Quy trình CT bụng chậu

TƯƠNG PHẢN ĐƯỜNG TIÊU HÓATương phản DƯƠNG Tương phản ÂM Đậm độ cao # 50HU Đậm độ tương đương nước 0 – 30 HU Dung dịch Barium hoặc iodine 50ml/ 1000 ml H2O Nước, PEG, Volumen Ưu điểm - T

Protocol CT BỤNG – CHẬU

BS VÕ TẤN ĐỨC

BS LÊ DUY MAI HUYÊN

ACR Statement on FDA Radiation Reduction Program, February 10, 2011 “ ACR advises that no imaging exam should be performed unless there is a clear medical benefit that outweighs any associated risk ”

- Vôi

- Máu

- Mỡ

Thì gan = TM cửa

- TT kém tưới máu

ĐM sớm

- Phình, bóc

tách

- Chảy máu

động mạch

Thận đồ

- Tầm soát u thận

ĐM muộn

- TT tăng tưới

máu

- Niêm mạc dạ

dày, ruột

- Nhu mô tụy

- Vỏ thận

Cân bằng = muộn

- Mô xơ

- Hệ bài tiết

Thì động mạch:

hẹp

Thì gan: rộng

TỐC ĐỘ TIÊM

- 5 ml/s: nếu cần khảo sát ở thì động mạch

- 3-4ml/s: nếu chỉ quan tâm thì gan

TƯƠNG PHẢN ĐƯỜNG TIÊU HÓA

Tương phản DƯƠNG Tương phản ÂM

Đậm độ cao # 50HU Đậm độ tương đương nước

(0 – 30 HU)

Dung dịch Barium hoặc iodine

(50ml/ 1000 ml H2O)

Nước, PEG, Volumen

Ưu điểm

- Tìm xì, rò

- Abscess

- Tắc ruột hoặc bán tắc (*)

- Đánh giá thành ruột

- Đánh giá tính chất bắt thuốc thành ruột

Nhược điểm

- Che mờ tính chất bắt thuốc

thành ruột

- Tăng liều tia

- Khó thấy xì, rò, abscess

- Ruột không căng như tương

phản dương

TƯƠNG PHẢN ĐƯỜNG TIÊU HÓA

- Nhu mô gan bình thường: 20% từ ĐM gan và 80% từ TM cửa

- TẤT CẢ U GAN được nuôi bằng động mạch gan

TỔN THƯƠNG GAN

• Định danh tổn thương

- Tiêm thuốc liều tối đa : 5ml/s

- Plain (+/-)

- Muộn 10 phút (+/-)

• Tìm HCC/ Xơ gan

- Bắt thuốc mạnh thì động mạch + wash-out thì tĩnh mạch/ muộn trên một phương tiện hình ảnh = HCC (không cần bằng chứng mô bệnh học

- Đôi khi chỉ có thể thấy wash-out ở thì cân bằng

- 4 thì (PL, ĐM muộn, TM cửa, cân bằng)

• Tầm soát di căn từ K ống tiêu hóa

- Tầm soát K di căn ngoèo mạch máu: TM cửa

Tìm HCC / xơ gan

TỤY: U TỤY

• Hầu hết là adenocarcinoma

– u nghèo mạch máu

• Một số ít là NET – u giàu

mạch máu

• Các u dạng nang tụy

U CÒN CÓ THỂ CẮT

ĐƯỢC KHÔNG ?

• Nên uống 500ml nước trước khi chụp

• Động mạch muộn

- Dễ nhận thấy tổn thương nhất

- Khảo sát động mạch xung quanh

• Tĩnh mạch cửa

- Di căn gan, phúc mạc, hạch

- Khảo sát các tĩnh mạch xung quanh

• PL: (+/-)

VIÊM TỤY CẤP • PL: Đóng vôi nhu mô và

sỏi

• TM cửa: Đánh giá thể

và độ nặng của viêm tụy cấp

• Chụp sớm (trước 72h)

- Lâm sàng không rõ ràng

- Nghi ngờ biến chứng sớm (thủng, nhồi máu ruột)

- Thường đánh giá nhẹ hơn tình trạng hoại tử thật sự

THẬN – NIỆU

• PL: Sỏi, đóng vôi, đậm độ

tự nhiên của u

• Thì vỏ tủy (+/-): 30 -70s

Đánh giá mach máu và Tưới máu

• Thì thận đồ: 90- 180s

- Nhu mô thận bắt thuốc

đồng nhất,

- Giúp tầm soát u thận

- Đánh giá niệu quản

• Thì bài tiết: thường chụp

sau 20 phút

• Uống 1000 ml nước trước 30-60 phút

• PL

• Liều 1: 50ml, 3ml/s

• Sau 5 phút  Liều 2: 80ml, 3ml/s

• Delay 100s  Hình ảnh kết hợp thận đồ và thì bài tiết

RUỘT THỪA: IV or NOT IV

• Tương phản dương

đường uống ?

• Tương phản dương

đường trực tràng

• Tương phản tĩnh mạch

• Không dùng tương

phản, liều thấp

• Chỉ 10% trường hợp chụp không thuốc phải chụp lại với hình có

tiêm tương phản tĩnh mạch

Protocol cho từng bệnh nhân

Có thể dựa vào BMI

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Multimodality Imaging of Neoplastic and Nonneoplastic Solid

Lesions of the Pancreas – Radiographics 2011

2 Hepatocellular carcinoma: Illustrated Guide to Systematic

Radiologic Diagnosis and Staging According to Guidelines of the American Association for the Study of Liver Diseases –

Radiographics 2013

3 Split-Bolus MDCT Urography: Upper Tract Opacification and

Performance for Upper Tract Tumors in Patients With

Hematuria – AJR 2010

4 CT Protocols for Acute Appendicitis: Time for Change – AJR

2009

5 CT contrast injection and protocols – Radiology Assistant

6 Pancreas – Carcinoma CT Assessment of Resectability

-Radiology Assistant