Nghiên cứu ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến sinh trưởng, phát triển của chè giai đoạn kiến thiết cơ bản và độ phì đất tại Phú Hộ - tỉnh Phú Th

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ------ NGUYỄN THỊ CẨM MỸ NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA VẬT LIỆU

Trang 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

- -

NGUYỄN THỊ CẨM MỸ

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA VẬT LIỆU

CHE PHỦ ĐẾN SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN CỦA CHÈ GIAI ĐOẠN KIẾN THIẾT CƠ BẢN VÀ ĐỘ PHÌ ĐẤT

Trang 2

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan những số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn của tôi hoàn toàn trung thực và chưa hề sử dụng cho bảo vệ học vị nào Mọi sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luận văn này đều được cảm ơn Các thông tin, tài liệu trình bày trong luận văn này đã được ghi rõ nguồn gốc

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Cẩm Mỹ

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô giáo giảng dạy, thầy giáo hướng dẫn khoa học, được sự giúp đỡ của các cơ quan, tập thể, cá nhân và nhân dân địa bàn nơi thực hiện đề tài Tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và kính trọng đến:

TS Nguyễn Thị Ngọc Bình - Phó trưởng bộ môn Nông Lâm kết hợp-

Viện KHKT Nông Lâm nghiệp miền núi phía Bắc

GS TS Nguyễn Thế Đặng - Trưởng phòng Hành chính tài vụ -

Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

Viện KHKT Nông Lâm nghiệp miền núi phía Bắc

Trang 4

MỤC LỤC

Phần I MỞ ĐẦU 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 3

1.3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của của đề tài 3

1.3.1 Ý nghĩa khoa học 3

1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn 3

Phần II TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 4

2.1.1 Nghiên cứu sử dụng đất dốc 4

2.1.2 Vai trò của lớp vật liệu che phủ 11

2.2 Một kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài 13

2.2.1 Một số nghiên cứu về kỹ thuật tủ rác và tưới nước cho chè trên Thế giới 13

2.2.2 Các nghiên cứu về kỹ thuật tủ rác, tưới nước cho chè ở Việt Nam 14

2.2.3 Một số nghiên cứu về đất dốc ở nước ngoài 17

2.2.4 Đất dốc ở Việt Nam và biện pháp canh tác 20

3.2 Tình hình sản xuất và tiêu thụ chè trên thế giới và Việt Nam 26

3.2.1 Tình hình sản xuất và tiêu thụ chè trên thế giới 26

3.2.1.1 Tình hình sản xuất 26

3.2.1.2 Tình hình tiêu thụ 30

3.2.2 Tình hình sản xuất và phương hướng phát triển của ngành chè Việt Nam 32

3.2.2.1 Tình hình sản xuất, tiêu thụ chè 32

3.2.2.2 Phương hướng phát triển ngành chè 37

Trang 5

Phần III ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 42

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 42

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 42

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu 42

3.2 Vật liệu nghiên cứu 42

3.2.1 Cây trồng 42

3.2.2 Vật liệu che phủ 42

3.2.3 Phân bón và thuốc bảo vệ thực vật 42

3.2.4 Các vật dụng khác 43

3.3 Nội dung nghiên cứu 43

3.4 Phương pháp nghiên cứu 43

3.4.1 Phương pháp thí nghiệm đồng ruộng 43

3.4.2 Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp quan trắc 44

3.4.3 Phương pháp xử lý số liệu 49

Phần IV KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 50

4.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội vùng nghiên cứu 50

4.1.1 Địa hình 50

4.1.2 Thổ nhưỡng đất đai 50

4.1.3 Khí hậu thuỷ văn 51

4.1.4 Đặc điểm kinh tế - xã hội vùng nghiên cứu 53

4.2 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến sinh trưởng, phát triển của cây chè 54

4.2.1 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến chiều rộng tán chè 54

4.2.2 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến đường kính thân chè 55

4.2.3 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến chiều cao cây 56

4.2.5 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến khả năng kiểm soát cỏ dại 59

Trang 6

4.2.6 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến sâu bệnh hại chè 60

4.2.6.1 Rầy Xanh (Empoasca flavescens Fabr) 60

4.2.6.2 Bọ Cánh Tơ (Physotrips setivenetris Bagn) 62

4.2.6.3 Bọ Xít Muỗi: (Helopeltis theivora Watrhouse) 64

4.2.7 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến yếu tố cấu thành năng suất 68

4.2.7.1 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến mật độ búp chè 68

4.2.7.2 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến khối lượng búp chè 70

4.2.7.3 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến chiều dài búp chè 72

4.2.7.4 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến tỷ lệ mù xòe 73

4.2.7.5 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến chất lượng nguyên liệu 74

4.2.7.6 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến thành phần sinh hóa búp chè 75

4.2.7.7 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến năng suất và sản lượng chè 77

4.3 Tác dụng của vật liệu che phủ đến khả năng bảo vệ và cải thiện độ phì của đất 78

4.3.1 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến độ ẩm đất 79

4.3.2 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến độ xốp đất 81

4.3.3 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến hạn chế xói mòn đất 82

4.3.4 Ảnh hưởng của lớp phủ thực vật đến lượng dinh dưỡng bị xói mòn 83

4.3.5 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến độ phì đất 84

4.3.6 Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến hoạt đông của vi sinh vật đất 86

4.3.7 Mức độ hoai mục của lớp phủ thực vật 87

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 88

1 Kết luận 89

2 Đề nghị 90

TÀI LIỆU THAM KHẢO 91

PHỤ LỤC 96

Trang 7

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Diện tích, năng suất, sản lượng chè thế giới qua các thời kỳ 27

