Ôn tập triết học phương tây khoa đại cương

Trả lời: Triết học là thuật ngữ từ thời thượng cổ đến nay nên có rất nhiều định nghĩa, tùy theo quan niệm đối tượng nghiên cứu của - Theo từ điển triết học: Triết học là khoa học về các

ÔN TẬP TRIẾT HỌC PHƯƠNG TÂY KHOA ĐẠI CƯƠNG - KHÓA XI A.GIAI ĐOẠN TRIẾT HỌC HY LẠP CỔ ĐẠI

1 Triết học Phương Tây ra đời ở đâu? Vào giai đoạn nào?

Trả lời: Triết học Phương Tây ra đời ở Hy Lạp, vào thế kỷ thứ VI

trước Công nguyên

2. Thành phố nào của Hy Lạp là chiếc nôi của triết học Châu Âu? Trả lời: thành phố Athene

3 Triết học Hy Lạp hình thành trên cơ sở nào?

Trả lời: Khi con người bắt đầu tư duy, tìm hiểu, giải thích về

Thiên Nhiên & nguồn gốc của vũ trụ bằng lý luận và quan sát, thay

vì bằng Thơ ca và Huyền Thoại (Thần thoại)

4.Giải thích ngữ nguyên của từ Triết Học?

Trả lời:

- từ Philosophy bắt nguồn từ gốc chữ Hy Lạp Triết học tiếng Hy

Lạp “Philosophia” Đó là sự hợp nhất của “yêu mến”, “yêu

thích”, “khát vọng” và “sự thông thái”

Philosophy = love + wisdom

Tiếng Anh Philosophy, tiếng Pháp: Philosophie

5 Pythagore đã nói gì về thuật ngữ triết gia - “philosophos”.

Pythagore đã nói: “Đa số người đời đều là nô lệ, người thì làm nô

lệ cho danh vọng, kẻ làm nô lệ cho tiền tài Nhưng cũng có một số

ít người khinh thường những thứ đó, và chỉ chuyên tâm tìm hiểuthiên nhiên Chính những người này là tự xem mình là bạn của trítuệ; và đó là ý nghĩa của danh từ philosopos – triết gia”

6 Ngữ nguyên từ tâm lý học

Chữ La tinh là “Psychologia” có gốc Hi Lap là Psyche + logos

- Psche nghĩa là “nguyên lý của sự sống và tư duy”

- Logos Luận bàn về

Psychologia có nghĩa là luận bàn về nguyên lý của sự sống và tưduy

7 Ý nghĩa ban đầu của triết học?

Trả lời: Triết học ban đầu từ thời sơ khai được hiểu là tòan bộ

những tri thức, lý thuyết và thực hành mà loài người đã đạtđược Nó là thứ tri thức bao quát, tổng hợp tất cả các tri thức.Vào thời đó triết gia cũng là nhà thông thái như Pythagoras,Plato, Aristotle, Democrites….Nhưng về sau các khoa học dầndần tách khỏi triết học, không còn như theo quan niệm lúc banđầu

8 Định nghĩa Triết học là gì?

Trả lời: Triết học là thuật ngữ từ thời thượng cổ đến nay nên có rất

nhiều định nghĩa, tùy theo quan niệm đối tượng nghiên cứu của

- Theo từ điển triết học: Triết học là khoa học về các quy luậtchung nhất chi phối tồn tại (giới tự nhiên và xã hội) và tư duycủa con người

9 Các triết gia người Hy Lạp Cổ Đại ảnh hưởng thành tựu văn hóa của những nơi nào?

Trả lời: La Mã, Ai Cập, Babilon.

10 Hãy nêu 5 thành tố cấu thành triết học phương Tây.

Trả lời:

+ 5 yếu tố cấu thành nên triết học phương tây thời cổ đại

là: siêu hình học, logic học (luận lý học), luân lý học (đạo đứchọc), thiên văn và mỹ học

11 Sự phát triển của triết học Hy Lạp Cổ Đại được chia làm mấy thời kỳ? kể tên các thời kỳ ấy

Trả lời: Triết học cổ đại Hylap chi làm 3 thời kỳ: Đó là thời

kỳ tiền Socrate (thời sơ khai), thời kỳ Socrate (thời cực thịnh) vàthời kỳ hậu Socrate (thời suy tàn)

12 Triết gia nào đã tạo ra bước ngoặt trong sự phát triển của triết học phương tây thời cổ đại? Tại sao?

Trả lời: Triết gia Socrate Ông là người đầu tiên đề cập tới

con người và vấn đề về giáo dục con người, trong khi các triếtgia trước đó chỉ bàn về tự nhiên

13 Chế độ chính trị nào hình thành và phát triển trong thời

kỳ triết học Hy Lạp cổ đại?

