- Vì vậy, mục tiêu của mô đun tiện côn này nhằm rèn luyện cho học sinh có đầy đủ kiến thức để đánh giá các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết côn, có đủ kỹ năng tính toán và thực hiện việc ti
Trang 1Phần I: PHẦN NGHIỆP VỤ SƯ PHẠMI: Thiết kế nội dung dạy học theo Mô đun
1 Phân tích tổng quan
1.1 Xác định môn học
Trong thời đại ngày nay, xu hướng toàn cầu hoá là tất yếu, nước ta tham gia ngày càng mạnh vào nền kinh tế khu vực và thế giới tạo cho đất nước nhiều cơ hội phát triển, đồng thời cũng tạo ra những thách thức đối với đất nước và một trong số
đó chính là vấn đề lao động có trình độ kỹ thuật, đủ năng lực Thời đại kinh tế tri thức, khoa học kỹ thuật phát triển nhanh và mạnh như vũ bão, đang làm thay đổi mạnh mẽ mọi mặt của lao động sản xuất Cơ cấu nghề nghiệp luôn biến động, nhiều nghề mới xuất hiện, nhiều nghề cũ mất đi và những nghề còn lại cũng thường xuyên được biến đổi và phát triển theo hướng tiên tiến hơn
Trong điều kiện nước ta hiện nay, nền kinh tế đang trên đà phát triển về mọi mặt Nền công nghiệp nước nhà chủ yếu về gia công và lắp ráp, các lĩnh vực công nghệ cao đang dần hình thành và phát triển, việc định hướng đào tạo là việc làm cần thiết Mặt khác, nước ta là một nước có lực lượng lao động dồi dào, nhưng tỉ lệ thất nghiệp lại lớn Vì vậy,việc phổ biến nghề rộng rãi, và đào tạo nghề cơ bản cho người lao động, nhất là tầng lớp thanh thiếu niên với những nội dung đào tạo nghề thiết dụng, để giúp họ tự tìm kiếm công ăn việc làm hoặc để nâng cao năng suất lao động đang là một nhu cầu bức bách của toàn xã hội
Hiện nay, tuy kỹ thuật ngày càng phát triển nhưng trong gia công cơ khí tiện vẫn là phương pháp gia công cắt gọt thông dụng nhất, số máy tiện chiếm 25 - 35% tổng số thiết
bị trong phân xưởng gia công cắt gọt Trong đời sống sinh hoạt hằng ngày, chúng ta thấy rất nhiều sản phẩm của ngành cơ khí chế tạo, mà các chi tiết hay sản phẩm đó đa số đều được gia công tiện rồi chuyển tiếp sang các phương pháp gia công khác Qua đó, có thể thấy nghềtiện là một ngành nghề rất quan trọng đối với xã hội nói chung và ngành cơ khí nói riêng Do đó, việc đào tạo ra các thợ tiện lành nghề là vấn đề hết sức cần thiết Để nâng cao chất lượng đào tạo về kỹ năng hành nghề tiện, các trường cao đẳng nghề hay trung cấp nghề hiện nay có xu hướng áp dụng phương pháp dạy học theo mô đun
Trang 2Phương pháp này tập trung vào việc nâng cao kỹ năng hành nghề của học sinh trong quá trình học tập để khi ra trường họ sẽ trở thành những công nhân có tay nghề cao phục vụ cho nhu cầu của xã hội
Giáo trình kỹ thuật tiện cơ bản (dùng cho trình độ trung cấp nghề và cao đẳng nghề) hiện nay được sử dụng rất rộng rãi trong các trường nghề, bao gồm:
- Giáo trình tiện 1 - Bao gồm: Mô đun Tiện cơ bản và Tiện trục dài không cần giá đỡ
- Giáo trình tiện 2 - Bao gồm: Mô đun Tiện lỗ, Tiện côn, Tiện ren tam giác và Tiện kết hợp
- Giáo trình tiện 3 - Bao gồm: Mô đun Tiện ren truyền động, Tiện định hình và Tiện chi tiết có gá lắp phức tạp
Khóa luận tốt nghiệp này nhằm thiết kế nội dung dạy học theo mô đun cho "Giáo trình tiện 2" gồm tiện lỗ, tiện côn, tiện ren tam giác, tiện kết hợp với mục tiêu tích cực hóa quá trình nhận thức của người học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
1.2 Phân tích nội dung chương trình môn học “ Kỹ thuật tiện 2” thành các mô đun
Môn học “Kỹ thuật tiện 2” được chia thành các mô đun cơ bản:
Mô đun 1: Tiện lỗ
- Mô đun này nghiên cứu về phương pháp gia công các bề mặt lỗ như khoan, khoét, tiện, doa và cát rãnh trên máy tiện Mô đun còn giúp sinh viên lập được quy trình công nghệ gia công một chi tiết có bề mặt lỗ và thực hành gia công được các bề mặt lỗ trên máy tiện đạt yêu cầu kỹ thuật Đồng thời khắc phục được các dạng sai hỏng khi khoan, tiện và cắt rãnh trên máy tiện
