Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, những số liệu đã được sử dụng trong bản luận văn này là hoàn toàn tr
Trang 1Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
i
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
LÊ DUY
NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG BÃ DONG RIỀNG LÀM THỨC ĂN BỔ
SUNG NUÔI BÒ THỊT TẠI HUYỆN NGUYÊN BÌNH,
TỈNH CAO BẰNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP
Thái Nguyên - Năm 2010
Trang 2ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
LÊ DUY
NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG BÃ DONG RIỀNG LÀM THỨC ĂN BỔ
SUNG NUÔI BÒ THỊT TẠI HUYỆN NGUYÊN BÌNH,
Trang 3Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng, những số liệu đã được sử dụng trong bản luận
văn này là hoàn toàn trung thực và chưa hề sử dụng cho bảo vệ một học vị
nào Mọi sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luận văn đều đã được cảm ơn Các
thông tin, tài liệu trình bày trong luận văn này đã được ghi rõ nguồn gốc
Tác giả
Lê Duy
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Nhân dịp hoàn thành luận văn khoa học này, cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng sâu sắc tới:
Tập thể thầy cô giáo hướng dẫn: TS Trần Trang Nhung, PGS TS
Hoàng Toàn Thắng đã đầu tư nhiều công sức và thời gian hướng dẫn tôi
trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn
Đảng uỷ, Ban giám hiệu, Khoa sau Đại học, các thầy cô giáo khoa Chăn nuôi - Thú y Trường ĐH Nông Lâm Thái Nguyên
UBND huyện Nguyên Bình, Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện, T r ạ m
K N K L h u y ệ n , UBND và các hộ nông dân xã Thành Công huyện Nguyên Bình đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ trong thời gian học tập và quá trình thực hiện đề tài
Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể gia đình và bè bạn gần xa
đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ về mọi mặt, khuyến khích, động viên tôi hoàn thành luận văn khoa học này
Thái Nguyên, ngày tháng năm 2010
Tác giả
Lê Duy
Trang 5Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
iii
MỤC LỤC
Trang
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Mục lục iii
Danh mục các từ viết tắt vi
Danh mục các bảng vii
Danh mục hình viii
MỞ ĐẦU 1
1.TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1
2 MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI 2
Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3
1.1 Cơ sở khoa học 3
1.1.1 Đặc điểm tiêu hóa ở gia súc nhai lại 3
1.1.1.1 Hệ vi sinh vật dạ cỏ 5
1.1.1.2 Mối quan hệ của các vi sinh vật dạ cỏ 8
1.1.1.3 Tiêu hóa thức ăn ở bò 11
1.1.2 Cơ sở khoa học của sự sinh trưởng 15
1.1.2.1 Khái niệm về quá trình sinh trưởng và phát dục 15
1.1.2.2 Những qui luật chung của sinh trưởng và phát dục 15
1.1.3 Tiềm năng và các phương pháp chế biến phụ phẩm công nông nghiệp làm thức ăn cho bò 21
1.1.3.1 Tiềm năng nguồn phụ phẩm côn nông nghiệp làm thức ăn cho bò 21
1.1.3.2 Các phương pháp xử lý thức ăn thô cho gia súc nhai lại 23
1.1.4 Cơ sở khoa học của việc sử dụng urease cho gia súc nhai lại 28
Trang 61.1.4.1 Ảnh hưởng của xử lý urease tới thành phần hóa học của thức ăn thô 29
1.1.4.2 Những nguyên tắc sử dụng urê 30
1.1.4.3 Hướng nghiên cứu sử dụng urê trong thức ăn của gia súc nhai lại 31
1.2 Tình hình nghiên cứu chế biến, sử dụng phụ phẩm công nông nghiệp làm thức ăn cho bò 33
1.2.1 Tình hình nghiên cứu ở trong nước 33
1.2.2 Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài 37
Chương 2 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 41
2.1 Đối tượng, địa điểm, thời gian nghiên cứu 41
2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 41
2.1.2 Địa điểm nghiên cứu 41
2.1.3 Thời gian nghiên cứu 41
2.2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 41
2.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 41
2.3.1 Phương pháp điều tra đánh giá nguồn lực tận thu bã dong riềng tại địa phương 41
2.3.2 Phương pháp chế biến bã dong riềng 42
2.3.2.1 Thử nghiệm chế biến bã dong riềng có bổ muối ăn và sung urê 42
2.3.2.2 Phương pháp chế biến bã dong riềng trong sản xuất qui mô hộ gia đình 42
2.3.3 Phương pháp phân tích thành phần hóa học của các công thức chế biến bã dong riềng 43
