TÀI LIỆU THAM KHẢO TRÍCH các tác PHẨN c mác , v i lên NIN, PH ENGGHEN về PHONG TRÀO CỘNG sản và CÔNG NHÂN QUỐC tế

1. “Cũng vậy, tôi thường dùng những từ: người lao động hoặc công nhân (working men) và người vô sản, giai cấp công nhân, giai cấp không có của, giai cấp vô sản như những từ đồng nghĩa”.(Ph.Ăngghen: “Tình cảnh của giai cấp lao động ở Anh”, C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.327 328)

Trang 1

về sự ra đời, phát triển và nhiệm vụ lịch sử của giai cấp công nhân

1.1 Về giai cấp công nhân

1.1.1 Khái niệm giai cấp công nhân

1 “Cũng vậy, tôi thường dùng những từ: người lao động hoặc côngnhân (working men) và người vô sản, giai cấp công nhân, giai cấp không cócủa, giai cấp vô sản như những từ đồng nghĩa”

(Ph.Ăngghen: “Tình cảnh của giai cấp lao động ở Anh”, C.Mác

Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.327

-328)

- Công nhân công trường thủ công

2 “Lịch sử giai cấp công nhân Anh bắt đầu từ nửa thứ hai củathế kỷ XVIII, cùng với việc phát minh ra máy hơi nước và những máylàm bông Như ta đã biết, những phát minh ấy đã gây nên một bướcnhảy vọt trong cuộc cách mạng công nghiệp, cuộc cách mạng mà hiệnnay người ta chỉ vừa mới bắt đầu nhận thức được ý nghĩa lịch sử toànthế giới của nó thì đồng thời nó cũng đã làm biến đổi toàn bộ xã hộicông dân”

- Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.331)

3 “Phát minh đầu tiên làm thay đổi sâu sắc tình cảnh của

người lao động Anh là cái máy sợi gien-ny của anh thợ dệt Giêm-xơ Hác-gri-xơ ở Xtan-hin, gần Blếch-bớc, Bắc Lan-kê-sia (năm 1764) Cái

máy ấy là tiền thân thô sơ của cái máy mun sau này; người ta quaymáy bằng tay; nhưng các xa quay tay thường chỉ có một cọc suốt,thì máy này có từ mười sáu đến mười tám cọc suốt do một côngnhân điều khiển Nhờ vậy, có thể sản xuất được rất nhiều sợi hơntrước; trước kia cứ một người thợ dệt thì phải ba người kéo sợi luôntay, mà thường không bao giờ có đủ sợi và người thợ dệt nhiều khi

Trang 2

phải chờ đợi, ngày nay thì sợi lại nhiều quá sức làm của số thợ dệt hiệncó”.

(Ph.Ăngghen: “Tình cảnh của giai cấp lao động ở Anh”, C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.334 - 335)

Công nhân công nghiệp

4 “Như vậy là giai cấp thợ dệt kiêm dân cày dần dần mất hẳn đi vàtrở thành giai cấp thợ dệt mới, hoàn toàn sống bằng tiền công, không cóchút tài sản nào, ngay cả tài sản giả tạo dưới hình thức một mảnh đất đi

thuê cũng không có và như vậy họ đã trở thành những người vô sản

rõ được những điều kiện và bản chất của sự nghiệp của chính họ - đó là nhiệm

vụ của chủ nghĩa xã hội khoa học, sự thể hiện về mặt lý luận của phong tràocộng sản”

(Ph.Ăngghen: “Chống Đuy – Rinh”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, tập 20, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.393)

“Mục đích của nó và nhiệm vụ lịch sử của nó được tình hình sinh hoạtcủa bản thân nó cũng như toàn bộ tổ chức của xã hội tư sản hiện đại, chỉ ra từtrước một cách rõ rệt nhất và không thể chối cãi được Một bộ phận lớn tronggiai cấp vô sản Anh và Pháp đã có ý thức về nhiệm vụ lịch sử của mình vàkhông ngừng cố gắng làm cho ý thức đó đạt tới mức hoàn toàn rõ rệt, điều đóbất tất phải nói đến nhiều”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Gia đình thần thánh”, C.Mác - Ph.Ăngghen

toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.56)

6 “Về bản chất, phong trào Hiến chương là một hiện tượng có tính chất

xã hội”

Trang 3

(Ph.Ăngghen: “Tình cảnh của giai cấp lao động ở Anh”, C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.620)

-7 “Lực lượng sản xuất hàng đầu của toàn thể nhân loại là công nhân.Nếu họ còn thì chúng ta sẽ cứu vãn và khôi phục lại được tất cả”

(V.I Lênin: “Đại hội I toàn Nga của ngành giáo dục ngoài nhà trường”, Lênin toàn tập, Tập 38, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va.1995, Tr 430)

8 “Giai cấp vô sản đang thi hành bản án mà chế độ tư hữu, trong khi đẻ

ra giai cấp vô sản, đã làm ra cho mình, cũng giống như nó đang thi hành, bản

án mà lao động làm thuê, trong khi sản xuất ra sự giàu có cho kẻ khác và sựkhốn cùng cho bản thân, đã làm ra cho mình… vì rằng chỉ có sự tiêu diệt vàtiêu diệt mặt đối lập của mình thì nó mới giành được sự thắng lợi”

(C.Mác và Ph.Ăng ghen: “Gia đình thần thánh”, C.Mác - Ph.Ăngghen

- Quan niệm giai cấp vô sản

9 “Giai cấp vô sản và sự giàu có là hai mặt đối lập Với tính cáchnhư vậy, chúng hợp thành một chỉnh thể thống nhất nào đó Cả hai đều làsản phẩm của thế giới chế độ tư hữu Toàn bộ vấn đề là ở chỗ mỗi yếu tốtrong hai yếu tố đó chiếm một địa vị xác định như thế nào trong sự đốilập Chỉ tuyên bố rằng chúng là hai mặt của một chỉnh thể thống nhất thìchưa đủ”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Bình luận có tính phê phán số 2”, C.Mác

-Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.54)

- Quan niệm giai cấp vô sản hiện đại

10 “Những người vô sản đầu tiên xuất hiện trong công nghiệp và

trực tiếp do công nghiệp sản sinh ra; vì vậy chúng ta chú ý trước tiên tới

những công nhân công nghiệp tức là những người chế biến nguyên liệu.

Sự sản xuất vật liệu cho công nghiệp, nghĩa là nguyên liệu và nhiên liệu,chỉ do có cuộc cách mạng công nghiệp mới có ý nghĩa quan trọng vàcũng chỉ lúc đó, mới sản sinh một loại hình mới của giai cấp vô sản, đó

là những công nhân mỏ than và mỏ kim loại”.

Trang 4

11 “Trong hàng ngũ của bản thân giai cấp vô sản công nghiệp, chúng tacũng phát hiện thấy có sự phụ thuộc ấy; chúng ta sẽ thấy những công nhân côngxưởng, con đầu lòng của cách mạng công nghiệp, ngay từ đầu cho tới ngày nay,

đã là hạt nhân của phong trào công nhân, còn các công nhân khác tham giaphong trào theo mức độ nghề thủ công của họ bị cách mạng công nghiệp xâmchiếm như thế nào Như vậy thì lấy tỷ dụ về nước Anh để xem xét sự trùng hợp

đó giữa phong trào công nhân và sự phát triển của công nghiệp, chúng ta sẽ hiểu

rõ hơn ý nghĩa lịch sử của công nghiệp”

-Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.353 - 354)

12 “Chủ nghĩa tư bản đã đưa những ngành công nghiệp chủ yếuđến giai đoạn đại công nghiệp cơ khí; khi xã hội hóa sản xuất như vậy,chủ nghĩa tư bản đã tạo ra những điều kiện vật chất cho chế độ mới, vàđồng thời cũng tạo ra một lực lượng xã hội mới: giai cấp công nhâncông xưởng - nhà máy, giai cấp vô sản thành thị”

(V.I Lênin: “Những người bạn dân là thế nào”, Lênin toàn tập, Tập 1,

Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va.1979, Tr.234 - 235)

13 “Dù cho những ví dụ mà tôi đưa ra có ít hơn nữa, thì mọi ngườivẫn phải đồng ý với tôi là công nhân Anh không thể cảm thấy hạnh phúctrong tình cảnh của họ, trong tình cảnh mà bất luận là cá nhân hay là toànthể giai cấp cũng đều không thể sống, cảm giác và suy nghĩ như conngười được Hiển nhiên, công nhân phải tìm cách thoát khỏi cái tình cảnh

đã biến họ thành súc vật ấy, phải đấu tranh cho một tình cảnh tốt hơn,hợp với con người hơn Nếu họ không đấu tranh chống lại lợi ích củagiai cấp tư sản - lợi ích đó chính là ở chỗ bóc lột công nhân - thì cốnhiên không thể đạt được điều ấy”

(Ph.Ăngghen: “Tình cảnh của giai cấp lao động ở Anh”, C.Mác và

Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.592)

14 “Mác và Ăngghen là những người đầu tiên đã chỉ ra rằng,… khôngphải những mưu toan thiện ý của những cá nhân hào hiệp, mà chính là cuộcđấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản có tổ chức”

Trang 5

(V.I Lênin: “Phri - đrích Ăng – ghen”, Lênin toàn tập, Tập 2, Nxb Tiến bộ,

Mát-xcơ-va.1995, tr.3)

15 “Một bộ phận dân cư ngày càng nhiều đã bỏ hẳn nông thôn và nôngnghiệp; họ tụ tập lại ở những thành phố, ở các thôn xóm và thị trấn có côngxưởng và công nghiệp, họ hợp thành một giai cấp đặc biệt gồm những ngườikhông có một tí của riêng nào cả, tức là giai cấp công nhân vô sản làm thuê,chỉ sống bằng cách bán sức lao động của mình thôi”

(V.I Lênin: “Dự thảo và thuyết minh cương lĩnh của Đảng dân chủ - xã hội”, Lênin toàn tập, Tập 2, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va.1978, Tr.104)

16 “…nền đại công nghiệp cơ khí đã tạo điều kiện cho công nhân làmthuê trong nông nghiệp gần gũi với công nhân làm thuê trong công nghiệp: một

là, nói chung, đại công nghiệp cơ khí đem chế độ sinh hoạt công thương nghiệpvào nông thôn, ban đầu chế độ này ra đời ở các trung tâm phi nông nghiệp; hai

là, đại công nghiệp cơ khí khiến cho nhân khẩu có tính chất lưu động và tạo rathị trường rộng lớn cung cấp công nhân nông nghiệp và công nghiệp; ba là, khiđại công nghiệp cơ khí đem máy móc áp dụng vào nông nghiệp thì trong nôngthôn đã xuất hiện ra những công nhân công nghiệp thành thạo có mức sinh hoạtcao hơn một cách rõ rệt”

(V.I Lênin: “Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Nga”, Lênin toàn tập,

Tập 3, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va.1978, Tr.682 - 683)

17 “…cuộc đấu tranh đó tất nhiên sẽ trở thành một cuộc chiến tranh

không phải là chống những cá nhân mà chống cả một giai cấp, chính cái

giai cấp không phải chỉ ở trong các công xưởng và nhà máy, mà bất

cứ lúc nào và bất cứ ở đâu, cũng đều áp bức và đè nặng lên ngườilao động Cho nên người công nhân công xưởng - nhà máy chẳngqua chỉ là người đại biểu tiên tiến cho toàn thể dân chúng bị bóclột mà thôi”

(V.I Lênin: “Những “người bạn dân” là thế nào”, Lênin toàn tập, Tập 1,

Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va.1978, Tr.384)

18 “…lòng phẫn nộ sâu sắc của toàn thể giai cấp công nhân, đối vớinhững kẻ giàu có đã bóc lột có hệ thống những người lao động, rồi sau đó lạinhẫn tâm bỏ mặc thây họ Lòng phẫn nộ ấy chẳng bao lâu nữa ( người ta hầu

Trang 6

như có thể tính trước được ”sẽ bùng nổ thành một cuộc cách mạng, mà nếuđem so sánh với cuộc cách mạng đó thì cuộc cách mạng Pháp đầu tiên vàonăm 1794 chỉ là một trò trẻ con”.

(Ph.Ăngghen: “Tình cảnh của người lao động ở Anh”, C.Mác - Ph.Ăng ghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.351-352)

19 “Nhưng mặt khác, bất cứ lúc nào, công nhân cũng thấy giai cấp tư sảncoi họ là đồ vật, là tài sản của chúng, chỉ một điểm này cũng làm cho công nhân trởthành kẻ thù của giai cấp tư sản…Sở dĩ giai cấp công nhân Anh có năng lực chốnglại sự bạo ngược của bọn có của một cách mãnh liệt đến thế là nhờ họ tự giáo dụcmình, hay đúng hơn là nhờ họ không được giáo dục”

(Ph.Ăngghen: “Tình cảnh của người lao động ở Anh”, C.Mác - Ph.Ăng ghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội 1995, Tr.592)

20 “…trong mỗi phong trào lớn của giai cấp tư sản, lại xuất hiệnnhững phong trào độc lập của giai cấp vốn là tiền thân ít nhiều phát triển củagiai cấp vô sản hiện đại”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Sự phát triển của chủ nghĩa xã hội từ không tưởng đến khoa học”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 19, Nxb CTQG, H.1995,

Tr.277 - 278)

21 “Đại công nghiệp kéo người công nhân công trường thủ công rakhỏi điều kiện gia trưởng của họ; họ mất mất hết mọi tài sản cuối cùng của họ

và chỉ khi đó họ mới trở thành người vô sản”

(Ph.Ăngghen: Những nguyên lý của chủ nghĩa cộng sản, C.Mác và Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.462)

22 “Trong tất cả giai cấp hiện đang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ

có giai cấp vô sản là giai cấp thực sự cách mạng Tất cả các giai cấp khác đềusuy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp

vô sản lại là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Tuyên ngôn của đảng cộng sản”, C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội.1996, Tr.610)

Phát triển của phong trào đấu tranh:

23 “Công nghiệp nhỏ đã tạo nên giai cấp tư sản, công nghiệp lớn đãtạo nên giai cấp công nhân và đưa một số ít kẻ được lựa chọn trong giai cấp

Trang 7

tư sản lên ngai vàng, nhưng cũng là để rồi một ngày kia lật đổ họ xuốngcàng chắc chắn hơn”

(Ph.Ăngghen: “Tình cảnh của giai cấp lao động ở Anh”, C.Mác và Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.354)

24 “Giai cấp tư sản Anh hiện chỉ còn có một trong hai con đường: hoặc

là tiếp tục nắm chính quyền bất chấp cái tội giết người không chối cãi được đang

đè nặng trên vai nó, hoặc là tự rút lui khỏi chính quyền vì lợi ích của giai cấpcông nhân Cho đến nay, họ vẫn thích con đường thứ nhất”

-25 “Tình cảnh giai cấp công nhân là cơ sở thực tế và là xuất phátđiểm của mọi phong trào xã hội hiện đại, bởi vì nó là biểu hiện sâu sắcnhất và rõ rệt nhất của những tai họa xã hội của chúng ta hiện nay.Chính từ đó mà đã trực tiếp phát sinh chủ nghĩa cộng sản của công nhânPháp và Đức và gián tiếp phát sinh chủ nghĩa Phu-ri-ê và chủ nghĩa xãhội Anh cũng như chủ nghĩa cộng sản của giai cấp tư sản trí thức ở Đức.Cho nên để có một cơ sở vững chắc, một mặt cho những lý luận xã hộichủ nghĩa, mặt khác cho những kiến giải về quyền tồn tại của những lýluận ấy, để chấm dứt mọi điều mơ tưởng và bịa đặt pro et contra, thì việcnghiên cứu những điều kiện sinh sống của giai cấp vô sản là một điềuhoàn toàn cần thiết Song chỉ ở Đại Bri-ten và ở chính tại nước Anh,

những điều kiện sinh sống của giai cấp vô sản mới có được hình thức điển hình toàn vẹn của nó; và đồng thời cũng chỉ có ở nước Anh, những

tư liệu cần thiết mới được thu thập khá đầy đủ và được các cuộc điều trachính thức xác nhận theo yêu cầu của sự trình bày vấn đề một cách khátường tận”

(C.Mác và Ph Ăngghen: “Lời tựa”, C.Mác - Ph Ăngghen toàn tập, Tập 2,

Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.325)

- Quan niệm giai cấp công nhân

26 “Để kết luận, tôi nêu thêm hai nhận xét nữa Thứ nhất, tôi đã

luôn luôn dùng danh từ Mittelklasse theo nghĩa của tiếng Anh

middle-class (hoặc như người ta thường dùng middle-middle-classes), để chỉ, cũng

Trang 8

như tiếng Pháp bourgeoisie, giai cấp hữu sản tức là giai cấp có của,khác với cái gọi là quý tộc, cái giai cấp ở Anh và Pháp thì trực tiếpnắm chính quyền, và ở Đức thì gián tiếp nắm chính quyền dưới danhnghĩa "dư luận xã hội" Cũng vậy, tôi thường dùng những từ: người laođộng hoặc công nhân (working men) và người vô sản, giai cấp côngnhân, giai cấp không có của, giai cấp vô sản như những từ đồng nghĩa.Thứ hai, trong phần lớn lời trích dẫn, tôi đã nêu rõ tác giả thuộc đảngphái nào, bởi vì phái tự do hầu như luôn luôn cố tìm cách nhấn mạnh sựbần cùng ở các vùng nông nghiệp và phủ nhận sự bần cùng ở các vùngcông xưởng, và ngược lại, phái bảo thủ thì lại thừa nhận sự bần cùng ởcác vùng công xưởng, nhưng lại không muốn thừa nhận sự bần cùng ởcác vùng nông thôn Cũng vì vậy, khi tôi không có tài liệu chính thức,

mà muốn mô tả tình cảnh của những người lao động công nghiệp, tôi

thường dùng dẫn chứng của phái tự do để đập giai cấp tư sản tự do bằng

chính ngay dẫn chứng của họ, và tôi chỉ dẫn tài liệu của phái bảo thủhay phái Hiến chương khi mà do chính kinh nghiệm bản thân, tôi đượcbiết rằng sự kiện ấy là đúng, hoặc khi tiếng tăm của bản thân tác giảhay bài văn của tác giả tôi trích dẫn khiến tôi tin tưởng được rằng điềudẫn chứng ấy là xác thực”

-1.1.2 Sự hình thành giai cấp công nhân

- Cơ sở xã hội

27 “…đa số những người bãi công đã tìm được việc làm ở đâu đó tạinơi khác sau khi lâm vào cảnh thất nghiệp một thời gian dài hay ngắn vàcảnh túng thiếu do thất nghiệp trong đó họ có niềm an ủi là họ đã nhận thứcđược rằng họ đã không để mất phẩm giá và đã duy trì được mức tiền côngcủa các đồng chí của mình”

(Ph.Ăngghen: “Bổ sung vào sự nhận định Tình cảnh của giai cấp lao động ở Anh”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 42, Nxb CTQG, Hà

Nội.1995, Tr.399)

Trang 9

28 “Hiện giờ, có một sự việc không thể chối cãi được và rất dễ hiểu

là giai cấp tiểu tư sản rất đông đảo của “thời đại hoàng kim cũ” đã bị côngnghiệp tiêu diệt và phân hoá một mặt, thành những nhà tư bản giàu có,mặt khác, thành những người lao động bần cùng”

Cơ sở kinh tế sản xuất

29 “Như vậy là giai cấp thợ dệt kiêm dân cày dần dần mất hẳn đi

và trở thành giai cấp thợ dệt mới, hoàn toàn sống bằng tiền công, không

có chút tài sản nào, ngay cả tài sản giả tạo dưới hình thức một mảnh đất

đi thuê cũng không có và như vậy họ đã trở thành những người vô sản

(working men) Thêm vào đó, mối quan hệ trước đây giữa người kéo sợi

và người dệt vải cũng bị xoá bỏ”

-30 “Đấy là tóm tắt lịch sử công nghiệp Anh trong sáu mươi nămgần đây, một thiên lịch sử chưa từng thấy trong sử sách của loài người.Cách đây sáu mươi - tám mươi năm, nước Anh là một nước giống nhưmọi nước khác Nhưng sản phẩm quan trọng nhất của cuộc cách mạngcông nghiệp ấy là giai cấp vô sản Anh”

-31 “Chúng ta thấy việc sử dụng máy móc đã dẫn đến sự ra đờicủa giai cấp vô sản như thế nào Công nghiệp mở mang nhanh chóngđòi hỏi phải có bàn tay công nhân; tiền lương tăng lên và do đó từngđám lao động từ các khu công nghiệp lũ lượt kéo ra thành thị Dân sốtăng lên nhanh chóng lạ thường, và hầu hết sốdân tăng đó là thuộc vềgiai cấp công nhân Mặt khác, ở Ai-rơ-len, mãi đến đầu thế kỷ XVIII tìnhhình mới được yên tĩnh; ở đây dân số đã giảm mất trên một phần mười

do bị người Anh tàn sát một cách dã man trong các cuộc nổi dậy trướckia, ngày nay cũng tăng lên nhanh, đặc biệt là từ khi sự phát triển củacông nghiệp bắt đầu thu hút rất nhiều người Ai-rơ-len sang Anh Những

Trang 10

thành phố công xưởng và thương nghiệp lớn của Đại Bri-ten đã được mọclên như thế, trong đó ít ra cũng có ba phần tư dân số là thuộc giai cấpcông nhân, còn giai cấp tiểu tư sản chỉ gồm những người tiểu thương vàmột số rất ít thợ thủ công Nhưng, nền công nghiệp mới ra đời có thể lớnmạnh nhanh chóng như vậy chỉ là vì nó đã thay công cụ bằng máy móc,thay xưởng thợ bằng công xưởng”.

Thời gian ra đời giai cấp công nhân

32 “Lịch sử giai cấp công nhân Anh bắt đầu từ nửa thứ hai củathế kỷ XVIII, cùng với việc phát minh ra máy hơi nước và những máylàm bông Như ta đã biết, những phát minh ấy đã gây nên một bước nhảyvọt trong cuộc cách mạng công nghiệp, cuộc cách mạng mà hiện nayngười ta chỉ vừa mới bắt đầu nhận thức được ý nghĩa lịch sử toàn thế giớicủa nó thì đồng thời nó cũng đã làm biến đổi toàn bộ xã hội công dân.Anh là nước điển hình về sự biến đổi ấy, biến đổi càng tiến hành lặng lẽ,thì càng mạnh mẽ; do đó, nước Anh cũng là nước điển hình về sự pháttriển của giai cấp vô sản, kết quả chủ yếu của sự biến đổi đó Chỉ có ởAnh mới có thể nghiên cứu toàn diện giai cấp vô sản trên tất cả các mốiquan hệ của nó”

-1.1.1 Đặc điểm giai cấp công nhân

- Về tính chất lao động

33 “Ở đây có điều gì lạ? Việc mở rộng các xí nghiệp,việc tăng cường

sự dụng các máy móc ,việc thay công nhân lớn tuổi bằng phụ nữ và trẻ emngày càng nhiều và việc kéo dài ngày lao động - tất cả những cái đó diễn racùng một lúc với sự hồi sinh của thương nghiệp Các bà mẹ và trẻ em đi làm ởcác công xưởng càng đông thì số người đi học càng ít Và cuối cùng, các bạnmang lại cho các bậc cha mẹ và con cái của họ khả năng trình độ học vấn kiểunào? Tờ “Economist” trả lời: cái khả năng học được cách kìm giữ sự pháttriền dân số mà ông Man tút đã quy định Học vấn, - ông Cốp-đen nói, - sẽ

Trang 11

cho công nhân thấy rằng những nhà ở bẩn thỉu, không được thông gió tốt,chật trội không thể là phương tiện tốt nhất để bảo vệ sức khỏe và hồi phục sứclực Song các bạn có thể cứu con người một cách thành công như vậy khỏichết đói bằng cách giải thích cho họ rằng các quy luật của tự nhiên đòi hỏi cơthể của con người luôn luôn phải có cái ăn”.

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Vấn đề công nhân”, C.Mác

- Đời sống vật chất

34 “Tình cảnh của giai cấp công nhân cũng tức là tình cảnh củatuyệt đại đa số nhân dân Anh Đó là vấn đề số phận của hàng triệu ngườikhông tài sản ấy như thế nào, những người làm ngày nào xào ngày ấy”

(Ph.Ăngghen: (Tình cảnh giai cấp lao động ở Anh), C.Mác

35 “Nếu anh ta may mắn có được việc làm, nghĩa là nếu giaicấp tư sản ban cho anh ta cái đặc ân là dùng anh ta để làm giàu, thìanh ta sẽ có được đồng lương chỉ vừa suýt soát đủ để giữ cho thầnhồn khỏi lìa thần xác; nếu không kiếm được việc làm, thì anh ta có thể

và các con lớn thường cũng như vậy, tất cả đều làm ở những địa điểmkhác nhau, chỉ gặp nhau sáng sớm và buổi tối, thêm nữa, lại luôn luôn bịrượu chè lôi cuốn - trong hoàn cảnh như vậy, đời sống gia đình sẽ rasao?”

(Ph.Ăngghen: “Tình cảnh giai cấp lao động ở Anh”, C.Mác Ph.Ăngghen, toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.490)

Trang 12

-37 “Giai cấp tư sản, tức là tư bản, mà lớn lên thì giai cấp vô sản, giaicấp công nhân hiện đại - tức là giai cấp chỉ có thể sống với điều kiện là kiếmđược việc làm, và chỉ kiếm được việc làm, nếu lao động của họ làm tăng thêm

tư bản - cũng phát triển theo Những công nhân ấy, buộc phải tự bán mình đểkiếm ăn từng bữa một, là một hàng hóa, tức là một món hàng đem bán nhưbất cứ món hàng nào khác; vì thế họ phải chịu hết mọi sự may rủi của cạnhtranh, mọi sự lên xuống của thị trường”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Tuyên ngôn của đảng cộng sản”, C.Mác

- Ph.Ăngghen, toàn tập, Tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.605)

38 “Cái vực thẳm ngăn cách giữa người chiếm hữu tư liệu sản xuất vớingười công nhân, đã mở ra rộng lớn … nhưng, xí nghiệp nhỏ ngày càng nhiềulên, việc duy trì mối liên hệ với ruộng đất, việc giữ gìn những tập quán tronglao động và trong sinh hoạt, - tất cả tình hình đó tạo nên một số lớn những yếu

tố trung gian giữa hai cực của công trường thủ công và cản trở sự phát triểncủa hai cực”

(V.I Lênin: “Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Nga”, Lênin toàn

tập, Tập 3, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va.1976, Tr.686)

39 “ bị sự cạnh tranh của bọn tư bản lớn hơn đánh bại, một phần vì sựkhéo léo nhà nghề của họ bị những phương pháp sản xuất mới làm giảm giátrị đi Thành thử giai cấp vô sản được tuyển mộ trong tất cả các giai cấp củadân cư”

- Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.606 - 607)

40 “ tích lũy tư bản chủ nghĩa không ngừng sản xuất ra, và hơn nữalại sản xuất ra một cách tỷ lệ với tinh lực và quy mô của nó, một nhân khẩucông nhân thừa tương đối, tức là thừa với nhu cầu trung bình của việc tăng lêncủa tư bản, và do đó, là nhân khẩu công nhân thừa, hay là nhân khẩu côngnhân phụ thêm”

(C.Mác: “Tư bản (Phê phán khoa kinh tế chính trị)”, C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 23, Nxb CTQG, Hà Nội 1995, Tr.887)

-41 “ hầu như chỉ còn là số tư liệu sinh hoạt cần thiết để duy trì đờisống và nòi giống của anh ta mà thôi Nhưng giá cả của lao động cũng như

Trang 13

giá cả mọi hàng hóa, lại bằng chi phí sản xuất ra nó Cho nên lao động càngtrở nên thiếu hấp dẫn thì tiền công càng hạ”.

- Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.605 - 606)

42 “Trong công trường thủ công và trong nghề thủ công, người côngnhân sử dụng công cụ của mình, còn trong công xưởng thì người công nhânphải phục vụ máy móc”

(C.Mác:“Tư bản" (Phê phán khoa kinh tế chính trị), C.Mác

43 “Những sự phân biệt về lứa tuổi và giới tính không còn có ý nghĩa

xã hội gì nữa đối với giai cấp công nhân Tất cả đều là công cụ lao động màchi phí thì thay đổi tùy theo lứa tuổi và giới tính”

- Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội 1995, Tr.606)

44 “ chỉ có thể giữ được ý thức và tình cảm xứng đáng với con ngườinhờ cái lòng căm thù sôi sục và nỗi phẫn khích bên trong không gì dập tắt nổiđược đối với giai cấp tư sản giàu có đang cầm quyền”

(Ph.Ăngghen: “Tình cảnh giai cấp lao động ở Anh”, C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.471)

-45 “ làm cho bọn chủ xưởng thấy rằng họ căm phẫn; họ thử dùng lựclượng phối hợp của họ để thoát khỏi một cảnh ngộ không sao chịu nổi đượcnữa, nhưng họ còn chưa biết được đích xác vì sao cảnh ngộ của họ lại tuyệtvọng đến thế và họ chưa biết phải hướng đến chỗ nào”

(V.I Lênin: “Bàn về bãi công”, Lênin toàn tập, Tập 4, Nxb Tiến bộ,

Mát-xcơ-va.1978, Tr.367)

46 “ thời gian và kinh nghiệm để cho người công nhân phân biệt đượcmáy móc với việc sử dụng máy móc theo kiểu tư bản chủ nghĩa, do đó màchuyển sự tấn công vào tư liệu sản xuất vật chất sang việc tấn công vào cáihình thái xã hội khai thác chúng”

(C.Mác: “Tư bản” (Phê phán khoa kinh tế chính trị), C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 23, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.613-614)

Trang 14

-47 “Sự thừa thãi của những kim loại quý tăng lên" (dĩ nhiên, do việc

hạ thấp giá trị thực tế của chúng) làm cho giá cả hàng hóa tăng lên nhanh hơngiá cả của lao động; nó làm cho hoàn cảnh của công nhân giảm sút, đồng thờilàm tăng lợi nhuận của người chủ, kết quả là người chủ sẽ dùng một số tư bảnlưu động nhiều hơn để thuê công nhân”

(C.Mác: “Những học thuyết về lao động sản xuất và lao động không sản xuất”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 26, Nxb CTQG, Hà

Nội.1995, Tr.193)

48 “ tất cả những người tham gia bằng cách này hay cách khác vàoviệc sản xuất ra hàng hóa, từ người công nhân theo đúng nghĩa của danh từ đócho đến người giám đốc, kỹ sư (khác với nhà tư bản)”

(C.Mác:“Những học thuyết về lao động sản xuất và lao động không sản xuất”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 26, Nxb CTQG, Hà

cả các công việc thương nghiệp, biết 3- 4 thứ tiếng, mà vẫn không tìm đượcviệc làm ở khu công nghiệp thành phố Luân Đôn với mức tiền công 25 si linhmột tuần lễ, so với tiền công của người thợ lành nghề, thì giá đó thấp hơnnhiều”

Trang 15

(C.Mác: “Tư bản”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 25, Nxb

CTQG, Hà Nội.1995, Tr.457)

52 “ làm cho quảng đại công nhân đang còn bị đè bẹp dưới nhữngcảnh thiếu thốn và tối tăm, thức tỉnh, hướng tới một cuộc sống có ý thức, gieorắc trong số những người đó lòng căm thù chính đáng đối với bọn áp bức và

biết rõ tình hình ấy có hại như thế nào đối với sức khoẻ và sinh mệnh

của người công nhân nhưng vẫn không làm một tí gì để cải thiện tìnhhình đó”

-55 “Vì vậy không lấy gì làm lạ là những người công nhân bị đối xử như súcvật, nếu không thực sự trở thành giống như súc vật thì họ chỉ có thể giữ được ý thức

và tình cảm xứng đáng với con người nhờ cái lòng căm thù sôi sục và nỗi phẫnkhích bên trong không gì dập tắt được đối với giai cấp tư sản giàu có đang cầmquyền Họ chỉ còn là con người chừng nào họ lòng đầy căm giận giai cấp thống trị,một khi họ ngoan ngoãn để cho người ta tròng ách lên cổ và chỉ tìm cách sống dễ

Trang 16

chịu hơn đôi chút dưới cái ách đó mà không nghĩ đến cách bẻ gãy nó đi, thì họ lạibiến thành súc vật”.

Các hình thức đấu tranh đầu tiên

56 “Hình thức sớm nhất, thô sơ nhất và ít hiệu quả nhất của sựphản kháng là phạm tội Công nhân phải sống nghèo khổ, bần cùng màlại thấy đời sống của kẻ khác khá hơn mình; anh ta không hiểu tại saochính anh ta là người lao động cho xã hội nhiều hơn bọn nhà giàu ănkhông ngồi rồi, mà lại phải chịu thiếu thốn như thế Vả chăng sự quẫnbách lại thắng lòng tôn trọng quyền sở hữu cổ truyền của anh ta, cho nênanh ta ăn cắp”

-57 “Sự chống đối của cả giai cấp công nhân đối với giai cấp tư

sản chỉ bắt đầu khi họ dùng bạo lực để chống lại việc sử dụng máymóc, tình hình này đã xảy ra trong buổi đầu cuộc cách mạng côngnghiệp”

Về tư tưởng

58 “Như vậy, mối liên hệ nhân quả được xác định ở đây chung quy

là như sau: việc người vô sản sống và làm việc như cái máy là một sựthực Nhưng vì sao người vô sản phải “làm việc như cái máy?” Vì rằngngười thực lợi “để cho bản chất vốn có của mình bị thoái hoá” Tại saongười thực lợi lại để cho bản chất vốn có bị thoái hoá? Bởi vì “xã hội hiệnnay của chúng ta đã dã man hoá đến như thế” Còn vì sao xã hội lại dãman hoá đến như thế? Điều đó xin hỏi Thượng đế”

(C.Mác và Ph.Ăngghen, “Hệ tư tưởng Đức”, C.Mác - Ph.Ăngghen

59 “Công nhân Anh hiểu rất rõ ý nghĩa của cuộc đấu tranh giữa bọn địachủ và bọn chủ xưởng Họ biết rất rõ rằng người ta muốn hạ giá lúa mì để giảm

Trang 17

tiền công, rằng địa tô giảm đi bao nhiêu thì lợi nhuận của tư bản sẽ được nâng lênđúng bấy nhiêu”.

(C.Mác: “Diễn văn về mậu dịch tự do”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập,

Tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội 1995, Tr 576)

60 “ nông dân thì bị áp bức ở chỗ này, bởi những đảm phụ phongkiến, ở chỗ kia, bởi những bọn chủ nợ, bọn cho vay nặng lãi và bọn luật sư;công nhân thành thị bị lôi cuốn vào tình trạnh bất mãn chung, cũng căm thùchính phủ như căm thù bọn đại tư bản công nghiệp và ngày càng tiêm nhiễm

tư tưởng xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa; tóm lại, có cả một khối lớnđông đảo gồm những phần tử chống đối không thuần nhất, xuất phát từ nhữnglợi ích khác nhau”

(Ph.Ăngghen: “Cách mạng và phản cách mạng ở Đức” , C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 8, Nxb CTQG, Hà Nội.1993, Tr.40)

Về tinh thần cách mạng

61 “Lần đầu tiên trong phong trào cách mạng năm 1848, lần đầu tiênsau năm 1793, đã có một dân tộc bị bao vây bởi những lực lượng trội hơn củathế lực phản cách mạng, dám đem lòng nhiệt tình cách mạng chống lại sựhung dữ phản cách mạng hèn nhát, dám đem terreurrouge chống lại terreurblanche Lần đầu tiên sau một thời gian dài, chúng ta gặp một tính cách cáchmạng thật sự, một con người dám nhân danh nhân dân mình chấp nhận mộtcuộc đấu tranh quyết liệt, một con người – đối với dân tộc của người ấy mà

nói thể hiện cả Đăng - tông và Các- nô trong một con người - đó là Lút- cô- sút”.

vích(Ph.Ăngghen:“Cuộc đấu tranh ở Hunggari”, C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 6, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.223 - 224)

Về ý thức tổ chức

62 “Nhưng bên cạnh hai giai cấp đó thì giai cấp vô sản, rất phát triển vềmặt trí lực, tăng lên một cách nhanh chóng và ngày càng có tổ chức Do đó, ởđây, chúng ta thấy có hai thế thăng bằng; thế thăng bằng giữa giai cấp địa chủquý tộc và giai cấp tư sản, điều kiện căn bản của nền quân chủ chuyên chế cũ;

và thế thăng bằng giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản, điều kiện căn bản củachủ nghĩa Bô-na-pác-tơ hiện đại”

Trang 18

(C.M¸c vµ Ph.¡ngghen: “Vấn đề nhà ở”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập,

Tập 18, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.353)

- Về khả năng đoàn kết quốc tế

63 “Giai cấp công nhân Anh chìa bàn tay hữu nghị cho giai cấp côngnhân Pháp và giai cấp công nhân Đức Họ tin tưởng vững chắc rằng dù cuộcchiến tranh ghê tởm sắp tới có kết thúc như thế nào đi chăng nữa thì sự liênminh của công nhân tất cả các nước cuối cùng rồi sẽ diệt trừ được mọi cuộcchiến tranh.”

(C.Mác: “Lời kêu gọi thứ nhất của Tổng hội Đồng về cuộc chiến tranh Pháp – Phổ”, C.Mác - Ph.Ăngghen, toàn tập, Tập 17, Nxb CTQG, Hà

(C.Mác: “Triển vọng trước mắt ở Pháp và ở Anh”, C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 11, Nxb CTQG, Hà Nội.1993, Tr.241)

-65 “Những người tiểu tư sản đã trở nên suy yếu ngay như so với tầng lớpquý tộc; họ lại càng có ít khả năng đương đầu với giai cấp tư sản Cũng như nôngdân, giai cấp tiểu tư sản là một giai cấp thảm hại nhất trong số các giai cấp đã từng

để lại dấu vết của mình trong lịch sử Với những lợi ích địa phương nhỏ nhen của

nó, ngay cả trong những thời kỳ oanh liệt nhất của nó, vào thời kỳ sau của thờitrung cổ, nó cũng chỉ dám thành lập những tổ chức địa phương, chỉ dám tiến hànhcuộc đấu tranh địa phương và đạt được những kết quả chỉ có tính chất địa phương,

tức là đạt được một điều là người ta chỉ chịu đựng sự tồn tại của nó bên cạnh tầng

lớp quý tộc mà thôi”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Vấn đề hiến pháp ở Đức”, C.Mác và Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.74)

Trang 19

66 “Giai cấp tiểu tư sản, vĩ đại về mặt khoe khoang, lại rất không cókhả năng hành động và lẩn tránh một cách nhút nhát khi cần làm một cái gì đónguy hiểm”.

(Ph.Ăngghen: “Cách mạng và phản cách mạng ở Đức” , C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 8, Nxb CTQG, Hà Nội.1993, Tr.128)

-1.1 Nhiệm vụ lịch sử của giai cấp công nhân

1.1.1 Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

- Nội dung bản chất sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

67 “Chỉ có giai cấp vô sản, giai cấp đặc biệt mới lật đổ được sự thốngtrị của giai cấp tư sản; những điều kiện sinh hoạt kinh tế của giai cấp vô sảnchuẩn bị cho nó tiến hành việc lật đổ ấy, và làm cho nó có khả năng và lựclượng để thực hiện việc lật đổ ấy Trong khi giai cấp tư sản chia rẽ, phân tánnông dân và mọi tầng lớp tiểu tư sản, thì nó lại tập hợp, thống nhất và tổ chứcgiai cấp vô sản lại Do vai trò kinh tế của nó trong nền sản xuất lớn nên giai

cấp vô sản là giai cấp duy nhất có thể lãnh đạo được tất cả quần chúng lao

động và bị bóc lột, những quần chúng này thường bị giai cấp tư sản bóc lột,đàn áp và giày xéo nhiều khi không kém mà còn tệ hơn mức giai cấp vô sản

phải chịu đựng, nhưng họ không thể độc lập đấu tranh để tự giải phóng

được”

(V.I Lênin: “Nhà nước và cách mạng”, Lênin toàn tập, Tập 33, Nxb

Tiến bộ, Mát-xcơ-va.1978, Tr.32)

68 “Họ công khai tuyên bố rằng mục đích của họ chỉ có thể đạt được

bằng cách dùng bạo lực lật đổ toàn bộ trật tự xã hội hiện hành Mặc cho cácgiai cấp thống trị run sợ trước một cuộc cách mạng cộng sản chủ nghĩa!Trong cuộc cách mạng ấy, những người vô sản chẳng mất gì hết ngoài xiềngxích trói buộc họ Họ giành được cả thế giới”

-69 “Tác phẩm này trình bày một cách hết sức sáng sủa và rõ ràng thếgiới quan mới, chủ nghĩa duy vật triệt để - chủ nghĩa duy vật này bao quát cảlĩnh vực sinh hoạt xã hội, - phép biện chứng với tư cách là học thuyết toàndiện nhất và sâu sắc nhất về sự phát triển, lý luận đấu tranh giai cấp và vai trò

Trang 20

cách mạng trong lịch sử toàn thế giới của giai cấp vô sản, tức là giai cấp sángtạo ra một xã hội mới, xã hội cộng sản”.

(V.I Lênin, “Các Mác”, Lênin toàn tập, Tập 26, Nxb Tiến bộ,

72 “Nhận thấy rằng sự giải phóng của giai cấp công nhân phải dobản thân giai cấp công nhân tự giành lấy; cuộc đấu tranh để giải phónggiai cấp công nhân không phải là một cuộc đấu tranh để giành những đặcquyền và những độc quyền giai cấp, mà là để giành lấy những quyền lợi

và nghĩa vụ bình đẳng và để xoá bỏ mọi sự thống trị giai cấp;” “việcgiải phóng giai cấp công nhân về mặt kinh tế là mục tiêu vĩ đại mà bất kỳphong trào chính trị nào cũng đều phải phục tùng với tư cách là một thủđoạn”

(C.Mác: “Điều lệ tạm thời của Hội liên hiệp công nhân quốc tế”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 16, Nxb CTQG, Hà Nội.1994, Tr.24)

73 “Vì vậy chính các đồng chí có nhiệm vụ vinh quang là chứngminh cho thế giới thấy rằng, cuối cùng, giờ đây giai cấp công nhân bướclên vũ đài lịch sử không phải với tư cách là một người thừa hành ngoanngoãn nữa, mà là một lực lượng độc lập, nhận thức được trách nhiệm củachính mình và có thể ra lệnh phải hòa bình ở nơi nào mà những người gọi

Trang 21

là các ông chủ của họ đang kêu gào chiến tranh”.

(C.Mác: “Lời kêu gọi gửi Liên đoàn công nhân toàn quốc Hợp chủng quốc”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 16, Nxb CTQG, Hà Nội.1995,

Tr.484)

74 “Hoàn toàn nhận rõ sứ mệnh lịch sử của mình và quyết tâm anhdũng hoàn thành sứ mệnh lịch sử đó, giai cấp công nhân có thể lấy nụ cườikhinh bỉ để đáp lại những lời chửi rủa thô tục của bọn bồi bút và những lờigiáo huấn uyên bác của các nhà khống luận tư sản có hảo tâm…” “ rút cục

đó là cuộc cách mạng thứ nhất trong đó giai cấp công nhân được công khaithừa nhận là giai cấp duy nhất có khả năng sáng tạo về mặt xã hội; ngay cảnhững tầng lớp đông đảo của giai cấp trung đẳng Pa-ri - chủ hiệu nhỏ, nhà thủcông nghiệp và nhà buôn, chỉ trừ bọn tư bản giàu có - cũng công nhận nhưthế”

(C.Mác, “Nội chiến ở Pháp”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập

17, Nxb CTQG, Hà Nội.1994, Tr.456)

75 “Sự giải phóng giai cấp công nhân phải do bản thân giai cấp côngnhân giành lấy; cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp công nhân là cuộc đấu tranhkhông phải cho đặc quyền và độc quyền giai cấp mà là cho quyền lợi và nghĩa

vụ bình đẳng và xóa bỏ mội sự thống trị giai cấp”

(C.Mác: “Điều lệ chung và quy chế tổ chức của Hội liên hiệp công nhân quốc tế”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 17, Nxb CTQG, Hà

Nội.1994, Tr.583)

- Đặc điểm sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

76 “Xoá bỏ chế độ tư hữu”, nhưng “ không phải xoá bỏ chế độ sởhữu nói chung, mà là xoá bỏ chế độ sở hữu tư sản”

77 “Chủ nghĩa cộng sản không tước bỏ của ai cái khả năng chiếm hữunhững sản phẩm xã hội cả Chủ nghĩa cộng sản chỉ tước bỏ quyền dùng sựchiếm hữu ấy để nô dịch lao động của người khác”

Trang 22

78 “Tất cả các giai cấp trước kia sau khi chiếm được chính quyền đều

ra sức củng cố địa vị mà họ đã nắm được bằng cách bắt toàn bộ xã hội tuântheo những điều kiện bảo đảm cho phương thức chiếm hữu của chính chúng.Những người vô sản chỉ có thể giành được những lực lượng sản xuất xã hộibằng cách xoá bỏ phương thức chiếm hữu hiện nay của chính mình và do đấyxoá bỏ toàn bộ phương thức chiếm hữu nói chung đã tồn tại từ trước tới nay.Những người vô sản chẳng có gì là của mình để bảo vệ cả, họ phải phá huỷhết thẩy những cái gì từ trước đến nay vẫn bảo đảm và bảo vệ chế độ tư hữu”

79 “ Nếu giai cấp vô sản trong cuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản,nhất định phải tự tổ chức thành giai cấp, nếu giai cấp vô sản thông qua conđường cách mạng mà trở thành giai cấp thống trị và với tư cách là giai cấpthống trị, nó dùng bạo lực tiêu diệt những quan hệ sản xuất cũ, thì đồng thờivới việc tiêu diệt những quan hệ sản xuất ấy, nó cũng tiêu diệt luôn cả nhữngđiều kiện tồn tại của sự đối kháng giai cấp, nó tiêu diệt các giai cấp nói chung

và cũng do đấy, tiêu diệt cả sự thống trị của chính nó với tư cách là một giaicấp”

80 “ ở tất cả mọi nơi, những người cộng sản đều ủng hộ mọi phongtrào cách mạng chống lại trật tự xã hội và chính trị hiện hành”

81 “Trong tất cả các phong trào ấy, họ đều đưa vấn đề chế độ sở hữulên hàng đầu, coi đó là vấn đề cơ bản của phong trào, không kể là nó đã có thểphát triển đến trình độ nào”

82 “ chống lại quyền lực liên hiệp của các giai cấp hữu sản, giai cấpcông nhân chỉ có thể hành động với tính cách giai cấp khi được tổ chức lại

Trang 23

thành một chính đảng độc lập đối với tất cả các đảng phái cũ do giai cấp hữusản lập ra;”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Nghị quyết của hội nghị đại biểu Hội liên hiệp công nhân quốc tế”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 17, Nxb

CTQG, Hà Nội.1995, Tr.558)

83 “Vấn đề là ở chỗ giai cấp vô sản thực ra là gì, và phù hợp với sự tồn tại ấy của bản thân nó, giai cấp vô sản buộc phải làm gì về mặt lịch sử”.

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Gia đình thần thánh”, C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.56)

-84 “Điểm chủ yếu trong học thuyết của Mác là ở chỗ nó làm sáng rõvai trò lịch sử thế giới của của giai cấp vô sản là người xây dựng xã hội xã hộichủ nghĩa”

(V.I Lênin: “Vận mệnh lịch sử của học thuyết Các Mác”, Lênin toàn tập, Tập 23, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1980, Tr.1)

85 “ cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, chính cái nền tảngtrên đó giai cấp tư sản đã sản xuất và chiếm hữu sản phẩm của nó, đã bị phásập dưới chân giai cấp tư sản Trước hết, giai cấp tư sản sản sinh ra nhữngngười đào huyệt chôn chính nó Sự sụp đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi củagiai cấp vô sản đều là tất yếu như nhau”

86 “Tất những phong trào lịch sử, từ trước đến nay, đều là do thiểu sốthực hiện, hoặc đều mưu lợi ích cho thiểu số Phong trào vô sản là phong tràođộc lập của khối đại đa số, mưu lợi ích cho khối đại đa số Giai cấp vô sản,tầng lớp ở bên dưới nhất của xã hội hiện tại, không thể vùng dậy, vươn mìnhlên, nếu không làm nổ tung toàn bộ cái thượng tầng kiến trúc bao gồm nhữngtầng lớp cấu thành xã hội quan phương”

(C.Mác Ph.Ăngghen: “Tuyên ngôn của đảng cộng sản”, C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.611)

-87 “ công khai tuyên bố rằng mục đích của họ chỉ có thể đạt đượcbằng cách dùng bạo lực lật đổ toàn bộ trật tự xã hội hiện hành Mặc cho cácgiai cấp thông trị run sợ trước một cuộc cách mạng cộng sản chủ nghĩa, Trong

Trang 24

cuộc cách mạng ấy, những người vô sản chẳng mất gì hết ngoài những xiềngxích trói buộc họ Họ sẽ giành được cả thế giới”.

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Tuyên ngôn của đảng cộng sản”, C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, tr 646).

-88 “ giai cấp tư sản, không những đã rèn những vũ khí sẽ giết mình;

nó còn tạo ra những người sử dụng vũ khí ấy chống lại nó, đó là những công

nhân hiện đại, những người vô sản”.

-89 “Công nhân bắt đầu cảm thấy mình - về toàn thể - là một giai cấp;

họ đã hiểu được rằng đứng riêng lẻ thì họ yếu, nhưng liên hiệp lại thì thànhmột lực lượng”

(Ph.Ăngghen: “Tình cảnh giai cấp lao động ở Anh”, C.Mác - Ph Ăngghen toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.481)

90 “ những phong trào ấy thể hiện ra là phong trào của giai cấp bị ápbức hiện đại, của giai cấp vô sản, là những hình thức ít nhiều phát triển củacuộc đấu tranh lịch sử tất yếu của giai cấp vô sản chống lại giai cấp thống trị,giai cấp tư sản; là những hình thức đấu tranh giai cấp nhưng lại khác với tất

cả các cuộc đấu tranh trước kia ở một điểm là giai cấp bị áp bức hiện nay, tức

là giai cấp vô sản, không thể tự giải phóng mình nếu không đồng thời giảiphóng toàn thể xã hội khỏi sự phân chia thành giai cấp, do đó khỏi chính ngaynhững cuộc đấu tranh giai cấp”

(Ph.Ăngghen: “Về lịch sử liên đoàn những người cộng sản”, C.Mác

-Ph Ăngghen toàn tập, Tập 21, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.322)

91 “Lịch sử tất cả các xã hội tồn tại từ trước đến ngày nay chỉ là lịch

sử đấu tranh giai cấp”

-92 “Thành thử giai cấp tư sản đã cung cấp cho những người vô sản nhữngtri thức của bản thân nó, nghĩa là những vũ khí chống lại bản thân nó”

Trang 25

-93 “Mục đích trước mắt của những người cộng sản cũng là mục đíchtrước mắt của tất cả các đảng vô sản khác: tổ chức những người vô sản thànhgiai cấp, lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giai cấp vô sản giành lấy chínhquyền”.

-94 “Mặc cho các giai cấp thống trị run sợ trước một cuộc Cách mạngcông sản chủ nghĩa! Trong cuộc cách mạng ấy, những người vô sản chẳngmất gì hết, ngoài những xiềng xích trói buộc họ Họ sẽ giành được cả thế giới

VÔ SẢN TẤT CẢ CÁC NƯỚC, ĐOÀN KẾT LẠI!”

-95 “Sự giải phóng của giai cấp công nhân phải do bản thân giai cấpcông nhân”

(C.Mác: “Điều lệ tạm thời của Hội liên hiệp công nhân quốc tế”, C.Mác

96 “Giai cấp vô sản không thể có thái độ thờ ơ và lãnh đạm đối với nhữngđiều kiện chính trị, xã hội và văn hóa của cuộc đấu tranh của mình”

(V.I Lênin: “Chủ nghĩa quân phiệt hiếu chiến”, Lênin toàn tập, Tập 17,

Nxb Tiến bộ Mát-xcơ-va.1979, Tr 230)

- Phân biệt cách mạng XHCN với các cuộc cách mạng khác

97 “Muốn chiến thắng chủ nghĩa tư bản nói chung, trước hết phảichiến thắng bọn bóc lột và duy trì chính quyền của những người bị bóclột, nghĩa là lật đổ bọn bóc lột bằng lực lượng cách mạng; sau đó lànhiệm vụ xây dựng, tức là lập nên những quan hệ kinh tế mới, lấy gươngthực tế để chỉ vẽ cách làm việc đó phải như thế nào Hai mặt đó của cáchmạng xã hội chủ nghĩa phải gắn liền với nhau và phân biệt cuộc cáchmạng của chúng ta với tất cả các cuộc cách mạng trước kia, những cuộccách mạng chỉ cân có mặt phá hoại thôi”

(V.I Lênin: “Hội nghị đảng bộ tỉnh Mátxcơva và đảng cộng sản (b) Nga”, Lênin toàn tập, Tập 42, Nxb Tiến bộ Mát-xcơ-va.1979, Tr.33)

Trang 26

98 “…giai cấp tư sản và giai cấp vô sản đều là con đẻ của thời kỳmới, rằng trong hoạt động xã hội của họ cả hai đều cố xoá bỏ những tàn

dư của cái cũ rích vô dụng do thời kỳ trước để lại Quả thật là họ phảitiến hành một cuộc đấu tranh thật sự giữa họ với nhau, nhưng cuộc đấutranh đó chỉ có thể được tiến hành đến cùng khi họ đứng đối diện vớinhau, một chọi một”

(Ph.Ăngghen: “Vấn đề quân sự ở Phổ và đảng công nhân Đức”, C.Mác

99 “Giai cấp vô sản không thể đòi rằng giai cấp tư sản thôi không là giaicấp tư sản nữa, nhưng chắc chắn là nó có thể đòi giai cấp tư sản phải thực hiệntriệt để các nguyên tắc của chính giai cấp ấy”

(Ph.Ăngghen: “Vấn đề quân sự ở Phổ và đảng công nhân Đức”, C.Mác

- Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 16, Nxb CTQG, Hà Nội.1995 Tr.110)

100 “Giai cấp tư sản đã đóng một vai trò hết sức cách mạngtrong lịch sử.”

-101 “Giai cấp tư sản, trong quá trình thống trị giai cấp chưa đầy mộtthế kỷ, đã tạo ra những lực lượng sản xuất nhiều hơn và đồ sộ hơn lực lượngsản xuất của tất cả các thế hệ trước kia gộp lại”

-102 “Giai cấp tư sản Đức năm 1848 phản bội một cách vô liêm sỉ nôngdân là bạn đồng minh tự nhiên nhất của họ, là thịt của thịt họ, và nếu không

có nông dân thì họ sẽ trở thành bất lực trước giai cấp quý tộc.Duy trì nhữngđặc quyền phong kiến, thừa nhận những đặc quyền ấy dưới chiêu bài chuộclại (một cách giả tạo), đó là kết quả của cuộc cách mạng Đức năm 1848 Thật

là quả núi đẻ ra chuột nhắt

Đó là một đoạn nghị luận rất bổ ích, đưa đến cho chúng

ta bốn nguyên lý quan trọng: 1) Cuộc cách mạng dở dang của nước Đức khácvới cuộc cách mạng Pháp đã được hoàn thành, ở chỗ là giai cấp tư sản khôngnhững đã phản bội chủ nghĩa dân chủ nói chung, mà còn phản bội nông dân

Trang 27

nói riêng nữa 2) Cơ sở để thực hiện đầy đủ một cuộc cách mạng dân chủ làphải tạo ra một giai cấp nông dân tự do 3) Tạo ra một giai cấp như vậy tức làhuỷ bỏ những đảm phụ phong kiến, tiêu diệt chế độ phong kiến, đó tuyệtnhiên chưa phải là cách mạng xã hội chủ nghĩa 4) Nông dân là những bạnđồng minh “tự nhiên nhất” của giai cấp tư sản, tức là của giai cấp tư sản dânchủ, nếu không có họ thì giai cấp tư sản đó sẽ "bất lực" trước thế lực phảnđộng

(V.I Lênin: “Hai sách lược của Đảng Dân chủ - Xã hội trong cách mạng dân chủ”, Lênin toàn tập, Tập 11, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va.1979, Tr.161 - 162)

103 “Cũng như giai cấp tư sản Nga, giai cấp tư sản Đức cũng than thở rằng "người em nhỏ" có những nhà diễn thuyết "quáhăng", và trong lịch sử nhân loại, giai cấp tư sản Đức là một kiểumẫu về sự bỉ ổi, ti tiện, nô lệ, cúi đầu liếm gót bọn "gioong-ke".Đương nhiên nguyên nhân khiến cho giai cấp tư sản nước nàykhác với giai cấp tư sản nước kia, không phải là những "đặc tính"của các "chủng tộc" khác nhau, mà là trình độ phát triển kinh tế

và chính trị, trình độ phát triển này bắt buộc giai cấp tư sản phải

sợ "người em nhỏ", bắt buộc giai cấp tư sản phải ngả nghiêng mộtcách bất lực, khi thì chỉ trích hành động bạo lực của chế độ phongkiến, khi thì chỉ trích "thái độ không khoan dung" của công nhân

(V.I Lênin: “Về những chân lý cũ nhưng vĩnh viễn mới”, Lênin toàn tập,

Tập 20, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va.1980, Tr.328)

- Vai trò của giai cấp vô sản và nông dân

104 “Chắc chắn rằng ở nước Nga chúng ta cũng vậy, phái tư sản tự dochủ nghĩa và các ngài thuộc phái "Giải phóng" đang phản bội và sẽ phản bộinông dân, nghĩa là chúng sẽ đưa ra một cuộc cải cách giả mạo cho xongchuyện, chúng sẽ đứng về phía bọn địa chủ trong cuộc đấu tranh quyết liệtgiữa bọn này với nông dân Chỉ có giai cấp vô sản mới có thể triệt để ủng hộnông dân trong cuộc đấu tranh này Cuối cùng, chắc chắn rằng ở nước Ngachúng ta cũng vậy, thành công của cuộc đấu tranh của nông dân, tức là việcchuyển toàn bộ ruộng đất về tay nông dân, sẽ có nghĩa là một cuộc cách mạngdân chủ hoàn toàn, vì đó là hậu thuẫn xã hội của cuộc cách mạng được tiến

Trang 28

hành đến cùng, nhưng tuyệt nhiên đó chưa phải là cách mạng xã hội chủnghĩa, cũng không phải là "sự xã hội hoá" mà các nhà tư tưởng của giai cấptiểu tư sản, những người xã hội chủ nghĩa - cách mạng hằng nói đến Cuộckhởi nghĩa của nông dân thành công, cuộc cách mạng dân chủ thắng lợi chỉ códọn đường cho một cuộc đấu tranh thật sự và kiên quyết cho chủ nghĩa xã hội,trên cơ sở chế độ cộng hoà dân chủ Nông dân, với tư cách là giai cấp nhữngngười sở hữu ruộng đất, sẽ giữ trong cuộc đấu tranh này cũng một vai tròphản bội và do dự như giai cấp tư sản hiện nay trong cuộc đấu tranh cho chế

độ dân chủ Quên điều đó, tức là quên chủ nghĩa xã hội, tự lừa dối mình vàlừa dối những kẻ khác trên vấn đề lợi ích và nhiệm vụ chân chính của giai cấp

- Niềm tin của Lênin vào thắng lợi của cách mạng

105 “Chính tinh thần kiên quyết đó của quần chúng công nhân, củaquần chúng lao động đang đem lại cho tôi, cũng như cho mọi người cộng sản,lòng tin tưởng vào thắng lợi tất yếu trên phạm vi toàn thế giới của công nhân

và của sự nghiệp công nhân.”

(V.I Lênin: “Gửi công nhân mỏ than Tsê-Rem-Khô-Vơ”, Lênin toàn tập,

Tập 51, Nxb Tiến bộ Mát-xcơ-va.1978, Tr.360)

106 “Trong mọi cơ hội nó đều nhắc nhở cho giai cấp tư sản nhớ rằnglợi ích giai cấp của công nhân và lợi ích giai cấp của các nhà tư bản trực tiếpđối lập với nhau và công nhân có ý thức về điều đó Đảng công nhân sẽ duytrì và phát triển tổ chức riêng của họ để đối lập với tổ chức đảng của giai cấp

tư sản, và chỉ tiến hành thương lượng với tổ chức này như một lực lượngthương lượng với một lực lượng khác”

(Ph.Ăngghen: “Vấn đề quân sự ở Phổ và đảng công nhân Đức”, C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập,Tập 16, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.112)

-107 “ chúng tôi chứng minh thật chặt chẽ về mặt kinh tế rằng sự pháttriển của những quan hệ kinh tế, đồng thời cũng là sự phát triển của những

Trang 29

nhân tố của một cuộc cách mạng xã hội: một mặt là sự phát triển của một giaicấp, giai cấp vô sản mà hoàn cảnh sinh hoạt tất nhiên sẽ đẩy đến cách mạng

xã hội; mặt khác, là sự phát triển của những lực lượng sản xuất, là những lựclượng nhất định phả làm nổ tung cái khuôn khổ của xã hội tư bản chủ nghĩa,

vì cái khuôn khổ này đã trở thành quá chật hẹp đối với chúng, và là những lựclượng đồng thời cung cấp những thủ đoạn để vĩnh viễn thủ tiêu những sựphân biệt giai cấp, vì lợi ích của bản thân sự tiến bộ xã hội.”

(Ph.Ăngghen: “Về vấn đề nhà ở”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập

18, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.373)

108 “Trong khi phát triển, giai cấp vô sản đã nhanh chóng rũ bỏ đượcnhững tã lót của mình và đi đến chỗ thừa nhận rằng không có gì ít thực tế hơnnhững “giải pháp thực tế” đó, những giải pháp được xây dựng sẵn và có thể

áp dụng cho đủ mọi trường hợp, và thừa nhận rằng chủ nghĩa xã hội thực tế là

ở chỗ hiểu biết chính xác phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa dưới tất cảmọi mặt của nó.”

(Ph.Ăngghen: “Về vấn đề nhà ở”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập

18, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.393 - 394)

- Cơ sở xã hội

Tính tất yếu phải tổ chưc giai cấp công nhân đấu tranh:

109 “Trái lại, sự kháng nghị tích cực của người Anh không thểkhông có ảnh hưởng: họ hạn chế được lòng tham không đáy của giai cấp

tư sản trong một phạm vi nhất định, làm cho sự phản kháng của côngnhân chống quyền lực xã hội và chính trị vạn năng của giai cấp có củakhông bị lắng xuống; đồng thời sự phản kháng cũng chứng minh rõ chocông nhân rằng muốn đập tan thế lực của giai cấp tư sản thì ngoài côngliên và bãi công ra, công nhân còn cần phải có cái gì khác hơn thế nữa.Nhưng số công liên ấy và những cuộc bãi công do công liên tổ chức có ýnghĩa trước hết là ở chỗ những hình thức ấy là những ý đồ đầu tiên của

công nhân nhằm tiêu diệt cạnh tranh Tiền đề tồn tại của các hình thức

ấy là công nhân đã hiểu rằng sự thống trị của giai cấp tư sản chỉ xâydựng được trên sự cạnh tranh giữa công nhân với nhau, tức là xây dựng

Trang 30

trên sự chia rẽ của giai cấp vô sản, trên sự đối lập giữa những loại côngnhân này với những loại công nhân khác”

-110 “Ngoài ra, sự chiếm hữu còn được quy định bởi phương thứcthực hiện sự chiếm hữu Sự chiếm hữu chỉ có thể được thực hiện bằng sựliên hợp, - do tính chất của bản thân giai cấp vô sản,

sự liên hợp này chỉ có thể là một sự liên hợp phổ biến, - và bằng mộtcuộc cách mạng, cuộc cách mạng này một mặt lật đổ thế lực của phươngthức sản xuất và của sự giao tiếp trước đó và cả của cơ cấu xã hội cũ vàmặt khác, phát triển tính phổ biến của giai cấp vô sản và nghị lực mà giaicấp vô sản cần có để thực hiện sự chiếm hữu ấy, hơn nữa cuộc cách mạngnày sẽ làm cho giai cấp vô sản trút bỏ được mọi cái rơi rớt lại từ địa vị xãhội cũ của mình.”

(C.Mác và Ph.Ăng-ghen: “Hệ tư tưởng Đức”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập,

Tập 3, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.98)

111 “Giai cấp vô sản trải qua nhiều giai đoạn phát triển khác nhau.Cuộc đấu tranh của họ chống giai cấp tư sản bắt đầu ngay từ lúc họ mới rađời”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Tuyên ngôn của đảng cộng sản”,

C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.607)

112 “Chỉ có giai cấp vô sản do công nghiệp lớn hiện đại tạo ra, đượcgiải phóng khỏi mọi xiềng xích của quá khứ, kể cả những xiềng xích đã ràngbuộc giai cấp đó vào đất đai, và được tập chung trong những thành phố lớn,mới có thể tiến hành được cuộc biến đổi xã hội lớn lao, chấm dứt mọi ách bốclột và thống trị giai cấp.”

(Ph Ăngghen: “Về vấn đề nhà ở”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập

18, Nxb CTQG, H.1995, Tr.297)

- Cơ sở chính trị

113 “Giai cấp vô sản không thể chiến thắng bằng cách nào khác hơn là

thông qua chế độ dân chủ, là bằng cách thực hiện đầy đủ nền dân chủ”

Trang 31

(V.I Lênin: “Về bài báo: Giai cấp vô sản cách mạng và quyền dân tộc tự quyết”, Lênin toàn tập, Tập 54, Nxb Tiến bộ Mát-xcơ-va.1978, Tr.592)

- Cơ sở thực tiễn

114 “Trong tất cả các giai cấp hiện đang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ

có giai cấp vô sản là giai cấp thực sự cách mạng Tất cả các giai cấp khác đềusuy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vôsản lại là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Tuyên ngôn của đảng cộng sản”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 4, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.610)

115 “Nhưng mặt khác, bất cứ lúc nào, công nhân cũng thấy giaicấp tư sản coi họ là đồ vật, là tài sản của chúng, chỉ một điểm này cũng

đủ làm cho công nhân trở thành kẻ thù của giai cấp tư sản Tôi đã đưa

ra hàng trăm ví dụ, mà còn có thể đưa ra mấy trăm ví dụ nữa đểchứng minh rằng trong những quan hệ hiện nay, công nhân chỉ cócăm thù giai cấp tư sản và chống lại nó thì mới có thể cứu vãn đượcphẩm giá con người của mình”

-1.2.3 Điều kiện thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

116 “Muốn cho một cuộc cách mạng xã hội có thể thắng lợi thì ít nhấtphải có hai điều kiện: những lực lượng sản xuất phát triển cao và một giai cấp vôsản được chuẩn bị Nhưng vào năm 1871 thì thiếu cả hai điều kiện đó”

(V.I Lênin: “Kỷ niệm công xã”, Lênin toàn tập, Tập 20, Nxb Tiến bộ,

Mátxcơva, 1980, tr.258)

117 “Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong tràocách mạng”, “chỉ đảng nào được một lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới cókhả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiền phong”

(V.I Lênin: “Làm gì”, Lênin toàn tập, Tập 6, Nxb Tiến bộ,

Mátxcơva.1975, Tr.30 và 32)

118 “Công nhân công nghiệp chỉ có thể tự giải phóng mình vớiđiều kiện là biến tư bản của giai cấp tư sản, tức là nguyên liệu, máy móc,

Trang 32

công cụ cần thiết cho sản xuất, cũng như những tư liệu sinh hoạt, thànhtài sản công cộng, tức là thành tài sản của công nhân, do họ cùng nhau

sử dụng một cách tập thể

Công nhân nông nghiệp cũng thế, họ chỉ có thể thoát khỏi hoàncảnh khốn cùng kinh khủng của họ với điều kiện là, trước hết, phải giànhlại đối tượng lao động chủ yếu của họ, tức là bản thân ruộng đất, đangnằm dưới quyền chiếm hữu tư nhân của số nông dân giàu có và của bọnchúa phong kiến còn giàu có hơn nữa, và đem biến ruộng đất đó thành sởhữu công cộng và do các hợp tác xã của công nhân nông nghiệp cày cấymột cách tập thể”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Lời tựa viết cho lần xuất bản thứ hai cuốn

“Chiến tranh nông dân ở Đức”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 16,

119 “Chúng ta muốn xóa bỏ giai cấp Phương tiện để đạt tới mục đích

đó là gì? - Là sự thống trị chính trị của giai cấp vô sản”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: Về hoạt động chính trị của giai cấp công nhân, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 17, Nxb CTQG, Hà Nội.1995,

tr.551)

120 “Giai cấp công nhân không hề trông mong Công xã có nhữngphép lạ.Giai cấp công nhân không có những ảo tưởng hoàn toàn có sẳn đểthực hiện par décret du peuple Nó biết rằng muốn thực hiện được sự giảiphóng cho bản thân mình và đồng thời đạt được hình thức sinh hoạt cao hơn

mà xã hội hiện đại, do bản thân sự phát triển kinh tế của nó, đang không thểnào không hướng tới, thì nó sẽ phải trải qua nhiều cuộc đấu tranh lâu dài, vàtrải qua cả một loạt quá trình lịch sử làm hoàn toàn biến đổi cả hoàn cảnh vàcon người”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Nội chiến ở Pháp”, C.Mác - Ph.Ăngghen

121 “Không có tư duy lý luận trong công nhân thì chủ nghĩa xã hộikhoa học ấy sẽ không bao giờ thấm vào xương vào máu của họ đến mức nhưhiện nay chúng ta thấy.”

Trang 33

(C.Mác và Ph.Ăngghen: Bổ sung lời tựa viết năm 1870 cho cuốn

“Chiến tranh nông dân ở Đức”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 18,

122 “Đảng vô sản, một đảng thực sự cách mạng, chỉ có thể dần dầnlàm cho quần chúng công nhân thoát khỏi ảnh hưởng của phái dân chủ màbuổi đầu của cách mạng, công nhân chỉ là một bộ phận phụ thuộc mà thôi”

(C.Mác và Ph Ăngghen: “Cách mạng và phản cách mạng ở Đức”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 8, Nxb CTQG, Hà Nội.1993,

- Kết quả cách mạng vô sản 1848-1849 ở Pháp

125 “Sau khi buộc chính phủ lâm thời và toàn nước Pháp phải chấpnhận nền cộng hoà, giai cấp vô sản đã lập tức bước lên hàng đầu với tư cáchmột đảng độc lập, nhưng đồng thời nó cũng thách thức toàn thể nước Pháp

tư sản đấu tranh chống lại nó Giai cấp vô sản chỉ giành được miếng đất chocuộc đấu tranh để tự giải phóng mình bằng con đường cách mạng, chứ tuyệtnhiên không phải đã giành được chính sự giải phóng ấy.”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Hai năm của một cuộc cách mạng”, C.Mác

- Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 44, Nxb CTQG, Hà Nội.2000, Tr.71 - 72)

126 “Trong thời kì cách mạng tư sản Đức, Mác cho rằng nhiệm vụ cơbản của giai cấp vô sản là: tiến hành đến cùng cuộc cách mạng, giành lấy vaitrò lãnh đạo, vạch trần sự phản bội của giai cấp tư sản "thoả hiệp chủ nghĩa",

Trang 34

lôi kéo quần chúng nhân dân và nhất là nông dân thoát khỏi ảnh hưởng củagiai cấp tư sản đó”

(V.I Lênin: “Ph Mêlinh bàn về Đu - ma II”, Lênin toàn tập, Tập 15,

Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va.1979, Tr.313)

127 “Để triển khai đầy đủ hoạt động chính trị của mình, giai cấpcông nhân cần một vũ đài rộng lớn hơn nhiều so với các quốc gia riêng lẻcủa các nước Đức bị phân tán ngày nay Tình trạng phân thành nhiều quốcgia sẽ là một trở ngại cho phong trào của giai cấp vô sản, và trước mắt họtình trạng đó chưa bao giờ có quyền tồn tại, chưa bao giờ trở thành mộtđối tượng suy nghĩ thật sự”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Vấn đề quân sự ở Phổ và đảng công nhân Đức”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 16, Nxb CTQG, Hà Nội.1994,

Tr.96)

- Mối quan hệ giữa giai cấp lãnh đạo và quần chúng nhân dân

128 “Đội tiền phong chỉ làm tròn được sứ mệnh của nó khi nó biết gắn

bó với quần chúng mà nó lãnh đạo và thực sự dắt dẫn toàn thể quần chúngtiến lên”

(V.I Lênin: “Về tác dụng của chủ nghĩa duy vật chiến đấu”, Lênin toàn tập, Tập 45, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva.1978, Tr.28)

129 “Chỉ trông vào bàn tay của những người cộng sản để xây dựng xã hộicộng sản, đó là một tư tưởng hết sức ngây thơ Những người cộng sản chỉ là mộtgiọt nước trong đại dương, một giọt nước trong đại dương nhân dân Họ chỉ có thểlãnh đạo nhân dân đi theo con đường của mình với điều kiện là họ vạch ra đượccon đường đó cho đúng, không những chỉ đúng theo hướng đi của lịch sử thế giới

Trang 35

đấu tranh để tự giải phóng, - sẽ bị trừng phạt bằng cách bắt những cố gắngphân tán của họ phải chịu sự thất bại chung”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Tuyên ngôn của hội liên hiệp công nhân quốc tế”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 16, Nxb CTQG, Hà

Nội.1994, Tr.21)

131 “…đã chỉ cho giai cấp công nhân thấy rõ nghĩa vụ của mình làphải nắm được những bí mật của chính trị quốc tế, phải theo dõi hoạtđộng ngoại giao của các chính phủ nước mình và trong trường hợp cầnthiết, phải dùng mọi phương tiện sẵn có trong tay để chống lại; còn trongtrường hợp không thể ngăn chặn được hoạt động đó, thì đoàn kết lại đểđồng thời vạch trần nó và tìm cách làm cho những quy tắc giản đơn củađạo đức và công lý vốn đã phải là kim chỉ nam trong quan hệ qua lại giữacác tư nhân, cũng trở thành những quy tắc tối cao trong quan hệ giữa cácdân tộc

Cuộc đấu tranh cho một chính sách đối ngoại như vậy là một bộphận của cuộc đấu tranh chung để giải phóng giai cấp công nhân

Vô sản tất cả các nước, đoàn kết lại!”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Tuyên ngôn của hội liên hiệp công nhân quốc tế”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 16, Nxb CTQG, Hà

Nội.1994, Tr.22 - 23)

- Bài học kinh nghiệm cách mạng vô sản 1848-1849 ở Pháp

132 “Công nhân Pháp đã không thể tiến lên một bước nào, đã khôngthể mảy may đụng chạm đến những thiết chế tư sản hiện hữu chừng nào tiếntrình cách mạng chưa phát động được tất cả những giai cấp trung gian, nôngdân và tiểu tư sản - họ không thuộc vào giai cấp tư sản, cũng khôngthuộc vào giai cấp vô sản và tạo thành ở Pháp một khối quần chúng quantrọng trong dân tộc - đứng lên chống lại sự thống trị của tư bản và chưabuộc được những giai cấp này đi theo những người vô sản Khi đó và chỉ khi

đó thì những người vô sản, thay vì bảo vệ lợi ích của mình mà không đụngchạm đến lợi ích của giai cấp tư sản, sẽ có thể đưa lợi ích của giai cấp vô sảnlên thành lợi ích cách mạng của toàn dân tộc và thực hiện lợi ích ấy quaviệc đối lập trực tiếp với lợi ích của giai cấp tư sản”

Trang 36

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Hai năm của một cuộc cách mạng”, C.Mác

- Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 44, Nxb CTQG, Hà Nội.2000, Tr.76)

133 “Cuộc đấu tranh cho chủ nghĩa xã hội là cuộc đấu tranh của giai

số nông dân”

(V.I Lênin: “Dự thảo luận cương về vai trò và nhiệm vụ của công đoàn", Lênin toàn tập, Tập 44, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva.1978, Tr.423)

- Nguyên nhân thắng lợi của cách mạng:

135 “Đó là do tính nhất quán và tính kiên quyết của sự lãnh đạocủa giai cấp vô sản trong sự liên minh của công nhân và nông dân laođộng chống tất cả bọn bóc lột, đã được thực hiện một cách kỳ diệu trongviệc tổ chức Hồng quân”

(V.I Lênin: “Đại hội VIII các Xô-viết toàn Nga”, Lênin toàn tập, Tập

42, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva.1977, Tr.169)

- Về khả năng đoàn kết, tập hợp lực lượng của GCCN

136 “Vô sản tất cả các nước, đoàn kết lại!”

(C.Mác và Ph.Ăngghen:“Điều lệ của liên đoàn những người cộng sản”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 42, Nxb CTQG, Hà Nội.2000,

Tr.572)

137 “…tất cả mọi nỗ lực hướng tới mục tiêu ấy cho đến nay đều tỏ ra vôhiệu do tình trạng thiếu đoàn kết giữa công nhân các ngành lao động khác nhau

ở mỗi nước và do thiếu sự liên minh anh em giữa giai cấp công nhân các nước”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Dự thảo điều lệ chung và quy chế tổ chức của Hội liên công nhân quốc tế, đã được Tổng hội đồng phê chuẩn mùa hè

Trang 37

năm 1872”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 44, Nxb CTQG, Hà

Nội.2000, Tr.636)

138 “…sự nghiệp giải phóng lao động không phải là vấn đề của địa phương

và không phải là vấn đề của dân tộc, mà là vấn đề xã hội bao trùm mọi nước trong đótồn tại xã hội hiện đại; rằng việc giải quyết vấn đề này phụ thuộc vào sự hợp tác vềmặt thực tiễn và lý luận của những nước tiên tiến nhất”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Dự thảo điều lệ chung và quy chế tổ chức của Hội liên công nhân quốc tế, đã được Tổng hội đồng phê chuẩn mùa hè năm 1872”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 44, Nxb CTQG, Hà

Nội.1995, Tr.636)

139 “Sự say mê chủ nghĩa xã hội biểu hiện ở chỗ các anh có thể dẫntới sự xung đột quyết liệt, trong đó các anh sẽ giành được những thắng lợi đầutiên; truyền thống cách mạng của đất nước và thủ đô, tính chất quân đội củacác anh, một quân đội được cải tổ sau năm 1870 trên cơ sở có tính chất nhândân hơn nhiều, – tất cả điều đó làm cho tình hình có thể có sự chuyển biếnnhư vậy Nhưng để đảm bảo thắng lợi, để phá huỷ những nền tảng của xã hội

tư bản chủ nghĩa, các anh sẽ cần phải có sự ủng hộ tích cực của đảng xã hộichủ nghĩa mạnh hơn, đông đảo hơn, dày dạn hơn, giác ngộ hơn đảng mà cácanh có bây giờ ”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Gửi Pôn Laphácgơ", C.Mác

-Ph.Ăngghen toàn tập, Tập toàn tập, tập 39, Nxb CTQG, Hà Nội.1999,Tr.333 - 334)

140 “Chúng ta phải tách khỏi tất cả các tầng lớp tiểu tư sản, nhưngkhông phải để thu mình trong cái cảnh có vẻ đơn độc kiêu hãnh (như vậy cónghĩa là trên thực tế giúp bọn tư sản tự do chủ nghĩa, theo đuôi chúng) mà là

để thoát khỏi mọi sự dao động, mọi sự lừng chừng và biết cách dẫn dắt giai cấp nông dân dân chủ theo mình”

(V.I Lênin: “Lời tựa”, Lênin toàn tập, tập 15, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva.1979,

Tr.18)

141 “Cần phải lập tức tiến hành đấu tranh cách mạng chống tình

trạng đời sống đắt đỏ, tổ chức bãi công, biểu tình etc Lập tức "đi vào nhân

dân", tức là đi vào quần chúng, đi vào đa số những người bị áp bức,

Trang 38

đồngthời tuyên truyền cách mạng xã hội chủ nghĩa ”.

(V.I Lênin: “Gửi Ph.Ắc-măng”, Lênin toàn tập, Tập 49, Nxb Tiến bộ,

Mátxcơva.1978, Tr.517 - 518)

142 “Ngay bây giờ: phải đánh gục hẳn thế lực phản động, không mảy may tín nhiệm và ủng hộ chính phủ mới (không mảy may tín nhiệm Kê-ren- xki, Gvô-dơ-đép, Tsơ-khên-kê-li, Tsơ-khê-ít-dê và đồng bọn) và vũ trang để đợi thời cơ, chuẩn bị vũ trang cho một cơ sở rộng lớn hơn cho một giai đoạn cao hơn”.

143 “Dù thế này hay thế khác cũng phải chôn vùi cho bằng được cái tổchức Xim-méc-van thối tha ("của Grim"): dẫu sao thì nó cũng là của Grim) và

tổ chức ra Quốc tế III chân chính của riêng những người phái tả và chỉ nhằm chống lại bọn theo phái Cau-xky Một con cá nhỏ còn tốt hơn một con gián

145 “Mà thực chất của chủ nghĩa cơ hội trong sách lược chính là ở chỗ

đem hy sinh những nhiệm vụ căn bản của giai cấp vô sản cho những nhiệm vụnửa vời và mơ hồ của chủ nghĩa tự do.”

(V.I Lênin: “Về sách lược của chủ nghĩa cơ hội”, Lênin toàn tập, Tập

15, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva.1979, Tr.73)

146 “…giai cấp những người vô sản trước hết phải chiếm lấy chínhquyền nhà nước có tổ chức và dựa vào nó mà đàn áp sự phản kháng của giaicấp các nhà tư bản và tổ chức xã hội theo kiểu mới … Tất nhiên là cái nhànước đó cần phải cải biến đi rất nhiều trước khi nó thể hiện được những chứcnăng mới của nó”

Trang 39

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Gửi Phi-líp Van-pát-ten ở Niu oóc”,

C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 36, Nxb CTQG, Hà Nội.1999, Tr.21)

Phần II Những luận điểm cơ bản của C.Mác, Ph Ăngghen, V.I.Lênin

về các cuộc đấu tranh và cách mạng vô sản của giai cấp công nhân 2.1 Những cuộc đấu tranh độc lập đầu tiên của giai cấp vô sản đầu thế kỷ XIX

2.1.1 Cuộc khởi nghĩa của công dệt thành phố Liông (Pháp) 1831 – 1834

1 “Trong lịch sử chỉ có hai thời điểm tương tự như cuộc đấu tranhchắc chắn còn diễn ra hiện nay như ở Pa-ri: đó là cuộc chiến tranh của nô lệ ở

La Mã và cuộc khởi nghĩa ở Ly-ông năm 1834”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Ngày 23 tháng 6”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn

tập, Tập 5, Nxb CTQG, Hà Nội.1993, Tr.148)

2 “…những định kiến cũ của người thợ thủ công luôn luôn cản trở họ,một khi vấn đề đặt ra là phê phán một cách cụ thể xã hội lúc đó, nghĩa lànghiên cứu những hiện tượng kinh tế Tôi không tin rằng thời đó, trong toànthể Liên đoàn lại có lấy được một người đã từng đọc một cuốn kinh tế chínhtrị học”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Về lịch sử liên đoàn những người cộng sản”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 21, Nxb CTQG, Hà Nội.1995, Tr.320)

3 “Ở nước Mỹ, mọi phong trào có tính chất độc lập đều bị tê liệt trongkhi chế độ nô lệ còn làm què quặt một bộ phận của nước cộng hòa”

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Phần thứ ba- sự sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối”, C.Mác và Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 23, Nxb CTQG, Hà

Nội.1993, Tr.438)

Trang 40

4 “Ngay cả những người thuộc phái I-ca-ri cũng vậy, mặc dù họ đãtuyên bố trong những xuất bản phẩm của họ là bác bỏ những cuộc cách mạngbạo lực và những hội kín,… nhưng họ cũng tự tổ chức theo những nguyên tắcnhư vậy và sẽ vui sướng chộp lấy mọi cơ hội để thiết lập nền cộng hòa bằngcon đường bạo lực”.

(C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 1, Nxb CTQG, Hà Nội.1995,

Tr.729)

2.1.2 Phong trào Hiến chương ở Anh (1835-1848)

5 “…phong trào Hiến chương đã trở thành phong trào công nhân thuầntúy, không còn phần tử tư sản nào nữa”

-2.1.3 Cuộc khởi nghĩa công nhân dệt Xilêdi (Đức) 1844

- Nguyên nhân

6 “Nguyên nhân của những làn sóng đấu tranh ấy là những đau khổ

không thể tưởng tượng được của những thợ dệt nghèo do tiền lương thấp, doviệc sử dụng máy móc, do sự hà tiện và tham lam của các chủ xưởng gây ra”

C.Mác và Ph.Ăngghen: “Những chi tiết tiếp theo về làn sóng đấu tranh

ở Xi-lê-di”, C.Mác - Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 42, Nxb CTQG, Hà Nội.2000,

Tr.289)

2.2 Cuộc cách mạng vô sản 1848-1849 ở Châu Âu

* Phong trào cách mạng 1948 – 1949 ở Châu Âu

(C.Mác và Ph.Ăngghen: “Những bức thư từ nước Đức”, C.Mác Ph.Ăngghen toàn tập, Tập 44, Nxb CTQG, Hà Nội.2000, Tr.61)

Định dạng
Số trang	162
Dung lượng	234,53 KB