Nghiên cứu đặc điểm của một số thảm thực vật phục hồi tự nhiên sau nương rãy ở xã Vũ Chấn, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ------ NGÔ THỊ HẠNH NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM CỦA MỘT SỐ THẢM TH

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

- -

NGÔ THỊ HẠNH

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM CỦA MỘT SỐ THẢM

THỰC VẬT PHỤC HỒI TỰ NHIÊN SAU NƯƠNG RÃY

Ở XÃ VŨ CHẤN, HUYỆN VÕ NHAI, TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ SINH HỌC

THÁI NGUYÊN – 2010

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

- -

NGÔ THỊ HẠNH

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM CỦA MỘT SỐ THẢM

THỰC VẬT PHỤC HỒI TỰ NHIÊN SAU NƯƠNG RÃY

Ở XÃ VŨ CHẤN, HUYỆN VÕ NHAI, TỈNH THÁI NGUYÊN

CHUYÊN NGÀNH: SINH THÁI HỌC

MÃ SỐ: 60.42.60

LUẬN VĂN THẠC SĨ SINH HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS LÊ NGỌC CÔNG

THÁI NGUYÊN – 2010

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

MỤC LỤC

Trang

Mở đầu 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Giới hạn nghiên cứu 2

3.1 Giới hạn về khu vực nghiên cứu 2

3.2 Giới hạn về đối tƣợng nghiên cứu 3

3.3 Giới hạn về nội dung nghiên cứu 3

4 Đóng góp mới của luận văn 3

Chương 1: Tổng quan các vấn đề nghiên cứu 5

1.1 Một số khái niệm liên quan trong quá trình nghiên cứu 5 1.1.1 Khái niệm về thảm thực vật 5

1.1.2 Thảm thực vật thứ sinh 5

1.1.3 Khái niệm về rừng 5

1.1.4 Tái sinh rừng 6

1.2 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 8

1.2.1 Trên thế giới 8

1.2.1.1 Những nghiên cứu về thảm thực vật 8

1.2.1.2 Những nghiên cứu về hệ thực vật 9

1.2.1.3 Những nghiên cứu về thành phần loài 10

1.2.1.4 Những nghiên cứu về thành phần dạng sống 11

1.2.1.5 Những nghiên cứu về cấu trúc rừng 13

1.2.1.6 Những nghiên cứu về tái sinh rừng 17

1.2.2 Những nghiên cứu ở Việt Nam 21

1.2.2.1 Những nghiên cứu về thảm thực vật 21

1.2.2.2 Những nghiên cứu về hệ thực vật 24

1.2.2.3 Những nghiên cứu về thành phần loài 25

1.2.2.4 Những nghiên cứu về thành phần dạng sống 28

1.2.2.5 Những nghiên cứu về cấu trúc rừng 30

1.2.2.6 Những nghiên cứu về tái sinh rừng 33

1.2.2.7 Những nghiên cứu về thảm thực vật, đa dạng thực vật ở Thái Nguyên và khu vực nghiên cứu 36

Chương 2: Điều kiện tự nhiên - xã hội vùng nghiên cứu 38 2.1 Điều kiện tự nhiên vùng nghiên cứu 38

2.1.1 Vị trí địa lý, ranh giới 38

2.1.2 Địa hình 38

2.1.3 Đất đai 39

2.1.4 Khí hậu, thuỷ văn 40

2.1.5 Tài nguyên khoáng sản 43

2.1.6 Tài nguyên rừng 44

2.2 Điều kiện xã hội vùng nghiên cứu 45

2.2.1 Dân số, dân tộc 45

2.2.2 Hoạt động nông lâm nghiệp 46

2.2.3 Giao thông, thuỷ lợi 47

2.2.4 Văn hoá, giáo dục, y tế 47

2.2.5 Điện, nước sạch 48

Chương 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu 49

3.1 Đối tượng và nội dung nghiên cứu 49

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 49

3.1.2 Nội dung nghiên cứu 49

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

3.1.2.1 Xác định các trạng thái TTV thứ sinh tự nhiên trong khu

vực nghiên cứu 49

3.1.2.2 Nghiên cứu các đặc điểm chính của các trạng thái TTV thứ sinh trong khu vực nghiên cứu 49

3.1.2.3 Xác định chiều hướng biến đổi của các trạng thái TTV và đề xuất một số biện pháp kỹ thuật lâm sinh nhằm phát triển nhanh TTV rừng trong KVNC 49

