Xây dựng tiến trình hướng dẫn giải bài tập phần Từ trường (Vật lí 11) theo hướng phát huy tính tích cực và tự lực của học sinh trung học phổ thông miền

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM --- HOÀNG VĂN VĨNH XÂY DỰNG TIẾN TRÌNH HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP

Trang 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM -

HOÀNG VĂN VĨNH

XÂY DỰNG TIẾN TRÌNH HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP PHẦN TỪ TRƯỜNG (VẬT LÍ 11) THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC VÀ TỰ LỰC CỦA HỌC SINH

TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MIỀN NÚI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2010

Trang 2

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM -

HOÀNG VĂN VĨNH

XÂY DỰNG TIẾN TRÌNH HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP PHẦN TỪ TRƯỜNG (VẬT LÍ 11) THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC VÀ TỰ LỰC CỦA HỌC SINH

TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MIỀN NÚI

Chuyên ngành: Phương pháp giảng dạy Vật lý

Trang 3

LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Cô giáo hướng dẫn PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Việt- Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã tận tình chỉ dẫn

và đóng góp những ý kiến quý báu giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, khoa Sau Đại học, khoa Vật

lí, các thầy cô giáo giảng dạy cùng toàn thể các bạn học viên lớp cao học lí K16 trường Đại học Sư phạm – Đại học thái Nguyên đã tạo điều kiện tốt nhất

giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại khoa Tôi cảm ơn

Ban giám hiệu, các thầy cô giáo cùng các bạn đồng nghiệp ở các trường dạy thực nghiệm sư phạm đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình thực nghiệm

và hoàn thành đề tài nghiên cứu của mình

Thái nguyên, tháng 9 năm 2010

Hoàng Văn Vĩnh

Trang 4

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong một công trình nào khác

Thái nguyên, tháng 9 năm 2010

Tác giả

Hoàng Văn Vĩnh

Trang 5

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU……… 1

I Lí do chọn đề tài 1

II Mục đích nghiên cứu 3

III Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

IV Giả thuyết khoa học 2

V Nhiệm vụ nghiên cứu 3

VI Phương pháp nghiên cứu 4

VII Giới hạn của đề tài 4

VIII Đóng góp của đề tài 4

IX Cấu trúc và nội dung luận văn 5

CHƯƠNGI: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN……… 6

1.1 Tính tích cực hoạt động nhận thức 6

1.1.1 Tích cực hóa hoạt động nhận thức Phân loại tính tích cực 6

1.1.2 Phân loại tính tích cực Đặc điểm của tính tích cực……… 7

1.1.3 Đặc điểm của tính tích cực ……… 7

1.1.4.Những biểu hiện của tính tích cực nhận thức ………8

1.1.5 Vai trò của tính tích cực nhận thức trong dạy học Vật lí 9

1.1.6 Các biện pháp phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh 9

1.1.7.Các tiêu chí đánh giá tính tích cực trong hoạt động nhận thức của học sinh 11

1.2.Tính lực tự lực 12

1.2.1 Năng lực tự lực học tập 12

1.2.2 Những biểu hiện của năng lực tự tực học tập 13

1.2.3 Những điều kiện cần thiết để phát triển năng lực tự lực học tập của học sinh 13

1.2.4 Các biện pháp phát triển năng lực tự lực của học sinh 16

1.3 Bài tập trong dạy học vật lí 18

Trang 6

1.3.1 Khái niệm bài tập Vật lí lí 18

1.3.2 Tác dụng của bài tập Vật lí 19

1.3.3 Phân loại bài tập Vật lí 20

1.3.4 Các hoạt động giải bài tập Vật lí 22

1.3.5 Một số cách hướng dẫn học sinh giải bài tập Vật lí lí 23

1.3.6 Lựa chọn và sử dụng bài tập Vật lí………25

1.4 Thực trạng vấn đề hướng dẫn giải bài tập Vật lí theo hướng phát huy tính tích cực và tự lực của học sinh ở trường THPT miền núi 26

1.4.1 Mục đích điều tra……… 26

1.4.2 Phương pháp điều tra……… 26

1.4.3 Kết quả điều tra ……….27

1.4.4 Những nguyên nhân cơ bản và biện pháp khắc phục……….29

Kết luận chương I 31

CHƯƠNG II: XÂY DỰNG TIẾN TRÌNH HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP PHẦN TỪ TRƯỜNG (VẬT LÍ 11) THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC VÀ TỰ LỰC CỦA HỌC SINH THPT MIỀN NÚI……… 32

