KHOA TOÁNNguyễn Phương Anh PHƯƠNG PHÁP HÀM LYAPUNOV ĐỐI VỚI HỆ PHƯƠNG TRÌNH VI PHÂN CẤP MỘT KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC... KHOA TOÁNNguyễn Phương Anh PHƯƠNG PHÁP HÀM LYAPUNOV ĐỐI VỚI HỆ
Trang 1KHOA TOÁN
Nguyễn Phương Anh
PHƯƠNG PHÁP HÀM LYAPUNOV ĐỐI VỚI HỆ PHƯƠNG TRÌNH VI PHÂN CẤP MỘT
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Trang 2KHOA TOÁN
Nguyễn Phương Anh
PHƯƠNG PHÁP HÀM LYAPUNOV ĐỐI VỚI HỆ PHƯƠNG TRÌNH VI PHÂN CẤP MỘT
Chuyên ngành: Toán giải tích
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS Trần Văn Bằng
Hà Nội – Năm 2016
Trang 3Trước khi trình bày nội dung chính của khóa luận, em xin bày tỏ lòngbiết ơn sâu sắc tới TS Trần Văn Bằng người đã tận tình hướng dẫn
để em có thể hoàn thành khóa luận này Em cũng xin bày tỏ lòng biết ơnchân thành đến toàn thể thầy cô giáo trong khoa Toán, trường Đại Học
Sư Phạm Hà Nội 2 đã dạy bảo em tận tình trong suốt quá trình học tậptại khoa
Nhân dịp này em cũng xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình,bạn bè đã luôn bên em, cổ vũ, động viên, giúp đỡ em trong suốt quá trìnhhọc tập và thực hiện khóa luận tốt nghiệp
Hà Nội, ngày 01 tháng 05 năm 2016
Sinh viên
Nguyễn Phương Anh
Trang 4Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong khóa luậnnày là trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác Tôi cũng xin camđoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện khóa luận này đã được cảm
ơn và các thông tin thu trích dẫn trong khóa luận đã được chỉ rõ nguồngốc
Hà Nội, ngày 01 tháng 05 năm 2015
Sinh viên
Nguyễn Phương Anh
Trang 5Lời mở đầu 1
1.1 Hệ phương trình vi phân cấp một 4
1.2 Ổn định theo nghĩa Lyapunov 9
1.3 Ổn định mũ 11
1.4 Hàm liên tục Lipschitz địa phương 12
1.5 Hàm mũ của ma trận 13
2 Phương pháp hàm Lyapunov đối với hệ phương trình vi phân cấp một 17 2.1 Phương pháp hàm Lyapunov cho hệ 2 chiều 17
2.1.1 Hệ trắc địa 17
2.1.2 Ổn định Lyapunov của nghiệm 0 18
2.1.3 Ổn định tiệm cận của nghiệm 0 21
2.2 Lý thuyết tổng quát cho hệ ô-tô-nôm 22
Trang 6Lời mở đầu
Lý thuyết ổn định là một bộ phận quan trọng trong lý thuyết định
tính phương trình vi phân, được nhiều nhà khoa học trên khắp thế giới
nghiên cứu Các bài toán ổn định hệ phương trình vi phân có ý nghĩa về
mặt lý thuyết lẫn thực tiễn, có nhiều ứng dụng quan trọng trong giải các
bài toán xuất phát từ thực tế, đòi hỏi phải dùng các lý thuyết và công
cụ toán học hiện đại trong nhiều lĩnh vực (Giải tích, Giải tích hàm, lý
thuyết ma trận, .) Một trong những phương pháp nghiên cứu sự ổn
định quan trọng là phương pháp hàm Lyapunov Khóa luận "Phương
pháp hàm Lyapunov đối với hệ phương trình vi phân cấp một"
tìm hiểu về phương pháp hàm Lyapunov và những vấn đề liên quan
Khóa luận gồm hai chương:
Chương 1 "Kiến thức chuẩn bị" trình bày các kiến thức cần thiết để
sử dụng trong chương 2
Chương 2 "Phương pháp hàm Lyapunov đối với hệ phương trình vi
phân cấp một"
Tác giả khóa luận chân thành cảm ơn TS Trần Văn Bằng đã tận tình
hướng dẫn tác giả đọc các tài liệu và tập dượt nghiên cứu
Tác giả chân thành cảm ơn các thầy cô giáo Khoa Toán trường Đại
học Sư phạm Hà Nội 2, đặc biệt là tổ Giải tích, đã tạo điều kiện thuận
Trang 7lợi cho tác giả trong quá trình học Đại học và thực hiện bản khóa luận
này
Do thời gian thực hiện khóa luận không nhiều, kiến thức còn hạn chế
nên khi làm khóa luận không tránh khỏi những hạn chế và sai sót Tác
giả mong nhận được sự góp ý và những ý kiến phản biện của quý thầy
cô và bạn đọc Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 01/05/2016
Tác giả khóa luận
Nguyễn Phương Anh
Trang 8Danh mục các kí hiệu và chữ viết tắt
Trang 9dt = fn(t, x1, x2, , xn).
(1.1)
Trong đó, t gọi là biến độc lập, x1 = x1(t), x2 = x2(t), , xn = xn(t)
là các hàm phải tìm Các hàm fi(i = 1, 2, , n) xác định trong miền Gcủa không gian n + 1 chiều dx1
Định nghĩa 1.2 Nghiệm của hệ phương trình vi phân (1.1) là tập hợp
Trang 10đó sao cho chúng thỏa mãn tất cả các phương trình của hệ (1.1).
Bài toán Cauchy
Cho hệ phương trình vi phân (1.1)
Yêu cầu tìm nghiệm x1 = x1(t), x2 = x2(t), , xn = xn(t) thỏa mãnđiều kiện ban đầu x1(t0) = x01, x2(t0) = x02, , xn(t0) = x0n, trong đó
t0, x01, x02, , x0n là các giá trị cho trước tùy ý
Định lý 1.1 Định lý tồn tại và duy nhất nghiệm
Giả sử
1 Các hàm f1, f2, , fn liên tục trong miền
G = |t − t0| 6 a; x1 − x01 6 b; x2 − x02 6 b; ; ... data-page="13">
nghiệm kì dị.
Hệ phương trình vi phân tuyến tính cấp
a) Hệ phương trình vi phân tuyến tính
Hệ phương trình vi phân phi tuyến cấp
Một hệ phương trình vi phân cho phi tuyến... ce−γt với t >
Ví dụ 1.3.1 Xét phương trình vi phân ( hệ phương trình)
i) Hàm f gọi liên tục Lipschitz tập U ⊂ Rn tồn
k > cho với x, y ⊂ U ta có... tính phương trình vi phân, tính ổn định quan
trọng Có nhiều khái niệm khác ổn định Phần ta trình bày
một số khái niệm tiêu chuẩn ổn định Lyapunov
Xét hệ phương trình phi tuyến