Trả lời:

Chế độ chiếm hữu nô lệ.

14 Nêu những đặc điểm cơ bản của triết học Hy Lạp và La

Mã cổ đại.

Trả lời: gồm 5 đặc điểm:

1 Chất phác, sơ khai vẫn còn liên hệ với thần thoại và tôn giáonguyên thủy

2 Bao trùm về mặt lý luận đối với tất cả lĩnh vực nhận thức

3 Tính đa dạng, phóng khoáng chứa đựng tất cả những hình thái

và phương pháp tư duy căn bản nhất của triết học

4 Biện chứng tự phát sơ khai

5 Tính nhân bản

15 Trong thời kỳ triết học cổ đại của phương Tây, nước nào

bị thôn tính về lãnh thổ nhưng lại đồng hóa kẻ xâm lược bằng giá trị văn hóa của chính mình.

Trả lời: Hy Lạp bị La Mã thôn tính về lãnh thổ nhưng Hy Lạp

đã đồng hóa La Mã bằng giá trị văn hóa của chính mình Đó làthời kỳ suy tàn của triết học cổ đại Phương Tây ( 336- 30 TCN)

16 Nêu tên một số trường phái của Triết học Hy Lạp cổ đại thời

sơ khai

Trả lời:

- Các triết gia thành Mile (Thales, Anaximandre,

Anaximene, Heraclite)

- Trường phái Pythagore

- Các triết gia thành Êlê (Xenophane, Parmenides, Zênon)

-Các nhà vật lý học: Empedocles, Anaxagore, Leucippe,Democrite)

- Phái quỷ biện ( Protagoras, Gorgias….)

17 Nêu Tên các triết gia lừng danh làm rạng rỡ nền văn hóa

Hy Lạp thời cực thịnh.

Trả lời: Socrate, Platon, Aristote.

18 “Con người là thước đo của vạn vật”là câu nói của triết gia nào?

Trả lời: Protagoras

19.Câu nói thời danh của Socrate là gì?

Trả lời:

- “Hãy tự biết lấy mình”

- “ Tôi biết một điều chính xác là tôi không biết gì cả”

- “Cuộc sống không truy vấn là cuộc sống không xứng đáng vớicon người”

20 Người học trò xuất sắc và nổi tiếng của Socrate là ai?

Trả lời: Anaximandre (610 – 546 TCN)

23 Triết gia nào cho rằng Khí là bản nguyên của mọi sự vật hiện tượng – yếu tố vật lý (không khí), yếu tố tâm linh (sinh khí).

- Khẳng định sự vận động trong triết học của Heraclite là vô nghĩa.

- Thúc đẩy sự tranh luận: Một lý lẽ hợp logic hoàn tòan vẫn đưađến một kết luận sai lầm Đây là sự nan giải của triết học

29 Nêu 3 nội dung chính của nền Triết học Cổ Đại Hy Lạp?

Trả lời: Tự nhiên - nhận thức - con người.

30 Các triết gia THALES, ANAXIMANDRE, ANAXIMENE thuộc trường phái triết học nào?

Trả lời: trường phái Milet (Milê) vì các triết gia này đều sinh

ra ở thành phố Milet

31 Câu nói thời danh của Heraclite là gì?

Trả lời: “Không ai tắm hai lần trên một dòng sông”.

32 Trường phái ELEE chủ trương triết thuyết gì?

Trả lời: Vạn vật đồng nhất thể và bất biến

33 Nêu tên vài triết gia của trường phái ELEE?

Trả lời: Xénophane- Parmenide- Zénon- Mélissos.

34 Nêu tên vài triết gia của phái Qủy Biện hay trường phái Ngụy biện? Tại sao gọi là ngụy biện?

35 Nêu tên triết gia nổi tiếng của trường phái Elee?

Trả lời: Parmenides và Zenon

36 Nêu tên các nhà vật lý học thời Cổ Đại (giữa thế kỷ thứ V

Trả lời: Empedocles, Leucippe (500 – 440 TCN) và Démocrite (460 – 370 TCN)

37 Câu nói thời danh của Aristotes.

Trả lời: “Thầy và bạn đều quý, nhưng Chân lý thì quý hơn”.