- Mô đun tiện lỗ bao gồm các nội dung sau:
Bài 1: Mài mũi khoan
Bài 2: Khoan lỗ trên máy tiện
Trang 3Bài 3: Tiện lỗ suốt
Bài 4: Tiện lỗ bậc
Bài 5: Tiện lỗ kín
Bài 6: Tiện rãnh tròn trong
Bài 7: Tiện rãnh vuông trong
Bài 8: Doa lỗ
Mô đun 2: Tiện côn
- Tiện côn là mảng kiến thức và kỹ năng cơ bản thường được thực hiện trong các công việc sửa chữa và chế tạo chi tiết máy Để thực hiện tiện côn ta có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau tùy thuộc vào số lượng, yêu cầu kĩ thuật của từng chi tiết gia công
- Vì vậy, mục tiêu của mô đun tiện côn này nhằm rèn luyện cho học sinh có đầy đủ kiến thức để đánh giá các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết côn, có đủ kỹ năng tính toán và thực hiện việc tiện côn bằng các phương pháp (tiện côn bằng dao lưỡi rộng, tiên côn bằng cách xoay xiên bàn trượt dọc, tiện côn bằng cách sử dụng thước côn, tiện côn bằng cách xê dịch ngang
ụ động, tiện côn bằng cách kết hợp thước côn và xê dịch ngang ụ động) và kết hợp đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật, thời gian và an toàn
- Mô đun tiện côn gồm các nội dung cơ bản sau:
Bài 1: Tiện côn bằng dao rộng lưỡi
Bài 2: Tiện côn bằng cách xoay xiên bàn trượt dọc
Bài 3: Tiện côn bằng cách xê dịch ngang ụ động
Bài 4: Tiện côn bằng thanh thước côn
Bài 5: Tiện côn bằng cách kết hợp thước côn và xê dịch ngang ụ động
- Mô đun 3: Tiện ren tam giác
Trang 4- Tiện ren tam giác là mảng kiến thức và kỹ năng quan trọng cần có trong các công việc của thợ tiện Để thực hiện việc tiện ren trên máy tiện đòi hỏi người thợ phải có hiểu biết về ren, nhanh nhạy và khéo léo trong các thao tác mới có thể đạt được chất lượng của chi tiết gia công và năng suất mà vẫn an toàn.
- Mục tiêu của mô đun này nhằm rèn luyện cho học sinh có đầy đủ kiến thức để đánh giá các yếu tố của các loại ren có biên dạng tam giác hệ Mét và hệ Anh, ren trái, ren phải, ren trên mặt côn, ren một đầu mối và ren nhiều đầu mối theo bản vẽ gia công hay vật mẫu
Có đủ kỹ năng tính toán các kích thước ren và thực hiện việc tiện ren trên máy tiện vạn năng đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng quy trình, thời gian và an toàn
- Mô đun tiện ren tam giác bao gồm các nội dung cơ bản sau:
Bài 1: Khái niệm chung về hình dáng, kích thước các loại ren tam giác
Bài 2: Nguyên tắc tạo ren và cách tính bánh răng thay thế
Bài 3: Tiện ren tam giác ngoài có bước ren < 2mm
Bài 4: Tiện ren tam giác ngoài có bước ren >2mm
Bài 5: Tiện ren tam giác trong
Bài 6: Tiện ren trên mặt côn
Bài 7: Tiện ren tam giác ngoài có nhiều đầu mối
Bài 8: Tiện ren tam giác trong có nhiều đầu mối
- Mô đun 4: Tiện ren kết hợp
- Một số công việc thường được thực hiện sau khi tiện như: dũa, đánh bóng, mài nghiền, lăn ép, lăn khía nhám, cắt ren ngoài bằng bàn ren, cắt ren trong bằng taro, mài trên máy tiện được tập hợp thành mô đun tiện kết hợp
Trang 5- Mục tiêu của mô đun này nhằm rèn luyện cho học sinh có đầy đủ kiến thức về việc vận dụng các công nghệ để hoàn thiện một số chi tiết có yêu cầu đặc biệt trên các bề mặt: Tạo ren, tạo nhám, tăng độ cứng, độ bóng Lậpquy trình hợp lý cho các nguyên công
Có đầy đủ kỹ năng để xác định các công cụ cho từng nguyên công Lựa chọn và sử dụng các công cụ tương ứng, xác định các thông số công nghệ và thực hiện các nguyên công đạt yêu cầu kỹ thuật, thời gian và an toàn
- Mô đun tiện ren kết hợp gồm các nội dung sau:
Bài 1: Dũa và làm bóng bề mặt
Bài 2: Lăn ép bề mặt
Bài 3: Lăn nhám bề mặt
Bài 4: Cắt ren ngoài bằng bàn ren trên máy tiện
