Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; l
Trang 1Đề tài: Em hãy tìm hiểu rõ mối quan hệ giữa sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại theo tư tưởng HCM Để thực hiện tốt điều này HCM đã giải quyết trong suốt tiến trình CMVN như thế nào?
Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc
về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Marx - Lenin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam; đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người
Tư tưởng Hồ Chí Minh chính là cách vận dụng sáng tạo chủ nghĩa
Marx-Lenin trong điều kiện cụ thể của Việt Nam, và trong thực tế Tư tưởng
Hồ Chí Minh đã trở thành một tài sản tinh thần quý báu của Đảng Cộng Sản Việt Nam và của dân tộc Việt Nam.
Trang 2Tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
Hồ Chí Minh đã nhận thức được mối quan hệ giữa sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại Cơ bản về sức mạnh dân tộc, Hồ Chí Minh đã cho rằng, thứ nhất, chủ nghĩa yêu nước nồng nàn là tinh thần đoàn kết, ý chí đấu tranh anh dũng, bất khuất cho độc lập và tự do, ý thức tự cường,… Bên cạnh đó sức mạnh dân tộc còn gắn với yếu tố địa lí và chính trị,…
Hồ Chí Minh nhận thức về sức mạnh thời đại và tính tất yếu của việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Nhận thức về sức mạnh thời đại của Hồ Chí Minh được hình thành từng bước từ cảm tính đến lí tính với mục tiêu giải phóng dân tộc, phát triển đất nước trong dòng thác chung của thời đại Sức mạnh thời đại được thể hiện thông qua: tiến bộ khoa học công nghệ, sức mạnh của 3 dòng thác cách mạng, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là sự kết hợp chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa của quốc tế vô sản
Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Theo Hồ Chí Minh, thứ nhất, chúng ta phải đặt cách mạng Việt Nam trong sự gắn bó với cách mạng vô sản thế giới Thứ hai, bên cạnh đó phải kết hợp chặt chẽ chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng Thứ ba, chúng ta phải giữ vững độc lập tự chủ, dựa vào sức mình là chính, tranh thủ sự giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa, sự ủng hộ của nhân loại tiến bộ, đồng thời không quên nghĩa vụ quốc tế cao cả của mình.Thứ tư, chúng ta cần thiết phải mở rộng tối đa quan hệ hữu nghị, hợp tác, sẵn sàng làm bạn với tất cả mọi nước dân chủ
Trang 3Cơ sở lý luận của bài học này là mối quân hệ biện chứng giữa vần đề dân tộc và vấn đề quốc tế trong cách mạng giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vs nói riêng, cũng như trong vấn đề biện chứng giữa nhân tố bên trong và nhân tố bên ngoài, chủ quan và khách quan trong sự phát triển of sự vật, hiện tựơng nói chung
Vấn đề dân tộc được Hồ Chí Minh xem xét dưới rất nhiều khía cạnh
Thứ nhất, giải quyết vấn đề dân tộc ở Việt Nam - một nước thuộc địa nửa phong kiến, trước hết phải tiến hành cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, đánh đuổi quân xâm lược, đánh đổ bọn tay sai, giành độc lập cho dân tộc, tự
do cho nhân dân, hoà bình và thống nhất đất nước Độc lập, tự do, hoà bình và thống nhất đất nước là khát vọng cháy bỏng của người dân mất nước Bởi, mất nước là mất tất cả Sống trong cảnh nước mất, nhà tan, mọi quyền lực nằm trong tay quân xâm lược và bọn tay sai thì quyền sống của con người cũng bị đe doạ chứ nói gì đến quyền bình đẳng, tự do, dân chủ của mọi người Nếu có, đó chỉ là thứ tự do cướp bóc, bắt bớ, giết hại và tù đày của quân xâm lược và bọn tay sai Chính vì vậy mà “Không có gì quý hơn độc lập tự do”, một trong những tư tưởng lớn của Hồ Chí Minh trong cách mạng Việt Nam đã trở thành chân lý của dân tộc Việt Nam và của cả nhân
Độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân – tư tưởng đó của Hồ Chí Minh
đã trở thành mục tiêu hàng đầu của cách mạng Việt Nam Tư tưởng đó được quán triệt trong toàn bộ tiến trình cách mạng Việt Nam và nó được thể hiện nổi bật trong các thời điểm có tính bước ngoặt lịch sử
Hồ Chí Minh coi mục tiêu đấu tranh vì độc lập của Tổ quốc, tự do của đồng bào là lẽ sống của mình Quyền độc lập dân tộc không tách rời quyền con người và độc lập là điều kiện tiên quyết để mang lại hạnh phúc cho mọi
Trang 4người dân của đất nước mình Đồng thời, độc lập dân tộc còn là điều kiện để dân tộc Việt Nam được quyền sống bình đẳng với các dân tộc khác trên thế giới và các dân tộc trong nước ta được chung sống bên nhau một cách bình đẳng, hoà thuận và cùng nhau đi tới cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc Thứ hai, sau khi giành được độc lập dân tộc phải đưa đất nước tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, nhằm giải phóng con người, giải phóng xã hội, xoá bỏ nghèo nàn và lạc hậu, vươn tới cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho
Giải quyết vấn đề dân tộc trong cách mạng Việt Nam nếu chỉ dừng lại ở cuộc đấu tranh để giành độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân thì sự nghiệp cách mạng đó mới chỉ đi được một chặng đường ngắn mà thôi Bởi có độc lập, có
tự do mà nhân dân vẫn đói khổ, thì nền độc lập tự do ấy cũng chẳng có ý
Hồ Chí Minh đã thấu hiểu cảnh sống nô lệ, lầm than, đói rét và tủi nhục của nhân dân các dân tộc Việt Nam trong thời thực dân, phong kiến Bởi vậy, một trong những nhiệm vụ quan trọng có ý nghĩa quyết định của sự nghiệp giải phóng xã hội, giải phóng con người, theo Hồ Chí Minh là phải xoá bỏ nghèo nàn và lạc hậu, vươn tới xây dựng cuộc sống ấm no, tự do và hạnh
Đó là ước nguyện, là ham muốn tột bậc của Hồ Chí Minh và là ước nguyện mong mỏi bao đời nay của nhân dân các dân tộc Việt Nam Người nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn,
Thực hiện được ước nguyện đó, theo Hồ Chí Minh chính là nhằm giải quyết một cách triệt để và thiết thực vấn đề dân tộc ở một nước thuộc địa nửa
Trang 5Thế nhưng đi về đâu và xây dựng một xã hội như thế nào để thực hiện được ước nguyện đó nhân dân các dân tộc Việt Nam cũng như cho cả nhân loại bị áp bức, bóc lột? Đó là điều trăn trở, ưu tư không chỉ ở Hồ Chí Minh
mà ở tất cả những người có lương tri, trọng đạo lý, trọng nghĩa tình khác Sự bắt gặp và điểm tương đồng trong tư duy giữa Hồ Chí Minh với những người sáng lập ra học thuyết cách mạng và khoa học của thời đại cũng chính là ở
Chứng kiến cảnh sống lầm than, khổ cực, bị bóc lột tới thậm tệ của giai cấp công nhân và nhân dân lao động ở thuộc địa và chính quốc, chứng kiến cảnh sống trái ngang của bọn tư sản, thực dân giàu có và gian ác, nên con đường giải phóng xã hội, giải phóng con người mà cả Hồ Chí Minh và C Mác, Ph Ăngghen, V I Lênin đều khẳng định là phải tiến lên chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản, chứ không phải là đi theo con đường tư bản chủ nghĩa, càng không phải là quay trở lại chế độ phong kiến Đối với Việt Nam,
Hồ Chí Minh khẳng định trước sau như một, là chỉ có chủ nghĩa xã hội mới