3.2 Phương pháp nghiên cứu 50

3.2.1 Phương pháp tuyến điều tra và ô tiêu chuẩn 50

3.2.2 Phương pháp thu thập số liệu 52

3.2.2.1 Tuyến điều tra (TĐT) 52

3.2.2.2 Ô tiêu chuẩn (OTC) 52

3.2.2.3 Ô dạng bản (ODB) 53

3.2.3 Phương pháp phân tích mẫu thực vật 54

Chương 4: Kết quả nghiên cứu 55

4.1 Các trạng thái đặc trưng của thảm thực vật thứ sinh phục hồi sau nương rãy tại KVNC 55 4.2 Đặc điểm các trạng thái thảm thực vật thứ sinh tại KVNC 55

4.2.1 Sự phân bố các taxon thực vật trong các trạng thái nghiên cứu 55 4.2.2 Thành phần loài thực vật ở các trạng thái nghiên cứu 59

4.2.2.1 Trạng thái thảm cỏ 59

4.2.2.2 Trạng thái thảm cây bụi 61

4.2.2.3 Trạng thái rừng thứ sinh 64

4.2.3 Thành phần dạng sống tại các điểm nghiên cứu 68

4.2.3.1 Trạng thái thảm cỏ 72

4.2.3.2 Trạng thái thảm cây bụi 73

4.2.3.3 Trạng thái rừng thứ sinh 75

4.2.4 Đặc điểm cấu trúc hình thái thảm thực vật 77

4.2.4.1 Trạng thái thảm cỏ 78

4.2.4.2 Trạng thái thảm cây bụi 79

4.2.4.3 Trạng thái rừng thứ sinh 79

4.2.5 Đặc điểm tái sinh tự nhiên trong các trạng thái thảm thực vật 81 4.2.5.1 Đặc điểm cấu trúc tổ thành, mật độ cây tái sinh 82

4.2.5.2 Phân bố cây tái sinh theo cấp chiều cao 84

4.2.5.3 Phân bố cây theo mặt phẳng nằm ngang 86

4.2.5.4 Chất lượng và nguồn gốc cây tái sinh 88

4.3 Chiều hướng biến đổi của các trạng thái TTV và đề xuất một số biện pháp kỹ thuật lâm sinh nhằm phát triển nhanh thảm thực vật rừng trong KVNC 90

4.3.1 Chiều hướng biến đổi của các trạng thái TTV trong KVNC 90 4.3.2 Đề xuất một số biện pháp lâm sinh nhằm phát triển nhanh thảm thực vật trong KVNC 90

Kết luận và kiến nghị 92

I Kết luận 92

II Kiến nghị 93

Tài liệu tham khảo 94

Phụ lục 101

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

Bảng 4.3- Thành phần dạng sống trong khu vực nghiên cứu

Bảng 4.4- Sự phân bố dạng sống thực vật trong các trạng thái TTV Bảng 4.5- Cấu trúc hình thái của các trạng thái thảm thực vật ở KVNC Bảng 4.6- Cấu trúc tổ thành, mật độ cây tái sinh ở hai TTV

Bảng 4.7- Mật độ cây tái sinh theo cấp chiều cao ở hai trạng thái TTV Bảng 4.8- Phân bố cây theo mặt phẳng nằm ngang ở hai TTV

Bảng 4.9- Chất lƣợng và nguồn gốc cây tái sinh ở KVNC

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

1 HVN : Chiều cao vút ngọn

2 KVNC : Khu vực nghiên cứu

3 ODB : Ô dạng bản

4 OTC : Ô tiêu chuẩn

5 TĐT : Tuyến điều tra

6 TTV : Thảm thực vật

Lời cảm ơn

Trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Sinh thái học, khoa Sinh - KTNN Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, tôi đã nhận được sự ủng hộ, giúp đỡ của các thầy cô giáo, các đồng nghiệp, bạn bè và gia đình!

Trước tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến TS Lê Ngọc Công

- người thầy đã tận tình hướng dẫn, truyền đạt những kiến thức và kinh nghiệm quý báu để tôi có thể hoàn thành luận văn này

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến các thầy cô giáo khoa Sinh trường Đại học Sư phạm, khoa Sau Đại học - Đại học Thái Nguyên đã nhiệt tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại trường

Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn UBND xã Vũ Chấn, Chi cục Kiểm lâm, phòng Thống kê huyện Võ Nhai, đặc biệt là TS La Quang Độ - giảng viên trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên! Qua đây tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến trường THPT Đồng Hỷ - tỉnh Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học Cao học!

Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới toàn thể gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã luôn cổ vũ, động viên tôi trong suốt thời gian qua!

Trong quá trình thực hiện luận văn do còn hạn chế về mặt thời gian, kinh phí cũng như trình độ chuyên môn nên không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được những ý kiến quý báu của các thầy cô giáo, các nhà khoa học, cùng bạn bè, đồng nghiệp!

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày 20 tháng 08 năm 2010

Tác giả

Ngô Thị Hạnh

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read