Bảng 2.2: Sản lượng chè thế giới qua các năm 28

Bảng 2.3: Diện tích, năng suất, sản lượng chè của thế giới và một số nước trồng chè chính năm 2004 29

Bảng 2.4: Nhu cầu sử dụng chè của một số nước trên thế giới năm 2000 - 2005 và dự báo năm 2010 31

Bảng 2.5: Diện tích, năng suất, sản lượng chè của Việt Nam từ năm 1996 - 2006 34

Bảng 2.6: Một số chỉ tiêu đạt được từ năm 2002 - 2008 38

Bảng 4.1: Thực trạng sử dụng đất đai của xã Phú Hộ 51

Bảng 4.2: Diễn biến thời tiết khí hậu tại Phú Hộ 11 tháng năm 2009 52

Bảng 4.3: Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến chiều rộng tán chè 55

Bảng 4.4: Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến đường kính thân chè 55

Bảng 4.5: Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến chiều cao cây 56

Bảng 4.6: Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến chỉ số diện tích lá 57

Bảng 4.7: Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến khối lượng cỏ dại ở các công thức 59

Bảng 4.8: Diễn biến mật độ rầy xanh ở các công thức 61

Bảng 4.9: Diễn biến mật độ bọ cánh tơ ở các công thức 63

Bảng 4.10: Diễn biến mật độ bọ xít muỗi ở các công thức 65

Bảng 4.11: Diễn biến mật độ nhện đỏ ở các công thức 67

Bảng 4.12: Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến mật độ búp chè 69

Bảng 4.13: Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến khối lượng búp chè 71

Bảng 4.14: Ảnh hưởng của lớp phủ thực vật đến chiều dài búp 72

Bảng 4.15: Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến tỷ lệ mù xoè 73

Trang 8

Bảng 4.16: Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến chất lượng nguyên liệu 75 Bảng 4.17: Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến thành phần sinh hoá

búp chè 76 Bảng 4.18: Ảnh hưởng của vật liệu che phủ đến năng suất và sản

lượng chè 77 Bảng 4.19: Ảnh hưởng của lớp phủ thực vật tới độ ẩm đất 79 Bảng 4.20: Ảnh hưởng của vật liệu tủ đến độ xốp đất 81

Trang 9

DANH MỤC ĐỒ THỊ

Hình 4.1: Diễn biến mật độ rầy xanh các tháng 61

Hình 4.2: Diễn biến bọ cánh tơ qua các tháng 63

Hình 4.3: Diễn biến bọ xít muỗi qua các tháng 66

Hình 4.4: Diễn biến mật độ nhện đỏ nâu ở các công thức 68

Hình 4.5: Mật độ búp chè ở các công thức 69

Hình 4.6: Khối lượng búp chè ở các công thức 71

Hình 4.7: Năng suất chè ở các công thức 78

Hình 4.8: Động thái ẩm độ đất tầng 0 - 20cm nhờ lớp phủ thực vật 80

Hình 4.9: Khả năng kiểm soát xói mòn của vật liệu che phủ (năm 2009 tại Phú Hộ - Phú Thọ) 83

Hình 4.10: Diễn biến độ hoai mục của vật liệu che phủ 87

Trang 10

1

Phần I

MỞ ĐẦU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Việt Nam có tỷ lệ đất đồi núi (đất dốc) chiếm trên 3/4 diện tích trong tổng số 33,12 triệu ha đất tự nhiên Nhìn chung đây là những loại đất khó khai thác và sử dụng kém hiệu quả, đặc biệt là khi đất đã mất đi lớp thảm thực vật che phủ Đất đồi núi (đất dốc) phân bố ở cả 7 vùng sinh thái của Việt Nam, nhưng chủ yếu tập trung ở miền núi phía Bắc, Tây Trung Bộ và Tây Nguyên Phần lớn diện tích đất có độ dốc dưới 15º (chiếm 21,9%) đã được sử dụng cho sản xuất nông lâm nghiệp, diện tích đất có độ dốc từ 15 - 25º (chiếm 16,4%), còn lại là đất có độ dốc lớn hơn 25º (chiếm 61,7%) Đây là những vùng đất bị thoái hóa nặng rất khó phục hồi để tái sử dụng cho nông nghiệp

Trong những năm gần đây, nhờ có sự đầu tư tái trồng rừng của Chính phủ Việt Nam và việc áp dụng rộng rãi các kỹ thuật tiến bộ trong thâm canh đất thung lũng và đất ruộng bậc thang nên sức ép khai thác đất dốc đã giảm,

độ che phủ rừng dần được hồi phục Năm 2007, theo số liệu của Tổng cục thống kê thì diện tích đất có rừng đã đạt 12,74 triệu ha (đạt 38,48% so diện tích đất tự nhiên của Việt Nam)

Dân số gia tăng dẫn đến diện tích bình quân trên đầu người bị giảm, bên cạnh đó người dân miền núi vẫn chưa được tiếp cận với những tiến bộ kỹ thuật mới trong canh tác bền vững trên đất dốc, do vậy xói mòn, rửa trôi, và thoái hóa đất vẫn thường xuyên xảy ra ngày càng trầm trọng hơn Thêm vào

đó hiện tượng thiên tai như lũ quét, lũ ống thường xuyên xảy ra và ngày càng gia tăng, gây ra những hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản cho người dân, không chỉ miền núi mà cả miền xuôi

Trang 11

data error !!! can't not

read

Trang 12

read

Trang 13

read

Trang 14

read

Trang 15

read

Trang 17

read

Trang 18

read

Trang 19

read

Trang 20

read

Trang 21

read

Trang 22

read

Trang 23

read

Trang 24

read

Trang 26

read

Trang 27

read

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	313,94 KB