ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠMLÊ MINH PHẤN ĐỀ TÀI PHÉP BIẾN ĐỔI MELLIN VÀ CÁC TOÁN TỬ TOEPLITZ GIAO HOÁN Chuyên ngành: Giải Tích Mã số: 60 46 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ TOÁN HỌC Ngư
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
LÊ MINH PHẤN
ĐỀ TÀI
PHÉP BIẾN ĐỔI MELLIN
VÀ CÁC TOÁN TỬ TOEPLITZ GIAO HOÁN
Chuyên ngành: Giải Tích
Mã số: 60 46 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ TOÁN HỌC
Người hướng dẫn: PGS.TSKH Nguyễn Quang Diệu
Thái Nguyên - 2010
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Luận văn được hoàn thành dưới sự hướng dẫn và chỉ bảo tận tình củaPGS.TSKH Nguyễn Quang Diệu Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc vàthành kính nhất đến thầy, thầy không chỉ hướng dẫn tôi nghiên cứu khoahọc mà Thầy còn thông cảm tạo mọi điều kiện động viên tôi trong suốtquá trình làm luận văn Cũng nhân dịp này tôi xin chân thành cảm ơn giađình và bạn bè tôi đã hết sức quan tâm và giúp đỡ tôi trong thời gian họctập và hoàn thành luận văn
Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới toàn thể các thầy côgiáo Đại học Sư Phạm Hà Nội, viện Toán học Việt Nam và các thầy côgiáo trong khoa sau Đại học, Đại học Sư Phạm Thái Nguyên, Đại HọcThái Nguyên đã dạy bảo tôi tận tình trong suốt quá trình học tập tại khoa.Trong quá trình viết luận văn cũng như trong việc xử lý văn bản chắcchắn không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót Rất mong nhận được sựgóp ý của các thầy cô, các bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiệnhơn
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2010
Học viên
Lê Minh Phấn
Trang 3Mục lục
Lời cảm ơn 1
Lời mở đầu 3
Chương 1.HÀM CHỈNH HÌNH, KHÔNG GIAN BERGMAN VÀ PHÉP BIẾN ĐỔI MELLIN 5
1.1.Hàm chỉnh hình 5
1.2.Điều kiện Cauchy - Riemann 6
1.3.Chuỗi Taylor, chuỗi Laurent 14
1.4.Không gian Bergman 23
1.5.Phép biến đổi Mellin 24
1.6.Hàm Gamma, Beta 25
Chương 2.TOÁN TỬ TOEPLITZ GIAO HOÁN TRÊN KHÔNG GIAN BERGMAN 27
2.1.Kết quả chính 27
2.2.Chứng minh kết quả chính 27
2.3.Trường hợp ˆψk hữu tỉ 33
2.4.Trường hợp ˆψk vô tỉ 37
2.5.Thảo luận 43
Kết luận 45
Tài liệu tham khảo 46
2
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 4LỜI MỞ ĐẦU
Toán tử Toeplitz giao hoán đã được nghiên cứu trong không gianHardy bởi những kết quả cổ điển của Brown và Halmol Gần đây ZeljkoCuckovic và N.V Rao đã nghiên cứu và phát biểu bài toán này trong khônggian Bergman thông qua phép biến đổi Mellin Cụ thể hơn, các tác giả đãchứng minh được kết quả cơ bản sau :
Cho ϕ và ψ là các hàm điều hòa bị chặn trên D TϕTψ = TψTϕ nếu vàchỉ nếu:
1, ϕ và ψ là chỉnh hình trong D
2, ¯ϕ à ¯ψ là chỉnh hình trong D
3, Tồn tại a, b ∈ C, a2+ b2 6= 0, sao cho aϕ + bψ là hằng số trong D
Rõ ràng nếu ϕ và ψ là chỉnh hình trong D, ¯ϕ và ¯ψ là chỉnh hình trong
D, tồn tại a, b ∈ C, a2+ b2 6= 0, sao cho aϕ + bψ là hằng số trong D khi
eikθψk(r) và ϕ (reiθ) = rmeiδ θ
