Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM LƯỜNG THANH NGA TÍNH ỔN ĐỊNH HỆ PHƯƠNG TRÌNH VI PHÂN VÀ ĐIỀU K
Trang 1Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
LƯỜNG THANH NGA
TÍNH ỔN ĐỊNH HỆ PHƯƠNG TRÌNH VI PHÂN
VÀ ĐIỀU KHIỂN CÓ TRỄ
LUẬN VĂN THẠC SĨ TOÁN HỌC
Thái nguyên, năm 2010
Trang 2ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
LƯỜNG THANH NGA
TÍNH ỔN ĐỊNH HỆ PHƯƠNG TRÌNH VI PHÂN
VÀ ĐIỀU KHIỂN CÓ TRỄ
Chuyên ngành: Giải tích
Mã số: 60.46.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ TOÁN HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
GS TSKH Vũ Ngọc Phát
Thái nguyên, năm 2010
Trang 3Möc löc
Möc löc 2
Mët sè k½ hi»u dòng trong luªn v«n 3
Líi mð ¦u 4
1 Cì sð to¡n håc 7 1.1 B i to¡n ên ành v ên ành ho¡ 7
1.1.1 B i to¡n ên ành 7
1.1.2 Ph÷ìng ph¡p h m Lyapunov 9
1.1.3 B i to¡n ên ành ho¡ 11
1.2 B i to¡n ên ành, ên ành ho¡ h» câ tr¹ 12
1.2.1 B i to¡n ên ành h» câ tr¹ 12
1.2.2 B i to¡n ên ành ho¡ h» ph÷ìng tr¼nh vi ph¥n v i·u khiºn câ tr¹ 13
1.3 Mët sè bê · bê trñ 14
2 T½nh ên ành v ên ành ho¡ h» ph÷ìng tr¼nh tuy¸n t½nh khæng ætænæm câ tr¹ 16 2.1 T½nh ên ành v ên ành ho¡ h» tuy¸n t½nh khæng ætænæm 16
1
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 42.1.1 T½nh ên ành cõa h» tuy¸n t½nh khæng ætænæm 162.1.2 T½nh ên ành ho¡ cõa h» tuy¸n t½nh khæng ætænæm 202.2 T½nh ên ành v ên ành ho¡ h» tuy¸n t½nh khæng ætænæm câ
tr¹ 232.2.1 T½nh ên ành h» tuy¸n t½nh khæng ætænæm câ tr¹ 232.2.2 T½nh ên ành ho¡ cõa h» i·u khiºn khæng ætænæm câ
Trang 5MËT SÈ K HIU DÒNG TRONG LUN VN
• R+: Tªp c¡c sè thüc khæng ¥m
• Rn: Khæng gian v²c tì n - chi·u vîi k½ hi»u t½ch væ h÷îng l h., i v chu©n v²c tì l ||.||
• Rn×r: Khæng gian c¡c ma trªn (n × r) - chi·u
• C([a, b], Rn): Tªp c¡c h m li¶n töc tr¶n [a, b] v nhªn gi¡ trà tr¶n Rn
• L2([a, b], Rm): Tªp c¡c h m kh£ t½ch bªc hai tr¶n [a, b] l§y gi¡ trà trong
Rm
• AT: Ma trªn chuyºn và cõa ma trªn A
• I: Ma trªn ìn và
• λ(A): Tªp t§t c£ c¡c gi¡ trà ri¶ng cõa A
• λmax(A) :=max {Reλ : λ ∈ λ(A)}
• BM+(0, ∞): Tªp c¡c h m ma trªn èi xùng, x¡c ành khæng ¥m v bàch°n tr¶n (0, ∞)
Trang 6Líi mð ¦u