Bài 5: Cắt ren trong bằng ta rô trên máy tiện
Bài 6: Mài trên máy tiện
1.3 Xác định kết quả của mô đun cho phù hợp với yêu cầu của thực tiễn
Phương pháp dạy học theo mô đun nhằm nâng cao kỹ năng hành nghề của học sinh khi tham gia vào quá trình sản xuất thực tế Do vậy, sau khi học xong chương trình trong "Giáo trình tiện 2" người học có khả năng:
a.Mục tiêu của mô đun 1: Tiện lỗ
Kiến thức
Trang 6- Hiểu được những khái niệm cơ bản về gia công lỗ, các phương pháp dùng để gia công
lỗ, các dạng sai hỏng chi tiết gia công, nguyên nhân, cách khắc phục trong quá trình gia công lỗ
- Nhận biết và phân biệt các loại mũi khoan, khoét, doa, dao tiện lỗ
- Biết cách sử dụng các dụng cụ đo để đo đạc, kiểm tra sản phẩm
Kỹ năng
Học xong mô đun này học sinh có khả năng:
- Nhận dạng, lựa chọn và mài được các loại dụng cụ cắt như dao tiện trong, mũi khoan
- Lựa chọn được chế độ cắt và sử dụng dung dịch trơn nguội hợp lý
- Sử dụng và bảo quản tốt các loại dụng cụ đo
- Khoan, khoét, doa và tiện lỗ suốt, lỗ bậc, lỗ kín, rãnh trong đạt yêu cầu kỹ thuật
- Tổ chức nơi làm việc gọn gàng, khoa học, tuân thủ các biện pháp an toàn lao động
Thái độ
- Có tinh thần say mê học tập, nghiên cứu;
- Có thái độ nghiêm túc trong học tập, chấp hành nghiêm chỉnh các nội quy, quy định tập của nhà trường
b Mục tiêu của Mô đun 2: Tiện côn
Kiến thức
- Nhận biết các yếu tố của bề mặt côn, phạm vi ứng dụng của các chi tiết dạng côn và các phương pháp tiện bề mặt côn;
- Hiểu được các dạng sai hỏng của chi tiết gia công, nguyên nhân và cách khắc phục
- Áp dụng được các phương pháp kiểm tra chất lượng chi tiết côn
Kỹ năng
Học xong mô đun này học sinh có khả năng:
- Lập được quy trình hợp lý cho từng chi tiết;
- Nhận dạng, lựa chọn và sử dụng đúng các loại dụng cụ đo, dao cắt, đồ gá cho từng công việc cụ thể;
- Tiện được các bề mặt côn bằng dao rộng lưỡi, bằng cách xoay trượt trên bằng thanh thước côn, bằng xê dịch ngang thân ụ động và kết hợp thước côn với xê dịch ngang thân ụ động đúng quy trình, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, an toàn và thời gian
Thái độ
Trang 7- Có tính nghiêm túc trong giờ học
- Có trách nhiệm khi sử dụng các trang thiết bị, máy móc, dụng cụ đo
- Tuân thủ các quy định của nhà xưởng và quy trình khi gia công chi tiết
- Chấp hành nghiêm chỉnh giờ học tập và an toàn khi thao tác trên máy
c Mục tiêu của mô đun 3: Tiện ren tam giác
Kiến thức
- Biết cách xác định và tính toán kích thước ren
- Sử dụng đúng phương pháp tiện ren trong từng trường hợp
- Xác định được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục khi tiện ren
Kỹ năng
Học xong mô đun này học sinh có khả năng:
- Nhận dạng và lựa chọn đúng dao tiện ren trong từng trường hợp
- Mài sửa và gá lắp dao đúng kỹ thuật
- Tính toán chính xác và thay lắp bánh răng thay thế đúng kỹ thuật
- Tiện ren vuông, ren thang đạt yêu cầu kỹ thuật
Thái độ
- Có tính nghiêm túc trong giờ học
- Có trách nhiệm khi sử dụng các trang thiết bị, máy móc, dụng cụ đo
- Tuân thủ các quy định của nhà xưởng và quy trình khi gia công chi tiết
- Chấp hành nghiêm chỉnh giờ học tập và an toàn khi thao tác trên máy
.d Mục tiêu của mô đun 4: Tiện ren kết hợp
Kiến thức
- Xác định được các đặc tính của việc xử lý các bề mặt đặc biệt một cách hợp lý;
- Áp dụng được phương pháp giũa bề mặt ren trên máy tiện;
- Hiểu được các đặc tính lăn ép, lăn nhám, mài bề mặt chi tiết và phương pháp thực hiện chúng trên máy tiện;
- Biết cách cắt ren bằng bàn ren và taro ren trên máy tiện, các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục
Kỹ năng
Học xong mô đun này học sinh có khả năng:
