Quốc phòng là công cuộc giữ nước của mỗi quốc gia, dân tộc, bao gồm tổng thể các hoạt động đối nội, đối ngoại của một quốc gia. Sức mạnh của quốc phòng là sức mạnh toàn diện cả về kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao, văn hoá…, trong đó sức mạnh quân sự là đặc trưng. Mục đích của quốc phòng là giữ vững hoà bình, ổn định để xây dựng và phát triển đất nước, ngăn chặn và đẩy lùi các hoạt động gây chiến của các thế lực thù địch và đánh bại chiến tranh xâm lược của kẻ thù.
Trang 1QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ SỰ NGHIỆP QUỐC PHÒNG - AN NINH
VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNGĐỐI VỚI CÔNG TÁC QUỐC PHÒNG - AN NINH HIỆN NAY
Quốc phòng là công cuộc giữ nước của mỗi quốc gia, dân tộc, bao gồmtổng thể các hoạt động đối nội, đối ngoại của một quốc gia Sức mạnh củaquốc phòng là sức mạnh toàn diện cả về kinh tế, chính trị, quân sự, ngoạigiao, văn hoá…, trong đó sức mạnh quân sự là đặc trưng Mục đích của quốcphòng là giữ vững hoà bình, ổn định để xây dựng và phát triển đất nước, ngănchặn và đẩy lùi các hoạt động gây chiến của các thế lực thù địch và đánh bạichiến tranh xâm lược của kẻ thù
An ninh quốc gia là sự cần thiết để duy trì sự tồn tại của quốc gia thôngqua việc sử dụng sức mạnh kinh tế, ngoại giao, triển khai sức mạnh và quyềnlực chính trị An ninh quốc gia còn là sự ổn định và phát triển bền vững củachế độ xã hội: độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và các lợi íchquan trọng khác của một quốc gia An ninh quốc gia đề cập đến sự yên ổn củamột quốc gia, ở bên trong thì khụng có rối loạn, không bị chia cắt, ở bênngoài thì không bị các quốc gia khác quấy nhiễu, xâm phạm, không bị lệthuộc vào quốc gia khác và các tổ chức quốc tế
Cho nên, quốc phòng, an ninh luôn giữ vị trí, vai trí cực kỳ quan trọngđối với mọi quốc gia, dân tộc độc lập, có chủ quyền Quốc phòng, an ninhluôn có vị trí chiến lược quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổquốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Quốc phòng, an ninh ngày nay càng có vị tríquan trọng, không chỉ để sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm lược, xung đột
vũ trang, mà phải đánh bại chiến lược “diễn biến hòa bình”, “bạo loạn lật đổ”
Trang 2và các âm mưu thâm độc của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch chốngphá cách mạng nước ta
Bước ra khỏi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, chống đế quốc
Mỹ và bè lũ tay sai, cả nước thống nhất đi lên chủ nghĩa xã hội với nhiềuthương tật của chiến tranh, tổ quốc ta phải đối phó với nhiều khó khăn thửthách từ bên trong và bên ngoài Trong bối cảnh đó, do nắm vững hai nhiệm
vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đứng trước những khó khăn tháchthức, những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, khu vực và trong nước,Đảng ta đã không ngừng hoàn chỉnh chủ trương, chính sách quốc phòng, anninh và tổ chức thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ trong thời kỳ cáchmạng mới, thời kỳ đổi mới toàn diện đất nước
1 QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ SỰ NGHIỆP QUỐC PHÒNG - ANNINH
1.1 Quan điểm của Đảng về sự nghiệp quốc phòng – an ninh