2.3.4 Phương pháp xác định tỷ lệ tiêu hóa thực invitro của mẫu và vật chất khô của bã dong riềng trước và sau khi chế biến 44
2.3.5 Phương pháp thí nghiệm xác định ảnh hưởng của việc bổ sung bã dong riềng sau chế biến tới tăng trọng của bò sinh trưởng và bò vỗ béo 48
2.3.5.1 Phương pháp xác định trên bò sinh trưởng 48
Trang 7Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
v
2.3.5.2 Phương pháp xác định trên bò vỗ béo 49
2.3.6 Các chỉ tiêu theo dõi và cách xác định 49
2.4 PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU 51
Chương 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 52
3.1 KẾT QUẢ ĐIỀU TRA TIỀM NĂNG NGUỒN BÃ DONG RIỀNG Ở ĐỊA PHƯƠNG 52
3.2 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRONG PHÒNG THÍ NGHIỆM 55
3.2.1 Thành phần hóa học của các công thức chế biến bã dong riềng 55
3.2.2 Diễn biến pH của các công thức chế biến bã dong riềng theo thời gian 56
3.2.3 Các chỉ số cảm quan của các công thức chế biến bã dong riềng 59
3.2.4 Kết quả xác định tỷ lệ tiêu hóa bã dong riềng trước và sau chế biến trong thí nghiệm invitro 60
3.3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRONG SẢN XUẤT 63
3.3.1 Chất lượng thức ăn bổ sung trong thời gian thí nghiệm 63
3.3.2 Khả năng thu nhận thức ăn bổ sung là bã dong riềng của bò thí nghiệm 64
3.3.3 Sinh trưởng tích lũy của bò thí nghiệm 67
3.3.4 Sinh trưởng tuyệt đối và tương đối của bò thí nghiệm 70
3.3.5 Kích thước một số chiều chiều đo chính của bò thí nghiệm 73
3.3.6 Một số chỉ số cấu tạo thể hình của bò thí nghiệm 76
3.3.7 Hiệu quả thức ăn và hiệu quả kinh tế của bò thí nghiệm 78
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 81
1 KẾT LUẬN 81
2 TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ 82
TÀI LIỆU THAM KHẢO 83
Tài liệu tiếng việt 83
Tài liệu nước ngoài 87
Trang 8DTC : Dài thân chéo
NDF : Neutral Detergent Fibre (Xơ trung tính)
TCVN : Tiêu chuẩn Việt Nam
Trang 9Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 1.1: Thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của một số phụ phẩm 23
Bảng 2.1: Sơ đồ các công thức chế biến bã dong riềng 42
Bảng 2.2: Sơ đồ bố trí thí nghiệm nuôi bò sinh trưởng 48
Bảng 2.3: Sơ đồ bố trí thí nghiệm nuôi bò già 49
Bảng 3.1: Tình hình sản xuất dong riềng qua những năm gần đây 52
Bảng 3.2: Thành phần hóa học của của bã dong riềng trước và sau chế biến 55
Bảng 3.3: Diễn biến pH của các công thức theo thời gian thí nghiệm 57
Bảng 3.4: Các chỉ số cảm quan của các công thức sau 30 ngày thí nghiệm 59
Bảng 3.5: Tỷ lệ tiêu hóa vật chất khô trong thí nghiệm invitro 61
Bảng 3.6: Chất lượng của bã dong riềng lên qua thời gi an sử dụng 63
Bảng 3.7: Khả năng thu nh ận thức ăn bổ sung là bã dong riềng của bò thí nghiệm 64
Bảng 3.8: Sinh trưởng tích lũy của bê tơ lỡ trong TN1 67
Bảng 3.9: Sinh trưởng tích lũy của bò già trong TN2 69
Bảng 3.10: Sinh trưởng tuyệt đối , tương đối của bê tơ lỡ 70
Bảng 3.11: Sinh trưởng tuyệt đối , tương đối của bò già thí nghiệm 72
Bảng 3.12: Kích thước một số chiều đo chính của bò thí nghiệm 74
Bảng 3.13: Một số chỉ số cấu tạo thể hình của bò thí nghiệm 76
Bảng 3.14: Tiêu tốn TABS, VCK, Pr/kg tăng trọng của bò thí nghi ệm 78
Bảng 3.15: Hiệu quả kinh tế hạch toán sơ bộ trong thí nghiệm 79
Trang 10DANH MỤC CÁC HÌNH
Trang Hình 3.1: Biểu đồ tình hình sản xuất cây dong riềng tại huyện Nguyên Bình
qua 4 năm 53
Hình 3.2: Biểu đồ sản lượng và lượng bã dong riềng tận thu tại huyện Nguyên Bình qua 4 năm 54
Hình 3.3: Đồ thị diễn biến pH của các công thức ủ theo thời gian 57
Hình 3.4: Biểu đồ tỷ lệ tiêu hóa VCK của các công thức 61
Hình 3.5: Biểu đồ khả năng thu nhận thức ăn bổ sung là bã dong riềng dạng tươi của bò thí nghiệm 65
Hình 3.6: Biểu đồ khả năng thu nhận vật chất khô từ thức ăn bổ sung là bã dong riềng của bò thí nghiệm 66
Hình 3.7: Đồ thị sinh trưởng tích lũy của bò thí nghiệm 68
Hình 3.8: Biểu đồ sinh trưởng tuyệt đối của bò thí nghiệm 71
Hình 3.9: Biểu đồ sinh trưởng tương đối của bò thí nghiệm 71
Trang 11data error !!! can't not
read
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 17data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 26read
Trang 27data error !!! can't not
read