Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN THỊ XUÂN VIÊN ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG CỦA NĂM LOÀ
Trang 1Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
NGUYỄN THỊ XUÂN VIÊN
ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG CỦA NĂM LOÀI CÂY BẢN ĐỊA TRỒNG DƯỚI
TÁN RỪNG THÔNG MÃ VĨ (PINUS MASSONIANA LAMB)
Ở CHI LĂNG – LẠNG SƠN LÀM CƠ SỞ CHUYỂN HÓA RỪNG THÔNG THUẦN LOÀI THÀNH RỪNG HỖN LOÀI
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP
THÁI NGUYÊN - 2010
Trang 2
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
NGUYỄN THỊ XUÂN VIÊN
ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG CỦA NĂM LOÀI CÂY BẢN ĐỊA TRỒNG DƯỚI
TÁN RỪNG THÔNG MÃ VĨ (PINUS MASSONIANA LAMB)
Ở CHI LĂNG – LẠNG SƠN LÀM CƠ SỞ CHUYỂN HÓA RỪNG THÔNG THUẦN LOÀI THÀNH RỪNG HỖN LOÀI
Chuyên ngành: Lâm học
Mã số: 60 62 60
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP
Người hướng dẫn khoa học : TS NGUYỄN HUY SƠN
THÁI NGUYÊN - 2010
Trang 3
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan những số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn của tôi hoàn toàn trung thực và chưa hề sử dụng cho bảo vệ học vị nào Mọi
sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luận văn này đều được cảm ơn Các thông tin, tài liệu trình bày trong luận văn này đã được ghi rõ nguồn gốc
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Xuân Viên
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Luận văn thạc sỹ khoa học Lâm Nghiệp được hoàn thành theo chương trình đào tạo cao học khóa 15 trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên – Đại học Thái Nguyên
Để hoàn thành luận văn này tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các nhà khoa học, các thầy cô giáo trong khoa Lâm Nghiệp, các cơ quan đơn vị đã nhiệt tình giúp đỡ tác giả Đặc biệt, là TS Nguyễn Huy Sơn đã trực tiếp hướng dẫn, dìu dắt và giúp đỡ tác giả với những chỉ dẫn khoa học quý báu trong suốt quá trình triển khai nghiên cứu và hoàn thành luận văn này
Nhân dịp này, tác giả xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên, Khoa Sau đại học, các thầy cô giáo trong Khoa Lâm Nghiệp đã giúp đỡ trong suốt quá trình học tập Đặc biệt, tác giả xin cảm
ơn sâu sắc nhất đến TS Nguyễn Huy Sơn đã giúp đỡ tận tình cho tác giả trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn
Trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn, tác giả đã nhận được
sự giúp đỡ của các cán bộ Trung tâm Nghiên cứu Lâm Đặc Sản, Trường Đại học Lâm Nghiệp, Trường Đại học Hùng Vương, Hạt kiểm lâm huyện Chi Lăng, UBND xã Mai Sao, xã Khuôn Khoan huyện Chi Lăng – Tỉnh Lạng Sơn
đã tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong quá trình thu thập số liệu, thực hiện luận văn
Cuối cùng, xin bày tỏ lòng biết ơn đến toàn thể gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã quan tâm, giúp đỡ về vật chất cũng như tinh thần trong quá trình học tập và thực hiện luận văn này
Trang 5MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
Chương 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4
1.1 Ở nước ngoài 4
1.1.1 Những nghiên cứu về trồng rừng hỗn loài cây bản địa 4
1.1.2 Những nghiên cứu về trồng rừng hỗn loài cây lá kim với cây bản địa lá rộng 9
1.2 Ở trong nước 10
1.2.1 Nghiên cứu về trồng rừng hỗn giao 10
1.2.2 Các nghiên cứu về cây bản địa trồng dưới tán rừng trồng 14
1.2.3 Các nghiên cứu về cây bản địa trồng dưới tán rừng Thông mã vĩ (Pinus massoniana Lamb) 16
Chương 2: MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, GIỚI HẠN, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 20
2.1 Mục tiêu 20
2.1.1 Mục tiêu tổng quát 20
2.1.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể 20
2.2 Đối tượng nghiên cứu 20
2.3 Giới hạn nghiên cứu 20
2.3.1 Giới hạn về địa điểm 20
2.3.2 Giới hạn về thời gian nghiên cứu 20
2.3.3 Giới hạn đối tượng nghiên cứu 21
2.3.4 Giới hạn nội dung nghiên cứu 21
2.4 Ý nghĩa của đề tài 21
2.5 Nội dung nghiên cứu 21
2.5.1 Đặc điểm rừng Thông mã vĩ tại khu vực nghiên cứu 22
Trang 62.5.2 Nghiên cứu ảnh hưởng của độ tàn che tới khả năng
sinh trưởng của các loài cây bản địa 22
2.5.3 Nghiên cứu ảnh hưởng của độ dốc đến khả năng sinh trưởng của các loài cây bản địa 22
2.5.4 Ảnh hưởng tổng hợp của một số nhân tố tới khả năng sinh trưởng của các loài cây bản địa 22
2.5.5 Đề xuất một số biện pháp kỹ thuật chuyển hóa rừng Thông mã vĩ thành rừng hỗn loài với cây lá rộng bản địa 22
2.6 Phương pháp nghiên cứu 23
2.6.1 Phương pháp luận tổng quát 23
2.6.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể 25