Từ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI (1986), với tư duy đổi mớitoàn diện của Đảng trên tất cả các lĩnh vực kinh tế- xã hội, quốc phòng, anninh Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị (1987) đã cụ thể hoá một bước quantrọng về chủ trương củng cố quốc phòng, an ninh đáp ứng với yêu cầu cáchmạng trong giai đoạn mới Sau khi phân tích, âm mưu thủ đoạn của các thếlực thù địch đối với cách mạng Việt Nam, Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị xácđịnh nhiệm vụ quốc phòng, an ninh là: Thực hiện ngăn chặn và đẩy lùi nguy
cơ chiến tranh, tranh thủ điều kiện hoà bình, tạo môi trường thuận lợi để xâydựng đất nước; đồng thời đánh bại chiến lược “Diễn biến hòa bình”, “bạoloạn lật đổ” của các thế lực thù địch và các thế lực phản động, đối phó thắnglợi với các cuộc xung đột vũ trang
Trang 3Để thực hiện tốt nhiệm vụ đó, Nghị quyết 02 của Đảng đã đề cập đếnquan điểm chỉ đạo quốc phòng, an ninh, đó là: Phát huy sức mạnh tổng hợpcủa toàn dân, của cả hệ thống chính trị, của các lực lượng phối hợp cùng thựchiện nhiệm vụ quốc phòng với an ninh, quốc phòng, an ninh với kinh tế; xâydựng lực lượng vũ trang (Quân đội nhân dân và Công an nhân dân là nòngcốt) đủ sức mạnh để đánh bại âm mưu thủ đoạn của kẻ thù; xây dựng thế trậnchiến tranh nhân dân vững mạnh toàn diện cả về kinh tế, xã hội và quốcphòng, an ninh, chú trọng các khu vực phòng thủ chủ yếu… Trước mắt thựchiện tốt nhiệm vụ điều chỉnh quân số trong quân đội và thế bố trí chiến lượcphòng thủ đáp ứng yêu cầu thời bình Với những chủ trương đúng đắn đó đãtạo điều kiện thuận lợi cho các ngành, các cấp, các địa phương triển khai thựchiên có hiệu quả nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, giữ vững sự ổn định chính trị
để tập trung phát triển kinh tế của đất nước
Sau gần 4 năm thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh theo đường lốiđổi mới, Đảng ta đã tích luỹ được những kinh nghiệm bước đầu trong lãnhđạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc, làm cơ sở để hoàn chỉnh mộtbước về chủ trương củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia
Đến Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VII (1991), Đảng ta đã đề ranhiệm vụ: Củng cố quốc phòng, an ninh và thế trận chiến tranh nhân dânnhằm bảo vệ vững chắc chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ của tổ quốc, ngăn chặn
và làm thất bại mọi âm mưu phá hoại và xâm lược của kẻ thù là hai nhiệm vụquan trọng của toàn dân, toàn quân ta, của cả hệ thống chính trị; đẩy mạnhxây dựng các khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố trong thế trận quốc phòngtoàn dân; xây dựng các công trình quốc phòng trọng điểm cần thiết, kết hợpchặt chẽ kinh tế với quốc phòng, quốc phòng với kinh tế trong quy hoạch và
kế hoạch phát triển kinh tế của cả nước và từng địa phương; xây dựng lựclượng vũ trang nhân dân với chất lượng ngày càng cao, bao gồm xây dựng lực
Trang 4lượng quân đội nhân dân, lực lượng dự bị động viên lực lượng dân quân tự vệlấy chất lượng làm chính, sử dụng có hiệu quả tiềm năng của Quân đội đểtham gia xây dựng kinh tế; chăm lo công tác Đảng công tác chính trị, nângcao chất lượng đội ngũ cán bộ trong quân đội, tăng cường sự lãnh đạo củaĐảng đối với Quân đội và sự nghiệp quốc phòng Cùng với những chủ trươnglớn về quốc phòng, an ninh, trong cương lĩnh đại hội VII, Đảng ta đã nhấnmạnh hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc,trong khi đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng đất nước, luôn nêu cao cảnhgiác, củng cố quốc phòng, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo
vệ tổ quốc và thành quả cách mạng
Trước tình hình thế giới có những diễn biến phức tạp, các nước xã hộichủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, các thế lực thù địch nhân cơ hội mởrộng chiến lược “diễn biến hoà bình”, đẩy mạnh tiến công vào các nước xãhội chủ nghĩa còn lại mà trọng điểm là Việt Nam Chúng thực hiện chống phá
ta trên tất cả các mặt: chính trị, văn hoá, lối sống… bao vây cô lập và pháhoại về kinh tế, nhằm làm chệch hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta Trướctình hình đó Đảng ta triệu tập hội nghị Trung ương lần thứ 3 (khoá VII) đề racác nhiệm vụ cấp bách hàng đầu, từng bước củng cố nền quốc phòng toàndân, an ninh nhân dân và thế trận chiến tranh nhân dân; tập trung sức nângcao chất lượng tổng hợp và sức mạnh tổng hợp của các lực lượng vũ trang;bảo đảm đời sống vật chất tinh thần của bộ đội; bảo đảm trang bị, kỹ thuậtnâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quân đội và các đơn vị làm kinh tế củaquân đội; giữ vững an ninh quốc gia là nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên củatoàn dân và Nhà nước, trong đó lực lượng vũ trang là nòng cốt; xây dựngphong trào quần chúng bảo vệ an ninh quốc gia làm lành mạnh môi trường xãhội; kết hợp xây dựng thế trận quốc phòng với thế trận an ninh nhân dân
Trang 5Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Đảng ta đã có sự phát
triển trong nhận thức về công tác quốc phòng, an ninh, Đảng ta xác định:
“Trong khi đặt nhiệm vụ trọng tâm vào xây dựng chủ nghĩa xã hội, chúng takhông một phút lơi lỏng nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, luôn coi trọng quốc phòng
- an ninh, coi đó là hai nhiệm vụ chiến lược gắn bó chặt chẽ”1 Nhiệm vụ quốcphòng - an ninh trong những năm tới là “Phát huy sức mạnh tổng hợp củatoàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị, từng bước tăng cường tiềm lực quốcphòng - an ninh của đất nước, xây dựng vững chắc nền quốc phòng toàn dân,thế trận quốc phòng toàn dân gắn an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân,nâng cao chất lượng các lực lượng vũ trang , bảo vệ vững chắc độc lập, chủquyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, bảo vệ nhân dân, bảo vệ Đảng, bảo
vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, ngăn chặn và làm thất bại mọi âm mưu và hànhđộng gây mất ổn định chính trị - xã hội, xâm phạm độc lập chủ quyền toànvẹn lãnh thổ, gây tổn hại cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước; ngănchặn có hiệu quả và nghiêm trị mọi hoạt động tội phạm, bảo đảm tốt trật tự antoàn xã hội ”2
Để thực hiện tốt nhiệm vụ trên, tư tưởng chỉ đạo của Đại hội VIII là:Kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam là xâydựng và bảo vệ tổ quốc; kết hợp quốc phòng với nhiệm vụ an ninh, hai mặt đó
có mối quan hệ biện chứng với nhau trong nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc; phối hợpchặt chẽ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh với hoạt động đối ngoại Hoàn thiện
hệ thống pháp luật về bảo vệ Tổ quốc; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng,quản lý của Nhà nước về quốc phòng an ninh
Kế thừa các quan điểm xây dựng củng cố quốc phòng, an ninh của cácĐại hội trước và từ yêu cầu của thực tiễn đặt ra, Đại hội Đại biểu toàn quốc
1 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb CTQG, H.1996, tr39.
2 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb CTQG, H.1996,
tr118-119
Trang 6lần thứ IX đã phân tích và chỉ ra rằng, để bảo vệ vững chắc tổ quốc Việt Nam
xã hội chủ nghĩa, nếu chỉ củng cố quốc phòng, an ninh thì chưa đủ, mà cònphải tăng cường quốc phòng, an ninh, một đòi hỏi khách quan trong tình hìnhmới Những quan điểm cơ bản của Đảng về quốc phòng, an ninh trong thời kỳmới được thể hiện trên những nội dung sau: về nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc xãhội chủ nghĩa, Đảng ta khẳng định: “Bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa là bảo
vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ anninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và nền văn hoá; bảo vệ Đảng, bảo vệ nhànước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ sự nghiệp đổi mới và lợiích quốc gia dân tộc”3 Như vậy, tư duy bảo vệ tổ quốc của Đảng đã có bướcphát triển mới, bảo vệ độc lập ngày nay không chỉ có vấn đề sẵn sàng chốngquân xâm lược mà quan trọng là bảo vệ độc lập, cả về chính trị, kinh tế, vănhoá, chống lại mọi hình thức áp đặt thao túng, mua chuộc của các thế lực thùđịch Việc đó không chỉ tiến hành bằng các giải pháp bạo lực, mặc dù sứcmạnh bạo lực bao giờ cũng là sức mạnh nòng cốt để bảo vệ Tổ quốc; bảo vệchủ quyền quốc gia ngày nay cũng bao hàm nội dung rộng lớn hơn, toàn diệnhơn Đó không chỉ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ quốc gia trên đất liền mà còntrên biển, trên không; bảo vệ chủ quyền quốc gia, bảo vệ Tổ quốc gắn chặtvới bảo vệ chế độ, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theođịnh hướng xã hội chủ nghĩa, củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng lựclượng vũ trang; bảo vệ an ninh quốc gia là bảo vệ hoàn chỉnh cả về chính trị ,kinh tế, văn hoá, xã hội, lấy bảo vệ vững chắc an ninh chính trị, bảo vệ vữngchắc an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội làm trọng yếu, đồng thời khôngxem nhẹ bảo vệ an ninh kinh tế và văn hoá Đặc biệt chú ý phải bảo vệ “lợiích quốc gia, dân tộc” Đối với nước ta, Tổ quốc gắn với Đảng cộng sản vàchế độ xã hội chủ nghĩa Tổ quốc là Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, Tổ quốc của
3 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb CTQG, H.2001, tr117
Trang 7dân, chỉ có Đảng cộng sản và Nhà nước xã hội chủ nghĩa mới đem lại tự do,
ấm no và hạnh phúc cho mọi người dân Do đó, bảo vệ Tổ quốc là phải bảo vệĐảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa không tách rời hoặcxem nhẹ Nếu không mất vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản là mất chế độ xãhội chủ nghĩa và ngược lại, mất chế độ là mất vai trò lãnh đạo của Đảng, mấtNhà nước xã hội chủ nghĩa, nhân dân không được tự do, âm no, hạnh phúc
Nếu trong Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng,quốc phòng và an ninh được trình bày ở một mục riêng, với tiêu đề: “Tăngcường quốc phòng và an ninh” thì đến Đại hội X được phát triển là: “Tăngcường quốc phòng và an ninh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hộichủ nghĩa”
Để bảo đảm sự lãnh đạo chặt chẽ và thống nhất của Đảng, mà trực tiếp
là cấp uỷ địa phương đối với công tác quốc phhòng, an ninh ở địa phương, BộChính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã ra nghị quyết số 28NQ/
TƯ ngày 22/9/2008 “Về tiếp tục xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộcTrung ương thành khu vực phòng thủ vững chắc trong tình hình mới”, trong
đó xác định rõ nguyên tắc và cơ chế “xây dựng và hoạt động của khu vựcphòng thủ đặt dưới sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của tỉnh uỷ, thành uỷ, sựquản lý điều hành của chính quyền; cơ quan quân sự phối hợp với cơ quancông an và các ban, ngành, đoàn thể ở địa phương làm tham mưu và tổ chứcthực hiện”4 Đồng thời, cụ thể hóa hơn nữa chức năng, nhiệm vụ của người
chỉ huy các cơ quan quân sự và công an trong những tình huống về quốcphòng, an ninh ở khu vực phòng thủ: “hoạt động của khu vực phòng thủ trongđấu tranh phòng, chống tội phạm, biểu tình, gây rối; phòng, chống khủng bố,bắt cóc con tin, bạo loạn chính trị, bạo loạn vũ trang, bảo đảm an ninh chínhtrị và trật tự an toàn xã hội do người đứng đầu cơ quan công an ở địa phương
Trang 8chủ trì, tham mưu và chỉ huy lực lượng công an phối hợp với lực lượng quân
sự và các lực lượng khác xử lý theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn do luậtpháp quy định”; “hoạt động của khu vực phòng thủ trong tình huống khẩn cấp
về quốc phòng, an ninh và chiến tranh đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếpcủa cấp uỷ đảng, sự chỉ đạo thống nhất của Uỷ ban Nhân dân, do chỉ huytrưởng cơ quan quân sự địa phương chủ trì tham mưu và chỉ huy thống nhấtcác lực lượng vũ trang của khu vực phòng thủ, phối hợp với các lực lượngkhác sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu”5 Đảng ủy, bộ tư lệnh quân khu phốihợp lãnh đạo, chỉ đạo hướng dẫn xây dựng và hoạt động của khu vực phòngthủ; khi có chiến sự, lãnh đạo và chỉ huy thống nhất các lực lượng vũ trangchiến đấu bảo vệ địa phương (trường hợp đặc thù sẽ có qui định riêng)
Nghiên cứu các Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI củaĐảng cho thấy, tư duy mới về xây dựng và củng cố nền quốc phòng toàn dân,
an ninh nhân dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, Quân đội nhân dân
và Công an nhân dân, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giaiđoạn hiện nay được Đảng ta tiếp tục phát triển Đó là tư duy mới về bảo vệ Tổquốc được thể hiện trước hết ở quan niệm về mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ Tổquốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Bên cạnh việc tiếp tục khẳng định mục tiêu,nhiệm vụ bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ,bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa, thể hiện sự gắnkết chặt chẽ giữa hai mặt tự nhiên - lịch sử và chính trị - xã hội trong bảo vệ
Tổ quốc, chúng ta đặc biệt quan tâm đến việc giữ vững hòa bình, ổn địnhchính trị, bảo đảm an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội; chủ động ngănchặn, làm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thùđịch đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta Báo cáo chính trị cònnhấn mạnh đến việc giữ vững chủ quyền biển đảo, biên giới, vùng trời sẵn
5 Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 22/9/2008 của BCT, H.2011, tr4.
Trang 9sàng ứng phó với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống mang tính toàncầu
Cùng với việc tiếp tục khẳng định vấn đề tăng cường sức mạnh quốcphòng, an ninh cả về tiềm lực và thế trận; xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh,thành phố vững mạnh, tiếp tục phát triển quan điểm của Đại hội X của Đảng,Đại hội XI khẳng định phải xây dựng thế trận lòng dân vững chắc trong thựchiện chiến lược bảo vệ Tổ quốc Điều đó chứng tỏ, hơn lúc nào hết, trongcông cuộc bảo vệ Tổ quốc của chúng ta hiện nay, vấn đề lòng dân có vai tròcực kỳ quan trọng Xây dựng thế trận lòng dân là yêu cầu bức thiết, là nộidung cơ bản của việc xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninhnhân dân bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới.Đây là sự kế thừa, vận dụng và phát triển sáng tạo quan điểm của chủ nghĩaMác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của quần chúng nhân dântrong lịch sử, là việc nâng lên một tầm cao mới truyền thống, kinh nghiệmdựng nước và giữ nước của dân tộc ta, được Đảng ta thể hiện trong tư duymới về sức mạnh và lực lượng bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới
Kiên trì quan điểm xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với xâydựng nền an ninh nhân dân trong mối quan hệ với sự ổn định và phát triểnkinh tế - xã hội Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủnghĩa xã hội (Bổ sung, phát triển năm 2011) tiếp tục khẳng định quan điểmhết sức cơ bản là: “Sự ổn định và phát triển bền vững mọi mặt đời sống kinh
tế xã hội là nền tảng vững chắc của quốc phòng an ninh Phát triển kinh tế
-xã hội đi đôi với tăng cường sức mạnh quốc phòng - an ninh Kết hợp chặtchẽ kinh tế với quốc phòng - an ninh, quốc phòng - an ninh với kinh tế trongtừng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển kinh tế - xã hội vàtrên từng địa bàn”6
6 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb CTQG, H.2011, tr82
Trang 101.2 Thực trạng quá trình thực hiện quan điểm của Đảng về sự nghiệp quốc phòng - an ninh
Trong tình hình hiện nay, nhất là từ khi Liên Xô và Đông Âu sụp đổ,phong trào cách mạng thế giới tạm thời lâm vào thoái trào Mặc dù so sánhlực lượng đang tạm thời nghiêng về phía chủ nghĩa đế quốc mà đứng đầu là
đế quốc Mỹ, nhưng tính chất cơ bản của thời đại vẫn là quá độ từ chủ nghĩa tưbản lên chủ nghĩa xã hội Các mâu thuẫn cơ bản của thời đại vẫn tồn tại vàphát triển, có mặt còn sâu sắc hơn, nội dung và hình thức còn biểu hiện cónhiều nét mới Cuộc đấu tranh dân tộc và giai cấp trên thế giới cũng như ởmỗi nước tiếp tục diễn ra quyết liệt, phức tạp, nhưng đặc trưng cơ bản vẫn làcuộc đấu tranh giai cấp và vấn đề “ai thắng ai”giữa chủ nghĩa tư bản và chủnghĩa xã hội Những khả năng về hoà bình và chiến tranh đan xen rất phứctạp, nhưng hoà bình, ổn định và hợp tác để phát triển vẫn là xu thế cơ bảnkhông thể đảo ngược được Bên cạnh đó, các cuộc xung đột vũ trang, nộichiến, chiến tranh cục bộ do những mâu thuẫn về dân tộc, sắc tộc, tôn giáo ởmỗi nước và do tranh chấp về lãnh thổ, lợi ích kinh tế, tài nguyên giữa cácnước Đặc biệt là do chính sách can thiệp mới của chủ nghĩa đế quốc, đứngđầu là đế quốc Mỹ và các nước lớn vẫn xảy ra Do đó, chiến tranh lớn, chiếntranh thế giới, chiến tranh huỷ diệt có khả năng bị đẩy lùi Chạy đua vũ trang,khủng bố, nội chiến và chiến tranh cục bộ dưới những hình thức và quy môkhác nhau vẫn xảy ra Nhân cơ hội trước bối cảnh quốc tế đó, chủ nghĩa đếquốc điên cuồng chống phá cách mạng thế giới Đế quốc Mỹ với âm mưuthiết lập “trật tự thế giới mới”, thế giới một cực do Mỹ đứng đầu Bất chấpLiên Hiệp Quốc, pháp luật quốc tế và phản ứng của dư luận thế giới, Mỹngang nhiên can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ của các nước và kíchđộng chủ nghĩa ly khai, gây mất ổn định trên thế giới
Trang 11Sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ tácđộng mạnh mẽ đến quốc phòng, an ninh làm nảy sinh cả thời cơ và thách thứcmới đối với những nước kém và đang phát triển, trong đó có Việt Nam.
Đối với Việt Nam, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch, đứng đầu
là đế quốc Mỹ tiếp tục điều chỉnh chiến lược và phương thức chống phá cáchmạng nước ta trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn hoá,quốc phòng, an ninh Âm mưu của chúng nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường,khống chế về kinh tế, thúc đẩy quá trình “tư nhân hoá”, “tư bản hoá” nền kinh
tế nước ta, kết hợp với tăng cường chống phá ta về chính trị, văn hóa, đạođức, lối sống Đồng thời chúng tạo dựng lực lượng chống phá và sử dụng lựclượng phản động người Việt Nam ở trong nước và sống lưu vong ở nướcngoài xâm nhập về hòng gây bạo loạn lật đổ chính quyền Mặt khác, chúngcòn chuẩn bị lực lượng quân sự; khôi phục và tăng cường khối liên minh quân
sự với một số thế lực thù địch chống cộng ở Đông Nam Á, với mưu đồ củachúng là xoá bỏ sự lãnh đạo của Đảng, lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở ViệtNam
Bên cạnh đó, thực trạng quốc phòng, an ninh nước ta trong những nămđổi mới tuy đã đạt được những thành tựu quan trọng, nhưng vẫn còn bộc lộnhiều khâu yếu và có mặt chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tìnhhình mới Đảng ta đã xác định rõ nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và bảo vệ chế độtrong thời kỳ mới, chuyển trọng tâm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh từ đềphòng chiến tranh xâm lược lớn sang đề phòng xung đột vũ trang có quy môkhác nhau, phòng chống “diễn biến hoà bình” và “bạo loạn lật đổ”, coi đó lànhiệm vụ cấp bách hàng đầu, đồng thời sẵn sàng đối phó thắng lợi các tìnhhuống phức tạp khác nhau Đánh giá ưu khuyết điểm về quốc phòng, an ninh,tại Đại hội XI của Đảng đã chỉ rõ: “Một số quan điểm, tư tưởng chỉ đạo củaĐại hội X về nhiệm vụ quốc phòng, an ninh chưa được triển khai kịp thời
Trang 12Nhận thức về quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân của một số cán bộ,đảng viên trong các ngành, các cấp chưa đầy đủ, sâu sắc, thiếu cảnh giáctrước âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực thự địch và “tự diễn biến”,
“tự chuyển hóa” trong nội bộ Công tác bảo vệ an ninh trong một số lĩnh vựccòn có những thiếu sót; xử lý tình hình phức tạp nảy sinh ở cơ sở có lúc, cónơi còn bị động, tội phạm hình sự, tệ nạn xã hội, an ninh chính trị, trật tự, antoàn xã hội ở một số địa bàn còn diễn biến phức tạp”7
Về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, đã coi trọng xây dựng khu vựcphòng thủ tỉnh, thành phố và xây dựng lực lượng động viên vững mạnh Cáccuộc diễn tập khu vực phòng thủ ở các cấp được tiến hành thường xuyên Tuynhiên, yêu cầu khách quan phải tăng cường quốc phòng an ninh để ngang tầmvới tình hình mới đặt ra, đó là: Quốc phòng, an ninh phải lấy việc bảo đảmhoà bình ổn định chính trị và phát triển kinh tế đúng định hướng xã hội chủnghĩa cho hoạt động quốc phòng, an ninh; gắn chặt bảo vệ độc lập chủ quyềnthống nhất toàn vẹn lãnh thổ với bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xãhội và nền văn hoá; bảo vệ Đảng, nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủnghĩa; bảo vệ sự nghiệp đổi mới và lợi ích quốc gia, dân tộc, kết hợp chặt chẽnhiệm vụ quốc phòng, an ninh với kinh tế, phối hợp hoạt động quốc phòng,anh ninh với hoạt động đối ngoại trong nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc xã hội chủnghĩa
2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦAĐẢNG ĐỐI VỚI SỰ NGHIỆP QUỐC PHÒNG - AN NINH HIỆN NAYTrước những vấn đề trên, để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với sựnghiệp quốc phòng, an ninh và xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận anninh nhân dân trong thời kỳ mới đạt hiệu quả cao, cần phải thực hiện tốt một
số biện pháp cơ bản sau:
7 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb CTQG, H.2011, tr170