Trang 8- Nhận dạng, lựa chọn và sử dụng đúng các loại dụng cụ đo Chuẩn bị được dao cắt và
đồ gá cho từng công việc cụ thể
- Lập được quy trình hợp lý cho từng công nghệ
- Thực hiện được các nguyên công để xử lý bề mặt đạt yêu cầu kỹ thuật và thời gian
- Thực hiện được các phương pháp: Giũa, đánh bóng, mài nghiền lăn ép, lăn nhám, cắt ren bằng bàn ren, taro ren, mài tren máy tiện theo đúng quy trình, đảm bảo được các yêu cầu của bề mặt và các yêu kỹ thuât khác trong quá trình sản xuất
Thái độ
- Rèn luyện cho học sinh thái độ nghiêm túc trong học tập
- Có trách nhiệm với các dụng cụ, thiết bị đo, máy móc trong nhà xưởng
- Tuân thủ các quy trình và an toàn trong giờ học
- Chấp hành đúng nội quy, giờ giấc học tập
1.4 Xác định thời gian đào tạo mô đun phù hợp với kết quả mô đun
Thời gian của mô đun là tổng thời gian đào tạo của các công việc trong mô đun Yếu tố thời gian được xác định dựa trên: kế hoạch chung của cơ sở đào tạo, tỷ lệ giáo viên/học viên được đề nghị, số lượng và chủng loại trang thiết bị, vật tư tiêu hao…Việc xác định thời gian đào tạo ta cần căn cứ vào nội dung của từng mô đun
Tên Mô đun Tên các bài trong Môđun Thời lượng (giờ) Kiểm
tra Tổng Lý Thực
Trang 9Bài 5: Tiện côn bằng cách kết hợp
Trang 10bước ren < 2mmBài 4: Tiện ren tam giác ngoài có
Bài 7: Tiện ren tam giác ngoài có
Bài 8: Tiện ren tam giác trong có
Bài 4: Cắt ren ngoài bằng bàn ren
Bài 5: Cắt ren trong bằng taro ren
* Ghi chú: - 1 Giờ lý thuyết = 45 phút
- 1 Giờ thực hành = 45 phút
Trang 111.5 Xác định trang thiết bị cần thiết cho mô đun
Trước khi tiến hành một công việc chúng ta luôn phải xác định rõ các điều kiện cho trước, các yếu tố cần thiết để có thể tiến hành công việc đó Để đào tạo theo mô đun thì cần phải có trang thiết bị cần thiết cho quá trình học tập của học sinh đạt hiệu quả cao nhất Những trang thiết bị cần có:
Trang thiết bị cần thiết cho mô đun Số lượng (chiếc)
- Các mô hình trực quan:
+ Chi tiết lỗ hình trụ
+ Dao tiện lỗ đầu thẳng
+ Dao tiện lỗ đầu cong
+ Mũi khoan, khoét, doa
- Dụng cụ cắt:
+ Mũi khoan, khoét, doa
+ Dao tiện lỗ kín
3c3c
Trang 12+ Dao tiện lỗ suốt
+ Dao lưỡi rộng
+ Bàn ren, taro ren
3c1c1c
2 Phân tích Mô đun
2.1 Xác định công việc trong Mô đun và sắp xếp thứ tự công việc trong Mô đun cho hợp lý
a Mô đun 1: Tiện lỗ
- Công việc 1: Mài mũi khoan
- Công việc 2: Khoan lỗ
- Công việc 3: Tiện lỗ suốt
- Công việc 4: Tiện lỗ bậc
- Công việc 5: Tiện lỗ kín
- Công việc 6: Tiện rãnh tròn trong
- Công việc 7: Tiện rãnh vuông trong
- Công việc 8: Doa lỗ
b Mô đun 2: Tiện côn
Trang 13- Công việc 1: Tiện côn bằng dao rộng lưỡi
- Công việc 2: Tiện côn bằng cách xoay xiên bàn dao dọc
- Công việc 3: Tiện côn bằng xê dịch ngang ụ động
- Công việc 4: Tiện côn bằng thanh thước côn
- Công việc 5: Tiện côn bằng cách kết hợp thước côn và xê dịch ngang ụ động
c Mô đun 3: Tiện ren tam giác
- Công việc 1: Tiện ren tam giác ngoài có bước ren > 2mm và < 2mm
- Công việc 2: Tiện ren tam giác trong
- Công việc 3: Tiện ren trên bề mặt côn
- Công việc 4: Tiện ren tam giác ngoài, trong có nhiều đầu mối
d Mô đun 4: Tiện ren kết hợp
- Công việc 1: Giũa, lăn ép, lăn nhám, mài bề mặt gia công
- Công việc 2: Cắt ren ngoài bằng bàn ren
- Công việc 3: Cắt ren trong bằng taro ren
Các công việc này phải đảm bảo nội dung các bước thực hiện như sau:
- Đọc bản vẽ để xác định hình dáng, kích thước, độ chính xác chi tiết cần gia công
- Chọn các các trang thiết bị cần thiết cho công việc cụ thể
- Chọn áo quần, trang thiết bị bảo hộ lao động
- Đánh dấu điểm cần gia công khi thực hiện
- Kiểm tra, chuẩn bị, thử máy và các công cụ khác
- Thực hiện gia công chi tiết
Trang 14- Kiểm tra sản phẩm sau khi gia công.