có đủ cơ sở và điều kiện để thực hiện công cuộc giải phóng con người một cách triệt để và thiết thực Tức là thực hiện được đầy đủ các quyền của con người, trong đó có quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc của
Cũng chính vì vậy mà con đường đi lên chủ nghĩa xã hội và độc lập phải gắn liền với chủ nghĩa xã hội trở thành nội dung cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh, và là mục tiêu chiến lược trong sự nghiệp cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam suốt hai phần ba thế kỷ và mãi mãi về sau Xuất phát từ hoàn cảnh của Việt Nam, đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nước nông nghiệp nghèo nàn, hậu quả củabọn thực dân, phong kiến để lại rất nặng
nề nên Hồ Chí Minh cho rằng: “Chủ nghĩa xã hội là làm sao cho nhân dân đủ
ăn, đủ mặc, ngày càng sung sướng, ai nấy được học hành, ốm đau có thuốc,
Trang 6già không lao động thì được nghỉ, những phong tục tập quán không tốt dần dần được xoá bỏ… tóm lại, xã hội ngày càng tiến, vật chất ngày càng tăng, tinh thần ngày càng tốt, đó là chủ nghĩa xã hội.” Thứ ba, phải thực hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc và đoàn kết, giúp
đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam Lịch sử của Việt Nam đã chứng minh trong cộng đồng các dân tộc ở nước ta khồng hề có dân tộc lớn (dân tộc nhiều người) đi áp bức, bóc lột dân tộc nhỏ (dân tộc ít người), mà quan hệ giữa các dân tộc với nhau là quan hệ anh em, ruột thịt Truyền thống quý báu đó của dân tộc Việt Nam như Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: “Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, Giarai hay Êđê, Xơđăng hay Bana… đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt Chúng ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, nó đói giúp nhau.” Bên cạnh việc lên án thủ đoạn đê hèn của bọn thực dân, phong kiến dùng chính sách “chia để trị” nhằm chia rẽ các dân tộc Việt Nam và để kìm hãm các dân tộc trong vòng nghèo nàn và dốt nát, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ tính ưu việt của chế độ mới để nhằm giải quyết đúng đắn vấn đề dân tộc ở Việt Nam:
“Chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta là: Các dân tộc đều bình đẳng
và phải đoàn kết chặt chẽ, thương yêu giúp đỡ nhau như anh em Đồng bào miền xuôi phải ra sức giúp đỡ đồng bào miền ngược cùng tiến bộ về mọi mặt.”
Hậu quả của chế độ thực dân phong kiến và các thế lực thù địch chống phá cách mạng để lại ở Việt Nam là rất nặng nề; để khắc phục hậu quả đó nhằm thực hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc và xây dựng cuộc sống ấm
no, hạnh phúc cho đồng bào miền xuôi cũng như miền ngược, Hồ Chí Minh luôn coi trọng tình đoàn kết, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau giữa các dân tộc anh em ở trong nước Bởi, chỉ có trên cơ sở đoàn kết mới tạo nên sức mạnh to lớn cho cách mạng Việt Nam để thực hiện thắng lợi các mục tiêu của cách
Trang 7mạng đã đề ra Sau khi chủ trì Hội nghị Trung ương lần thức Tám (5 – 1941), nhận thấy
cơ hội cứu nước đang đến gần, Hồ Chí Minh đã gửi thư cho đồng bào cả nước, trong thư Người viết: “…Hỡi các bậc phú hào yêu nước, thương nòi! Hỡi các bạn công nông, binh, thanh niên, phụ nữ, công chức, tiểu thương! Trong lúc này quyền lợi dân tộc giải phóng cao hơn hết thảy các nguồn