Lþ thuy¸t ên ành ÷ñc bt ¦u nghi¶n cùu tø cuèi th¸ k¿ 19 bði nh to¡n håc ng÷íi Nga A.M Lyapunov Tr£i qua qu¡ tr¼nh ph¡t triºn hìn mëttr«m n«m, lþ thuy¸t n y khæng h· tä ra cê iºn m tr¡i l¤i v¨n l mët lþthuy¸t to¡n håc ph¡t triºn m¤nh m³ v thu ÷ñc nhi·u th nh tüu rüc rïtrong nhi·u thªp k¿ qua v¼ sü ph¡t triºn µp ³ c£ v· lþ thuy¸t v ùng döngphong phó cõa nâ Cho ¸n nay lþ thuy¸t ên ành ¢ ÷ñc nghi¶n cùu v ph¡t triºn nh÷ mët lþ thuy¸t to¡n håc ëc lªp v ÷ñc ùng döng nhi·u trongc¡c l¾nh vüc kh¡c nhau nh÷ kinh t¸ khoa håc k¾ thuªt, sinh th¡i håc, i·ukhiºn tèi ÷u, i·u khiºn h» thèng
Nh÷ chóng ta ¢ bi¸t, câ nhi·u ph÷ìng ph¡p º nghi¶n cùu t½nh ên ànhcõa h» ph÷ìng tr¼nh vi ph¥n v méi ph÷ìng ph¡p l¤i câ nhúng ÷u, nh÷ñc
iºm ri¶ng Trong luªn v«n n y, chóng tæi nghi¶n cùu t½nh ên ành, ên ànhho¡ cõa h» ph÷ìng tr¼nh vi ph¥n v i·u khiºn câ tr¹ b¬ng ph÷ìng ph¡p
h m Lyapunov (cán gåi l ph÷ìng ph¡p Lyapunov thù hai), l mët ph÷ìngph¡p r§t húu hi»u trong vi»c nghi¶n cùu t½nh ch§t ên ành cõa c¡c h» ph÷ìngtr¼nh vi ph¥n çng thíi, ph÷ìng ph¡p n y công l mët cæng cö quan trångtrong lþ thuy¸t ành t½nh c¡c h» i·u khiºn, c¡c h» ëng lüc
B£n luªn v«n gçm ph¦n mð ¦u v 3 ch÷ìng Cö thº l :
Trang 7Ch÷ìng 1: Cì sð to¡n håc.
Trong ch÷ìng n y, chóng tæi tr¼nh b y mët sè ki¸n thùc cì sð v· h» ph÷ìngtr¼nh vi ph¥n h m v i·u khiºn câ tr¹, b i to¡n ên ành, ên ành ho¡ h»ph÷ìng tr¼nh vi ph¥n v i·u khiºn câ tr¹, mët sè bê · dòng º chùng minhc¡c k¸t qu£ ð c¡c ch÷ìng sau
Ch÷ìng 2: T½nh ên ành v ên ành ho¡ h» tuy¸n t½nh khæng ætænæm câtr¹
Trong ch÷ìng n y, chóng tæi tr¼nh b y mët sè k¸t qu£ v· sü ên ành mô,mët sè i·u ki»n mîi º mët h» ph÷ìng tr¼nh tuy¸n t½nh khæng ætænæm câtr¹ l ên ành ti»m cªn mô, α - ên ành mô, v mët sè v½ dö minh ho¤.Ch÷ìng 3: T½nh ên ành v ên ành ho¡ h» tuy¸n t½nh khæng ætænæm câtr¹ hén hñp
Trong ch÷ìng n y, chóng tæi tr¼nh b y mët sè k¸t qu£ v· sü ên ành mô,mët sè i·u ki»n mîi º mët h» ph÷ìng tr¼nh tuy¸n t½nh khæng ætænæm câtr¹ hén hñp, v mët sè v½ dö minh ho¤
Tæi xin b y tä láng kh¥m phöc v bi¸t ìn s¥u sc tîi GS TSKH Vô NgåcPh¡t, ng÷íi th¦y ¢ tªn t¼nh ch¿ b£o tæi trong suèt qu¡ tr¼nh l m luªn v«n.Tæi xin ÷ñc b y tä láng bi¸t ìn tîi c¡c th¦y, c¡c cæ trong Vi»n To¡n håc ¢ch¿ b£o, gióp ï tæi ho n th nh luªn v«n n y
çng thíi, tæi công xin b y tä láng bi¸t ìn tîi nhúng th¦y cæ ð khoaTo¡n, khoa Sau ¤i håc, tr÷íng ¤i håc s÷ ph¤m, HTN, ¢ gióp ï, t¤o
i·u ki»n cho tæi trong qu¡ tr¼nh håc tªp t¤i tr÷íng
Cuèi còng, tæi xin c£m ìn nhúng ng÷íi th¥n, b¤n b±, nhúng ng÷íi luæn
ëng vi¶n, õng hë v l ché düa tinh th¦n cho tæi trong cuëc sèng, håc tªp
5
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 8v nghi¶n cùu.