2.1 Hướng dẫn học sinh giải bài tập Vật lí theo hướng phát huy tính tích cực và tự lực của học sinh ……… 32

2.2 Phân tích nội dung kiến thức chương Từ trường 41

2.2.1 Vị trí và vai trò của phần Từ trường trong chương trình Vật lí phổ thông 41

2.2.2 Sơ đồ cấu trúc nội dung kiến thức chương Từ trường (Vật lí 11) 42

2.2.3 Mục tiêu về kiến thức, kỹ năng, thái độ 43

2.3 Phân loại bài tập Từ trường 45

2.3.1 Bài tập về cảm ứng từ của dòng điện 45

2.3.2 Bài tập về lực từ tác dụng lên dây dẫn mang dòng điện 47

Trang 7

2.3.3 Bài tập về lực Lo-ren-xơ 48

2.4 Xây dựng trình giải bài tập chương Từ trường (Vật lí 11) theo hướng phát huy tính tích cực và tự lực của học sinh 50

2.4.1 Tiết 1- Bài tập về cảm ứng từ của dòng điện 51

2.4.2 Tiết 2- Bài tập về lực từ, lực Lo-ren-xơ 62

Kết luận chương I……… 75

CHƯƠNG III: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 76

3.1 Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng và phương pháp thực nghiệm sư phạm (TNSP) 76

3.1.1 Mục đích của thực nghiệm sư phạm 76

3.1.2 Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm 76

3.1.3 Đối tượng và cơ sở của thực nghiệm sư phạm 76

3.1.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm: 78

3.1.5 Phương pháp đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm 79

3.1.6 Cách đánh giá, xếp loại 80

3.2 Tiến hành thực nghiệm sư phạm 80

3.2.1 Công tác chuẩn bị 80

3.2.2 Diễn biến cụ thể các tiến trình dạy học đã soạn thảo 81

3.3 Kết quả và xử lý kết quả thực nghiệm sư phạm 83

3.3.1 Yêu cầu chung về xử lí kết quả thực nghiệm: 83

3.3.2 Kết quả về các biểu hiện phát huy tính tích cực và tính tự lực của học sinh 85

3.3.3 Kết quả học tập 86

3.4 Đánh giá chung về thực nghiệm sư phạm 97

KẾT LUẬN CHƯƠNG III 99

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 100

TÀI LIỆU THAM KHẢO 103

PHỤ LỤC 106

Trang 8

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

Trang 9

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU VÀ ĐỒ THỊ

Bảng 3.1 Chất lượng học tập bộ môn của các lớp TN và ĐC………….77

Bảng 3.2 Kết quả bài kiểm tra lần 1 …… ………86

Bảng 3.3.Bảng xếp loại bài kiểm tra lần 1……… 86

Biểu đồ xếp loại bài kiểm tra lần 1 … ……….87

Bảng 3.4.Bảng phân phối tần suất kết quả bài kiểm lần 1 … 87

Đồ thị đường phân phối tần suất bài kiểm tra lần 1……… 88

Bảng 3.5 Kết quả bài kiểm tra lần 2……….89

Bảng 3.6, Bảng xếp loại bài kiểm tra lần 2……… 90

Biểu đồ xếp loại bài kiểm tra lần 2………90

.Bảng 3.7 Bảng phân phối tần suất kết quả bài kiểm lần 2……….91

Đồ thị đường phân phối tần suất bài kiểm tra lần 2……… 91

Bảng 3.8 Kết quả bài kiểm tra lần 3……… 93

Bảng 3.9.Bảng xếp loại bài kiểm tra lần 3………93

Biểu đồ xếp loại bài kiểm tra lần 3……….93

.Bảng 3.10 Bảng phân phối tần suất kết quả bài kiểm lần 3………… 94

Đồ thị đường phân phối tần suất bài kiểm tra lần 3………94

Bảng3.11: Bảng tổng hợp các tham số thống kê qua ba lần kiểm tra 96

Trang 10

Định hướng đổi mới trong Giáo dục đã được xác định trong các Nghị

quyết Trung ương và được thể chế hóa trong Luật Giáo dục, được cụ thể hóa

trong các chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Luật Giáo dục, điều 28.2 đã ghi “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”

Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 5/5/2006 của Bộ trưởng Bộ Gíao dục và Đào tạo

cũng đã nêu: “Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp học; bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”

Một trong những giải pháp hữu hiệu nhằm thực hiện những mục tiêu trên là đổi mới phương pháp dạy học sao cho phát huy được tính tích cực và tính tự lực của học sinh Vì vậy, dạy học theo hướng phát huy tính tích cực và tự lực

Trang 11

data error !!! can't not

read

Trang 12

read

Trang 13

read

Trang 14

read

Trang 15

read

Trang 17

read

Trang 18

read

Trang 19

read

Trang 20

read

Trang 21

read

Trang 22

read

Trang 23

read

Trang 24

read

Trang 26

read

Trang 27

read

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	510,97 KB