Thứ tư, phải đoàn kết, thương yêu người Việt Nam sống ở nước ngoài và thân thiện với người nước ngoài sống ở Việt Nam Đối với người Việt Nam sống xa Tổ quốc, Hồ Chí Minh chủ trương đoàn kết, thương yêu họ, kêu gọi họ hướng về quê hương đất nước, nơi quê cha, đất
tổ của mình, vì tất cả bà con đều là “con Lạc cháu Hồng” của đất Việt Đối với người nước ngoài sống ở Việt Nam, Hồ Chí Minh luôn thể hiện thái độ ôn hoà và thân thiện với họ Với các dân tộc khác phải tôn trọng nền độc lập dân tộc, không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia, dân tộc khác, đồng thời thực hiện quyền bình đẳng giữa các quốc gia, dân tộc với nhau “… tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung
Chẳng đường lịch sử hơn 70 năm qua kể từ ngày ra đời đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn trung thành với những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin và những quan điểm tư tưởng của Hồ Chí Minh về dân tộc
và giải quyết vấn đề dân tộc đề ra chính sách dân tộc đúng đắn cho cách mạng Việt Nam Chính sách đó vừa phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của cách mạng Việt Nam, vừa phù hợp với xu thế phát triển tiến bộ của nhân loại, nên nó đã được cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam đón nhận với niềm phấn khởi và đầy tin tưởng, cũng bởi lẽ đó mà cách mạng Việt Nam có được sức mạnh to lớn để hoàn thành thắng lợi sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây cũng
Trang 8như sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ngày nay
Từ nhận thức trong tư tưởng về sức mạnh dân tộc, Hồ Chí Minh đã có những bước tiếp theo phát triển nhận thức về sức mạnh thời đại trong bối cảnh lịch sử lúc bấy giờ
Hồ Chí Minh đã kết hợp thành công sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại Sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại có mối quan hệ hữu cơ gắn bó chặt chẽ mật thiết với nhau Xác định được tính chất, nhiệm vụ và mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc, Hồ Chí Minh đã giải quyết trong suốt tiến trình lich sử Việt Nam bằng cách cụ thể hóa, vạch ra con đường đi cho cách mạng Việt Nam Trước nhất phải có Đảng và Đảng Cộng sản Việt Nam là người lãnh đạo duy nhât vì theo Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam Bằng khẳng định này, Hồ Chí Minh đã định hướng xậy dựng Đảng Cộng sản Việt Nam thành một Đảng có sự gắn kết chặt chẽ với giai cấp công nhân, với nhân dân lao động và cả dân tộc trong mọi thời kì của Cách mạng Việt Nam Sức mạnh dân tộc sẽ được phát huy tối đa dưới sự lãnh đạo của Đảng
Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc bao gồm toàn dân tộc Khi dân chúng bị áp bức thì cách mạng là sự nghiệp toàn dân Trách nhiệm giải phóng đất nước, giải phóng dân tộc được đặt lên vai toàn dân Hồ Chí Minh
đã nói : “ Các vua Hùng đã có công dựng nước, bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước “ Truyền thống yêu nước là một truyền thống quý báu của nhân dân ta từ ngàn đời nay Mỗi khi có giặc ngoại xâm, lòng nồng nàn yêu nước đã đoàn kết sức mạnh toàn dân thành một sức mạng to lớn nhấn chìm
cả bè lũ cướp nước và lũ bán nước Sức mạnh dân tộc là sức mạnh tập thể, sức mạnh tiềm tàng nhất thiết phải nắm giữ
Trang 9Sức mạnh thời đại có thể được hiểu như những điều kiện thuận lợi cho quá trình phát triển của cách mạng quốc tế vô sản nói chung và cách mạng Việt Nam nói riêng Dễ dàng nắm bắt khái niệm này, chúng ta có thể xem xét đến các biểu hiện lịch sử của nó Đơn cử như sự lớn mạnh của Quốc tế Cộng sản và phạm vi ảnh hưởng cũng như tầm ảnh hưởng sâu rộng trên toàn thế giới lúc bấy giờ Sự phát triển mạnh mẽ và vị thế vững chắc của Liên Xô cũng
là một yếu tố không thể bỏ qua Sự ủng hộ nhiệt tình và giúp đỡ tận tâm từ các nước xã hội chủ nghĩa như Trung Quốc và các đảng vô sản trên thế giới như ở Pháp đã đóng vai trò quan trọng trong sự thành công của cách mạng Việt Nam Bên cạnh đó là hang loạt các sự kiện chính trị có lợi cho ta như sự
kiện Nhật đảo chính Pháp vào năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai (cũng được nhắc đến với tên gọi Đệ nhị thế chiến, Thế chiến thứ hai, hay Đại
chiến thế giới lần thứ hai, ) là cuộc chiến tranh thế giới thảm khốc bắt đầu
từ năm 1937 hoặc 1939 và chấm dứt vào năm 1945 giữa các lực lượng Đồng Minh và Trục theo chủ nghĩa phát xít Hầu hết mọi lục địa trên thế giới đều bị ảnh hưởng của cuộc chiến này, ngoại trừ châu Nam Cực Nó là cuộc chiến rộng lớn và tai hại nhất trong lịch sử nhân loại, sự thất bại của phe Phát xít và
sự thắng lợi của phe Đồng Minh,…
Có được sức mạnh dân tộc trong tay, khi thời cơ đã đến, đó chính lúc sức mạnh thời đại được tích tụ tới hạn, Hồ Chí Minh đã kết hợp tài tình khéo léo, lợi dụng sức mạnh thời đại để phát huy tối đa hiệu quả của sức mạnh dân tộc Vậy nếu sức mạnh dân tộc là điều kiện cần thì sức mạnh thời đại là điều kiện
đủ điều này minh chứng rõ ràng thông qua cuộc chiến tranh vĩ đại của dân tộc Việt Nam nhưng đồng thời cũng là trường hợp ngược lại khi sức mạnh thời đại là điều kiện cần thì để thành công phải có sức mạnh dân tộc là điều kiện
đủ Điều này được chứng minh thông qua thực tế cơ hội đến ngay khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, triều đình nhà Nguyễn đã ko tận dụng cơ hội
Trang 10ngay khi nước Pháp có biến để đánh đuổi giặc Pháp Điều đó cho thấy sự ràng buộc chặt chẽ khăng khít của sức manh dân tộc và sức mạnh thời đại
Về vấn đề thực tiễn, từ 3-2- 1930, khi Đảng ra đời, Quốc tế Cộng sản đã coi cách mạng Việt Nam là 1 bộ phận của cách mạng với thế giới, sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại từng bước kết hợp một cách đúng đắn Ngày 19 – 8 – 1945, Cách mạng tháng Tám vĩ đại thành công, đánh dấu một bước
trưởng thành của cách mạng Việt Nam
Cách mạng tháng Tám (ngày 19 tháng 8 năm 1945) là cuộc cách mạng
thắng lợi của Việt Minh với quân Pháp, Nhật Bản và chính phủ Đế quốc Việt Nam do vua Bảo Đại phê chuẩn Kết quả chính phủ cũ giải tán và sau đó đến ngày 2 tháng 9 năm 1945 Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập Việt Nam khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Đó là sự thể hiện của việc kết hợp sức mạnh to lớn của dân tộc Việt Nam với sức mạnh to lớn của thời
Từ năm 1945-1954, với chủ trương dựa vào sức mình là chính, đồng thời được sự giúp đỡ của Trung Quốc và “người anh cả - người đồng minh to lớn-hậu thuẫn vững chắc” Liên Xô và sự đồng tình của nhân dân thế giới kể cả Đảng Cộng Sản và nhân dân lao động Pháp, từng nước đi tới thắng lợi, nhất là
ở chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ từ 13 – 3 – 1954 đến 7 – 5 – 1954
Trận Điện Biên Phủ là trận đánh lớn nhất trong Chiến tranh Đông
Dương diễn ra tại lòng chảo Mường Thanh, châu Điện Biên (nay là thành phố Điện Biên Phủ ), tỉnh Lai Châu (hiện nay đã tách thành tỉnh Điện Biên ) giữa quân đội Pháp và Quân đội Nhân dân Việt Nam Đây là chiến thắng quân