Đánh giá một số mô hình chăn nuôi trâu, bò tại xã La Hiên và xã Tràng Xá, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn và kính trọng sâu sắc tới PGS.TS Hoàng Chung - Người thầy đã tận tìn

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ SINH HỌC

Thái Nguyên - năm 2010

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ SINH HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS-TS HOÀNG CHUNG

Thái Nguyên - năm 2010

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn và kính trọng sâu sắc tới PGS.TS Hoàng Chung - Người thầy đã tận tình hướng dẫn và tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình triển khai nghiên cứu đề tài và hoàn thành luận văn

Tôi xin cảm ơn Ban lãnh đạo trường Đại học sư phạm Thái Nguyên, ban chủ nhiệm khoa Sinh – KTNN, các thầy cô giáo, các cán bộ, nhân viên trong khoa và các cán bộ, nhân viên của Viện Khoa học sự sống - Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn

Tôi cũng xin cảm ơn sự giúp đỡ của các vị lãnh đạo và cán bộ của Ủy ban nhân dân hai xã La Hiên và Tràng Xá, Uỷ ban nhân dân huyện Võ Nhai – Thái Nguyên đã giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu

Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ, khích lệ, động viên, tạo điều kiện của gia đình và bạn bè trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu tại trường

Tác giả

Nguyễn Thị Hảo

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu riêng của tôi, các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng ai công bố trong bất kỳ một công trình khác nào

Tác giả

Nguyễn Thị Hảo

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

1.1 Tình hình chăn nuôi trâu bò trên thế giới và ở Việt Nam 3

1.1.1 Tình hình chăn nuôi trâu bò trên thế giới 3

1.1.2 Tình hình chăn nuôi trâu bò ở nước ta 6

1.2 Tình hình nghiên cứu cây thức ăn gia súc trên thế giới và Việt Nam 8

1.2.1 Tình hình nghiên cứu cây thức ăn gia súc trên thế giới 9

1.2.2 Tình hình nghiên cứu cây thức ăn gia súc ở Việt Nam 12

1.3 Những nghiên cứu về đồng cỏ tự nhiên 14

1.3.1 Nghiên cứu về thành phần loài 14

1.3.2 Nghiên cứu về năng suất 15

1.3.3 Nghiên cứu về chất lượng cỏ 16

1.4 Vấn đề sử dụng và thoái hóa đồng cỏ 18

1.5 Các loại thức ăn và đặc điểm thành phần dinh dưỡng của cỏ, cây trồng làm thức ăn cho bò 20

1.5.1 Các loại thức ăn 20

1.5.2 Đặc điểm, thành phần dinh dưỡng của cỏ, cây trồng làm thức ăn 21

Chương 2: ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN - XÃ HỘI VÙNG NGHIÊN CỨU 25

2.1 Đặc điểm tự nhiên - xã hội huyện Võ Nhai 25

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên 25

2.1.2 Điều kiện kinh tế, xã hội 29

2.2 Đặc điểm tự nhiên - xã hội xã La Hiên 30

2.2.1 Đặc điểm tự nhiên 30

2.2.2 Đặc điểm xã hội 31

2.3 Đặc điểm tự nhiên - xã hội xã Tràng Xá 32

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

2.3.1 Đặc điểm tự nhiên 32

2.3.2 Đặc điểm xã hội 33

Chương 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 35

3.1 Đối tượng, địa điểm và nội dung nghiên cứu 35

3.2 Phương pháp nghiên cứu 35

3.2.1 Phương pháp nghiên cứu ngoài thiên nhiên 35

3.2.2 Các phương pháp nghiên cứu trong phòng thí nghiệm 38

Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 48

4.1 Thực trạng nguồn thức ăn gia súc tại các xã của huyện Võ Nhai 48

4.1.1 Tình hình khai thác và sử dụng đất tại các xã của huyện Võ Nhai 48

4.1.2 Các thảm cỏ tự nhiên trong vùng nghiên cứu 52

4.1.3 Các thảm cỏ trồng trong vùng nghiên cứu 75

4.2 Thực trạng về khai thác thức ăn gia súc hiện nay tại huyện Võ Nhai 79

4.2.1 Thực trạng về khai thác 79

4.2.2 Đánh giá chung và đề xuất phương hướng 81

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 83

TÀI LI ỆU THAM KHẢO 84

PHỤ LỤC 88

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Trang

Bảng 1.1: Số lượng và phân bố đàn trâu trên thế giới 3

Bảng 1.2: Số lượng và phân bố đàn bò trên thế giới 4

Bảng 1.3: Lượng thịt bò sản xuất trên thế giới 4

Bảng 1.4: Lượng sữa sản xuất trên thế giới 5

Bảng 1.5: Số lượng đàn trâu bò của cả nước trong những năm qua 6

Bảng 1.6: Số lượng bò sữa và sản lượng sữa ở Việt Nam kể từ năm 1990 7

Bảng 1.7: Số lượng trâu bò cày kéo của cả nước trong những năm qua 8

Bảng 1.8: Sản lượng vật chất khô và chất lượng những loài cỏ trên vùng đất thấp vào 45 ngày cắt 11

