Vận dụng phương pháp đàm thoại phát hiện trong dạy học Hàm số - Phương trình - Hệ phương trình ( Đại số 10, chƣơng trình nâng cao)

30 Chương 2: VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÀM THOẠI PHÁT HIỆN ĐỂ XÂY DỰNG MỘT GIÁO ÁN DẠY HỌC NỘI DUNG HÀM SỐ - PHƯƠNG TRÌNH- HỆ PHƯƠNG TRÌNH .... “Quan điểm chung đổi mới phương pháp dạy học t

Trang 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

(Đại số 10, chương trình nâng cao)

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2010

Trang 2

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

––––––––––––––––––––

VŨ THỊ MINH HẰNG

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÀM THOẠI PHÁT HIỆN TRONG DẠY HỌC: HÀM SỐ PHƯƠNG TRÌNH - HỆ PHƯƠNG TRÌNH

(Đại số 10, chương trình nâng cao)

Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp giảng dạy toán

Mã số: 60.14.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS BÙI VĂN NGHỊ

THÁI NGUYÊN - 2010

Trang 3

3

LỜI CẢM ƠN

Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Ban chủ nhiệm khoa Sau Đại học, Khoa Toán cùng toàn thể các thầy cô giáo trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên đã tận tình giảng dạy, hướng dẫn nghiên cứu khoa học

và giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập tại trường

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo PGS.TS Bùi Văn Nghị

đã tận tình chỉ bảo cho em trong quá trình thực hiện luận văn

Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường THPT Chu Văn An

và trường THPT Đồng Hỷ cùng với các bạn học viên trong lớp đã giúp đỡ em trong quá trình làm luận văn

Em xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 08 năm 2010

Học viên

Vũ Thị Minh Hằng

Trang 4

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Giả thuyết khoa học 2

3 Mục đích nghiên cứu 2

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 2

6 Những đóng góp của luận văn 3

7 Cấu trúc của luận văn 3

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 4

1.1 Một số vấn đề cơ bản phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện 4

1.1.1 Lịch sử phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện 4

1.1.2 Hình thức dạy học theo phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện 6

1.1.3 Một số phương án vận dụng phương pháp đàm thoại phát hiện trong dạy học 7

1.1.4 Một số ưu điểm, nhược điểm của phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện 9

1.1.5 Ý nghĩa của phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện 13

1.2 Một số vấn đề cơ bản về câu hỏi 15

1.2.1 Quan niệm về câu hỏi 15

1.2.2 Phân loại câu hỏi trong dạy học toán 16

1.2.3 Một số yêu cầu câu hỏi trong vận dụng phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện 25

1.3 Thực trạng sử dụng phương pháp đàm thoại phát hiện trong dạy học toán ở trường phổ thông 28

1.3.1 Nội dung câu hỏi điều tra 28

1.3.2 Một số kết quả và nhận xét 29

Trang 5

5

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 30

Chương 2: VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÀM THOẠI PHÁT HIỆN ĐỂ XÂY DỰNG MỘT GIÁO ÁN DẠY HỌC NỘI DUNG HÀM SỐ - PHƯƠNG TRÌNH- HỆ PHƯƠNG TRÌNH 31

2.1 Một số định hướng sử dụng phương pháp đàm thoại phát hiện vào thiết kế một giáo án dạy học theo tinh thần đổi mới phương pháp dạy học 31

2.1.1 Thiết kế giáo án theo tinh thần đổi mới phương pháp dạy học 31

2.1.2 Xác định đúng mục tiêu bài dạy và phát hiện được các hoạt động tương thích với nội dung dạy học 31

2.1.3 Xây dựng hệ thống câu hỏi và bài tập phù hợp với nội dung bài giảng và trình độ của học sinh 33

2.1.4 Xác định rõ những những tri thức phương pháp cần đạt trong bài học và phương pháp truyền thụ những tri thức đó 34

2.1.5 Xác định những phương tiện dạy học trong giờ học 34

2.2 Vận dụng phương pháp đàm thoại phát hiện vào xây dựng giáo án dạy học 36

Giáo án 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ HÀM SỐ 36

Giáo án 2: HÀM SỐ BẬC HAI 44

Giáo án 3: PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT VÀ BẬC HAI MỘT ẨN 50

Giáo án 4: MỘT SỐ PHƯƠNG TRÌNH QUY VỀ PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT HOẶC BẬC HAI 56

Giáo án 5: LUYỆN TẬP PHƯƠNG TRÌNH QUY VỀ PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT HOẶC BẬC HAI 62

Giáo án 6: HỆ PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT NHIỀU ẨN 68

Trang 6

Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 77

3.1 Mục đích thực nghiệm sư phạm 77

3.2 Tổ chức thực nghiệm sư phạm 77

3.2.1 Thời gian thực nghiệm sư phạm : Tháng 8 năm 2010 77

3.2.2 Nơi thực nghiệm 77

3.2.3 Nội dung thực nghiệm 78

3.3 Phân tích kết quả thực nghiệm 78

3.3.1 Đánh giá định tính 78

3.3.2 Đánh giá định lượng 78

KẾT LUẬN CHUNG 84

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 85

Trang 7

Trang 8

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Luật giáo dục VN 2005, chương 1, điều 24.2 đã viết "Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”

