếu tố truyền lây 7

1.2.1.3 Động vật mẫn cảm 8

1.2.2 Tuổi mắc bệnh 9

1.2.3 Mùa vụ phát bệnh và tần suất xuất hiện dịch 10

1.2.4 Vùng phát bệnh 12

1.2.5 Hiện tượng mang vi khuẩn Pasteurella multocida ở đường hô hấp trên của động vật khoẻ 13

1.3 Các đặc tính sinh học của mầm bệnh 15

1.3.1 Phân loại vi khuẩn Pasteurella multocida 15

Trang 6

1.3.2 Đặc điểm hình thái và tính chất bắt màu 16

1.3.3 Đặc tính nuôi cấy 16

1.3.4 Đặc tính sinh hoá 19

1.3.5 Kháng nguyên của vi khuẩn P multocida 21

1.3.6 Sức đề kháng của vi khuẩn P multocida 24

1.4 Bệnh tụ huyết trùng do vi khuẩn P multocida gây ra 25

1.4.1 Biểu hiện đặc trưng của trâu, bò mắc bệnh tụ huyết trùng 25

1.4.1.1 Triệu chứng của trâu, bò mắc bệnh tụ huyết trùng 25

1.4.1.2 Bệnh tích 27

1.4.2 Chẩn đoán bệnh 27

1.4.2.1 Chẩn đoán lâm sàng 27

1.4.2.2 Chẩn đoán vi khuẩn học 27

1.4.2.3 Chẩn đoán huyết thanh học 28

1.4.3 Phòng và trị bệnh 29

1.4.3.1 Phòng bệnh 29

1.4.3.2 Điều trị bệnh 30

CHƯƠNG 2: NỘI DUNG - NGUYÊN LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 32

2.1 Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu 32

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 32

2.1.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 32

2.2 Nội dung nghiên cứu 32

2.2.1 Điều tra một số đặc điểm dịch tễ bệnh tụ huyết trùng tại tỉnh Hà Giang 32

2.2.2 Phân lập vi khuẩn Pasteurella multocida từ dịch ngoáy mũi gia súc khoẻ 32

2.2.3 Đề xuất biện pháp phòng chống bệnh tụ huyết trùng tại tỉnh Hà Giang 33

2.3 Nguyên liệu dùng cho nghiên cứu 33

2.3.1 Mẫu bệnh phẩm dùng phân lập vi khuẩn 33

2.3.2 Động vật thí nghiệm 33

Trang 7

2.3.3 Hóa chất và dụng cụ nghiên cứu 33

2.4 Phương pháp nghiên cứu 34

2.4.1 Phương pháp nghiên cứu dịch tễ học 34

2.4.2 Phương pháp tính tỷ lệ và hệ số 34

2.4.3 Phương pháp xác định tương quan giữa các yếu tố khí hậu và số gia súc mắc bệnh tụ huyết trùng 35

2.4.4 Phương pháp nuôi cấy, phân lập và xác định vi khuẩn Pasteurella multocida 37

2.4.4.1 Phương pháp nuôi cấy, phân lập 37

2.4.4.2 Phương pháp xác định tính chất sinh vật, hoá học của P multocida 38

2.4.5 Kiểm tra độc lực của vi khuẩn của vi khuẩn Pasteurella multocida phân lập được 41

2.4.5.1 Kiểm tra độc lực của vi khuẩn trên chuột bạch 41

2.4.5.2 Phương pháp làm kháng sinh đồ 42

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 43

3.1 Đặc điểm dịch tễ học bệnh tụ huyết trùng gia súc tại Hà Giang 43

3.1.1 Tình hình bệnh tụ huyết trùng trâu, bò, lợn trên địa bàn tỉnh Hà Giang từ năm 2007 - 2009 43

3.1.2 Tần suất xuất hiện dịch bệnh tụ huyết trùng trâu, bò tại các huyện từ năm 2007 - 2009 45

3.1.3 Kết quả điều tra trâu, bò mắc bệnh và chết do bệnh tụ huyết trùng trâu, bò theo loài gia súc 47

3.1.4 Kết quả điều tra trâu, bò mắc bệnh và chết do bệnh tụ huyết trùng trâu, bò theo mùa vụ 49

3.1.5 Kết quả điều tra trâu, bò mắc bệnh và chết do bệnh tụ huyết trùng trâu, bò theo lứa tuổi 51

3.1.6 Triệu chứng đặc trưng của trâu, bò mắc bệnh tụ huyết trùng 55

3.2 Nghiên cứu mức độ và thời gian xảy ra dịch bệnh 56

3.2.1 Nghiên cứu mức độ dịch và hệ số năm dịch 56

Trang 8

3.2.2 Nghiên cứu thời điểm phát dịch, mùa dịch 57

3.3 Nghiên cứu các yếu tố tự nhiên ảnh hưởng đến bệnh tụ huyết trùng trâu, bò 60 3.3.1 Kết quả điều tra trâu, bò mắc bệnh và chết do bệnh tụ huyết trùng trâu, bò theo vùng địa lý 61

