Giảng văn tích hợp với phòng chống ma túy

Chú đã gây ra cái chết thảm thơng của DC và nhận bài học đờng đời đầu tiên ân hận suốt đời.. thái độ: - GD tinh thần khiêm tốn, biết học hỏi những ngời XQ; biết hối hận vì những việc là

ns: văn học

ng:

Tiết: 73 + 74 văn bản

bài học đờng đời đầu tiên

( Tô Hoài)

A/ mục tiêu bài học:

1 kiến thức:

- Cho HS hiểu đợc sơ lợc: “DMPLK” là TP nổi tiếng của nhà văn TH, đợc tái bản nhiều lần ở

VN và dịch ra nhiều thứ tiếng nớc ngoài

- “BHĐĐĐT” trích từ chơng I, nói về 1 chú DM cờng tráng, khoẻ mạnh, kiêu ngạo, hống hách Chú đã gây ra cái chết thảm thơng của DC và nhận bài học đờng đời đầu tiên ân hận suốt đời

2 kĩ năng:

Rèn kĩ năng tìm chi tiết trong TP văn xuôi, phân loại theo ND chính của VB, kể chuyện đồng

thoại

3 thái độ:

- GD tinh thần khiêm tốn, biết học hỏi những ngời XQ; biết hối hận vì những việc làm sai trái

- ý thức giữ gìn phát triển cơ thể khoẻ mạnh, cờng tráng, tránh xa ma tuý, các chất gây nghiện

và hoàn thành nhân cách

B/ chuẩn bị:

- GV: GA, tranh ảnh có liên quan đến bài học.

- HS: Soạn bài, SGK, SBT

C/ phơng pháp:

- HĐ cá nhân và cả lớp.

- PP: Đọc sáng tạo, gợi tìm, nghiên cứu, tái tạo

D/ tiến trình bài dạy:

1 ổn định:

2 KTBC: KT vở soạn của HS

3 bài mới:

a) Giới thiệu bài:

“ DMPLK“ là TP nổi tiếng và đặc sắc nhất của TH viết về loài vật NV chính là chàng

DM khoẻ mạnh, có cá tính mạnh mẽ và có chí khí, ham hiểu biết, khao khát hiểu biết và quyết tâm phấn đấu cho mục đích cao đẹp “ muôn loài cùng nhau kết anh em“.

Đoạn trích “ BHĐĐĐT“ trích trong chơng I sẽ cho chúng ta biết 1 phần cuộc đời của DM.

b) Các hđ dạy – học:

(?) Giới thiệu 1 vài nét về TG, TP I/ Tìm hiểu tác giả, tác phẩm: 1 Tác giả (1920)

- Từng tham gia PT VH cứu quốc

- Giữ nhiều chức vụ trong PT văn nghệ

GV: Bổ sung

GV: HD cách đọc: Phân vai cho 2

HS và GV cùng đọc

(?) XĐ thể loại của VB?

(?) VB đợc viết theo PTBĐ nào?

(?) VB đợc chia làm mấy phần?

ND và ranh giới của tng phần là

gì?

(?) Phần ND kể về BHĐĐĐT của

DM có những SV chính nào?

(?) Sự việc nào là nghiêm trọng

nhất dẫn đến BHĐ Đ ĐT của DM

(?) Truyện đợc kể = lời của NV

nào? Thuộc ngôi kể nào?

(Hết tiết 73 chuyển sang

tiết 74)

(?) DM đợc GT và MT ntn về hình

dáng?

(?) DM có những HĐ gì?

(?) Để MT về hình dáng và HĐ

của DM TG đã dùng những từ loại

gì? E có NX gì về những từ loại

này?

(?) NX về trình tự MT?

(?) E hình dung ntn về chàng DM

- Đọc – NX

(1) Từ đầu -> thiên hạ rồi (hình dáng, tính cách của DM)

(2) Còn lại (BHĐĐĐT của DM)

- 3 SV:

+ DM coi thờng DC + DM trêu Cốc dẫn đến cái chết của DC

+ Sự ân hận của DM

- DM gây sự với Cốc dẫn

đến cái chết thảm thơng của DC

- DM tự kể

- Ngôi thứ nhất

- MT từng bộ phận cơ thể;

gắn liền MT hình dáng với HĐ

2 Tác phẩm:

- “ DMPLK” viết năm 1941

- TP gồm 10 chơng

- Đoạn trích thuộc chơng I

3 Đọc – chú thích – tóm tắt:

II/ Phân tích VB:

1 Thể loại - PTBĐ - bố cục: a) Thể loại: Truyện

b) PTBĐ: Tự sự + mtả c) Bố cục: 2 phần

2 Phân tích:

a) Hình dáng, tính cách DM

* Hình dáng:

- Càng: mẫm bóng, nhọn hoắt, vuốt cứng

- Cánh: dài

- Đầu: to, nổi từng mảng

- Răng: đen

- Râu: dài, cong

* Hành động: đạp, nhai, vũ -> Từ loại: ĐT, TT -> dùng từ chính xác

-> Cờng tráng, hấp dẫn, đẹp đẽ

qua những chi tiết này?

(?) Dế Mèn đã làm nh thế nào để

có vẻ đẹp cờng tráng ?

(?) Dùng ma tuý và chất gây

nghiện có cho chúng ta một cơ thể

khoẻ mạnh, cờng tráng không ? Vì

sao ?

G: Đối lập với 1 ngoại hình đẹp đẽ

là 1 tính cách cha đẹp của DM

(?) Tìm những chi tiết chứng tỏ

điều đó?

(?) Qua đây em có nhận xét gì về

tính cách của DM?