38.Quan điểm triết học chính của Aristore là gì?

Trả lời:

+ Hướng ngoại thiên nhiên;

+ Hệ thống hóa thực thể vũ trụ

+ Logic học với hình thức tam đoạn luận

39 Quan niệm về đạo đức của Aristote

Trả lời: Đạo đức là kết quả của sự tập luyện và kinh nghiệm

trong những người hoàn toàn trưởng thành Nó tùy thuộc vào sự suyluận chính xác, sự kiểm soát tinh thần và sự quân bình của lòng ham

muốn, đưa ra ý niệm trung dung (Sự dung hòa phù hợp giữa cácmặt thái quá).

40 Quan điểm triết học chính của Platon là gì?

Trả lời : học thuyết “ý niệm”

41 Giải thích vắn tắt hình ảnh “cái hang” trong triết học ý niệm của Platon.

Trả lời: cái hang là thế giới ý niệm của Platon Những hình

ảnh phản chiếu trên cái hang chỉ là hình ảnh mô phỏng của thế giớibên ngoài, không thật Nhận thức ở bên trong cái hang chỉ là cảmtính, vô thường Còn những gì thật có là thế giới bên ngoài cái hang.Tất cả chúng ta không thể hiểu được bản chất của thế giới và củacon người Kinh nghiệm trực tiếp của chúng ta không phải là kinhnghiệm về thực tại mà chỉ là hồi ức trong tâm trí, gọi là thế giới ýniệm Người nhận thức bên ngoài là các vị thần thánh, triết gia haysiêu nhân (Platon là người đại diện cho chủ nghĩa duy tâm)

42.Quan điểm của Platon về vấn đề nhận thức.

Trả lời: Nhận thức là sự hồi tưởng( trực giác thần bí) của linh

hồn bất tử về những gì nó đã chiêm ngưỡng trong thế giới ý niệmnhưng bị lãng quên

43 Tác phẩm chính nổi tiếng của Platon

Trả lời: The Repuplic - Cộng Hòa luận.

44 Đối với Platon hình thức nhà nước nào là lý tưởng nhất và thành phần nào là người xứng đáng nhất lãnh đạo đất nước?

Trả lời: Đối với Platon hình thức nhà nước theo chế độ cộng hòa

quý tộc là lý tưởng nhất và do một vị vua là triết gia tài ba nhất xứng đáng lãnh đạo đất nước

45 Sự đối lập giữa Platon và Democrite là gì?

Trả lời:

+Democrite cho rằng nhận thức là tri thức về sự tồn tại

+ Platon cho rằng nhận thức là sự hồi tưởng hay thế giới ý niệm.

46 Triết gia nào được Mác đánh giá là “nhà tư tưởng vĩ đại nhất thời cổ đại”, còn Engel đánh giá là “khối óc tòan diện nhất”?

Trả lời: Aristotes

47 Sự đối lập của Platon và Aristotes là gì?

Trả lời: +Theo Aristote khởi đầu của vũ trụ là vật chất thụ động,

49 Tác phẩm nổi tiếng của Aristotes

T

rả lời: The Politics (Chính trị luận)

50 Socrate sinh năm nào và mất năm nào?

Trả lời: Sinh năm 469 (TCN) và mất 399 (TCN)

51 Ai cho rằng Thần Minh là nguyên lý tuyệt đối chứ không phải là thực thể hữu ngã, không sáng tạo vũ trụ, mà là hiện thể của tồn tại, gồm hai tầng, tầng dưới là vật chất, tầng trên là thể hiện mà đỉnh cao là thần túy, trí tuệ siêu việt để tất cả quy hướng về đó.

54 Ai là nhà tư tưởng vĩ đại được mệnh danh là Bộ Bách khoa

Từ điển Tòan thư của Hy Lạp Cổ đại?

Trả lời: Aristotes

55 Những triết thuyết sau hệ tư tử Socrate là gì?

Trả lời:

- Chủ nghĩa khoái lạc : Épicure (341 – 270 TCN)

- Chủ nghĩa khắc kỷ : Zenon de Citium (346 – 264) TCN

- Chủ nghĩa hòai nghi: Pyrrhon (345 – 275 TCN)

56 Khắc kỷ có nghĩa là gì?

Trả lời: Là tự kiềm chế dục vọng.

57 Phương châm Khắc kỷ nổi tiếng đã nói gì?

Trả lời: “Hãy nhẫn nhục và cấm dục”.