Chương 3: ĐẶC ĐIỂM ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU 29
3.1 Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu 29
3.1.1 Vị trí địa lý 29
3.1.2 Địa hình, đất đai 29
3.1.3 Khí hậu 30
3.1.4 Thuỷ văn 30
3.1.5 Tài nguyên rừng 31
3.2 Điều kiện kinh tế-xã hội 31
3.3 Lịch sử rừng trồng Thông mã vĩ 34
Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 36
4.1 Đặc điểm rừng Thông mã vĩ tại khu vực nghiên cứu 36
4.1.1 Đặc điểm tầng cây cao (Thông mã vĩ) 36
4.1.2 Đặc điểm lớp cây tái sinh, cây bụi thảm tươi dưới tán rừng Thông mã vĩ 41
4.1.3 Đặc điểm đất dưới tán rừng Thông mã vĩ 44
Trang 7Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
4.2 Ảnh hưởng của độ tàn che tới khả năng sinh trưởng của
các loài cây bản địa 45
4.2.1 Sinh trưởng của cây Re gừng dưới các độ tàn che khác nhau 45
4.2.2 Sinh trưởng của cây Trám trắng dưới các độ tàn che khác nhau 47
4.2.3 Sinh trưởng của cây Giổi xanh dưới các độ tàn che khác nhau 50
4.2.4 Sinh trưởng của cây Lát hoa dưới hai độ tàn che khác nhau 53
4.2.5 Sinh trưởng của cây Lim xanh ở hai độ tàn che khác nhau 55
4.3 Nghiên cứu ảnh hưởng của độ dốc đến khả năng sinh trưởng của các loài cây bản địa 58
4.3.1 Ảnh hưởng của nhân tố độ dốc tới sinh trưởng của cây Re gừng 58
4.3.2 Ảnh hưởng của nhân tố độ dốc tới sinh trưởng của cây Trám trắng 59
4.3.3 Ảnh hưởng của nhân tố độ dốc tới sinh trưởng của cây Giổi xanh 61
4.3.4 Ảnh hưởng của nhân tố độ dốc tới sinh trưởng của cây Lát hoa 63
4.3.5 Ảnh hưởng của nhân tố độ dốc tới sinh trưởng của cây Lim xanh 65
4.4 Ảnh hưởng tổng hợp của một số nhân tố tới khả năng sinh trưởng của các loài cây bản địa 66
4.5 Đề xuất các biệp pháp kỹ thuật chuyển hóa rừng Thông mã vĩ thành rừng hỗn loài ở Chi Lăng – Lạng Sơn 68
4.5.1 Chọn đối tượng và lập địa gây trồng 68
4.5.2 Chọn loài cây trồng 69
4.5.3 Biện pháp kỹ thuật chuyển hóa 69
Chương 5: KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ KIẾN NGHỊ 73
5.1 Kết luận 73
5.2 Tồn tại 75
5.3 Kiến nghị 76
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 87
MỘT SỐ KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
a: Tuổi của lâm phần
Hvn: Chiều cao vút ngọn trung bình (m)
∆D00: Tăng trưởng đường kính gốc bình quân năm (cm/năm)
∆Hvn: Tăng trưởng chiều cao vút ngọn bình quân năm (m/năm)
OTC: Ô tiêu chuẩn
T: Cây có chất lượng sinh trưởng tốt
TB: Cây có chất lượng sinh trưởng trung bình
X: Cây có chất lượng sinh trưởng xấu
S: Sai tiêu chuẩn
Trang 9Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
8
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang Bảng 4.1: Tổng hợp các chỉ tiêu thống kê của rừng
Thông mã vĩ ở giai đoạn 13 tuổi 38 Bảng 4.2: Tổng hợp các chỉ tiêu của cây tái sinh,
cây bụi và thảm tươi 42 Bảng 4.3: Kết quả phân tích lý, hóa tính của đất
tại khu vực nghiên cứu 44 Bảng 4.4: Sinh trưởng và chất lượng thân cây của loài Re gừng
dưới các độ tàn che khác nhau 45 Bảng 4.5: Sinh trưởng và chất lượng thân cây của loài Trám trắng
dưới các độ tàn che khác nhau 48 Bảng 4.6: Sinh trưởng và chất lượng thân cây của loài Giổi xanh
dưới các độ tàn che khác nhau 51 Bảng 4.7: Sinh trưởng và chất lượng thân cây của loài Lát hoa
dưới các độ tàn che khác nhau 53 Bảng 4.8: Sinh trưởng và chất lượng thân cây của loài Lim xanh
dưới các độ tàn che khác nhau 56 Bảng 4.9: Sinh trưởng và chất lượng thân cây của loài Re gừng
dưới các độ dốc khác nhau 58 Bảng 4.10: Sinh trưởng và chất lượng thân cây của loài Trám trắng
dưới các độ dốc khác nhau 60 Bảng 4.11: Sinh trưởng và chất lượng thân cây loài cây Giổi xanh
dưới các độ dốc khác nhau 61 Bảng 4.12: Sinh trưởng và chất lượng thân cây của loài Lát hoa
dưới các độ dốc khác nhau 63 Bảng 4.13: Sinh trưởng và chất lượng thân cây của loài Lim xanh
dưới các độ dốc khác nhau 64
Trang 109
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Trang
Hình 2.1: Sơ đồ các bước tiến hành nghiên cứu 24
Hình 4.1: Trắc đồ ngang rừng Thông mã vĩ có độ tàn che 0,46 (otc 11) 39
Hình 4.2: Trắc đồ ngang rừng Thông mã vĩ có độ tàn che 0,54 (otc 14) 40
Hình 4.3: Trắc đồ ngang rừng Thông mã vĩ có độ tàn che 0,6 (otc 15) 40
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4.1: Sinh trưởng đường kính gốc trung bình của 5 loài cây bản địa 67
Biểu đồ 4.2: Sinh trưởng chiều cao trung bình của 5 loài cây bản địa 67
Trang 11data error !!! can't not
read
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 17data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 26data error !!! can't not
read
Trang 27data error !!! can't not
read