2.2 Xác định nội dung bài tập tổng hợp phù hợp
Bài tập tổng hợp là những bài tập thực tế mà học sinh có thể gặp trong công việc sau này Những bài tập tổng hợp này được đưa ra trong chương trình học nhằm giúp học sinh rèn luyện khả năng tư duy, nâng cao kỹ năng thực hành để không còn bỡ ngỡ khi tham gia vào quá trình sản xuất tại các cơ sở thực tế mà mình làm việc Tùy vào khả năng kinh nghiệm của giáo viên và trang thiết bị hiện có của cơ sở đào tạo, mà xác định bài tập tổng hợp cho phù hợp Các bài tập tổng hợp liên quan đến các nội dung sau:
- Thiết lập một qui trình công nghệ gia công một chi tiết trên máy tiện
- Cách vận hành máy tiện, cách điều chỉnh máy khi cho trước các thông số đầu ra
- Các dạng sai hỏng thường thấy ở một nguyên công nào đó và trình bày cách phát hiện, khắc phục
- Cách sử dụng dụng cụ đo kiểm, cách đo kiểm để phát hiện sai hỏng
- Trình bày cấu tạo, nguyên lý làm việc, ưu nhược điểm, phạm vi sử dụng và cách bảo quản của loại đồ gá hay loại dụng cụ cắt nào đó dùng trong gia công tiện
a Bài tập tổng hợp cho từng Mô đun trong MKH
a Mô đun 1: Tiện lỗ
Mục tiêu:
- Củng cố những kiến thức mà học sinh đã học
- Tạo điều kiện để học sinh tìm tòi, sáng tạo, mở rộng và tìm hiểu sâu thêm kiến thức đã được học
Trang 15- Đáp ứng yêu cầu vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiến.
Nội dung:
Những kiến thức được sử dụng trong bài tập tổng hợp
+ Tiện mặt trụ, tiện lỗ, tiện mặt đầu, tiện rãnh, vát mép
+ Khoan, khoét, doa lỗ
+ Kiểm tra chi tiết
Đề bài tập tổng hợp
Lập quy trình công nghệ gia công chi tiết sau trên máy tiện:
- Điều kiện cho sẵn: Dạng sản xuất hàng loạt lớn, điều kiện sản xuất tự chọn
- Yêu cầu: Gia công chi tiết đạt độ chính xác theo yêu cầu của bản vẽ
Yêu cầu kỹ thuật:
- Đảm bảo dung sai các kích thước chiều dài như bản vẽ
Trang 160.01 B
2.5 1.25
- Những kiến thức được sử dụng trong bài tập tổng hợp
+ Tiện bề mặt côn theo các phương pháp
+ Kiểm tra chi tiết
Trang 17Đề bài tập tổng hợp
Lập quy trình công nghệ gia công chi tiết sau trên máy tiện:
- Điều kiện cho sẵn: dạng sản xuất hàng loạt nhỏ, điều kiện sản xuất tự chọn
- Yêu cầu: Gia công chi tiết đạt độ chính xác theo yêu cầu của bản vẽ
Yêu cầu kỹ thuật:
- Đảm bảo các dung sai kích thước các đoạn trục
- Đảm bảo góc côn theo hình vẽ
c Mô đun 3 và 4: Tiện ren tam giác và tiện kết hợp
Trang 18- Những kiến thức được sử dụng trong bài tập tổng hợp
+ Tiện mặt trụ, mặt đầu
+ Tiện rãnh, vát mép
+ Tiện ren bằng bàn ren hoặc taro ren, giũa, lăn ép, lăn nhám bề mặt
+ Kiểm tra chi tiết
Đề bài tập tổng hợp
Lập quy trình công nghệ gia công chi tiết sau trên máy tiện:
- Điều kiện: Dạng sản xuất hàng loạt lớn, điều kiện sản xuất tự chọn
- Yêu cầu: Gia công chi tiết đạt độ chính xác như yêu cầu của bản vẽ
Yêu cầu kỹ thuật:
- Đảm bảo kích thước đạt yêu cầu như hình vẽ
- Đảm bảo ren M16 và các chỗ vát mép 2x450
Trang 19Phần 1: Phân tích chi tiết gia công:
- Phân tích chức năng và điều kiện làm việc của chi tiết gia công
- Phân tích yêu cầu kỹ thuật để khẳng định có thể gia công chi tiết trên máy tiện được không
Phần 2: Chọn phôi và phương pháp chế tạo phôi:
- Cơ sở của việc lựa chọn phôi
- Phương pháp chế tạo phôi
- Kết luận và vẽ bản vẽ phôi
Phần 3: Quy trình công nghệ:
Phân tích chọn chuẩn định vị:
-Chọn chuẩn tinh:
+ Yêu cầu khi chọn chuẩn tinh
+ Các nguyên tắc chọn chuẩn tinh
+ Các phương án chọn chuẩn tinh cho chi tiết gia công
Từ đó so sánh đưa ra kết luận phương án tối ưu nhất
-Chọn chuẩn thô:
+ Yêu cầu khi chọn chuẩn thô
+ Các nguyên tắc khi chọn chuẩn thô
+ Các phương án chọn chuẩn thô cho chi tiết gia công
Từ đó so sánh đưa ra kết luận phương án tối ưu nhất
Thiết kế quy trình công nghệ:
Trang 20- Lập trình tự công nghệ.