M°c dò ¢ cè gng r§t nhi·u nh÷ng v¼ thíi gian v tr¼nh ë cán h¤n ch¸n¶n luªn v«n n y khæng tr¡nh khäi nhúng sai l¦m, thi¸u sât Tæi r§t mongnhªn ÷ñc sü ch¿ b£o v nhúng þ ki¸n âng gâp cõa qu½ th¦y cæ v c¡c b¤n.Tæi xin ch¥n th nh c£m ìn!
Trang 9Ch֓ng 1
Cì sð to¡n håc
Trong ch÷ìng n y, chóng tæi tr¼nh b y mët sè kh¡i ni»m cì b£n v· t½nh ên
ành v ên ành ho¡ ÷ñc cõa h» ph÷ìng tr¼nh vi ph¥n th÷íng v h» ph÷ìngtr¼nh vi ph¥n câ tr¹ [3], [5], [8]
1.1 B i to¡n ên ành v ên ành ho¡
1.1.1 B i to¡n ên ành
× Rn
→ Rn, vîi méi t ≥ t0, x(t) ∈ Rn.Chóng ta gi£ thi¸t h» (1.1) luæn câ nghi»m duy nh§t x(t, x0) tr¶n [0, ∞)
ành ngh¾a 1.1.1 Nghi»m x0(t) cõa h» (1.1) l ên ành n¸u vîi måi sè
ε > 0, vîi måi t0 ≥ 0, tçn t¤i sè δ > 0 sao cho vîi måi nghi»m y(t) kh¡c
x0(t) vîi y(t0) = y0 cõa h» (1.1) tho£ m¢n ||y0 − x0|| < δ th¼ b§t ¯ng thùc
7
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 10sau nghi»m óng:
||y(t) − x0(t)|| < ε, ∀t ≥ t0
ành ngh¾a 1.1.2 Nghi»m x0(t) cõa h» (1.1) l ên ành ti»m cªn n¸unghi»m â l ên ành v tçn t¤i sè δ0 > 0 sao cho vîi ||y0 − x0|| < δ0 th¼lim
t→∞ky(t) − x0k = 0
Vªy ta câ: Nghi»m x0(t)l ên ành ti»m cªn n¸u nâ ên ành v måi nghi»my(t) kh¡c câ gi¡ trà ban ¦u y0 g¦n vîi gi¡ trà ban ¦u x0 s³ ti¸n g¦n x(t)khi t ti¸n tîi væ còng
Vîi x0(t) l mët nghi»m cõa h» (1.1), b¬ng ph²p êi bi¸n z(t) = x(t) −
tø b¥y gií ta x²t h» (1.1) vîi gi£ thi¸t h» câ nghi»m 0, tùc l :
f (t, 0) = 0, t ∈ R+
ành ngh¾a 1.1.3 H» (1.1) ÷ñc gåi l ên ành n¸u b§t ký sè ε > 0, t0 ≥ 0tçn t¤i sè δ > 0 sao cho b§t ký nghi»m x(t) vîi i·u ki»n ban ¦u x(t0) = x0tho£ m¢n ||x0|| < δ th¼ ta câ ||x(t)|| < ε, vîi måi t ≥ t0
Trang 11data error !!! can't not
read
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 17data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 26data error !!! can't not
read
Trang 27data error !!! can't not
read