58 Nêu những triết thuyết của chủ nghĩa hòai nghi

Trả lời: Trường phái hòai nghi: Là trường phái có các quan điểm

vừa “theo thời” và vừa “bảo thủ” Với 5 khuynh hướng

- Sự bất hòa: Giữa các phán đoán, buộc phải đình chỉ phán đoán.

- Sự giật lùi: Để khẳng định một chứng minh, phải viện dẫn một

chứng minh, như vậy phải chứng minh đến vô tận

- Giả thiết: Để khỏi lý luận giật lùi phải vịn vào giả thiết, mà giả

thiết thì chưa chứng minh

- Vòng lẩn quẩn: Biện minh cho giả thiết bằng cách lấy cái này

làm luận cứ cho cái kia (và ngược lại), hoặc lấy hệ quả làmnguyên nhân

- Tính tương đối: Mọi phán đoán đều tùy thuộc vào cá tính của

người phán đoán

59 Quan điểm của chủ nghĩa khóai lạc là gì?

Xem khóai lạc là mục đích của cuộc đời (thật ra xem hạnh phúctinh thần là mục đích cuộc đời)

B.GIAI ĐOẠN TRIẾT HỌC THỜI TRUNG CỔ

60 Đạo Cơ đốc giáo ra đời đã gây ra ảnh hưởng gì cho xã hội

Hy Lạp ?

Trả lời: Làm thay đổi tình hình tôn giáo, đạo đức, xã hội, chính trị,

nghệ thuật và triết học của cả một thời kỳ triết học Hy Lạp Cổ đại

61 Dòng triết học Giáo phụ và triết học thời Trung cổ kéo dài bao lâu?

Trả lời: Trong 10 thế kỷ (IV – XIV)

62 Nền tảng vững chắc của triết học thời Trung Cổ là gì?

Trả lời: niềm tin đối với học thuyết Kinh Thánh

63 Tại sao Ky Tô giáo trở thành chỗ dựa tinh thần của dân nô

lệ thời Trung Cổ?

Trả lời:

+ Ở buổi đầu lịch sử Ky tô giáo là tôn giáo của người nghèo,của quần chúng bị áp bức và với tính cách đó nó tuyên truyền lốisinh hoạt dân chủ, bình đẳng, không phân biệt nam nữ, giàu nghèo,sang hèn nên được đại chúng tin theo

+Kytô giáo trở thành thứ liệu pháp tâm lý, tinh thần an ủi conngười, giúp họ sẵn sàng đương đầu với những bi kịch cuộc đời, chờngày phán xử và được cứu rỗi bởi “ Đấng cứu thế” là Đức ChúaKytô

+ Kytô giáo thể hiện sự phản kháng của con người đối với áchthống trị tàn bạo của đế quốc La Mã Ky Tô giáo góp phần đẩynhanh sự suy vong của chế độ chiếm hữu nô lệ - lực cản đối với tiếntrình lịch sử thời bấy giờ

64 Nêu tên vị thánh nổi bật có công lớn đối với triết học Kinh Thánh thời Trung Cổ?

Trả lời: Augustin (354- 430).

65 Kinh thánh bao gồm những bộ kinh nào?

Trả lời: Cựu ước và Tân Ước xuất hiện vào nửa đầu TK I sau công

nguyên

66 Hãy kể ra kinh thánh Kytô giáo chi phối triết học ở bình diện nào?

Trả lời: Bản thể luận, nhận thức luận và đạo đức.

67 Ý nghĩa triết học của Kinh thánh?

1- Chúa là một Nhân cách.

2- Tư tưởng sáng thế “ sáng tạo từ hư vô”

3- Tư tưởng xem con người là trung tâm với niềm tin Thiên

Chúa

4- Niềm tin là năng lực đặc biệt của linh hồn.

68 Nêu tên các triết gia tiêu biểu giai đoạn triết học Cơ Đốc giáo (Từ thế kỷ thứ II tới thế kỷ thứ IV)?

70 Augustin đựơc các học giả thời kỳ trung đại và cận đại Tây

Âu gọi là gì?

Trả lời:

- “đại bàng của các nhà thông thái”

- “Người cha tinh thần của thời Trung Cổ phương Tây”

trong trạng thái phân đôi giữa bất tử - khả tử; tốt – xấu; thiện –

ác;tích cực – tiêu cực) Con người là con cháu của A Dam và Eva, sau tiếng khóc chào đời đã mang nặng tội tổ tông.