- Bản vẽ sơ đồ nguyên công: Bước công nghệ, loại dao và đồ gá
Trình bày nguyên công kiểm tra:
- Kiểm tra độ chính xác về kích thước: Dụng cụ đo sử dụng, cách đo (có bản vẽ minh hoạ tương ứng với kích thước cần kiểm tra)
- Kiểm tra độ chính xác về hình dáng hình học: Dụng cụ đo sử dụng, cách đo (có bản vẽ minh hoạ tương ứng với bề mặt cần kiểm tra)
- Kiểm tra độ chính xác về vị trí tương quan: Dụng cụ đo sử dụng, cách đo (có bản
vẽ minh hoạ tương ứng với vị trí tương quan cần kiểm tra)
3 Phân tích công việc trong Mô đun
- Lựa chọn số học viên cho mỗi một mô đun là 15 học viên
- Phương pháp giảng dạy: Thuyết trình, đàm thoại, trực quan
3.1 Mô đun 1: Tiện lỗ
STT / Mã
công việc Mô đun / Công việc Mục tiêu cuối cùng
Mài mũi khoanLT: 2 h - TH: 10h
Cung cấp:
- Máy mài hai đá, mũi khoan
- Kính bảo hộ, dưỡng đo
Làm gì:
Trang 21Lý thuyết dạy học bổ sung
- Khái niệm và cấu tạo mũi khoan xoắn
- Phương pháp mài mũi khoan xoắn
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục
- Các bước tiến hành mài sửa mũi khoan xoắn
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
2 Khoan lỗ trên máy
tiệnLT: 2h - TH: 6h
Cung cấp:
- Máy tiện, mũi khoan
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết
- Thước cặp có mỏ đo trong
Làm gì:
- Khoan lỗ bậc, lỗ suốt, lỗ kín đạt yêu cầu
Trang 22kỹ thuật, thời gian và an toàn.
Tiêu chuẩn:
- Độ chính xác cấp 8,độ nhám cấp 3 ÷ 4
- Đạt đúng kích thước đường kính, chiều dài lỗ
- Không bị méo, bị côn
- Đảm bảo độ song song, độ vuông góc và
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục
- Các bước tiến hành khoan lỗ
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết
- Thước cặp có mỏ đo trong, thanh đo sâu
Làm gì:
- Tiện lỗ suốt đạt yêu cầu kỹ thuật, thời
Trang 23gian và an toàn.
Tiêu chuẩn:
- Độ chính xác cấp 9 ÷ 7,độ nhám cấp 8
÷ 11
- Không bị méo, bị côn
- Đảm bảo độ song song, độ vuông góc và
độ đồng tâm
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Đặc điểm của lỗ suốt
- Phương pháp tiện lỗ suốt
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục
- Các bước tiến hành tiện lỗ suốt
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết
- Thước cặp có mỏ đo trong, thanh đo sâu
Làm gì:
- Tiện lỗ bậc đúng theo trình tự đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, thời gian và an toàn
Tiêu chuẩn:
Trang 24- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục
- Các bước tiến hành tiện lỗ bậc
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
5
Tiện lỗ kínLT: 2h - TH: 10h
Cung cấp:
- Máy tiện, phôi đã cắt và khoan lỗ, dao tiện lỗ kín
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết
- Thước cặp có mỏ đo trong
Làm gì:
- Tiện lỗ kín đạt yêu cầu kỹ thuật, thời gian và an toàn
Tiêu chuẩn:
- Không bị méo, bị côn
- Đảm bảo độ song song, độ vuông góc và
độ đồng tâm
Lý thuyết dạy học bổ sung:
Trang 25- Đặc điểm của lỗ kín;
- Phương pháp tiện lỗ kín;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành tiện lỗ kín
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
6
Tiện rãnh tròn trongLT: 2h - TH: 10h
Cung cấp:
- Máy tiện, dao tiện rãnh tròn
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết
- Dưỡng đo, thước lá, thước cặp
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Yêu cầu kỹ thuật của rãnh tròn trong
- Phương pháp tiện rãnh tròn trong
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục
Trang 26- Các bước tiến hành tiện rãnh tròn trong.
