tイ ョ@h。ョィ fb.com/tranhoaithanhvicko Bài toán 2.
Trang 1tイ ョ@h
。ョィ
fb.com/tranhoaithanhvicko
HÀM CH A THAM S C C NHANH
1.Hàm không ch a tham s
Cho y f x liên t c trên a b ;
+) N u f ' x 0, x a b; suy ra f x đ ng bi n trên a b ;
+) N u f ' x 0, x a b; suy ra f x Ngh ch bi n trên a b ;
Ph ng pháp chung:
i v i hàm đa th c b c 3 và b c 4
B c 1: Tính y’ và gi i BPT y’ > 0 ho c y’ < 0
Nh p wR1 đ gi i b t ph ng trình
B c 2: i chi u k t qu ch n đáp án
Ph ng pháp này cho k t qu nhanh nh t
i v i các hàm khác:
B c 1: Nh p ( )
x X
d
f x
B c 2: Th đáp án theo nguyên t c:
+) Ch n s x0A và x0B C D; ; , n u th a mãn, nh n đáp án A
+) Ch n s x0B và x0C D; ,n u th a mãn, nh n đáp án B
+) Ch n s x0C và x0D,n u th a mãn, nh n đáp án C
+) N u c 3 l n th đ u không th a mãn BPT thì ch n D
Chú ý:
Ta c n tìm ra cách th sao cho nhanh nh t, ít b c th nh t, và t i đa là 3 l n th
Ví d 1
Trang 2tイ ョ@h
。ョィ
fb.com/tranhoaithanhvicko
Cho hàm s : yx 3x 9x Tìm kho ng đ ng bi n, ngh ch bi n c a hàm s 1
T LU N:
TX : D= R
Ta có ' 3 2 6 9, ' 0 1
3
x
x
B ng bi ng thiên
'
y
V y hàm s đ ng bi n trên ; 1 3; , ngh ch bi n trên 1;3
CASIO: Hàm s yx33x2 9x đ ng bi n trên kho ng nào? 1
A ; 1 3; B 1;3
C 3; D ; 1 1;3
B c 1: Nh m: 2
y x x
B c 2: Nh pw R111 (Gi i b t ph ng trình b c hai)
Nh p: 3=p6=p9==
K t qu hi n lên: x 1;3 Ta ch n đáp án A x
Bình lu n:
ví d này ta s d ng ch c n ng gi i b t ph ng trình c a máy tính cho k t qu
nhanh nh t
Ví d 2 Cho hàm s y x4 2x2 , Hàm s ngh ch bi n t i 2
Trang 3tイ ョ@h
。ョィ
fb.com/tranhoaithanhvicko
A 1;0 1; B ; 1 0;1
C ;0 1; D ; 1 1;
CASIO
B c 1: Nh m 3
y x x
B c 2: Nh pw R122 (Gi i b t ph ng trình b c ba)
Nh p 4=0=p4=0==
K t qu : (x< -1; 0< x <1) => Ta ch n đáp án: B
Ví d 3 Cho hàm s
2
2 2 1
y
x
Hàm s ngh ch bi n t i
A 0;1 1;2 C R\ 1
B ;0 2; D 0;2 2;
CASIO: TX :R\ 1
B c 1:Tính y’: Nh p 2 2 2 2
1 1
x X
x
B c 2: Nh p l nh:r: X? X 100
K t qu : 9800 Ta có bi u th c t s là: 2
2
X X Suy ra
2
2
2 '
1
y x
B c 3: Nh pwR1121=p2=0=
K t qu : 0 Ta ch n A x 2
Ví d 4 Cho 3
2
A 0;1 B 1; C 0; D ;1
CASIO:
B c 1: Tìm TX : Nh p:w R123=0=p2 X 1
Trang 4tイ ョ@h
。ョィ
fb.com/tranhoaithanhvicko
TX : D 1;
x
x x
Ta ch n đáp án B
Ví d 5 Cho y x3 2x2 2x 4 đ ng bi n trên
A B ; 2 2; C ; D ;1
CASIO: TX : D 2;
Tính nhanh t s c a y' 3 x24x 2 0, x D
Ta ch n đáp án B
Ví d 6 Hàm s 2
1
y x x ngh ch bi n trên
A 1; 2 2;1
2 va 2
B ; 1 1;
2 va 2
2 2
;
2 2
CASIO
B c 1: Nh p 2
1
x X
d
B c 2: Nh pr X K t qu tr v : Math ERROR (L i tính toán) 2
Ta lo i C, B
B c 3: Nh pr X 0 k q / 1 0 Lo i đáp án D
Ta ch n đáp án A
Ví d 7 Cho hàm s
2
1 1
x y x
đi u nào là sai
Trang 5tイ ョ@h
。ョィ
fb.com/tranhoaithanhvicko
A ng bi n trên ;0 B Hàm s ngh ch bi n trên 1;
C ng bi n trên 0;1 D Hàm s ngh ch bi n trên 2; 1
