Nghiên cứu đặc điểm cấu 3 trúc và tái sinh tự nhiên của thảm thực vật tại hai xã Điềm Mặc và Phú Đình huyện Định Hoá tỉnh Thái Nguyên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ------ DƯƠNG THỊ VÂN ANH NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM CẤU TRÚC VÀ TÁ

Trang 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

- -

DƯƠNG THỊ VÂN ANH

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM CẤU TRÚC VÀ TÁI SINH TỰ NHIÊN CỦA THẢM THỰC VẬT TẠI HAI XÃ ĐIỀM MẶC VÀ PHÚ ĐÌNH

HUYỆN ĐỊNH HOÁ TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SỸ SINH HỌC

THÁI NGUYÊN - 2010

Trang 2

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

- -

DƯƠNG THỊ VÂN ANH

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM CẤU TRÚC VÀ TÁI SINH TỰ NHIÊN CỦA THẢM THỰC VẬT TẠI HAI XÃ ĐIỀM MẶC VÀ PHÚ ĐÌNH

HUYỆN ĐỊNH HOÁ TỈNH THÁI NGUYÊN

CHUYÊN NGÀNH: SINH THÁI HỌC

MÃ SỐ: 60.42.60

LUẬN VĂN THẠC SỸ SINH HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS LÊ ĐỒNG TẤN

THÁI NGUYÊN - 2010

Trang 3

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU……… 1

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1.1 Trên thế giới……… 4

1.1.1 Nghiên cứu về cấu trúc rừng……… 4

1.1.1.1 Về cơ sở sinh thái của cấu trúc rừng………4

1.1.1.2 Về mô tả hình thái cấu trúc rừng……… 5

1.1.1.3 Nghiên cứu định lượng cấu trúc rừng……… 6

1.1.2 Nghiên cứu về tái sinh rừng………7

1.1.3 Nghiên cứu về thảm thực vật……….10

1.1.3.1 Các quan điểm về thảm thực vật………10

1.1.3.2 Phân loại thảm thực vật……… 11

1.2 Những nghiên cứu ở Việt Nam……… 11

1.2.1 Nghiên cứu về cấu trúc rừng……….11

1.2.1.1 Về phân loại rừng……… 12

1.2.1.2 Nghiên cứu định lượng cấu trúc rừng……….13

1.2.1.3 Nghiên cứu phân chia tầng thứ trong rừng nhiệt đới……… 14

1.2.2 Nghiên cứu về tái sinh rừng……… 15

1.2.3 Nghiên cứu về thảm thực vật……….16

Chương 2: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU 2.1 Địa lý tự nhiên……….19

2.2 Khí hậu, thuỷ văn……….20

2.3 Dân cư, dân tộc………21

Chương 3:MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU………22

3.1 Mục đích nghiên cứu……… 22

3.2 Nội dung nghiên cứu………22

Trang 4

3.3 Đối tượng nghiên cứu……… 23

3.4 Phương pháp nghiên cứu……… 23

3.4.1 Thu thập số liệu về điều kiện tự nhiên, dân sinh, kinh tế - xã hội…….23

3.4.2 Thu thập số liệu ở thực địa………23

3.4.3 Xử lí số liệu……… 24

Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ PHÂN TÍCH……… 28

4.1 Hệ thực vật và thảm thực vật………28

4.1.1 Hệ thực vật………28

4.1.2 Thảm thực vật………33

4.2 Cấu trúc của thảm thực vật……… 35

4.2.1 Đặc điểm tổ thành loài……… 35

4.2.1.1 Hệ số tổ thành loài……… 35

4.2.1.2 Các nhóm sinh thái……….37

4.2.2 Cấu trúc tầng tán………38

4.2.2.1 Cấu trúc tầng tán của rừng nhiệt đới thường xanh mưa mùa nhiệt đới ở địa hình thấp và núi thấp cây gỗ lá rộng……… 38

4.2.2.2 Cấu trúc của rừng tre nứa thuần loại……… 39

4.2.2.3 Cấu trúc của rừng tre nứa hỗn giao cây lá rộng……….40

4.2.2.4 Cấu trúc của thảm cây bụi……… 41

4.2.2.5 Cấu trúc của thảm cỏ……… 42

4.2.3 Phân bố N/D, N/HVN, H/D1.3……….42

4.3 Nghiên cứu đánh giá năng lực tái sinh tự nhiên trong các trạng thái thảm thực vật………46

4.3.1 Nguồn gốc và chất lượng cây tái sinh……… 46

4.3.2 Thành phần loài cây tái sinh……… 47

4.3.3 Phân bố số cây tái sinh theo cấp chiều cao………48

Trang 5

4.3.4 Đánh giá năng lực tái sinh tự nhiên trong các trạng thái thảm thực

vật………50

4.4 Đề xuất giải pháp phát triển và sử dụng hợp lý thảm thực vật………….51

4.4.1.Giải pháp phát triển……… 51

4.4.1.1 Quản lí bảo vệ rừng……… ……… 51

4.4.1.2 Trồng rừng mới……… ………51

4.4.1.3 Khoanh nuôi xúc tiến tái sinh rừng kết hợp trồng bổ sung……… 52

4.2 Giải pháp khai thác và sử dụng………52

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ……….54

A KẾT LUẬN………54

B ĐỀ NGHỊ………55

TÀI LIỆU THAM KHẢO……… ………56

Trang 6

BẢNG DANH LỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 4.1: Tổng hợp số taxon (họ, chi, loài) trong hệ thực vật tại hai xã Phú Đình