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
7
Tiện rãnh vuông trongLT: 2h - TH: 10h
Cung cấp:
- Máy tiện, dao tiện;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Thước cặp, thước lá, dưỡng đo
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Yêu cầu kỹ thuật của rãnh vuông trong;
- Phương pháp tiện rãnh vuông trong;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành tiện rãnh vuông trong
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
Doa lỗ trên máy tiệnLT: 2h - TH:10h
Cung cấp:
- Máy tiện, mũi doa;
Trang 27- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Thước cặp có mỏ đo trong, ca líp trục
Làm gì:
- Doa lỗ đạt yêu cầu kỹ thuật
Tiêu chuẩn:
- Đường kính lỗ doa đúng yêu cầu;
- Đảm bảo đúng độ nhám yêu cầu
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Đặc điểm của việc doa lỗ;
- Cấu tạo của mũi doa;
- Phương pháp doa lỗ;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành doa lỗ
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
3.2 Môđun 2: Tiện côn
STT / Mã
công việc Mô đun / Công việc Mục tiêu cuối cùng
`1 Tiện côn bằng dao
rộng lưỡiLT: 2h - TH: 4h
Cung cấp:
- Máy tiện, mũi khoét côn, mũi bạc côn;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
Trang 28- Thước cặp, thước đo góc;
Làm gì:
- Tiện côn bằng dao rộng lưỡi đạt yêu cầu
kỹ thuật
Tiêu chuẩn:
- Độ côn, kích thước yêu cầu;
- Đường sinh thẳng, độ nhám đảm bảo
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Các yếu tố của bề mặt côn;
- Các loại côn tiêu chuẩn và phạm vi ứng dụng;
- Phương pháp tiện côn bằng dao rộng lưỡi;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành tiện côn
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
2 Tiện côn bằng cách
xoay xiên bàn dao
dọcLT: 2h - TH: 14h
Cung cấp:
- Máy tiện, dao tiện;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Thước đo góc vạn năng, ca líp trục, ca lip bạc, dưỡng đo
Làm gì:
- Tiện côn bằng cách xoay xiên bàn dao dọc đạt yêu cầu kỹ thuật
Trang 29Tiêu chuẩn:
- Độ chính xác 9 ÷ 7; Ra = 10 ÷ 2,5μm;
- Độ côn, kích thước yêu cầu;
- Đường sinh thẳng, độ nhám đảm bảo
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Khái niệm;
- Phương pháp tiện côn xoay xiên bàn trượt dọc;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành tiện côn
3
Tiện côn bằng cách
xê dịch ngang ụ độngLT: 2h - TH:16h
Cung cấp:
- Máy tiện, dao tiện;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Thước đo góc vạn năng, ca líp trục, ca líp bạc, dưỡng đo
- Độ côn, kích thước yêu cầu;
- Đường sinh thẳng, độ nhám đảm bảo
Lý thuyết dạy học bổ sung:
Trang 30- Khái niệm và phạm vi ứng dụng;
- Phương pháp tiện côn xê dịch ngang ụ động;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành tiện côn
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
4
Tiện côn bằng thanh thước cônLT: 2h - TH:12h
Cung cấp:
- Máy tiện, thanh thước côn, dao tiện;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Thước cặp, ca líp côn, pan me, thước đo góc vạn năng
- Độ côn, kích thước yêu cầu;
- Đường sinh thẳng, độ nhám đảm bảo
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Khái niệm và phạm vi ứng dụng;
- Phương pháp tiện côn bằng thanh thước côn;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành tiện côn
Trang 31Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
5
Tiện côn bằng cách kết hợp thước côn và
xê dịch ngang ụ độngLT: 2h - TH:16h
Cung cấp:
- Máy tiện, thanh thước côn, dao tiện;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Thước cặp, ca líp côn, pan me, thước đo góc vạn năng
Làm gì:
- Tiện côn bằng cách kết hợp thước côn và
xê dịch ngang ụ động đạt yêu cầu kỹ thuật
Tiêu chuẩn:
- Độ chính xác 9 ÷ 7; Ra = 10 ÷ 2,5μm;
- Độ côn, kích thước yêu cầu;
- Đường sinh thẳng, độ nhám đảm bảo
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Khái niệm và phạm vi ứng dụng;
- Phương pháp tiện côn kết hợp;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành tiện côn
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
3.3 Môđun 3: Tiện ren tam giác
STT / Mã Mô đun / Công việc Mục tiêu cuối cùng
Trang 32công việc
`1
Khái niệm chung về ren và hình dáng, kích thước các loại ren tam giácLT: 2h - TH: 2h
Cung cấp:
- Máy tiện, các chi tiết có ren;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Trục cữ, bạc cữ đo ren;
Làm gì:
- Khái niệm chung về ren và hình dáng, kích thước các loại ren tam giác đạt yêu cầu kỹ thuật
Tiêu chuẩn:
- Dụng cụ đo phù hợp;
- Nhận dạng đúng loại ren
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Khái niệm về ren;
- Các yếu tố của ren;
- Các loại ren thường dùng;
- Hình dáng hình học, kích thước của các loại ren;
- Ký hiệu ren và các bước đo ren
2 Nguyên tắc tạo ren
và cách tính bánh răng thay thế LT: 3h - TH: 2h
Cung cấp:
- Sơ đồ nguyên lý cắt ren bằng dao tiện;
- Công thức tính bước ren;
- Điều kiện ăn khớp của bánh răng
Trang 33Làm gì:
- Tạo ren và cách tính bánh răng thay thế đạt yêu cầu kỹ thuật
Tiêu chuẩn:
- Đảm bảo độ ăn khớp khi tạo ren;
- Tính toán đúng bánh răng theo yêu cầu