thì điều kiện Tϕ, Tψ giao hoán được diễn tả như thế nào
Mục đích của luận văn này là trình bày lại các kết quả nói trên củaCuckovic và Rao
Luận văn bao gồm 2 chương
Trang 5Chương 1, trước hết chúng tôi trình bày một số kiến thức cơ sở về hàmchỉnh hình, không gian Bergman, phép biến đổi Mellin Chúng là nhữngcông cụ cơ bản nhất cho những nghiên cứu được trình bày trong luận văn.Chương 2 là một chương quan trọng của luận văn Trong chương nàychúng tôi nghiên cứu toán tử Toeplitz giao hoán thông qua phép biến đổiMellin Phần đầu chương trình bày điều kiện cần và đủ để toán tử Toeplitzgiao hoán với các symbol ϕ, ψ là các hàm điều hòa Phần tiếp theo chúngtôi trình bày các kết quả về điều kiện cần và đủ để toán tử Toeplitz giaohoán thông qua phép biến đổi Mellin với ϕ, ψ ∈ L∞(D, dA) và ˆψk là hữu
tỉ, vô tỉ
Do thời gian thực hiện luận văn không nhiều, kiến thức còn hạn chế nênkhi làm đề tài không tránh khỏi những hạn chế và sai sót Tác giả mongnhận được sự góp ý và những ý kiến phản biện của quý thầy cô và bạn đọc
4
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 6Chương 1
HÀM CHỈNH HÌNH, KHÔNG GIAN BERGMAN VÀ
PHÉP BIẾN ĐỔI MELLIN
Trong chương này tôi trình bày một số kiến thức cơ sở, đặc biệt làcác kiến thức sử dụng cho việc chứng minh chương sau Một số kiến thứcquan trọng như khái niệm hàm chỉnh hình, lý thuyết tích phân của hàmchỉnh hình, chuỗi Taylor, chuỗi Laurent trong không gian phức, khônggian Bergman, phép biến đổi Mellin
Nếu tại diểm z giới hạn này tồn tại thì nó được gọi là đạo hàm phức của f
tại z, ký hiệu f0(z) hay d f
dz(z)Như vậy
f0(z) = lim
∆z→0
f(z + ∆z) − f (z)
∆z Hàm f có đạo hàm phức tại z cũng được gọi là khả vi phức hay C- khả vitại z
Trang 7nên nếu f là C- khả vi tại z thì
lim
∆z→0
[ f (z + ∆z) − f (z)] = 0
Nói cách khác f liên tục tại z
Cũng như đối với hàm biến thực, bởi quy nạp ta viết
f(k) = ( f(k−1))0
nếu vế phải tồn tại và gọi là đạo hàm phức cấp k của f trên Ω
Giả sử f (z) = u(x, y) + iv(x, y), z = x + iy xác định trên miền Ω ∈ C.Hàm f được gọi là R2- khả vi tại z = x + iy nếu hàm u(x, y) và v(x, y) khả
vi tại (x, y) (theo định nghĩa đã biết trong giải tích thực)
1.2.1 Định lý Để hàm f C- khả vi tại z = x + iy ∈ Ω điều kiện cần và đủ
là f R2- khả vi tại z và điều kiện Cauchy - Riemann sau được thỏa mãn tại
Chứng minh Điều kiện cần:
Giả sử f C - khả vi tại z = x + iy ∈ Ω Khi đó tồn tại giới hạn
Trang 8f0(z) = ∂ u
∂ x(x, y) + i∂ v
∂ x(x, y) (1.2.2)Tương tự bằng cách chọn ∆z = i∆y ta có
Trang 9điều kiện đó nghĩa là u và v khả vi tại (x, y).
1.2.2 Nhận xét (1.) Giả sử f là R2-khả vi tại z ∈ Ω ⊂ C
8
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 10d f = ∂ f
∂ zdz+∂ f
∂ ¯zd¯z (1.2.8)Bởi vì
Trang 11data error !!! can't not
read
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 17data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 26data error !!! can't not
read
Trang 27data error !!! can't not
read