Bảng 1.9: Sản lượng VCK của cỏ Ghinê tía cắt sau 30 ngày 11

Bảng 1.10: Thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của một số loài cỏ 18

Bảng 2.1: Khí tượng thuỷ văn huyện Võ Nhai - Thái Nguyên 26

Bảng 4.1: Thực trạng sử dụng đất xã La Hiên tính đến ngày 1/1/2010 48

Bảng 4.2: Thực trạng sử dụng đất xã Tràng Xá tính đến ngày 1/1/2010 50

Bảng 4.3: Thành phần loài tại các điểm nghiên cứu 52

Bảng 4.4: Những dạng sống chính của thực vật trong thảm cỏ tự nhiên tại các điểm nghiên cứu 64

Bảng 4.5: Sinh khối của thảm cỏ tại xã La Hiên (g/m2 ) 71

Bảng 4.6: Sinh khối của thảm cỏ tại xóm Khuôn Ruộng, xã Tràng Xá (g/m2 ) 71

Bảng 4.7: Sinh khối của đồi cỏ tại xóm Khuôn Ruộng, xã Tràng Xá (g/m2 ) 72

Bảng 4.8: Thành phần hóa học của một số loài cỏ chính 73

Bảng 4.9: Kết quả phân tích mẫu đất tại các bãi chăn thả 75

Bảng 4.10: Năng suất cỏ trồng tại các điểm nghiên cứu 76

Bảng 4.11: Kết quả phân tích mẫu đất tại khu vực trồng cỏ 77

Bảng 4.12: Thành phần hóa học của cỏ Voi tại các điểm nghiên cứu 78

Đồng cỏ Việt Nam chủ yếu là loại hình thứ sinh do sự tàn phá của các loại rừng sinh ra Tuỳ theo mức độ bị tác động hàng ngày của con người và gia súc mà nó biểu hiện ở các trạng thái khác nhau Xu thế chung là ngày càng bị thoái hóa về mọi mặt, một số bãi chăn thả trở thành đất trống, đồi trọc không còn khả năng khai thác làm ảnh hưởng lớn đến việc tăng trưởng

số lượng và chất lượng đàn gia súc, cũng như sự phát triển của ngành chăn nuôi nói chung Đồng cỏ trồng của ta hiện nay còn rất hạn chế, chủ yếu là trồng xen, tận dụng đất dư thừa, hiệu quả đem lại chưa cao, chưa thành phổ biến đại trà

Võ Nhai là một huyện miền núi của tỉnh Thái Nguyên, có địa hình khá phức tạp, đồi núi là chủ yếu, đất ruộng ít, kinh tế nông nghiệp là chủ yếu trong

đó có chăn nuôi gia súc nhưng thu nhập từ chăn nuôi còn rất thấp Vì vậy, công tác nghiên cứu về thực trạng, hình thức và mức độ sử dụng các thảm cỏ nhằm phục vụ cho chăn nuôi là hết sức cần thiết Để góp phần làm sáng tỏ thực trạng hiện nay về việc khai thác, sử dụng các thảm cỏ tự nhiên và cỏ trồng tại địa

2

phương, hiệu quả kinh tế của các mô hình chăn nuôi hiện có, chúng tôi tiến

hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá một số mô hình chăn nuôi trâu, bò tại xã

La Hiên và xã Tràng Xá, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên”

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

- Điều tra về khí hậu, đất đai, thuỷ văn, thực trạng các thảm thực vật tự nhiên và cây trồng phục vụ cho chăn nuôi Từ đó đánh giá thực trạng và khả năng đáp ứng thức ăn cho gia súc của địa phương

- Đánh giá một số mô hình khai thác thức ăn, sơ bộ cho biết hiệu quả kinh tế của từng mô hình đó Đề xuất mô hình sử dụng hợp lý (trồng cây cỏ loại nào) và phương hướng phát triển cho địa phương

3 Đóng góp mới của đề tài

- Xác định được thực trạng, tình hình và mức độ sử dụng các thảm cỏ phục vụ cho chăn nuôi trong một số vùng sinh thái hiện nay

- Xác định được hiệu quả của một số mô hình chăn nuôi

- Đề xuất khả năng phát triển chăn nuôi tại vùng nghiên cứu và mô hình

sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên, đạt hiệu quả kinh tế cao

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read