G: Bớc vào đời với tính cách đó

DM đã phải chịu hậu quả gì? ->

(?) Mang tính kiêu căng vào đời,

DM đã gây ra những chuyện gì để

phải ân hận suốt đời?

(?) Tìm những chi tiết tả hình ảnh

và tính nết của DC?

(?) Thái độ của M đối với C ntn?

(?) Nh thế, dới mắt của DM, DC

hiện ra ntn?

(?) Ngợc lại DC có thái độ ntn đối

với DM?

(?) Hết coi thờng C, M lại gây sự

với chị C Vì sao M dám gây sự

với C to lớn hơn mình?

(?) E có NX gì về cách DM gây sự

với Cốc = câu hát:

Vặt lông cái Cốc cho tao

Tao nấu tao nớng tao xào tao ăn.

(?) Kẻ phải chịu trực tiếp trò đùa

này là DC Nhng DM có phải chịu

hậu quả nào không? Nếu có thì đó

là hậu quả gì?

(?) PT diễn biến tâm lí và thái độ

của DM khi trêu Cốc dẫn đến cái

chết của DC

- ăn uống điều độ

- HS tự bộc lộ

- Khinh thờng DC, trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của DC

- Yếu ớt, lời nhác, đáng khinh

- Nhún nhờng, lễ phép, tha gửi, trình bày nguyện vọng

- Muốn ra oai với DC, chứng tỏ mình sắp đứng

đầu thiên hạ

- Mất bạn láng giềng, bị

DC dạy cho bài học nhớ

đời, phải ân hận vì lỗi lầm của mình

- Không sợ -> chui tọt vào hang “nằm khểnh bắt chân chữ ngũ” -> nhìn mỏ C nh cái dũi chọc xuyên cả đất -> sợ “nằm im thin thít”->

* Tính cách

- Cà khịa với mọi ngời

- Quát mấy chị cào cào

- Đá mấy anh gọng vó

- Nghĩ “mình sắp đứng đầu thiên hạ”

-> Xốc nổi, ngông cuồng, thiếu chín chắn

b) Bài học đờng đời đầu tiên

* Dế Choắt

- Gầy gò, ốm yếu

* Thái độ của DM đối với DC

- Gọi: chú mày

- Không cho thông hang

- Mắng mỏ DC

* Với chị Cốc

- Xấc xợc, ác ý -> DC chết

(?) Qua SV ấy, DM đã rút ra đợc

BHĐ Đ ĐT cho mình Bài học ấy

là gì?

(?) Thái độ của DM đã thay đổi

ntn khi DC chết?

(?) Sự hối hận của DM có thể tha

thứ không?

(?) Cuối truyện là hình ảnh DM

đứng lặng hồi lâu trớc nấm mồ

bạn e thử hình dung tâm trạng

DM lúc này

(?) Theo em, có đặc điểm nào của

con ngời gán cho con vật ở truyện

này?

(?) Em có biết TP nào viết về loài

vật có cách viết tơng tự nh truyện

này?

(?) Sau tất cả các SV đã gây ra,

nhất là sau cái chết của DC, DM

đã rút ra BHĐĐĐT cho mình

Theo em, bài học đó là gì?

GV: Giảng: - Kẻ kiêu căng có thể

làm hại ngời khác khiến phải ân

hận suốt đời, đó là bài học về thói

kiêu căng

- Nên biết sống đoàn kết với mọi

ngời, đó là bài học về tình thân ái

Đây là 2 bài học về cách sống để

trở thành ngời tốt từ câu chuyện

cua DM

GV: y/c HS khái quát ND của

truyện

(?) E học tập đợc gì từ NT mtả và

kchuyện của TH trong VB này?

GV: VB là 1 mẫu mực của kiểu

văn mtả mà cta sẽ học ở các tiết

TLV sau này

- Gọi HS đọc ghi nhớ

GV hớng dẫn HS làm BT phần LT

- GV cho HS làm thêm BT về nhà:

Dựa vào đoạn văn miêu tả chân

dung, hãy vẽ bức tranh Dế Mèn tự

đợi Cốc di hẳn mới “mon men bò lên”

- Hối hận, xót thơng: quỳ xuống, đắp mộ

- Tự bộc lộ

- Cay đắng vì lỗi lầm, xót thơng DC, mong DC sống lại

- DM: kiêu căng, biết hối lỗi

- DC: yếu đuối, biết tha thứ

- Cốc: tự ái, nóng nảy

- Đeo nhạc cho mèo, Thỏ

và Rùa

- Bài học về thói kiêu căng

và tình thân ái

- Cách qsát, mtả loài vật

- Trí tởng tợng độc đáo

- Dùng ngôi thứ nhất để kể

- Đọc ghi nhớ

-> Nhận đợc bài học: “hung hăng bậy bạ” gây vạ cho chính mình

III – Tổng kết

1 Nội dung

2 Nghệ thuật < Ghi nhớ – SGK.11>

hoạ, đặt cho nó một nhan đề phù

4 củng cố:

(?) Qua câu chuyện của DM, em tự rút ra bài học cho bản thân?

(?) Để có cơ thể khoẻ mạnh ta cần phải làm gì ?

GV: Liên hệ thêm với điều kiện nghiện ma tuý và chất gây nghiện đang tồn tại ở nhiều địa

ph-ơng: Tránh xa ma tuý, không lạm dụng chất gây nghiện, vì tác hại nhiều mặt

5 hớng dẫn HS học và chuẩn bị bài: - Tóm tắt truyện, PT ND và NT của truyện, học ghi nhớ. - Làm hết BT, đọc phần đọc thêm - CBB: PHó Từ E/rút kinh nghiệm: