Đổi mới phương thức lãnh đạo của các tỉnh ủy vùng bắc trung bộ đối với công tác thanh niên giai đoạn hiện nay

quan và những vấn đề luận án sẽ tiếp tục nghiên cứu 27 Chương 2 : ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA CÁC TỈNH ỦY VÙNG BẮC TRUNG BỘ ĐỐI VỚI CÔNG TÁC THANH NIÊN - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ TH

Lấ THỊ HÀ

Đổi mới ph-ơng thức lãnh đạo của các tỉnh ủy vùng Bắc Trung Bộ đối với công tác thanh niên giai đoạn hiện nay

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

CHUYấN NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI - 2017

Lấ THỊ HÀ

Đổi mới ph-ơng thức lãnh đạo của các tỉnh ủy vùng Bắc Trung Bộ đối với công tác thanh niên giai đoạn hiện nay

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

CHUYấN NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

Mó số: 62 31 02 03

Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS, TS Dương Trung í

2 PGS, TS Trương Thị Thụng

HÀ NỘI - 2017

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các

tư liệu, số liệu, được sử dụng trong luận án có nguồn gốc rõ ràng, kết quả nghiên cứu nêu trong Luận án là trung thực

Hà Nội, ngày 20 tháng 3 năm 2017

TÁC GIẢ LUẬN ÁN

Lê Thị Hà

quan và những vấn đề luận án sẽ tiếp tục nghiên cứu 27

Chương 2 : ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA CÁC

TỈNH ỦY VÙNG BẮC TRUNG BỘ ĐỐI VỚI CÔNG TÁC THANH NIÊN - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

31 2.1 Các tỉnh và tỉnh ủy vùng bắc trung bộ hiện nay 31 2.2 Công tác thanh niên, phương thức lãnh đạo và đổi mới

phương thức lãnh đạo của các tỉnh ủy vùng bắc trung bộ đối

2.3 Đổi mới phương thức lãnh đạo của các tỉnh ủy vùng Bắc

Trung Bộ đối với công tác thanh niên - khái niệm, nội dung

và những vấn đề có tính nguyên tắc 56

Chương 3 ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA CÁC

TỈNH ỦY VÙNG BẮC TRUNG BỘ ĐỐI VỚI CÔNG TÁC THANH NIÊN - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN

VÀ NHỮNG KINH NGHIỆM

67 3.1 Thực trạng thanh niên và công tác thanh niên ở các tỉnh vùng

3.2 Thực trạng đổi mới phương thức lãnh đạo của các tỉnh ủy

vùng bắc trung bộ đối với công tác thanh niên 79 3.3 Nguyên nhân và những kinh nghiệm đổi mới phương thức

lãnh đạo của các tỉnh ủy vùng bắc trung bộ đối với công tác

CỦA CÁC TỈNH ỦY VÙNG BẮC TRUNG BỘ ĐỐI VỚI CÔNG TÁC THANH NIÊN ĐẾN NĂM 2025

115 4.1 Dự báo những yếu tố tác động và phương hướng tiếp tục đổi

mới phương thức lãnh đạo của các tỉnh ủy vùng bắc trung bộ đối với công tác thanh niên giai đoạn hiện nay 115 4.2 Những giải pháp chủ yếu tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo

của các tỉnh ủy vùng bắc trung bộ đối với công tác thanh niên

CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ

ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 156

PHỤ LỤC

BCH BTV BTB CNH, HĐH

: Ban Chấp hành : Ban Thường vụ : Bắc Trung Bộ : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNXH

CTTN CT- XH

: Chủ nghĩa xã hội : Công tác thanh niên : Chính trị - xã hội HĐND : Hội đồng nhân dân HTCT

KT- XH LHTN

: Hệ thống chính trị : Kinh tế - xã hội : Liên hiệp thanh niên MTTQ

NXB

: Mặt trận Tổ quốc : Nhà xuất bản PTLĐ

TNCS

: Phương thức lãnh đạo : Thanh niên cộng sản UBND : Ủy ban nhân dân XHCN : Xã hội chủ nghĩa

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Phương thức lãnh đạo (PTLĐ) của Đảng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với chất lượng, hiệu quả lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng và thắng lợi của cách mạng Thực tiễn cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng gần 90 năm qua đã chứng minh rằng, khi đã có đường lối, chủ trương, chính sách đúng đắn, có tổ chức, bộ máy, cán bộ có chất lượng, nhưng không tạo lập được PTLĐ phù hợp thì chất lượng, hiệu quả lãnh đạo sẽ thấp, thậm chí không

có hiệu quả Tính đúng đắn, sự phù hợp của PTLĐ của Đảng phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có khả năng nhận thức và sự vận dụng đúng đắn, sáng tạo những phương pháp, cách thức lãnh đạo của Đảng đối với mỗi nhiệm vụ và ở từng thời kỳ Bởi vậy, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, nhất là ở những thời điểm có tính bước ngoặt, khi chuyển giao giai đoạn cách mạng, hoặc khi lãnh đạo thực hiện những nhiệm vụ mới, trong những điều kiện và hoàn cảnh mới, Đảng không thể

sử dụng rập khuôn, máy móc PTLĐ của “ngày hôm qua”, mà phải đổi mới, cải tiến, hoàn thiện các phương pháp, cách thức lãnh đạo của mình Do đó, đổi mới

PTLĐ của Đảng là một tất yếu khách quan đối với mỗi nhiệm vụ, mỗi đối tượng

lãnh đạo trong mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn cách mạng khác nhau Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng nhấn mạnh: “Nâng cao hiệu quả và tiếp tục thực hiện đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị” [35, tr 214]

Hiện nay, Việt Nam đang trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH với mục tiêu phát triển kinh tế nhanh, bền vững, tiếp tục xây dựng nền tảng để sớm đưa đất nước

cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại Để thực hiện được mục tiêu đó, thì việc xây dựng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là vô cùng cần thiết Trong công cuộc đổi mới đất nước, thanh niên chính là nguồn nhân lực dồi dào, có mặt ở khắp các địa phương, các ngành, nghề trong cả nước Thanh niên có

vai trò vô cùng to lớn đối với thắng lợi công cuộc đổi mới, song họ cũng chịu tác động nhiều chiều từ những biến đổi của tình hình trong nước và thế giới Thực tế

đó đặt công tác thanh niên (CTTN) của Đảng trước yêu cầu, nhiệm vụ và những thách thức mới Để thanh niên tiếp tục xứng đáng với sự tin cậy của Đảng và nhân dân, phát huy vai trò xung kích của thanh niên, xây dựng thanh niên thành nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội đòi hỏi Đảng phải đổi mới mạnh mẽ sự lãnh đạo đối với thanh niên và CTTN mà nhất đổi mới PTLĐ của Đảng đối với CTTN ở những vùng đất có nhiều tiềm năng, thế mạnh và thanh niên chiếm phần đông dân số và lực lượng lao động như ở các tỉnh vùng Bắc Trung Bộ (BTB)

BTB gồm 6 tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế Đây là "vùng đất thép" của Tổ quốc, là địa bàn có tầm quan trọng đặc biệt đối với sự ổn định và phát triển của cả nước Để khai thác và phát huy tốt tiềm năng, thế mạnh của vùng, thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH phải phát huy mạnh mẽ nguồn nhân lực, nhất là thanh niên - lực lượng chiếm hơn 30% dân số và 55% lực lượng lao động, các tỉnh ủy vùng BTB đã coi trọng đổi mới

sự lãnh đạo nhất là đổi mới PTLĐ đối với CTTN Do đó, tình hình thanh niên đã có những chuyển biến mạnh mẽ, tích cực, CTTN đã góp phần xây dựng được thế hệ thanh niên thời kỳ mới có đạo đức, nhân cách, tri thức, sức khỏe, tư duy năng động

và hành động sáng tạo; mong muốn được tin tưởng, được cống hiến cho đất nước Các tỉnh uỷ đã lãnh đạo HTCT và toàn xã hội thực hiện tốt hơn CTTN Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh đã xây dựng và ban hành Chiến lược phát triển thanh niên

và nhiều chính sách về CTTN, tạo điều kiện, cơ hội cho thanh niên rèn luyện, cống hiến, trưởng thành Công tác đoàn và phong trào thanh niên từng bước phát triển, mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên được mở rộng; số thanh niên trở thành đoàn viên, đảng viên ngày càng tăng Vai trò của MTTQ, các đoàn thể, gia đình, nhà trường và xã hội đối với thanh niên, CTTN đã có chuyển biến tích cực

Tuy nhiên, tình hình thanh niên cũng đang diễn biến hết sức phức tạp, một

bộ phận thanh niên sống thiếu lý tưởng, giảm sút niềm tin, ít quan tâm đến tình

hình đất nước Học vấn của một bộ phận thanh niên, nhất là thanh niên nông thôn, dân tộc thiểu số còn thấp; nhiều thanh niên thiếu kiến thức và kỹ năng trong hội nhập quốc tế Tính độc lập, chủ động, sáng tạo, năng lực thực hành sau đào tạo của thanh niên còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH Tình trạng tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh niên đang gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp

Một số cấp ủy đảng chưa quan tâm đúng mức lãnh đạo CTTN; việc đôn đốc, kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Đảng

về CTTN không thường xuyên, kịp thời; công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và

sử dụng cán bộ trẻ chưa thực sự được coi trọng; chưa làm tốt công tác phát triển đảng trong thanh niên Chính quyền chậm thể chế hoá và triển khai thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Đảng về CTTN; thiếu những chính sách nhất quán, đồng

bộ, lâu dài đối với thanh niên; chưa có chính sách cụ thể để bồi dưỡng, đào tạo, sử dụng tài năng trẻ; việc thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên còn hạn chế Việc đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Hội LHTN chưa theo kịp sự phát triển của tình hình thanh niên; khả năng chi phối và ảnh hưởng của Đoàn, Hội trong thanh niên chưa sâu rộng, tỉ lệ tập hợp thanh niên chưa cao; tính tiền phong, gương mẫu của cán bộ đoàn, hội và đoàn viên, hội viên chưa cao MTTQ và các đoàn thể nhiều nơi chưa phối hợp chặt chẽ, chưa tạo được sức mạnh tổng hợp trong CTTN

Như vậy, những thành tựu to lớn đã đạt được trong thực hiện đường lối đổi mới của Đảng đang tạo ra môi trường mới để thanh niên phát triển tài năng, cống hiến cho xã hội, từng bước cải thiện đời sống Bối cảnh trong nước và quốc tế cùng với những chuyển động không ngừng của tình hình thanh niên và CTTN của các tỉnh BTB tất yếu đòi hỏi sự đổi mới không ngừng cả về lý luận cũng như phương pháp tiếp cận thực tiễn; đổi mới mạnh mẽ PTLĐ của các tỉnh ủy đối với CTTN trong tình hình mới, góp phần quan trọng trong công tác vận động, tập hợp và đoàn kết thanh niên thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ do Đảng, Nhà nước

và nhân dân giao phó

Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, việc lựa chọn và thực hiện đề tài “Đổi mới

phương thức lãnh đạo của các tỉnh ủy vùng Bắc Trung Bộ đối với công tác thanh niên giai đoạn hiện nay” có tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn

2 Mục đích, nhiệm vụ của luận án

2.1 Mục đích

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến đề tài; đánh giá đúng thực trạng, luận án đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu tiếp tục đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN

2.2 Nhiệm vụ

- Tổng quan các công trình khoa học tiêu biểu trong nước và nước ngoài liên quan trực tiếp đến đề tài luận án; chỉ ra những kết quả, xác định những vấn đề luận

án kế thừa và tiếp tục nghiên cứu, làm rõ

- Làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN trong giai đoạn hiện nay, gồm: đặc điểm địa lý tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội ở các tỉnh BTB; khái niệm thanh niên, CTTN; khái niệm PTLĐ

và đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN; nêu rõ những vấn đề có tính nguyên tắc trong đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN

- Khảo sát, đánh giá đúng thực trạng đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN từ năm 2008 (từ khi có Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25-7-

2008 về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hóa”) đến năm 2015; chỉ ra ưu, khuyết điểm, kết quả, nguyên nhân của thực trạng và rút ra một số kinh nghiệm từ thực tiễn; đồng thời, xác định những vấn đề có tính nguyên tắc trong đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN

- Đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu, khả thi nhằm tiếp tục đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN đến năm 2025

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án là đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN trong giai đoạn hiện nay

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Nội dung: Đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN

- Thời gian khảo sát: Luận án tập trung nghiên cứu thực trạng PTLĐ và quá trình đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN trong từ năm 2008 đến năm 2015, phương hướng, giải pháp đề xuất có giá trị đến năm 2025

- Không gian: Vùng BTB (gồm 6 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế)

4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn

- Luận án được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm, đường lối của Đảng về thanh niên, CTTN và PTLĐ của Đảng đối với các tổ chức CT- XH; chính sách của Nhà nước về thanh niên

và CTTN;

- Cơ sở thực tiễn của luận án là tình hình thanh niên và CTTN, thực trạng đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy các tỉnh BTB đối với CTTN giai đoạn hiện nay

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận án được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lê nin, đồng thời sử dụng các phương pháp chuyên ngành: lịch sử - lôgic, phân tích - tổng hợp, điều tra xã hội học, phỏng vấn sâu, thống kê, so sánh, phương pháp chuyên gia

5 Đóng góp mới về khoa học của luận án

- Khái niệm đổi mới PTLĐ của tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN và những yêu cầu đổi mới PTLĐ của tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN

- Một số kinh nghiệm về đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN từ năm 2008 đến nay

- Hai nhóm giải pháp tiếp tục đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN đến năm 2025:

Một là, xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn thực sự là “thủ lĩnh” của thanh niên Hai là, khắc phục tình trạng “hành chính hóa” trong tổ chức và hoạt động

của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

6.1 Ý nghĩa lý luận

- Kết quả nghiên cứu của luận án bổ sung và làm sáng rõ thêm những vấn đề

lý luận về PTLĐ và đổi mới PTLĐ của Đảng đối với các lĩnh vực đời sống xã hội

- Luận án cung cấp thêm những luận cứ khoa học cho các tỉnh ủy nghiên cứu, tham khảo phục vụ cho hoạt động lãnh đạo của các tỉnh ủy nói chung và quá trình đổi mới PTLĐ của tỉnh ủy đối với CTTN nói riêng

6.2 Ý nghĩa thực tiễn của luận án

Luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ công tác nghiên cứu khoa học, giảng dạy và học tập ở các trường chính trị tỉnh, thành phố và ở Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

7 Kết cấu của luận án

Luận án gồm phần mở đầu, 4 chương, 11 tiết, kết luận, danh mục công trình khoa học của tác giả đã công bố liên quan đến đề tài luận án, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN

ủy vùng BTB đối với CTTN giai đoạn hiện nay, tác giả xác định nội dung mà luận

án cần tập trung nghiên cứu

1.1 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC

1.1.1 Các công trình nghiên cứu về phương thức lãnh đạo và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng

1.1.1.1 Đề tài khoa học

- Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với các cơ quan báo chí ở nước ta hiện nay, do Ngô Mạnh Hà làm chủ nhiệm [44] Từ việc đánh giá thực trạng báo chí và PTLĐ của Đảng đối với các cơ quan báo chí nước ta trong thời gian qua, các tác giả đề xuất phương hướng, giải pháp chủ yếu đổi mới PTLĐ của Đảng đối với các cơ quan báo chí Những giải pháp đổi mới PTLĐ của Đảng đối với báo chí được đề cập sâu cần được tập trung thực hiện có hiệu quả là tiếp tục đổi mới việc ra nghị quyết lãnh đạo của Đảng về hoạt động của các cơ quan báo chí; tăng cường, nâng cao chất lượng, hiệu quả đội ngũ cán bộ làm công tác báo chí; nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với hoạt động của các cơ quan báo chí

- Phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân do Phạm Ngọc

Quang làm chủ nhiệm [84] Các nhà khoa học đã luận chứng rõ hơn các vấn đề lý

luận về Đảng Cộng sản cầm quyền; PTLĐ của Đảng và các yếu tố liên quan Nhóm tác giả đã nêu lên mối quan hệ của nội dung lãnh đạo và PTLĐ Để thực hiện đúng

và có hiệu quả nội dung lãnh đạo của Đảng, đòi hỏi phải có PTLĐ phù hợp để tác động đến đối tượng Khi nội dung lãnh đạo thay đổi, PTLĐ cũng thay đổi theo Theo các tác giả, PTLĐ cũng bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố chủ quan và khách quan như: tổ chức bộ máy của Đảng và cơ chế vận hành, mối quan hệ, tác động qua lại giữa các bộ phận trong tổ chức bộ máy của Đảng; tổ chức bộ máy của Nhà nước, nguyên tắc phân công và phối hợp giữa các cơ quan quyền lực nhà nước; cơ chế tổ chức bộ máy và mối quan hệ của các tổ chức đó, bộ máy của Đảng với các tổ chức

CT - XH, trình độ đội ngũ cán bộ của Đảng, đạo đức và phong cách của những người lãnh đạo chủ chốt của Đảng; bối cảnh KT - XH trong nước và thế giới; nhận thức chính trị của quần chúng; trình độ phát triển của khoa học, công nghệ và khả năng sử dụng chúng để khoa học hóa, hiện đại hóa PTLĐ Đây chính là những nội dung có giá trị tham khảo tốt khi nghiên cứu sinh luận giải những yếu tố tác động tới đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy BTB đối với CTTN

- Đảng Cộng sản cầm quyền - nội dung và phương thức cầm quyền của Đảng, do Nguyễn Văn Huyên làm chủ nhiệm [54]

Từ việc phân tích những nội dung và phương thức cầm quyền của Đảng, nhóm tác giả đã chỉ rõ: Vấn đề mang tính nguyên tắc là đổi mới phương thức cầm quyền của Đảng để trong điều kiện một đảng duy nhất cầm quyền mà không trở thành chuyên quyền, độc đoán Điều này đòi hỏi phương thức cầm quyền phải được đổi mới để đáp ứng tính đặc thù của điều kiện một đảng duy nhất cầm quyền

Trong nghiên cứu đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN

có thể tham khảo những kết quả nghiên cứu của đề tài đó là trên một số khía cạnh:

Một là, quan điểm của Hồ Chí Minh về PTLĐ của Đảng và xây dựng một

đảng cầm quyền trong sạch, vững mạnh

Hai là, tính tất yếu của việc đổi mới phương thức cầm quyền để đáp ứng tính

đặc thù của điều kiện một đảng duy nhất cầm quyền

Ba là, để có thể tiếp tục giữ vững vai trò lãnh đạo trong điều kiện mới, đòi

hỏi Đảng ta phải đáp ứng những yêu cầu mới: Tiếp tục nâng cao tính chính đáng của việc cầm quyền; đẩy mạnh thực hành dân chủ một cách rộng rãi; đảng lãnh đạo trên cơ sở “thượng tôn pháp luật”

- Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong điều kiện mới do Trần Khắc Việt làm

chủ nhiệm [130] Đề tài khoa học cấp Nhà nước thuộc Chương trình Khoa học xã hội

và công nghệ trọng điểm cấp Nhà nước “Nghiên cứu khoa học lý luận chính trị giai đoạn 2011-2015”, Học viện Xây dựng Đảng (nay là Viện Xây dựng Đảng) thuộc Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh (nay là Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) tổ chức chủ trì Sau khi đề tài được nghiệm thu nhóm tác giả đã xuất bản thành sách do PGS, TS Trần Khắc Việt, PGS, TS Nguyễn Văn Giang, TS Phạm Tất Thắng đồng chủ biên Đây là tài liệu tham khảo có ý nghĩa quan trọng cho nghiên cứu sinh và là những gợi mở quan trọng, có tính định hướng Trong nghiên cứu đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN có thể tham khảo những kết quả nghiên cứu của đề tài ở một số nội dung sau:

Thứ nhất, các quan niệm, khái niệm, nội dung, yêu cầu, nguyên tắc và những

nhân tố quy định, chi phối việc đổi mới PTLĐ của Đảng đối với Nhà nước, MTTQ

và các tổ chức CT - XH

Thứ hai, quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,

quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về PTLĐ của Đảng Cộng sản và những gợi mở cho việc đổi mới PTLĐ của Đảng đối với Nhà nước, MTTQ và các tổ chức CT - XH

Thứ ba, nội dung đổi mới PTLĐ của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với

Nhà nước, Chính phủ, các cơ quan tư pháp, HĐND, UBND địa phương, đối với MTTQ và các tổ chức CT- XH đặc biệt là đới với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Thứ tư, các giải pháp chủ yếu nhằm tiếp tục đổi mới PTLĐ của Đảng đối với

Nhà nước, MTTQ và các tổ chức CT- XH Các tác giả cũng đã đề cập đến xu hướng dân chủ hóa mọi hoạt động của đời sống xã hội trong quá trình phát triển, trình độ

mọi mặt của nhân dân ngày càng được nâng cao và những vấn đề đặt ra đối với PTLĐ của Đảng

1.1.1.2 Các sách chuyên khảo và tham khảo

- Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân trong thời kỳ mới của Đỗ Quang Tuấn, Nguyễn Văn Hùng và

Trần Hậu [113] Trong toàn bộ 3 chương của cuốn sách đã luận giải khá rõ các nội dung liên quan đến đổi mới PTLĐ của Đảng, đó là: Một số vấn đề lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về PTLĐ đối với MTTQ và các đoàn thể nhân dân; một số đặc điểm về PTLĐ của Đảng đối với MTTQ và các đoàn thể nhân dân; thực trạng đổi mới PTLĐ của Đảng đối với MTTQ và các đoàn thể nhân dân trong những năm qua, chỉ ra ưu, khuyết điểm, nguyên nhân Trên cơ sở đó, các tác giả đề xuất chủ trương, biện pháp nhằm tiếp tục đổi mới PTLĐ của Đảng đối với MTTQ và các đoàn thể nhân dân Đây chính là tài liệu tham khảo rất hữu ích đối với luận án, nhất là khái niệm PTLĐ của Đảng và những nội dung liên quan đến việc đổi mới PTLĐ của Đảng đối với các đoàn thể mà cụ thể là đối với Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh Tuy nhiên, do phạm vi nghiên cứu rộng, đề cập đến đổi mới PTLĐ của Đảng đối với MTTQ và các đoàn thể nhân dân từ Trung ương đến cơ sở Những nội dung đổi mới PTLĐ của Đảng đối với CTTN của các tỉnh ủy sẽ được luận án tiếp tục nghiên cứu

- Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng của Trần Đình Nghiêm [71]

Cuốn sách gồm 7 chương với nội dung lý luận khá phong phú và sâu sắc phản ánh nội dung, yêu cầu về đổi mới PTLĐ của Đảng trên các lĩnh vực của đời sống xã hội

là tài liệu tham khảo giá trị đối với luận án Tuy nhiên, tác giả chưa đi sâu nghiên cứu vào việc đổi mới PTLĐ của cấp tỉnh đối với các lĩnh vực đời sống xã hội nói

chung và CTTN nói riêng

- Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với trí thức nước ta hiện nay của Ngô Huy Tiếp [100] Tác giả đã tập trung làm rõ quan niệm PTLĐ và đổi mới PTLĐ của Đảng đối với đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH

Từ thực tiễn phân tích thực trạng đội ngũ trí thức tác giả đã nêu lên phương hướng,

mục tiêu, những giải pháp cơ bản đổi mới PTLĐ của Đảng đối với đội ngũ trí thức Trong đó, nhấn mạnh việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong các tập thể trí thức; xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong lĩnh lực khoa học có tâm, có tầm; đổi mới chính sách giáo dục, đào tạo trí thức; xây dựng chính sách đãi ngộ và tôn vinh những trí thức có đóng góp tích cực cho công cuộc xây dựng đất nước Nội dung của cuốn sách có giá trị tham khảo tốt cho luận án, nhất là hướng tiếp cận xây dựng quan niệm và các giải pháp thực hiện

- Đổi mới, hoàn thiện phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

của Phạm Ngọc Quang [85]. Nội dung cuốn sách là sự kế thừa có sự chỉnh lý, hệ

thống lại kết quả nghiên cứu của Chương trình KX10-05 của Ban Tổ chức Trung ương phối kết hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện, do GS.TS Phạm Ngọc Quang làm chủ nhiệm với những nghiên cứu công phu, nghiêm túc Tập thể tác giả phân tích và chứng minh đổi mới PTLĐ của Đảng là một đòi hỏi khách quan của điều kiện, tình hình mới Ở nội dung đổi mới PTLĐ của Đảng đối với tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tác giả đã khẳng định: “Đảng có vai trò quan trọng trong việc định hướng các phong trào thanh niên, song Đảng không làm hộ, làm thay một cách cứng nhắc mà tôn trọng tính độc lập, tự giác, chủ động, sáng tạo của thanh niên trong việc tổ chức phong trào Ở đây phải hiểu đó là tính độc lập của phong trào thanh niên dưới sự lãnh đạo của Đảng” [85, tr 212] Đảng không bao biện làm thay, không đóng vai trò người bảo trợ đối với phong trào thanh niên

Cùng với những quan điểm và phương hướng lớn, tác giả cuốn sách đưa ra

7 giải pháp cơ bản, trong đó tác giả nhấn mạnh tới giải pháp đẩy mạnh việc nghiên cứu để xây dựng và hoàn thiện hệ thống quy chế, phân định rõ PTLĐ của Đảng với chức năng, phương thức quản lý, hoạt động của Nhà nước và Mặt trận, các đoàn thể Tuy nhiên cuốn sách chưa đề cập đến việc đổi mới PTLĐ cấp tỉnh đối với CTTN Đây là vấn đề luận án cần đi sâu, làm rõ

1.1.1.3 Luận án, luận văn

- Đổi mới phương thức lãnh đạo của huyện uỷ ở đồng bằng sông Hồng đối với chính quyền huyện giai đoạn hiện nay, Luận án Tiến sĩ, chuyên ngành Xây dựng

Đảng của Trần Quang Cảnh [9] Tác giả đã làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới PTLĐ của huyện uỷ ở đồng bằng sông Hồng đối với chính quyền huyện giai đoạn hiện nay Đặc biệt, từ những phân tích khoa học, tác giả

đã đưa ra khái niệm PTLĐ và đổi mới PTLĐ của Đảng Đây là khái niệm công

cụ quan trọng, có giá trị tham khảo đối với luận án Từ phân tích thực trạng việc đổi mới PTLĐ của huyện uỷ ở đồng bằng sông Hồng đối với chính quyền huyện trong những năm qua, tác giả đã dự báo những nhân tố tác động và đề xuất các nhóm giải pháp tiếp tục đổi mới PTLĐ của huyện uỷ ở đồng bằng sông Hồng đối với chính quyền huyện đến năm 2020 Đây là tài liệu có giá trị tham khảo rất hữu ích đối với nghiên cứu sinh, có thể giúp nghiên cứu sinh luận giải những vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới PTLĐ của các tỉnh uỷ vùng BTB đối với CTTN hiện nay và một số vấn đề liên quan khác

- Phương thức lãnh đạo công tác cán bộ của các tỉnh ủy ở Bắc Trung Bộ giai đoạn hiện nay, Luận án Tiến sĩ, chuyên ngành Xây dựng Đảng và chính quyền

nhà nước của Võ Mạnh Sơn [94] Liên quan đến đề tài luận án, tác giả đã luận giải các khái niệm PTLĐ của Đảng, PTLĐ của Đảng đối với công tác cán bộ Tác giả cũng khẳng định: PTLĐ của Đảng có quan hệ biện chứng với nội dung lãnh đạo, nếu nội dung lãnh đạo của Đảng (trong đó có công tác cán bộ) được thể hiện trong cương lĩnh chính trị, đường lối, chủ trương của Đảng thì PTLĐ là cách thức mà Đảng thực hiện nội dung lãnh đạo và là yếu tố quan trọng bảo đảm cho đường lối được thực hiện trong cuộc sống Khi nhiệm vụ cách mạng và nội dung lãnh đạo thay đổi thì PTLĐ của Đảng phải cũng phải có những thay đổi phù hợp

Từ việc phân tích thực trạng PTLĐ công tác cán bộ, tác giả đưa ra những nguyên nhân, bài học kinh nghiệm và các các vấn đề đặt ra đối với PTLĐ công tác cán bộ của các Tỉnh ủy vùng BTB Căn cứ vào việc dự báo những nhân tố tác động

và phương hướng đổi mới PTLĐ công tác cán bộ, tác giả đã đề ra các giải pháp đổi mới PTLĐ công tác cán bộ của các tỉnh ủy vùng BTB trong thời gian tới trong đó nhấn mạnh tới giải pháp nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tỉnh ủy, các cấp

ủy đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên các tỉnh khu vực BTB đối với đổi mới PTLĐ của Đảng về công tác cán bộ hiện nay

1.2.1.4 Tạp chí, bài báo khoa học

- Một số vấn đề về phương thức lãnh đạo của Đảng trong thời kỳ mới của Hoàng

Chí Bảo [4].Từ việc đưa ra một số quan niệm về PTLĐ của Đảng, tác giả đã nhấn mạnh đổi mới PTLĐ của Đảng được đặt ra như một tất yếu, nhất là khi Đảng đứng trước những bước ngoặt của sự phát triển Tác giả đã nêu ra một số vấn đề đổi mới PTLĐ của Đảng trong tình hình hiện nay như: vấn đề lãnh đạo công tác lý luận, cải cách hệ thống tổ chức bộ máy Nhà nước, phương thức làm việc, trong đó nhấn mạnh đến việc đổi mới quy trình xây dựng đề án, nghị quyết, nâng cao chất lượng thực sự

của các nghị quyết đảng

- Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong tình hình mới của Đỗ Ngọc Ninh [67] Với việc khái quát tình hình thực hiện đổi mới PTLĐ của Đảng, tác giả đã nêu lên những thành tựu bước đầu trong việc thực hiện đổi mới PTLĐ của Đảng từ sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng Đó là: Đảng ta

đã xây dựng được quy chế làm việc của Ban Chấp hành Trung ương, Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Xây dựng chương trình công tác toàn khóa của Ban Chấp hành Trung ương; Đổi mới trong việc học tập và quán triệt Nghị quyết (đi sâu vào những vấn đề mới, dành thời gian để trao đổi, thảo luận…); Việc mở rộng dân chủ trong tổ chức và hoạt động của Đảng đã có nhiều tiến bộ, nhiều cấp ủy đảng đã xây dựng và thực hiện một cách nghiêm túc chế độ báo cào, lấy ý kiến

về hoạt động của mình trước hội nghị toàn thể đảng viên; ban thường vụ cấp ủy báo cáo xin ý kiến cấp ủy về hoạt động của mình; PTLĐ của Đảng đối với Nhà nước ở các cấp đã có sự cải tiến rõ rệt…

Tuy nhiên việc thực hiện đổi mới PTLĐ của Đảng cũng đặt ra những yêu cầu cần quan tâm giải quyết như: Nâng cao nhận thức thống nhất về việc thực hiện đổi mới PTLĐ của Đảng trong tình hình mới; nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ và năng lực lãnh đạo của Đảng; sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy của Đảng và các tổ chức trong HTCT các cấp phù hợp yêu cầu của tình hình mới; xây dựng đội ngũ cán bộ các ngành các cấp có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực và phong cách làm việc dân chủ, khoa học

- Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng của Trần Đình Huỳnh [53] Theo tác giả, PTLĐ của Đảng là một vấn đề đã được đề cập suốt nhiều thập kỷ, kỳ đại hội nào của Đảng cũng nêu phải tiếp tục đổi mới PTLĐ Đảng Nhưng sau Đại hội XI, nhất là khi Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) được ban hành cho thấy hiệu quả còn rất hạn chế, còn quá nhiều yếu kém Từ đó tác giả đưa ra một số kiến nghị nhằm xây dựng Đảng vững mạnh là: trước hết là phải đổi mới quan điểm, chính sách và phương pháp dùng người, đổi mới chính sách cán bộ một cách cơ bản, trên

cơ sở một luật lệ chặt chẽ, cụ thể; đảm bảo bằng các văn bản quy phạm pháp luật để nhân dân thực hiện quyền dân chủ của mình

1.2.2 Các công trình nghiên cứu về thanh niên, công tác thanh niên và Đảng lãnh đạo công tác thanh niên

- Chiến lược phát triển thanh niên trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh [126] Trên cơ sở quán triệt và cụ thể hóa quan điểm của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và CTTN; xuất phát từ hoàn cảnh, điều kiện khách quan của đất nước và xu hướng phát triển của tình hình quốc tế, đề tài đã xác định chính sách, mục tiêu và hệ thống các giải pháp để thực hiện chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam đến năm 2020

- Văn hóa thanh niên trong quá trình hội nhập quốc tế của Đặng Cảnh

Khanh [55] Đây là một công trình nghiên cứu chuyên sâu, đề cập đến các vấn đề lý

luận và thực tiễn căn bản nhất liên quan tới thanh niên Việt Nam với tính cách là một nhóm xã hội không đồng nhất, trong đó định hướng giá trị, văn hóa, cấu trúc của thanh niên và phong trào thanh niên đã được khảo cứu và phân tích trong mối liên hệ tương tác đa chiều với một số yếu tố kinh tế, xă hội, văn hóa…

- Những vấn đề lý luận và thực tiễn đổi mới công tác thanh vận trong tình hình mới của Nguyễn Đắc Vinh [131] Đề tài đã tổng hợp, hệ thống hóa những vấn

đề lý luận về công tác thanh vận Các nhà khoa học đã đưa ra khái niệm công tác thanh vận và CTTN, đổi mới công tác thanh vận, các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác thanh vận và khẳng định Đảng lãnh đạo thanh niên và CTTN

là một tất yếu khách quan Đây chính là những nội dung hữu ích mà nghiên cứu sinh có thể tham khảo Từ việc đánh giá thực trạng công tác thanh vận hiện nay, phân tích nguyên nhân của những hạn chế, khuyết điểm, nhóm tác giả đã đưa ta một

số bài học kinh nghiệm trong công tác vận động, tập hợp, đoàn kết thanh niên của Đoàn Đề tài đã đề xuất các giải pháp đổi mới công tác thanh vận trong tình hình mới nhằm góp phần đến năm 2020 xây dựng lớp thanh niên phát triển toàn diện, xây dựng nguồn nhân lực trẻ có chất lượng cao phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH đất nước

1.2.2.2 Các sách chuyên khảo và tham khảo

- Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên của Đoàn Nam Đàn [37]

Tác giả đã trình bày những vấn đề cơ bản về nguồn gốc, quá trình hình thành tư tưởng cơ bản của Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên Từ việc phân tích thực trạng vận dụng tư tưởng của Người trong điều kiện hiện nay, tác giả cho rằng việc nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục thanh niên nhằm phát triển toàn diện, phát huy mọi năng lực của thanh niên phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH đất nước là vấn đề cấp bách song cũng rất khó khăn, nó đòi hỏi phải có một hệ thống các giải pháp đồng

bộ, khoa học và sát với tình hình thực tế

- Chủ nghĩa Mác - Lênin bàn về thanh niên và công tác thanh niên của Phạm

Đình Nghiệp [74] Những quan điểm của C.Mác, Ph.Ăng ghen và V.I.Lênin nói về thanh niên đã được tác giả trình bày theo từng vấn đề cụ thể, tập trung ở hai nội dung chính: C Mác, Ph Ăng ghen bàn về thanh niên và V.I.Lênin bàn về thanh niên và CTTN Tác giả cũng đã khẳng định: Chúng ta coi chủ nghĩa Mác - Lênin là

kim chỉ nam, là ngọn đuốc soi đường cho thế hệ trẻ hôm nay và nó trở thành vũ khí đáng tin cậy đối với những ai thật sự nắm vững nó Đây chính là những dẫn chứng

về lý luận rất sát thực cho luận án

- Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo công tác thanh niên trong giai đoạn hiện nay của Lâm Quốc Tuấn và Phạm Tất Thắng [114] Các tác giả đã phân tích vị trí, vai trò quan trọng của thanh niên trong lịch sử dân tộc cũng như trong sự nghiệp đổi mới và CNH, HĐH đất nước; phân tích những đặc điểm cơ bản của thanh niên Việt Nam hiện nay Nội dung cuốn sách đã góp phần làm rõ cơ sở lý luận của vấn

đề Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo CTTN giai đoạn hiện nay; thực trạng Đảng lãnh đạo CTTN; những ưu, khuyết điểm, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm; từ

đó, đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với CTTN trong giai đoạn hiện nay

1.1.2.3 Luận án, luận văn

- Phát huy nguồn lực thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay của Nguyễn Thị Tú Oanh [81] Luận án đã làm rõ nguồn lực thanh niên qua các thời kỳ cách mạng, các giải pháp khả thi phát huy nguồn lực

đó trong sự nghiệp CNH, HĐH ở nước ta hiện nay Những giải pháp luận án đưa ra

có giá trị tham khảo để luận giải những vấn đề lý luận và thực tiễn về nguồn lực thanh niên và sự cần thiết phải đổi mới PTLĐ của các tỉnh uỷ vùng BTB đối với CTTN trong giai đoạn hiện nay

- Đổi mới đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp huyện trong điều kiện hiện nay của Lê Văn Cầu [13] Luận án đã xác định mục tiêu, yêu cầu, phương thức đổi mới đội ngũ cán bộ Đoàn cấp huyện trong điều kiện hiện nay trên cơ sở tổng kết thực tiễn, đưa ra những giải pháp đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ cán bộ Đoàn cấp huyện trong thời gian tới Đây chính là những gợi ý thiết thực để tác giả Luận án đưa ra nhóm giải pháp về đổi mới PTLĐ đối với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

- Nâng cao chất lượng công tác thanh niên ở đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ huấn luyện sẵn sàng chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam trong tình hình hiện nay

của Phạm Gia Cư [12] Luận án đã đi sâu phân tích, luận giải để làm rõ vấn đề lý

luận và thực tiễn CTTN với tư cách là một nhiệm vụ chiến lược cách mạng, nhiệm

vụ ưu tiên trong chiến lược con người Từ chỗ làm rõ khái niệm thanh niên theo quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, trên cơ sở đó làm rõ bản chất CTTN: “Đó là hoạt động lãnh đạo của Đảng với thanh niên mang tính giai cấp, tính xã hội sâu sắc vì lợi ích của giai cấp công nhân và dân tộc” [12, tr.23] Tuy nhiên, luận án chỉ đi sâu nghiên cứu về chất lượng CTTN ở đơn vị sẵn sàng chiến đấu, mang tính đặc thù về CTTN trong quân đội

- Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò thanh niên và sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong công cuộc xây dựng đất nước (1975-1996) của Trần Thị

Nhơn [80] Luận án đã luận giải sâu sắc thêm tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của thanh niên, nêu quá trình sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong công cuộc xây dựng đất nước từ năm 1975 đến 1996, trong đó đáng chú ý là sự vận dụng

tư tưởng Hồ Chí Minh khi đánh giá về vai trò thanh niên trong những năm đổi mới

1986 đến nay Công trình khoa học này giúp tác giả luận án luận giải một số vấn đề

lý luận về thanh niên và CTTN

- Sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng đối với Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trong các trường đại học, cao đẳng ở Hà Nội giai đoạn hiện nay của Ngô

Bích Ngọc [78] Tác giả đã nhấn mạnh: “Lãnh đạo Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là chức năng, nhiệm vụ trọng yếu của Đảng Cộng sản Việt Nam, là yếu tố đặc biệt quan trọng đảm bảo thắng lợi của cách mạng” [87, tr.5] Trên tinh thần đó, luận án

đã trình bày và phân tích những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của thanh niên, thanh niên sinh viên và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong sự nghiệp cách mạng Đây là những nội dung quan trọng mà nghiên cứu sinh có thể tham khảo để định hướng khung lý thuyết về thanh niên và CTTN

- Đổi mới nội dung, phương thức vận động thanh niên ở tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay của Nguyễn Duy Ngọc [79] Luận văn đã làm rõ thêm những vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới nội dung, phương thức vận động thanh niên ở tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay cũng như các giải pháp đổi mới có

hiệu quả nội dung, phương thức vận động thanh niên ở tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay Đặc biệt, những vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới nội dung, phương thức vận động thanh niên ở tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay có giá trị tham khảo để luận án luận chứng về những vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới PTLĐ của các tỉnh uỷ vùng BTB đối với CTTN

- Đổi mới sự lãnh đạo của ỉnh ủy Kiên Giang đối với công tác thanh niên trong giai đoạn hiện nay của Lê Hồng Thắm [121] Từ việc phân tích, đánh giá đúng thực trạng đổi mới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Kiên Giang đối với CTTN, luận văn đã chỉ ra nguyên nhân, kinh nghiệm và đề xuất những giải pháp chủ yếu, khả thi tiếp tục đổi mới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Kiên Giang đối với CTTN Trong phần giải pháp đổi mới PTLĐ của tỉnh ủy đối với CTTN, tác giả đã đưa ra một số vấn đề có tính nguyên tắc trong đổi mới PTLĐ của tỉnh ủy đối với CTTN, đó là: Phải đảm bảo tính đảng, tính quần chúng, tính khoa học trong lãnh đạo CTTN và tôn trọng tính độc lập tương đối về tổ chức của Đoàn Thanh niên

1.1.2.4 Tạp chí, bài báo khoa học

- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Nguyễn Thị Mỹ Trang [122] Từ việc phân tích vai trò, vị trí của thanh niên và tổ chức đoàn thanh niên trong tiến trình lịch sử, tác giả nhận định việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với CTTN là một vấn đề có tính nguyên tắc, tính quy luật: Thanh niên luôn cần có Đảng và Đảng cũng cần có thanh niên Tuy nhiên, bên cạnh những việc đã làm được thì sự lãnh đạo của Đảng đối với thanh niên còn một số hạn chế cần phải khắc phục Tuy mới chỉ dừng lại ở nội dung lãnh đạo CTTN của Đảng, nhưng bài viết có giá trị tham khảo tốt đối với nghiên cứu sinh

- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời

kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá của Trương Tấn Sang [92] Tác giả cho rằng trong hơn 20 năm đổi mới vẫn còn một bộ phận thanh niên sống thiếu lý tưởng, giảm sút niềm tin và ít quan tâm đến tình hình đất nước, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, dễ bị kích động; sống thực dụng, quá coi trọng vật chất, thiếu kính

trọng người lớn tuổi, ít quan tâm tới gia đình Theo tác giả khi nước ta bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với CTTN, trong đó phải thể hiện được 5

quan điểm chỉ đạo xuyên suốt trong Nghị quyết Trung ương bảy khóa X về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với CTTN thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hóa” Bài viết là tài liệu tham khảo quan trọng, giúp nghiên cứu sinh có cái nhìn

chung nhất về tình hình thanh niên và đề xuất giải pháp tăng cường đổi mới PTLĐ của Đảng đối với CTTN

- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Trần Lưu Hải [46] Theo tác giả: Trong hơn 20 năm đổi mới và phát triển đất nước, Đảng ta đã xây dựng được một thế

hệ thanh niên thời kỳ mới có đạo đức và nhân cách, tri thức, sức khỏe và tư duy năng động Tuy nhiên, CTTN đang đứng trước những xu hướng và thách thức mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với CTTN thời kỳ đẩy mạnh CNH,

HĐH không chỉ là yêu cầu tự thân của Đảng với vai trò là lực lượng lãnh đạo xã

hội; góp phần quan trọng bảo đảm phát huy tốt nhất mọi nguồn lực và trí tuệ cho việc bồi dưỡng, đào tạo, hình thành thế hệ thanh niên cách mạng “vừa hồng, vừa chuyên” của Đảng, phục vụ tốt nhất sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

- Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng của Nguyễn Phú Trọng [125] Bài viết đã khẳng định và làm rõ hơn vai trò và vị trí của CTTN trong giai đoạn mới hiện nay Qua đó, tác giả cũng đưa ra một số giải pháp để phát triển hơn nữa công tác này như: Cần coi trọng và làm tốt hơn nữa công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho thanh, thiếu niên; Đẩy mạnh các phong trào hành động cách mạng, phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ; Chăm lo củng cố xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh, tích cực tham gia xây dựng Đảng Đây chính là những gợi ý để nghiên cứu sinh đề

ra các giải pháp để tiếp tục đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy BTB đối với CTTN

- Phát huy vai trò xung kích, tinh thần tình nguyện của thanh niên trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, của Nguyễn

Đắc Vinh [132] Tác giả đã khẳng định: Trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc, dưới sự lãnh đạo của Đảng thanh niên nước ta từ thế hệ này đến thế hệ khác, đã luôn nêu cao tinh thần yêu nước, không ngại gian khổ, hy sinh, sẵn sàng dấn thân vì

sự nghiệp dựng nước và giữ nước và ngày càng có đóng góp to lớn hơn nữa trong

sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Để tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò xung kích, tình nguyện, sáng tạo của gần 30 triệu thanh niên trong quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước và hội nhập quốc tế cần thực hiện 4 nội dung quan trọng Đây chính là những gợi ý quan trọng khi tác giả luận án đánh giá vai trò của thanh niên trong giai đoạn hiện nay, từ đó đưa ra các giải pháp hợp lý nhằm đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN

1.2 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU Ở NƯỚC NGOÀI

1.2.1 Các công trình nghiên cứu về sự lãnh đạo của Đảng, phương thức lãnh đạo và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng

1.2.1.1 Hội thảo khoa học

- Tăng cường xây dựng Đảng ủy địa phương, phát huy đầy đủ vai trò hạt nhân lãnh đạo của Triệu Gia Kỳ [64] Từ việc phân tích các PTLĐ của đảng ủy địa phương, tác giả đã nêu một số kinh nghiệm xây dựng Thành ủy Bắc Kinh Nhiệm

vụ quan trọng hàng đầu, thiết thực của đảng ủy địa phương là thúc đẩy KT- XH địa phương phát triển toàn diện, hài hòa và bền vững Tác giả nêu yêu cầu đảng ủy địa phương không ngừng nâng cao trình độ cầm quyền và chỉ rõ phải quán triệt thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, kiện toàn và hoàn thiện hơn nữa cơ chế nghị sự

và ra quyết sách của đảng ủy địa phương; thích ứng với tình hình mới, đón đầu thách thức mới, ra sức tăng cường xây dựng ban lãnh đạo và đội ngũ cán bộ; đi sâu vào quần chúng, không ngừng tăng cường việc xây dựng tác phong công tác

- Cầm quyền mang tính khoa học và dân chủ, cầm quyền theo pháp luật yêu cầu thời đại về tính hợp pháp của đảng cầm quyền của Dương Tiểu Cường, Tào Tuyết

Phong [64] Các tác giả đề cập đến nội dung, tính chất của phương thức cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong điều kiện mới, không ngừng đổi mới PTLĐ, phương thức cầm quyền theo hướng phù hợp với những yêu cầu của thời đại, cầm quyền vừa mang tính khoa học vừa bảo đảm dân chủ và tuân theo quy định của pháp luật

1.2.1.2 Các sách chuyên khảo và tham khảo

- Không ngừng nâng cao trình độ lãnh đạo và trình độ cầm quyền, tăng cường năng lực chống tha hoá, phòng biến chất và chống rủi ro” của Hạ Quốc

Cường [64] Thông qua việc phân tích quá trình đổi mới công tác xây dựng Đảng của Đảng Cộng sản Trung Quốc, tác giả đã nêu hai vấn đề đặt ra rất cấp thiết và cần phải giải quyết: làm thế nào để nâng cao hơn nữa trình độ lãnh đạo và trình độ cầm quyền của Đảng?; làm thế nào để tăng cường hơn nữa năng lực chống tha hoá, phòng biến chất và chống rủi ro? Để nâng cao trình độ lãnh đạo, năng lực cầm quyền, chống tha hoá, phòng biến chất và chống rủi ro của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong tình hình hiện nay, tác giả chỉ ra những giải pháp cơ bản, trong đó nhấn mạnh nhóm giải pháp: Luôn luôn nắm chắc khâu quan trọng là xây dựng đội ngũ cán bộ tố chất cao, coi trọng việc xây dựng đội ngũ nhân tài, ra sức tăng cường xây dựng ban lãnh đạo; vấn đề hạt nhân là giữ gìn mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với quần chúng nhân dân, tăng cường và cải tiến toàn diện việc xây dựng tác phong của Đảng, đấu tranh chống tham nhũng

- Cầm quyền khoa học của Hoàng Văn Hổ [45] Tác giả đã luận giải về vấn

đề cầm quyền khoa học của Đảng Cộng sản Trung Quốc Tác giả đã làm sáng tỏ các quan điểm cầm quyền, ý nghĩa quan trọng, bản chất của cầm quyền khoa học, mối quan hệ biện chứng giữa cầm quyền khoa học, cầm quyền dân chủ, cầm quyền theo pháp luật, kinh nghiệm vận dụng cầm quyền khoa học… Theo tác giả, năng lực cầm quyền khoa học được tạo nên bởi các yếu tố cơ bản như: năng lực học tập đổi mới, năng lực điều tiết lợi ích, năng lực tích hợp tài nguyên, năng lực cầm quyền theo pháp luật, năng lực tự thanh lọc Phương pháp nâng cao năng lực cầm quyền khoa

học là tăng cường trang bị lý luận, hoàn thiện cơ chế tuyển chọn, bổ nhiệm cán bộ, tăng cường đào tạo cán bộ

- Bàn về công tác xây dựng năng lực cầm quyền của Đảng của Lưu Chấn Hoa

[48] Trong khi bàn luận về phương thức cầm quyền của Đảng, tác giả đề cập đến việc chuẩn hóa quan hệ giữa Đảng với hệ thống chính quyền Cần vạch rõ chức năng, nhiệm vụ của các cấp ủy đảng với đại hội đại biểu nhân dân, Ủy ban nhân dân (UBND), chính hiệp (mặt trận thống nhất) và các tổ chức quần chúng; các cấp ủy đảng phải thông qua tổ chức đảng và đảng viên trong các cơ quan nhà nước và đoàn thể quần chúng để thực hiện vai trò hạt nhân lãnh đạo; tiếp tục chuẩn hóa về mặt chế

độ, cơ chế đối với mối quan hệ giữa cấp ủy đảng với đại hội đại biểu nhân dân, UBND, chính hiệp và các đoàn thể quần chúng Tác giả nêu yêu cầu Đảng phải nâng cao nhận thức về quy luật cầm quyền của Đảng Cộng sản đồng thời nhấn mạnh Đảng phải cầm quyền một cách khoa học, dân chủ và theo hiến pháp, pháp luật

- Nghiên cứu quy luật cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc của Lưu Tôn

Hồng [50] Từ việc nêu thực trạng cầm quyền hiện nay ở Trung Quốc, tác giả đã khái quát những quy luật cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc như: môi trường chính trị, cơ sở giai cấp, tính tiệm tiến, tính hợp pháp, lý luận khoa học, cương lĩnh đúng đắn, năng lực cầm quyền, quan hệ Đảng - quần chúng… Tác giả cho rằng để việc cầm quyền đạt kết quả cao, Đảng Cộng sản Trung Quốc phải không ngừng đổi mới PTLĐ, phương thức cầm quyền theo hướng phù hợp với những yêu cầu thời đại, cầm quyền vừa mang tính khoa học vừa phải đảm bảo dân chủ và tuân theo quy định của pháp luật Đây chính là những kinh nghiệm quý báu để Đảng Cộng sản Việt Nam có thể áp dụng trong việc đổi mới PTLĐ của mình trong tình hình hiện nay

- James M.Kouzes, Barry Z.Posner (2005) The leadership challenge (Thử

thách của lãnh đạo), NXB Jossey Bass Tái bản lần thứ 3[141] Các tác giả đã phân tích về những sáng tạo mà các nhà lãnh đạo đã làm chuyển đổi các thách thức thành những thành công to lớn Các tác giả cũng đã nhấn mạnh đến cách thức để các nhà lãnh đạo động viên những người khác muốn làm nên những điều phi thường trong các tổ chức Những trở ngại của sự đổi mới mà tác giả đề cập đến có giá trị tham

khảo đối với nghiên cứu sinh trong việc dự báo những yếu tố tác động tới việc đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN

- Transforming public leadership for the 21 st century - Transformational trends

in governance and democracy (Sự biến đổi của lãnh đạo công ở thế kỷ 21- Sự biến đổi

của các xu hướng cai trị và nền dân chủ) của Ricardo S.Morse, Terry F.Buss và C.Morgan Kinghorn [144] Cuốn sách là tập hợp rất nhiều bài nghiên cứu xung quanh chủ đề sự chuyển đổi của lãnh đạo công trong thế kỷ XXI Cuốn sách gồm 4 phần, được chia thành các vấn đề: chính trị, hành chính và lãnh đạo công; lãnh đạo khung; lãnh đạo và sự hợp tác; lãnh đạo sự thay đổi trong các bối cảnh khác nhau Các tác giả cho rằng trong thế kỷ XXI, bên cạnh những thuận lợi, các quốc gia phải đối mặt với nhiều thách thức như dân số già, lực lượng lao động tăng chậm, chủ nghĩa khủng bố và các mối đe dọa khác về an ninh; các vấn đề toàn cầu, bệnh dịch… Do đó, các nhà lãnh đạo công nên tuân theo 6 nguyên tắc: xây dựng kế hoạch tập trung vào các kết quả; thúc đẩy và truyền cảm hứng hành động; lựa chọn giải pháp trên cơ sở phân tích thực tế kỹ lưỡng; tư duy đổi mới và tích cực thu thập thông tin; có đối tác trong suốt tiến trình lãnh đạo; thực hiện trách nhiệm của một người quản lý, luôn tìm kiếm các kết quả tích cực nhưng không đặt tổ chức, quốc gia của mình vào các nguy cơ trong tương lai xa Đây rõ ràng là tài liệu tham khảo bổ ích để đề xuất các giải pháp liên quan đến cách lãnh đạo hay PTLĐ của Đảng trong giai đoạn hiện nay

- Jean - Marc Coicaud (2002), Legitimacy and politics - A Contribution to the study of policticcal right and responsibility (Tính chính đáng chính trị - Đóng

góp cho sự nghiên cứu về tính đúng đắn chính trị và trách nhiệm chính trị), Cambridge University Press [140] Tác giả phân tích xung quanh vấn đề tính chính đáng chính trị của đảng chính trị Từ việc trình bày định nghĩa về tính chính đáng chính trị, tác giả đã chỉ rõ những đặc trưng của tính chính đáng chính trị, sự tranh luận xung quanh tính hợp pháp chính trị, mối quan hệ giữa hiện thực chính trị và tính hợp pháp, lý thuyết hợp pháp và khoa học chính trị, tính hiện đại và hợp lý của khoa học xã hội và tính hợp pháp, kinh nghiệm của cộng đồng về tính chính đáng chính

trị Đặc biệt tác giả nhấn mạnh các nhà lãnh đạo muốn được hưởng tính hợp pháp, chính đáng trong xã hội dân chủ thì họ phải có trách nhiệm lớn hơn đối với xã hội

1.2.1.3 Tạp chí, bài báo khoa học

- Pippa Norris (2005), “Building polictical parties: reforming legal

regulations and internal rules” (Xây dựng các đảng phái chính trị: Cải cách quy

định pháp luật và điều lệ nội bộ) [143] Tác giả đã cho người đọc một cái nhìn tổng quan về tài liệu so sánh các đảng chính trị đương thời trong sự cai trị tốt và

sự dân chủ hóa Đặc biệt, bản báo cáo này đã làm rõ quy định hướng dẫn về những nguyên tắc pháp lý của đảng chính trị, khẳng định sức mạnh của đời sống nội bộ các đảng chính trị Nhiều chỉ dẫn của bài viết chính là những gợi ý quan trọng để tác giả luận án nghiên cứu về tính tất yếu phải đổi mới PTLĐ của Đảng Cộng sản Việt Nam nói chung

- Gina Hernez Broomer, Richard L Hughes (2013),“The leadership

development: Pass, Present, and Future” (Sự phát triển của lãnh đạo: quá khứ,

hiện tại và tương lai) [139] Bài viết đánh giá về các xu hướng lãnh đạo phát triển trong quá khứ, hiện tại đồng thời dự báo các xu hướng lãnh đạo phát triển trong tương lai bao gồm: tiềm năng hấp dẫn các tiến bộ của toàn cầu hóa, các công nghệ, cách suy nghĩ mới về bản chất lãnh đạo và lãnh đạo phát triển Đặc biệt, bài viết này cũng chỉ rõ những thách thức trong tương lai đối với sự phát triển các nhà lãnh đạo đồng thời chứng minh vai trò chiến lược của nhà lãnh đạo trong tổ chức

1.2.1.4 Luận án, luận văn

- Công tác lý luận của Đảng Nhân dân cách mạng Lào trong thời kỳ đổi mới Luận án tiến sĩ Chính trị học của Phăn Đuông Chít Vông Sa [43] Tác giả luận chứng về vai trò đặc biệt quan trọng của công tác lý luận đối với sự lãnh đạo của Đảng Đảng cần ý thức đầy đủ, nhận thức rõ về vai trò, nhiệm vụ của công tác lý luận Từ việc phân tích thực trạng, đánh giá lại kết quả và đúc rút kinh nghiệm đổi mới công tác lý luận, nhận rõ yêu cầu đặt ra cho công tác lý luận trong thời gian tới và đề ra phương hướng, giải pháp nâng cao chất lượng công tác lý luận của Đảng Nhân dân cách mạng Lào

- Đổi mới phương thức Đảng lãnh đạo Nhà nước ở nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào Luận án tiến sĩ Chính trị học của Xổm Nức Xổm Vi Chít

[69] Tác giả đã làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới phương thức Đảng lãnh đạo Nhà nước ở nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào và đề xuất các giải pháp khả thi Những vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới phương thức Đảng lãnh đạo Nhà nước ở nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào có giá trị tham khảo đối với nghiên cứu sinh để làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn

về đổi mới PTLĐ của các tỉnh uỷ vùng BTB đối với CTTN hiện nay

- Đảng Nhân dân Cách mạng Lào lãnh đạo hệ thống chính trị trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, luận án tiến sĩ Chính trị học của Vi Xúc Phôm Vi Thắc

[134] Liên quan đến đề tài luận án, tác giả tập trung đã làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn, kinh nghiệm về Đảng Nhân dân cách mạng Lào lãnh đạo HTCT trong sự nghiệp đổi mới hiện nay và đề xuất những giải pháp khả thi tăng cường

sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân cách mạng Lào lãnh đạo HTCT đến năm 2020 Những nội dung về Đảng Nhân dân cách mạng Lào lãnh đạo Đoàn Thanh niên cách mạng Lào có giá trị tham khảo đối với việc nghiên cứu sự đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN giai đoạn hiện nay

1.1.2 Về thanh niên, công tác thanh niên và Đảng lãnh đạo công tác thanh niên

1.1.2.1 Các sách chuyên khảo và tham khảo

- Những nguyên lý lêninnít về giáo dục thanh niên của X.M Lê-pê-kin

[145] Dựa trên cơ sở Học thuyết Mác-Lênin về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với việc giáo dục thanh niên, tác giả đã luận giải làm rõ nội dung những nguyên lý Lêninnít về giáo dục thanh niên; phương pháp, hình thức và kinh nghiệm trong công tác giáo dục đoàn viên thanh niên của Đoàn TNCS Lênin Liên Xô Trong đó, tác giả cũng đã phân tích sâu sắc những nguyên tắc cơ bản về sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Liên Xô đối với Đoàn TNCS Liên Xô

- Bàn về thanh niên của M I Calinin [8] Bằng những trải nghiệm trong CTTN, tác giả đã đúc rút những kinh nghiệm quý báu trong công tác giáo dục thanh niên, đồng

thời ông cũng đưa ra những yêu cầu cụ thể về phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phong công tác của cán bộ làm CTTN nói chung, cán bộ đoàn nói riêng Tác giả cho rằng: Trong công tác thanh niên, không được phép sao chép một cách thiếu suy nghĩ những phương pháp của “người lớn tuổi”, cũng không dùng mệnh lệnh hành chính mà chúng ta thường gặp trong các tổ chức kinh tế… “Điều quan trọng ở đây là phải tính đến những đặc điểm của lứa tuổi thanh niên, đến tính nhạy cảm đặc biệt của họ, đến lòng khao khát của họ vươn tới những lý tưởng cao đẹp…”, “việc coi thường những đặc điểm của lứa tuổi chỉ có thể làm cho công tác đoàn bị khô héo, cằn cỗi đi, chỉ có thể làm cho thanh niên khiếp sợ và xa lánh Đoàn” [8, tr.13-14]

- Youth Policy and Social Inclusion: Critical Debates with Young People

(Chính sách thanh niên và Hòa nhập xã hội: cuộc tranh luận quan trọng với thanh niên) của Monica Barry [138] Từ một cách tiếp cận toàn diện và đa ngành, tác giả cuốn sách

đã xác định và phân tích các yếu tố thúc đẩy hoặc cản trở sự hòa nhập xã hội của những người trẻ tuổi trong xã hội ngày nay Các tác giả đã tìm kiếm câu hỏi về khả năng sẵn sàng để được tham gia vào các hoạt động xã hội của những người trẻ tuổi trong các điều khoản của chính sách và thực tiễn và khám phá mức độ mà những người trẻ tuổi

có quyền truy cập vào địa vị, quyền và trách nhiệm như những người trưởng thành thực

sự Kết hợp các quan điểm và kinh nghiệm của những người trẻ tuổi, cuốn sách nêu bật những điểm mạnh và điểm yếu của sự đóng góp học thuật và gợi ý cách chuyển tiếp cho một xã hội toàn diện hơn

1.1.2.2 Luận án, luận văn

- Tỉnh ủy Luông Pha Băng Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào lãnh đạo công tác thanh niên giai đoạn hiện nay, luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Xây dựng Đảng

và chính quyền nhà nước của Bun Chăn Phan Phong Phet [19] Tác giả quan niệm: CTTN ở nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào là một bộ phận trong công tác quần chúng, do đó Đảng phải tăng cường sự lãnh đạo của mình đối với CTTN Từ việc phân tích thực trạng thanh niên và sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Luông Pha Băng đối với CTTN, chỉ rõ nguyên nhân và những kinh nghiệm, tác giả đã đề ra những giải pháp chủ yếu tăng cường sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Luông Pha Băng đối với CTTN trong

giai đoạn hiện nay Trong đó tác giả đặc biệt nhấn mạnh nhóm giải pháp về đổi mới nội dung và PTLĐ của Tỉnh ủy Luông Pha Băng đối với CTTN

Nhìn chung, liên quan đến đề tài luận án, các công trình nghiên cứu của nước ngoài đề cập đến hàng loạt vấn đề như: vai trò lãnh đạo, năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền của Đảng, quy luật cầm quyền, cầm quyền khoa học, phòng và chống tha hóa trong Đảng, các vấn đề về thanh niên và CTTN Những công trình đó gợi

mở cho quá trình nghiên cứu về đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN giai đoạn hiện nay

1.1.2.3 Tạp chí, bài báo khoa học

- Comparative Analysis of National Youth Policy in Different Countrie (Phân

tích so sánh về Chính sách Quốc gia Thanh niên ở các nước khác nhau trên thế giới) của Indira Rystina, Zhaniya Kussainova [138] Từ thực trạng thanh niên các nước trên thế giới, nhất là các nước đang phát triển, các tác giả đã khuyến khích thanh niên thực hiện các quyền của mình trong những điều kiện hoàn cảnh phù hợp Tác giả cũng đã đưa ra các tiêu chuẩn quốc tế về Chính sách quốc gia về thanh niên; Phân tích toàn cầu về hành động để thúc đẩy chính sách quốc gia thanh niên; Phân tích so sánh các đất nước đã thực hiện Chính sách quốc gia thanh niên Theo nhận định của các tác giả thì sự tham gia của thanh niên là một yếu tố cốt lõi trong sự phát triển, thực hiện và đánh giá các chính sách thanh niên Tác giả đã đưa ra các tiêu chuẩn, điều kiện và các bước cho việc thực hiện các chính sách về thanh niên quốc gia Đây là những gợi ý quan trọng để tác giả luận án nghiên cứu về đổi mới PTLĐ của Đảng đối với Nhà nước trong việc thể chế hóa đường lối của Đảng thành chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với thanh niên hiện nay

1.3 KHÁI QUÁT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC

CÓ LIÊN QUAN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LUẬN ÁN SẼ TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU

1.3.1 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học có liên quan đến luận án

Qua kết quả nghiên cứu các công trình khoa học của các tác giả trong và ngoài nước, có thể khái quát các nội dung chủ yếu đã được tập trung nghiên cứu:

Một là, các công trình khoa học nêu trên đã làm rõ vai trò lãnh đạo của Đảng

trong điều kiện mới, hoàn cảnh mới

Đảng ta là Đảng duy nhất cầm quyền lãnh đạo nhân dân xây dựng CNXH đòi hỏi Đảng phải có kiến thức mới, năng lực, phẩm chất mới Vấn đề mang tính nguyên tắc là đổi mới phương thức cầm quyền của Đảng để trong điều kiện một đảng duy nhất cầm quyền mà không trở thành chuyên quyền, độc đoán Điều này đòi hỏi phương thức cầm quyền hay PTLĐ phải được đổi mới để đáp ứng tính đặc thù của điều kiện một đảng duy nhất cầm quyền Do đó, vấn đề sống còn của Đảng, của chế độ là Đảng phải tiếp tục tự đổi mới, tự chỉnh đốn, tăng cường bản chất giai cấp công nhân và tính tiền phong để xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh,

có tầm trí tuệ cao, có PTLĐ khoa học để không trở thành chuyên quyền, độc đoán trong điều kiện một đảng duy nhất cầm quyền

Trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN và xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, đòi hỏi Đảng phải kiên định, năng động, nhạy bén, sáng tạo đồng thời phải có bản lĩnh chính trị cao với tiêu cực của kinh tế thị trường, phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu của đảng viên trên lĩnh vực phát triển kinh

tế, kiên quyết khắc phục tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ đảng viên… Trong khi đó, công cuộc đổi mới đang đòi hỏi phải tiếp tục đào sâu nghiên cứu lý luận về Đảng Cộng sản cầm quyền, quan niệm về CNXH và con đường đi lên CNXH ở nước ta Sự lãnh đạo của Đảng phải đặt trong môi trường dân chủ hóa, mở cửa và hội nhập quốc tế nên ngày càng đặt ra nhiều vấn đề mới mẻ

Hai là, có một số công trình đề cập đến vai trò, nội dung, PTLĐ của tỉnh ủy

đối với một số tổ chức trong HTCT và trên một số lĩnh vực đời sống xã hội Một số công trình nghiên cứu đề cập đến các phương diện như: sự lãnh đạo của tỉnh ủy đối với các CTTN, tỉnh ủy lãnh đạo phòng chống tham nhũng, tỉnh ủy lãnh đạo cải cách hành chính nhà nước… Các công trình này bước đầu làm rõ nội dung và PTLĐ của tỉnh ủy, đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm đổi mới sự lãnh đạo của tỉnh ủy đối với các cơ quan nhà nước cấp tỉnh, đối với một số lĩnh vực

Ba là, ở những mức độ nhất định, các công trình khoa học kể trên đã bàn đến

nội dung và PTLĐ của Đảng đối với thanh niên và CTTN

Với vai trò là “rường cột”, là tương lai của đất nước, là vấn đề sống còn của mỗi dân tộc nên thanh niên và CTTN được khá nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu Các công trình đó đã làm rõ nội dung và PTLĐ, mối quan hệ tương hỗ của nội dung và PTLĐ của Đảng đối với CTTN Ở một chừng mực nhất định, các công trình khoa học đã đề cập đến phương thức thực hiện CTTN, vấn đề mà luận án đang hướng tới Nhìn chung, những kết quả đạt được của các công trình khoa học liên quan đến đề tài luận án đều có giá trị định hướng về phương pháp tiếp cận, giải quyết vấn đề nghiên cứu Những giải pháp mà các nhà khoa học đề xuất nhằm đổi mới PTLĐ của Đảng đối với Nhà nước, của tỉnh ủy đối với các lĩnh vực đều có giá trị tham khảo trong quá trình triển khai thực hiện luận án Tuy nhiên, cho đến nay chưa có một công trình nào nghiên cứu về đổi mới PTLĐ của tỉnh ủy đổi với CTTN vùng BTB Do đó, đề tài luận án tuy có kế thừa kết quả nghiên cứu của các công trình nghiên cứu khoa học song góc độ nghiên cứu, hướng tiếp cận của luận án là hoàn toàn độc lập, không trùng lặp với bất kỳ công trình khoa học nào đã công bố ở

cả trong và ngoài nước

1.3.2 Những vấn đề luận án sẽ tập trung giải quyết

Nghiên cứu về PTLĐ và đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy nói chung không phải là vấn đề mới, thực tế đã có khá nhiều công trình, đề tài và bài viết với nhiều quy mô và đã nghiên cứu ở các khía cạnh khác nhau, song chưa có công trình nào đề cập đến vấn đề đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy đối với CTTN giai đoạn hiện nay Vì vậy, để khắc phục “khoảng trống” về mặt lý luận và để có cái nhìn rõ hơn về tính cấp thiết phải đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN, đặc biệt là để làm

rõ thêm những vấn đề về lý luận về đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy nói chung, các tỉnh

ủy vùng BTB nói riêng đối với CTTN trong giai đoạn hiện nay, mối quan hệ biện chứng giữa đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy đối với CTTN với việc phát huy vai trò của CTTN trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, luận án sẽ tập trung nghiên cứu, làm rõ

các vấn đề chủ yếu sau:

Về mặt lý luận, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về đổi mới PTLĐ các tỉnh

ủy vùng BTB đối với CTTN giai đoạn hiện nay Luận án tập trung làm rõ một số vấn đề như: đặc điểm tự nhiên, KT- XH của các tỉnh vùng BTB; chức năng, nhiệm

vụ, đặc điểm của tỉnh ủy, của CTTN vùng BTB hiện nay; khái niệm, nội dung, PTLĐ và đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN

Về mặt thực tiễn, khảo sát, phân tích đánh giá đúng thực trạng đổi mới PTLĐ

của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN từ năm 2008 đến năm nay, chỉ ra ưu, khuyết điểm, xác định rõ nguyên nhân của thực trạng và rút ra một số kinh nghiệm

từ thực tiễn; đồng thời, xác định những vấn đề có tính nguyên tắc trong đổi mới sự lãnh đạo của các tỉnh ủy đối với CTTN vùng BTB

Cuối cùng, dự báo những thuận lợi, khó khăn tác động đến đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN; đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu, khả thi nhằm tiếp tục đổi mới PTLĐ của các tỉnh ủy vùng BTB đối với CTTN đến năm 2025

Chương 2 ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC LÃNH ÐẠO CỦA CÁC TỈNH ỦY VÙNG BẮC TRUNG BỘ ĐỐI VỚI CÔNG TÁC THANH NIÊN

- NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

2.1 CÁC TỈNH VÀ TỈNH ỦY VÙNG BẮC TRUNG BỘ HIỆN NAY

2.1.1 Khái quát về các tỉnh vùng Bắc Trung Bộ

BTB là một trong 7 vùng KT- XH của cả nước, có vị trí trung gian giữa miền Bắc và miền Nam Theo Nghị quyết số 39-NQ/TW ngày 16-8-2004 của Bộ Chính trị về phát triển KT- XH và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng BTB và duyên hải Trung Bộ đến năm 2010, định hướng đến năm 2020; Quyết định số 113/2005/QĐ-TTg ngày 20-5-2005 về việc ban hành chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 39-NQ/TW của Bộ Chính trị; Quyết định số 61/2008/QĐ-TTg ngày 09-5-2008 về Quy hoạch phát triển tổng thể KT- XH dải ven biển miền Trung Việt Nam đến năm 2020, Quyết định số 1114/QĐ-TTg ngày 09-7-2013 của Thủ tướng Chính phủ đã ban hành phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển KT- XH vùng BTB và Duyên hải miền Trung đến năm 2020, vùng BTB bao gồm 6 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế với 6 thành phố trực thuộc tỉnh, 7 thị xã, 61 huyện

2.1.1.1 Điều kiện tự nhiên

Về vị trí địa lý, BTB nằm gọn trên dải đất hẹp nhất của Việt Nam (nơi hẹp

nhất dưới 50km - Quảng Bình), giữa một bên là dãy Trường Sơn hùng vĩ, một bên

là biển Đông mênh mông Diện tích tự nhiên của vùng BTB là 52.534,2 km2 Đây là vùng đất kéo dài từ dãy Tam Điệp ở phía Bắc tới dãy núi Bạch Mã ở phía Nam Phía Tây là dãy núi Trường Sơn, phía Bắc giáp với nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào, phía Nam giáp duyên hải miền Trung và phía Đông giáp biển Đông Nằm

kề bên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và vùng Nam Trung Bộ, trên trục giao thông Bắc - Nam về đường sắt, đường bộ hướng Đông Tây (quốc lộ 7, 8, 9 và 29) nối nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào với biển Đông, với hệ thống sân bay (Thọ Xuân,

Vinh, Đồng Hới, Phú Bài), bến cảng (Nghi Sơn, Cửa Lò, Cửa Hội, Vũng Áng, Sơn Dương, Cửa Gianh, Nhật Lệ, Cửa Việt, Thuận An ) tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng giao lưu phát triển KT- XH với các tỉnh, các vùng trong nước và quốc tế

Về khí hậu, do nằm ở vị trí trung gian, khí hậu nơi đây có sự chuyển tiếp

giữa khí hậu miền Bắc và miền Nam Vào mùa đông, do gió mùa thổi theo hướng Đông Bắc mang theo hơi nước từ biển vào nên toàn khu vực chịu ảnh hưởng của thời tiết lạnh kèm theo mưa Đến mùa Hè không còn hơi nước từ biển vào nhưng có thêm gió mùa Tây Nam (còn gọi là gió Lào) thổi ngược lên gây nên thời tiết khô nóng, vào thời điểm này nhiệt độ ngày có thể lên tới trên 400C, trong khi đó độ ẩm không khí lại rất thấp Với lượng mưa chiếm 68 - 75% lượng mưa trong năm, sẽ phát sinh lũ lụt lớn và gây thiệt hại sản xuất, tài sản, tính mạng cư dân, tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái Ngược lại, trong mùa ít mưa thì nước lại không đủ cung cấp cho sinh hoạt và sản xuất của một số địa phương trong vùng BTB là vùng đất có khí hậu khắc nghiệt nhất trong cả nước, hàng năm hứng chịu nhiều thiên tai như bão, lũ lụt, hạn hán

Về tài nguyên, khoáng sản, các tỉnh BTB khá phong phú: toàn bộ trữ lượng

crômit; 80% trữ lượng thiếc; 60% trữ lượng sắt; 40% trữ lượng đá vôi ximăng của

cả nước nằm ở vùng này Hệ thực vật vùng rất đa dạng và phong phú với nhiều loại thực vật quý hiếm như: lim, lát, sến, táu, trò, gụ biển, kiền kiền… Hệ động vật vùng BTB có nhiều loại như: hổ, báo, hươu, nai và các loại bò sát thân mềm, thân giáp…

Về tài nguyên biển, đây là vùng mà tỉnh nào cũng có đường bờ biển dài,

nhiều bãi cát phẳng đẹp nhất cả nước như: Sầm Sơn (Thanh Hóa), Cửa Lò (Nghệ An), Thiên Cầm (Hà Tĩnh), Nhật Lệ (Quảng Bình), Cửa Tùng (Quảng Trị), Thuận

An (Thừa Thiên - Huế) Trong lòng biển có nguồn tài nguyên hải sản phong phú, nguồn thực phẩm dồi dào, thuận lợi cho phát triển nghề đánh bắt hải sản Vùng có nhiều vũng nước sâu và cửa sông có thể hình thành cảng lớn nhỏ phục vụ việc giao lưu trao đổi hàng hoá giữa các tỉnh trong vùng, với các vùng trong nước và quốc tế

Mặc dù được thiên nhiên ưu đãi nhưng do địa hình phân dị phức tạp, thời tiết khắc nghiệt, thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai như bão lụt, khô hạn, dịch

bệnh và nhất là phải gánh chịu những ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, nhất

là vùng ven biển, gây ra những khó khăn không nhỏ đối với sản xuất và đời sống của nhân dân Đây là một trong các vấn đề đáng quan ngại đối với các tỉnh ủy vùng BTB trong quá trình lãnh đạo xây dựng và phát triển KT- XH

2.1.1.2 Điều kiện kinh tế

Thế mạnh về phát triển kinh tế của vùng BTB là khai thác và nuôi trồng thủy hải sản Trong những năm gần đây, tình hình phát triển kinh tế của vùng đã có nhiều khởi sắc Tốc độ tăng trưởng kinh tế trung bình cho giai đoạn 5 năm (2011 - 2015) đạt 9.636%/năm, cao hơn mức trung bình của cả nước [Phụ lục 4] Cơ cấu thành phần kinh

tế có bước chuyển dịch theo hướng tăng mạnh kinh tế tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, tỷ trọng các thành phần kinh tế nhà nước (trung ương và địa phương), kinh

tế tập thể giảm Ở BTB đã từng bước hình thành các vùng chuyên canh về sản xuất, phát triển công nghiệp và dịch vụ, các khu kinh tế, khu đô thị mới như: Nghi Sơn, Lam Sơn (Thanh Hóa), Hoàng Mai, Nghĩa Đàn (Nghệ An), Vũng Áng (Hà Tĩnh), Lao Bảo (Quảng Trị), Chân Mây (Thừa Thiên - Huế) Đây cũng là vùng có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế biển và du lịch với khoảng 670 km bờ biển và nhiều bãi biển đẹp Bên cạnh đó, các khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc gia đã và đang được mở rộng, đặc biệt là rừng thiên nhiên và động Phong Nha (Quảng Bình)

Tuy nhiên, kinh tế các tỉnh vùng BTB cũng đang đứng trước những khó khăn, thách thức lớn Sự phát triển của kinh tế, việc thu hút và hiệu quả đầu tư chưa thực sự tương xứng với tiềm năng của vùng Kết cấu hạ tầng KT- XH còn lạc hậu, công nghiệp, đô thị phát triển nhưng còn mang tính tự phát, chưa hình thành được các vùng sản xuất nông sản hàng hóa tập trung cho xuất khẩu, giá trị thu nhập trên đơn vị diện tích chưa cao, một số loại thị trường hình thành chậm và chưa đồng bộ,

tỷ lệ lao động nông nghiệp thiếu việc làm còn lớn; đời sống nhân dân ở nhiều vùng nông thôn còn nhiều khó khăn…

2.1.1.3 Điều kiện dân cư

Dân số của khu vực nói chung có xu hướng tăng nhanh qua các năm Theo số liệu thống kê, năm 2015 tổng dân số của khu vực là 10.472,6 nghìn người; mật độ

dân số là 277 người/km2 Các tỉnh trong khu vực BTB có quy mô dân số khác nhau Thanh Hóa là tỉnh có quy mô dân số lớn nhất vùng, năm 2015 đạt hơn 3,5 triệu người, thấp nhất là tỉnh Quảng Trị (hơn 619 nghìn người) [Phụ lục 2]

Các tỉnh BTB có nguồn nhân lực dồi dào với dân số tương đối trẻ hơn so với cả nước và các vùng kinh tế khác Trong những năm qua, mặt dù tỉ lệ tăng dân số tự nhiên của các tỉnh vùng BTB giảm nhưng dân số của vùng vẫn ở mức độ cao so với cả nước Ngoài dân tộc Kinh là bộ phận dân cư chủ yếu, trên lãnh thổ vùng BTB còn có cư dân của 25 dân tộc ít người khác nhau (Thái, Mường, Tày, Mông, Bru Vân Kiều v.v) sinh sống dọc theo dãy Trường Sơn Cư dân phân bố không đều từ Đông sang Tây

Trong tiến trình đổi mới, tuy đời sống nhân dân trong vùng ngày càng được cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo đã giảm nhưng khoảng cách giàu - nghèo giữa các bộ phận nhân dân có xu hướng gia tăng, nhất là giữa cư dân thành thị và nông thôn Tỷ lệ thất nghiệp

có chiều hướng tăng, một bộ phận không nhỏ nhân dân mà nhất là thanh niên phải rời bỏ quê hương đi làm ăn xa, một bộ phận khác chưa có việc làm ổn định, thu nhập bấp bênh… Bên cạnh đó, một bộ phận dân cư thuộc vùng sâu, miền núi, hải đảo, dân tộc ít người còn gặp khó khăn về đời sống vật chất và tinh thần Các tỉnh ủy vùng BTB cần phải quan tâm giải quyết những vấn đề này trong quá trình lãnh đạo CTTN

2.1.1.4 Điều kiện văn hóa - chính trị

BTB là một trong những cái nôi của dân tộc Việt Nam với những di chỉ Núi

Đọ, Đa Bút, văn hóa Đông Sơn Quá trình hình thành lịch sử lâu dài và chống chọi với thiên nhiên khắc nghiệt đã tạo nên tính cách và bản sắc của con người với những phẩm chất đặc trưng như kiên cường, khảng khái, thông minh, cần kiệm, yêu nước, thương nòi Đây cũng là vùng đất đã sản sinh ra nhiều nhân tài cho đất nước, nơi có đóng góp to lớn về sức người, sức của trong công cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc

Trong công cuộc đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, xây dựng CNXH ngày nay, mặc dù còn nhiều khó khăn, song nhân dân trong vùng đang từng ngày, từng giờ kiên trì vượt mọi khó khăn, thử thách; nỗ lực vươn lên để thoát khỏi đói nghèo và phát triển KT- XH; xây dựng BTB thành vùng phát triển cao và ngày càng giàu mạnh Những kết quả đáng ghi nhận về phát triển KT- XH của