“Quan điểm chung đổi mới phương pháp dạy học toán hiện nay ở trường phổ thông là tổ chức cho học sinh được học tập trong hoạt động và bằng hoạt động tự giác, tích cực, chủ động và sáng tạo”[4, tr77]

“Trong nhóm các phương pháp dùng lời thì phương pháp đàm thoại phát hiện (Phương pháp hỏi - đáp ) là phương pháp có nhiều thuận lợi để phát huy tính tích cực học tập của học sinh” [4, tr 85]

Phương pháp đàm thoại phát hiện là phương pháp trong đó giáo viên là người tổ chức đối thoại, trao đổi ý kiến, giữa thầy với cả lớp hoặc giữa các học sinh với nhau, thông qua đó học sinh được củng cố, mở rộng, bổ sung kiến thức, phát hiện ra tri thức mới Trong phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện, hệ thống câu hỏi cần phải hợp lí, phù hợp với nhận thức của học sinh, kích thích học sinh tích cực tìm tòi, để đạt được một mục đích sư phạm

đã định trước

Thông thường cuộc đàm thoại phát hiện gắn với việc tìm tòi phát hiện

và giải quyết vấn đề Từ những cuộc đàm thoại trên lớp về sau trong quá trình

tự học, học sinh có thể tự đặt ra các câu hỏi hoặc dựa vào các câu hỏi đã được đàm thoại mà tự đối thoại với chính mình, qua đó góp phần hình thành phương pháp tự học cho học sinh

Như vậy, mặc dù phương pháp đàm thoại phát hiện xuất hiện từ lâu,

nhưng vẫn phù hợp với định hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay

Trang 9

2

Hàm số và Phương trình là một trong những chủ đề cơ bản trong chương trình lớp 10, là nội dung chủ yếu xuyên suốt chương trình toán phổ thông và có ảnh hưởng tới một số môn học khác trong bậc học phổ thông

Xuất phát từ những lí do trên, đề tài được chọn là: "Vận dụng phương

pháp đàm thoại phát hiện trong dạy học: Hàm số - Phương trình - Hệ phương trình " ( Đại số 10, chương trình nâng cao)

2 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Nếu vận dụng tốt phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện vào nội dung: Hàm số - Phương trình - Hệ phương trình thì học sinh vừa nắm vững kiến thức, vừa nắm được con đường hình thành kiến thức đó

3 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Xây dựng một số giáo án dạy học nội dung: „„Hàm số - Phương trình -

Hệ phương trình‟‟ theo phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện

4 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

- Nghiên cứu cơ sở lí luận về phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện, một số vấn đề cơ bản về câu hỏi trong dạy học môn toán

- Định hướng sử dụng phương pháp đàm thoại phát hiện để thiết kế một giáo án dạy học và vận dụng phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện vào thiết kế một số giáo án dạy học trong nội dung Hàm số - Phương trình - Hệ phương trình

- Thực nghiệm sư phạm để kiểm nghiệm tính khả thi và hiệu quả của

đề tài

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Phương pháp nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu lí luận về đổi mới PPDH

và phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện

- Phương pháp điều tra: Tiến hành tìm hiểu, điều tra thực trạng vận dụng phương pháp đàm thoại phát hiện trong dạy học toán ở trường phổ thông

Trang 10

- Thực nghiệm sư phạm: Thực nghiệm giảng dạy một số giáo án dạy học bằng PPDH ĐTPH nhằm đánh giá tính khả thi và hiệu quả của đề tài

6 NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN

Đưa ra cơ sở lý luận của phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện; những ưu điểm và nhược điểm của phương pháp dạy học này để giáo viên có định hướng cụ thể khi vận dụng phương pháp này vào dạy học

Đưa ra các loại câu hỏi trong dạy học môn toán từ đó có thể xây dựng

hệ thống câu hỏi phù hợp với từng nội dung bài dạy cụ thể

Xây dựng một số giáo án dạy học Hàm số - Phương trình - Hệ phương trình bằng phương pháp đàm thoại phát hiện

7 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN

Luận văn gồm phần mở đầu, phần kết luận và có 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn

Chương 2: Vận dụng phương pháp dạy học đàm thoại phát hiện để xây dựng một số giáo án dạy học nội dung Hàm số - Phương trình - Hệ phương trình

Chương 3: Thực nghiệm sư phạm

Trang 11

data error !!! can't not

read

Trang 12

read

Trang 13

read

Trang 14

read

Trang 15

read

Trang 17

read

Trang 18

read

Trang 19

read

Trang 20

read

Trang 21

read

Trang 22

read

Trang 23

read

Trang 24

read

Trang 26

read

Trang 27

read

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	326,07 KB