CASIO:
B c 1:Nh p 2 1
1 x X
dx x
B c 2:
Nh pr X=-0,1 K t qu > 0 Ta lo i A
X=1,1 K t qu < 0 Ta lo i B
X=0,1 k t qu >0 Ta lo i C
X=-1,5 k t qu >0, suy ra D sai
Ta ch n đáp án D
Ví d 8 Cho 2 2
1
x y
Hàm s đ ng bi n trên:
A ;1 5 1 5; B 1 5;1 5
C ;2 7 2 7; D 2 7;2 7
CASIO
B c 1: Nh p 2 2
1 x X
B c 2: Nh pr X= -10, k t qu <0 lo i A, C
X=1 5 0.01 k t qu <0 lo i B => Ta ch n D
Ví d 9 Cho hàm y x 2cos x hàm s ngh ch bi n t i
A 0;
6
B
5
;
6 6
C
5
;
6
D R
Trang 6tイ ョ@h
。ョィ
fb.com/tranhoaithanhvicko
CASIO
B c 1: Nh p 2cos
x X
d
B c 2: Nh pr -> X=0.01 k t qu >0 lo i A, lo i D
X= 0.01
6
k t qu <0 ; 5 0.01
6
X
k t qu >0 lo i C
Ta ch n đáp án B
Bình lu n:
các ví d trên ta d a vào lý thuy t c a hàm đ ng bi n ngh ch bi n và s d ng
ch c n ng tính đ o hàm c a máy tính đ th các đáp án
2 Hàm ch a tham s
Cho hàm s y f x ( ) liên t c trên a b ;
+) f ' x 0; x a b; thì hàm s đ ng bi n trên a b ;
(ch b ng 0 m t s đi m h u h n trên a b ) ;
+ f ' x 0; x a b; thì hàm s ngh ch bi n trên a b ;
(ch b ng 0 m t s đi m h u h n trên a b ) ;
Bài toán: Tìm đi u ki n tham s đ hàm s đ n đi u trên K
Ph ng pháp chung:
CÁCH 1: Trong ph n này ta s d ng ph ng pháp th đáp án
B c 1: Tính y’: Nh p ( )
x X
d
f x
B c 2: Th đáp án theo nguyên t c:
+) Ch n s x0K; m A và mB C D; ; , n u không th a mãn, lo i A
+) Ch n s x0K; m B và mC D; ,n u không th a mãn, lo i B
Trang 7tイ ョ@h
。ョィ
fb.com/tranhoaithanhvicko
+) Ch n s x0K m; C và x0D,n u không th a mãn, lo i C
+) N u c 3 l n th đ u không th a mãn BPT thì ch n D
Chú ý:
+) Ta c n tìm ra cách th sao cho ít b c th nh t, và t i đa là 3 l n th
Do đây ta dùng ph ng pháp đ o hàm t i 1 đi m nên không th kh o sát đ c
toàn b t p K nên đ chính xác d a vào k n ng th đáp án Cách ch n x0 K ph i
đ nh và l đ có đ c k t qu chính xác nh t
+) đây ta c n ch n X phù h p và giá tr m sao cho k t qu tính đ c không th a
mãn yêu c u bài toán, khi đó ta d dàng lo i các đáp án sai S d nh đây
th ng s d ng là 1,001 và -1,001
+) Khi thay x0K m; các đáp án mà th a mãn BPT thì t m th i ch p nh n đáp án
đó r i ki m tra ti p các đáp án khác, do đây ta dùng ph ng pháp đ o hàm t i 1
đi m, khi BPT đúng v i x0 không đ ng ngh a là đúng v i to n b t p K
CÁCH 2: S d ng ch ng n ngw7đ kh o sát hàm s
Ta dùng b ng giá tr tính đ c thông qua ch c n ng TABLE c a máy tính đ nh n
ra tính đ ng bi n ngh ch bi n c a hàm s khi thay các giá tr tham s trong đáp án
CÁCH 3: CASIO h tr trong vi c tính GTLN, GTNN trong quá trình gi i t lu n
khi g p bài toán ch a tham s mà ta có th cô l p tham s
CÁCH 4:
V i hàm b c 3, ta tính y’ b ng tay, gi i ph ng trình b c 2 v i m là các đáp án
N u ph ng trình vô nghi m,nghi m duy nh t ho c có 2 nghi m không thu c (a;b)
thì ta nh n đáp án đó là đáp án đúng !
Bài toán 1. Tìm đi u ki n tham s đ hàm s đ n đi u trên R
Chú ý: S d ng h qu c a đ nh lí v d u tam th c b c 2
Cho tam th c b c 2 2
ax bx c a
Trang 8tイ ョ@h
。ョィ
fb.com/tranhoaithanhvicko
0
a
0
a
Ví d 1 Tìm m đ 3 2
f x x mx x đ ng bi n trên R
A ; 3 3;
C 0;
B 3 3;
2 2
3
; 2
Gi i:
2
y x mx Hàm s đ ng bi n x R f ' x 0, x R
2 '
3 0
m a
CASIO CÁCH 1:
x X
d
dx
B c 2:
r: Ch n X = -1,001 và m = -10 cho k t qu < 0 nên m = -10 không th a mãn
=> Lo i A
B c 3: Ch n X =1,001 và m = 10 cho k t qu < 0 nên m = 10 không th a mãn
=> Lo i D; C V y đáp án B
CASIO CÁCH 2:
B c 1: Nh p w7
B c 2: Th đáp án A, cho m = -2
Nh p 3 2
f x x x x
Trang 9tイ ョ@h
。ョィ
fb.com/tranhoaithanhvicko
B c 3: Vì hàm s đ ng bi n trên R nên ta ch n START = -9; END = 9; STEP = 1
B c 4: Theo dõi s bi n thiên c a hàm s :
Ta th y hàm s không đ ng bi n trên 9;9 do đó m = -2 không th a mãn
T ng t nh v y cho các đáp án khác
Quá trình trên t ng đ i nhanh n u nh h c sinh thao tác máy nhanh và bi t phân
tích b ng giá tr
Tuy nhiên cách làm này lâu h n cách th đ u tiên
CASIO CÁCH 3:
2
y x mx Nh p w53 gi i ph ng trình b c 2
Thay m = 0, ta có pt vô nghi m => m= 0 th a mãn => Lo i A;C
Thay m= 2 ta có pt có 2 nghi m => Lo i D V y đáp án A
Ví d 2 Cho 3 2
y x mx m x đ ng bi n trên R
A 3 33 3; 33
C ;2 7
B 2;5 D 2 7;
Gi i:
2
y x mx m
Trang 10tイ ョ@h
。ョィ
fb.com/tranhoaithanhvicko
2
CASIO:
B c 1: 3 2
x X
d
B c 2:r:
Ch n X = -1,001 và m = -10 cho k t qu < 0 nên m = -10 không th a mãn
=> Lo i C
B c 3: Ch n X = 1,001 và m = 5 cho k t qu < 0 nên m = 5 không th a mãn =>
Lo i B; D V y đáp án A
Ví d 3 Cho 1 3 2
3
y m x mx m x đ ng bi n trên R
A 1
2
m B m 1 C m 2 D mR
Gi i:
2
1
2
CASIO:
d
B c 2:r:
Ch n X = 1,001 và m = -10 cho k t qu < 0 nên m = -10 không th a mãn
=> Lo i A; D
B c 3: Ch n X = 1,001 và m = 1,001 cho k t qu < 0 nên m = 1,001 không th a
mãn => Lo i B V y đáp án C
Trang 11tイ ョ@h
。ョィ
fb.com/tranhoaithanhvicko
Bài toán 2 Tìm đi u ki n c a tham s đ hàm s đ n đi u trên a b ;
Ví d 1 Cho y x3 mx2 Tìm m đ hàm s đ ng bi n m x 1;2
A m 3 B m 3 C m 1;3 D m 3
Gi i:
2
y x mx
Hàm s đ ng bi n x 1;2 y' 0, x 1;2
1;2
Ta ch n B
CASIO:
B c 1:Nh p 3 2
x X
d
B c 2: 1.5 1;2 3
0 4 2
X
M
Ta lo i A, C, D nên đáp án là B
Ví d 2 Cho y x3 6x2 mx Tìm m đ đ ng bi n trên 1 ;0
A m3 B m 0 C m 0 D m 12
Gi i:
2
' 3 12
y x x m Hàm s đ ng bi n :
2
g x x x g x x x
Trang 12tイ ョ@h
。ョィ
fb.com/tranhoaithanhvicko
x
Ta ch n đáp án C
CASIO CÁCH 1 : H tr t lu n tìm giá tr l n nh t c a g(x)
B c 1: Nh p w53
Nh p -3 = 12 = 0 = = (Gi i ph ng trình 2
3 x 12 x 0
)
K t qu tr v :
max 12 max 2 ;0
Y
CASIO CÁCH 2: Th đi m:
x X
d
x x mx
dx
B c 2:r: Ch n X = -0,001 và m = -3 cho k t qu < 0 nên m = -3 không th a mãn
=> Lo i A;B;D V y đáp án C
Ví d 3 Cho 3 2 2
Hàm s đ ng bi n trên 2; khi m thu c:
A 1;5
2
B R C 5
2
D ;6
Gi i:
Hàm s đ ng bi n x 2; y' 0, x 2;
nên ph ng trình có 2 nghi m
phân bi t: y' 0, x ;x va x1 2;
bpt đúng x 2; x1 x2 2 ta tìm m đ ph ng trình b c hai:
3x 2mx 2m 7m 7 0 có 2 nghi m sao chox1 x2 2
Trang 13tイ ョ@h
。ョィ
fb.com/tranhoaithanhvicko
2 2
2; 2 0
2; 2 0
(2) có 2 nghi m phân bi t t1 t2 0
2
2 2
2 12
3
5
1
3
m
m
P
5 1
2
m
CASIO
x X
d
B c 2: Nh p r : 2,001 / 4 ,C,
3
X
M
Ta ch n đáp án A
Ví d 4 Cho hàm s 1 3 2 2
2 3
y f x x mx m m x Tìm m đ hàm s a) T ng trên R
A 2; B ;2 C R D 1;2
b) Gi m trên 0;2
A m 1; B m 1;2 C m=1 D m 5;5