72 Nêu tên các triết gia tiêu biểu trong giai đọan triết học Kinh viện thời sơ khai

75 Vì sao Albert Le Grand (1200 – 1280 ) là một trong các nhà biện giảng nổi tiếng nhất của triết học Kinh viện thời Trung cổ?

Trả lời:

- Là “nhà thần học đầu tiên khẳng định tính độc lập của tri thứcthế tục dựa trên các cảm giác và quan sát thực nghiệm” của triếthọc thời Trung cổ.

76 Ai tu theo dòng Đôminich và là thầy của Thomas Aquinas Trả lời: Albert Le Grand (1200 – 1280 )

77 Vị triết gia nào của thời Trung cổ được phong thánh năm

1323 và truy phong học vị tiến sĩ Giáo hội năm 1267?

Trả lời: Thomas Aquinas ( 1225 – 1374)

78 Chủ nghĩa duy danh là gì?

Trả lời: là chủ nghĩa cho rằng chỉ có cái đơn nhất, cụ thể mới có

thực tồn, còn khái niệm, tên gọi đó chỉ là những danh từ không nộidung trống rỗng

79 Chủ nghĩa duy thực là gì?

Trả lời: là khẳng định chỉ có cái chung mới có đời sống thực, tồn

tại không lệ thuộc vào tư tưởng và ngôn ngữ của con người

80 Nêu vắn tắt quan điểm triết học của Tertullien (160- 230)?

Trả lời: ông là người khởi xướng việc tách triết học khỏi tôn giáo,

lý trí chỉ nhận thức được giới tự nhiên còn niềm tin tôn giáo thìvượt ra ngoài giới hạn đó với mục đích nhận thức Thượng đế

81 Hãy nêu quan điểm triết học của Thánh Augustine (St

Augustin, (354-430)

Trả lời:

Luận điểm “tin để hiểu”, “đức tin đi trước nhận thức” do

Thánh Augustine (Oguýtxtanh) khởi xướng trở thành nền tảng tư

tưởng của nhà thờ Quan điểm nhận thức “hướng nội” là tiền đềcủa học thuyết thần khải - một trong những đặc trưng của tư tưởng

Augustine Đó là sự kết hợp chủ nghĩa Platon mới với thế giới

quan Kytô giáo, khoa học với thần học

82 Triết học kinh viện trải qua mấy thời kỳ? Hãy kể tên và nêu các đặc điểm ( )

Trả lời: Triết học Kinh viện trải qua ba thời kỳ:

-Thời kỳ đầu: Mở các đại học, nghiên cứu phê bình thư tịch cổ đại

rồi đem ra giảng dạy, truyền bá Khởi đầu cuộc tranh luận về các khái niệm phổ quát; vận dụng tư tưởng Platon Triết gia quan trọng nhất thời kỳ này là Anselme

-Thời kỳ hoàng kim: Cao trào tranh luận về những khái niệm phổ

quát Hệ tư tưởng Aristote rất được trọng thị Triết gia lỗi lạc nhất

là Thomas d’ Aquin

- Thời kỳ cuối: Phê phán các hệ thống siêu hình học liên quan đến

Thượng đế, thiên về nghiên cứu các khoa học tự nhiên

83 Triết gia thời Trung cổ được phong thánh vào năm 1932 của thế kỷ 20 là ai?

Trả lời: Albert Le Grand (1200 – 1280)

84 Trình bày vắn tắt quan điểm triết học của Jean Scot Errigene (Giangxcốt Êrigiennơ) (810-877).

Trả lời : ông cho rằng thế giới, kể cả con người, không tồn tại

độc lập mà luôn phụ thuộc vào Thượng đế Ông còn đưa ra quanniệm lý trí và lòng tin hoàn toàn dung hợp nhau, ông quan niệm cáichung có trước cái riêng và cái chung chính là bản chất của sự vật

85.Hãy nêu lên quan điểm của triết gia Roger Bacon (giai đoạn triết học Trung cổ suy tàn)

Trả lời: Theo Roger Bacon, Siêu hình học là khoa học lý luận

chung giải thích mối quan hệ giữa các khoa học bộ phận và đem lạicho các chúng những quan điểm cơ bản Bản thân siêu hình họccũng được xây dựng trên thành quả của các khoa học đó hãy loại bỏ

sự sùng bái mù quáng, những tấm gương của những uy quyền thấpkém