và Điềm Mặc huyện Định Hóa tỉnh Thái Nguyên 27

Bảng 4.2: Phân bố các taxon trong các ngành của hệ thực vật ở hai xã Phú Đình

và Điềm Mặc huyện Định Hóa tỉnh Thái Nguyên 31

Bảng 4.3: Các họ giàu chi và loài nhất trong hệ thực vật tại hai xã

Phú Đình và Điềm Mặc huyện Định Hóa tỉnh Thái Nguyên 32

Bảng 4.4: Các chi nhiều loài nhất trong hệ thực vật tại hai xã

Phú Đình và Điềm Mặc huyện Định Hóa tỉnh Thái Nguyên 33

Bảng 4.6: Công thức tổ thành loài trong rừng tre nứa hỗn giao cây lá rộng tại hai

xã Phú Đình và Điềm Mặc huyện Định Hóa tỉnh Thái Nguyên 36

Bảng 4.7: Kết quả mô phỏng và kiểm tra giả thuyết bằng hàm Meyer về luật

Trang 8

1

MỞ ĐẦU

Rừng là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá đối với các quốc gia Thực vật nói chung và thực vật rừng nói riêng là loài sinh vật duy nhất trên trái đất có khả năng quang hợp tạo nên sinh chất nuôi sống mình và nuôi sống các sinh vật khác, góp phần quan trọng vào chu trình tuần hoàn vật chất và năng lượng Thực vật rừng là nguồn tài nguyên thiên nhiên có khả năng tái tạo cung cấp cho loài người từ lương thực, thực phẩm, các loài thuốc chữa bệnh, các vật liệu sử dụng hàng ngày cho đến các nguyên liệu, nhiên liệu dùng trong công nghiệp Quần thể thực vật rừng tạo nên môi trường sinh thái thích hợp là nơi cư trú cho nhiều loài sinh vật, nó cũng góp phần cải tạo môi trường không khí, đất, nước và làm tăng

vẻ đẹp nơi sống của con người

Một trong những vấn đề bức xúc hiện nay của nhân loại là diện tích thảm thực vật rừng ngày càng bị thu hẹp Có nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng mất thảm thực vật như chiến tranh, thiên tai (gió, bão, lửa rừng…) và bùng nổ dân số với các hoạt động như: khai thác củi, chặt phá rừng làm nương rẫy… để giải quyết nhu cầu lương thực trước mắt trong nhiều thập kỷ qua Con người là nhân tố chính khai thác tài nguyên rừng quá mức và sử dụng tập quán lạc hậu là canh tác nương rẫy làm cho diện tích thảm thực vật tự nhiên bị phá huỷ nghiêm trọng, diện tích đất trống, đồi trọc ngày càng tăng lên, làm mất dần tính đa dạng sinh học Mất thảm thực vật rừng đã dẫn đến giải phóng bạo lực tự nhiên, những thiệt hại do thiên tai gây ra sẽ không lường hết được

Việt Nam nằm trong lục địa Đông Nam Á thuộc khu vực nhiệt đới là cái nôi của thực vật hạt kín, lại là giao điểm của các luồng thực vật di cư từ các khu vực hệ thực vật lân cận (Hệ thực vật Malaixia, hệ thực vật Himalaya – Vân Nam Quý Châu) nên thành phần thực vật rất đa dạng và phong phú Theo các tài liệu công bố gần đây thực vật bậc cao có mạch việt Nam có thể lên tới 12000 loài Tuy nhiên trong điều kiện hạn chế hiện nay chúng ta mới chỉ ưu tiên quan tâm

Trang 9

Nhận thức việc mất rừng là tổn thất duy nhất nghiêm trọng đang đe doạ sức sinh sản lâu dài của những tài nguyên có khả năng tái tạo Trong những năm qua nước ta đã quan tâm nhiều hơn đến vấn đề trồng rừng và bảo vệ rừng Mục tiêu đến năm 2010 nước ta phải trồng được 5triệu ha rừng mới (2triệu ha rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và 3 triệu ha rừng sản xuất) nhằm đưa độ che phủ rừng lên 43% (tương đương năm 1943) góp phần bảo đảm an ninh môi trường, giảm nhẹ thiên tai, tăng khả năng sinh thuỷ, bảo tồn nguồn gen và tính đa dạng sinh học, vừa đảm bảo đáp ứng nhu cầu về sử dụng lâm sản cho nền kinh tế quốc dân, phục vụ công nghiệp hoá nông nghiệp và nông thôn, vừa góp phần giải quyết công ăn việc làm và đảm bảo đời sống cho cộng đồng dân cư sống ở các vùng sâu vùng xa

Định Hoá là một huyện miền núi phía Tây Bắc tỉnh Thái Nguyên Đây cũng là căn cứ địa cách mạng của Đảng và Chính Phủ trong kháng chiến chống thực dân Pháp Mấy năm gần đây Định Hoá được đầu tư, bảo vệ, tôn tạo để xứng đáng là một trong những khu di tích lịch sử quan trọng của đất nước Vấn đề đặt

ra là thực hiện như thế nào để phát huy hiệu quả và tiềm năng vốn có của chúng Thực tế cho thấy giá trị của rừng chính là cơ sở để phát triển kinh tế - xã hội, tạo cảnh quan du lịch sinh thái nên công tác bảo vệ, nghiên cứu rừng càng được chú

trọng Với những lí do nêu trên tôi đã chọn đề tài : “Nghiên cứu đặc điểm cấu

Trang 10

3

trúc và tái sinh tự nhiên của thảm thực vật tại hai xã Điềm Mặc và Phú Đình huyện Định Hoá tỉnh Thái Nguyên”

Trang 11

data error !!! can't not

read

Trang 12

read

Trang 13

read

Trang 14

read

Trang 15

read

Trang 17

read

Trang 18

read

Trang 19

read

Trang 20

read

Trang 21

read

Trang 22

read

Trang 23

read

Trang 24

read

Trang 26

read

Trang 27

read

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	309,46 KB