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Nguyên tắc tạo ren trên máy tiện;
- Phương pháp tính toán bánh răng thay thế
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
3 Tiện ren tam giác
ngoài có bước ren <
2mm LT: 2h - TH:18h
Cung cấp:
- Máy tiện, dao tiện ren;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Thước cặp, dưỡng đo ren
Làm gì:
- Tiện ren tam giác ngoài có bước ren < 2mm đạt yêu cầu kỹ thuật
Tiêu chuẩn:
- Đúng bước ren yêu cầu;
- Đúng chiều cao ren;
- Ren không bị đổ, đạt đọ nhám tiêu chuẩn
Trang 34Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Dao tiện ren tam giác ngoài;
- Phương pháp tiện ren bằng dao;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành tiện ren tam giác bước < 2mm
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
4
Tiện ren tam giác ngoài có bước ren >
2mm LT: 2h - TH:10h
Cung cấp:
- Máy tiện, dao tiện ren;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Thước cặp, dưỡng đo ren
Làm gì:
- Tiện ren tam giác ngoài có bước ren > 2mm đạt yêu cầu kỹ thuật
Tiêu chuẩn:
- Đúng bước ren yêu cầu;
- Đúng chiều cao ren;
- Ren không bị đổ, đạt đọ nhám tiêu chuẩn
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Phương pháp tiện ren tam giác bước lớn;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành tiện ren tam giác bước > 2mm
Trang 35Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
- Máy tiện, dao tiện ren;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Ren không sứt mẻ, lắp ghép sít êm;
- Độ không đồng trục cho phép nhỏ hơn ≤
0,05mm;
- Độ nhám Rz = 20μm
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Yêu cầu kỹ thuật của ren tam giác trong;
- Phương pháp tiện ren tam giác trong;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành tiện ren
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
6 Tiện ren trên mặt côn
LT: 2h - TH:18h
Cung cấp:
- Máy tiện, dao tiện ren;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
Trang 36- Ca líp ren vòng, dưỡng đo ren.
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Yêu cầu kỹ thuật của ren trên mặt côn;
- Phương pháp tiện ren trên mặt côn;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành tiện ren
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
7 Tiện ren tam giác
ngoài có nhiều đầu
mốiLT: 3h - TH:16h
Cung cấp:
- Máy tiện, dao tiện ren;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Thước cặp, dưỡng đo ren
Làm gì:
- Tiện ren tam giác ngoài có nhiều đầu mối đạt yêu cầu kỹ thuật
Tiêu chuẩn:
Trang 37- Ren không bị đổ, đúng chiều cao ren;
- Ren lắp ghép kín khít;
- Đảm bảo độ nhám
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Các yếu tố của ren nhiều đầu mối;
- Phương pháp chia mối ren;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành tiện ren
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
8
Tiện ren trong có nhiều đầu mốiLT: 2h - TH:12h
Cung cấp:
- Máy tiện, dao tiện ren;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Thước cặp, dưỡng đo ren
Làm gì:
- Tiện ren trong có nhiều đầu mối đạt yêu cầu kỹ thuật
Tiêu chuẩn:
- Lắp ghép sít êm, không đổ, không mẻ;
- Đảm bảo đúng độ nhám yêu cầu
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Kích thước của ren trong nhiều đầu mối;
Trang 38- Phương pháp tiện ren trong nhiều đầu mối;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành tiện ren trong nhiều đầu mối
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
Cung cấp:
- Máy tiện, thanh gỗ, đá mài;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Thước thép, com pa, thước cặp, pan me
- Đảm bảo độ thẳng, độ côn, độ ô van;
- Đảm bảo độ nhám theo yêu cầu
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Các đặc tính của việc xử lý các bề mặt đặc biệt;
Trang 39- Phương pháp giũa trên máy tiện;
- Phương pháp đánh bóng bề mặt;
- Phương pháp mài nghiền;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
2
Lăn ép bề mặtLT: 1h - TH: 7h
Cung cấp:
- Máy tiện, con lăn, giá đỡ;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Đảm bảo độ nhám theo yêu cầu
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Đặc tính của việc lăn ép bề mặt;
- Phương pháp lăn ép bề mặt trên máy tiện;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành lăn ép
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
3 Lăn nhám bề mặt Cung cấp:
Trang 40LT: 2h - TH:6h
- Máy tiện, quả nhám, giá đỡ;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
Làm gì:
- Lăn nhám bề mặt đạt yêu cầu kỹ thuật
Tiêu chuẩn:
- Vân nhám đều;
- Độ nhám đảm bảo đúng yêu cầu;
Lý thuyết dạy học bổ sung:
- Đặc tính của việc lăn nhám bề mặt;
- Phương pháp lăn nhám bề mặt trên máy tiện;
- Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục;
- Các bước tiến hành lăn nhám
Phương pháp dạy học: Thuyết trình, trực quan, đàm thoại.
4 Cắt ren ngoài bằng
bàn ren trên máy
tiệnLT: 2h - TH:14h
Cung cấp:
- Máy tiện, bàn ren;
- Bản vẽ, yêu cầu kỹ thuật chi tiết;
- Thước cặp, dưỡng đo ren
Làm gì:
- Cắt ren ngoài bằng bàn ren đạt yêu cầu kỹ thuật