3.3.2 Ảnh hưởng các yếu tố khí hậu 64

3.4 Kết quả phân lập, xác định một số đặc tính sinh vật hoá học, độc lực Pasteurella multocida từ dịch ngoáy mũi của gia súc tại tỉnh Hà Giang 68

3.4.1 Kết quả phân lập vi khuẩn Pasteurella multocida từ dịch ngoáy mũi của gia súc khoẻ 68

3.4.2 Kết quả giám định một số đặc tính sinh vật hoá học của các chủng vi khuẩn Pasteurella multocida phân lập 69

3.4.3 Kết quả thử độc lực của các chủng vi khuẩn Pasteurella multocida phân lập 70

3.4.4 Kết quả thử tính mẫn cảm với kháng sinh và hoá dược của các chủng Pasteurella multocida phân lập 72

3.4.5 Kết quả xác định type của Pasteurella multocida bằng kỹ thuật PCR 73

3.4.6 Kết quả thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh tụ huyết trùng trâu, bò 73

3.4.7 Biện pháp phòng trị bệnh tụ huyết trùng trâu, bò tại Hà Giang 75

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 77

DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ 79

TÀI LIỆU THAM KHẢO 80

Trang 9

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

P multocida : Pasteurella multocida

Trang 10

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 1.1 Phân biệt các loài Pasteurella 21

Bảng 1.2 Mối quan hệ giữa hai hệ thống phân loại Carter - Robert 22

Bảng 1.3 Hệ thống phân loại serotype của P multocida 24

Bảng 3.1 Kết quả điều tra tình hình bệnh tụ huyết trùng gia súc tại Hà

Giang từ năm 2007 - 2009 43Bảng 3.2 Tần suất xuất hiện dịch tụ huyết trùng tại Hà Giang 45Bảng 3.3 Kết quả xác định tỷ lệ trâu bò mắc bệnh, chết, tử vong do bệnh tụ

huyết trùng theo loài gia súc 48Bảng 3.4 Kết quả xác định tỷ lệ trâu bò mắc bệnh, chết, tử vong do bệnh

tụ huyết trùng theo mùa vụ 50Bảng 3.5 Kết quả xác định tỷ lệ trâu, bò mắc bệnh, chết, tử vong do bệnh

tụ huyết trùng theo lứa tổi 53Bảng 3.6 Kết quả theo dõi triệu chứng đặc trưng của trâu bò mắc bệnh tụ

huyết trùng 55Bảng 3.7 Hệ số năm dịch tụ huyết trùng trâu, bò từ năm 2007 - 2009 56Bảng 3.8 Hệ số tháng dịch tụ huyết trùng trâu, bò 58Bảng 3.9 Kết quả xác định tỷ lệ trâu, bò mắc bệnh, chết, tử vong do bệnh

tụ huyết trùng theo vùng địa lý 63Bảng 3.10 Mối tương quan giữa các yếu tố khí hậu với trâu, bò mắc bệnh

tụ huyết trùng trung bình/tháng từ năm 2007 - 2009 65

Bảng 3.11 Kết quả phân lập Pasteurella multocida từ dịch ngoáy mũi gia

súc khoẻ 68Bảng 3.12 Kết quả giám định một số đặc tính sinh vật hoá học của vi

khuẩn Pasteurella multocida phân lập 70 Bảng 3.13 Kết quả thử độc lực của các chủng Pasteurella multocida phân lập 71

Trang 11

data error !!! can't not

read

Trang 12

read

Trang 13

read

Trang 14

read

Trang 15

read

Trang 17

read

Trang 18

read

Trang 19

read

Trang 20

read

Trang 21

read

Trang 22

read

Trang 23

read

Trang 24

read

Trang 26

read

Trang 27

read

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	315,21 KB