Tôn giáo là hiện tượng xã hội phức tạp còn nhiều quan niệm khác nhau. Theo quan niệm chung nhất, tôn giáo là hiện tượng xã hội mang tính lịch sử, bao gồm ý thức về lực lượng siêu nhiên, tổ chức, hoạt động tôn thờ lực lượng siêu nhiên mà sự tồn tại và phát triển của nó là do sự phản ánh hư ảo hiện thực khách quan vào trong đầu óc của con người. Ở nước ta, về mặt quản lý nhà nước, một tổ chức tôn giáo được công nhận khi có đủ các điều kiện sau: Là tổ chức của những người có cùng tín ngưỡng, có giáo lý, giáo luật, lễ nghi không trái với thuần phong, mỹ tục, lợi ích dân tộc; có hiến chương, điều lệ thể hiện tôn chỉ, mục đích, đường hướng hành đạo gắn bó với dân tộc và không trái với quy định của pháp luật; có đăng ký hoạt động tôn giáo và hoạt động tôn giáo ổn định; có trụ sở, tổ chức và người đại diện hợp pháp; có tên gọi không trùng tên tổ chức tôn giáo đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận .
Trang 1Câu 1 Làm rõ tình hình, đặc điểm tín ngưỡng tôn giáo ở Việt Nam Ý nghĩa của vấn đề?
1 Một số vấn đề chung về tôn giáo
a) Khái niệm tôn giáo, nguồn gốc, tính chất của tôn giáo
- Khái niệm tôn giáo
Tôn giáo là hiện tượng xã hội phức tạp còn nhiều quan niệm khác nhau
Theo quan niệm chung nhất, tôn giáo là hiện tượng xã hội mang tính lịch sử, bao
gồm ý thức về lực lượng siêu nhiên, tổ chức, hoạt động tôn thờ lực lượng siêu nhiên mà
sự tồn tại và phát triển của nó là do sự phản ánh hư ảo hiện thực khách quan vào trongđầu óc của con người
Ở nước ta, về mặt quản lý nhà nước, một tổ chức tôn giáo được công nhận khi có
đủ các điều kiện sau: Là tổ chức của những người có cùng tín ngưỡng, có giáo lý, giáo
luật, lễ nghi không trái với thuần phong, mỹ tục, lợi ích dân tộc; có hiến chương, điều
lệ thể hiện tôn chỉ, mục đích, đường hướng hành đạo gắn bó với dân tộc và không tráivới quy định của pháp luật; có đăng ký hoạt động tôn giáo và hoạt động tôn giáo ổnđịnh; có trụ sở, tổ chức và người đại diện hợp pháp; có tên gọi không trùng tên tổ chứctôn giáo đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận1
- Nguồn gốc tôn giáo
Nguồn gốc kinh tế - xã hội: Do trình độ sản xuất thấp kém, con người bất lực
trước sức mạnh tự nhiên, sức mạnh xã hội làm cho họ tìm đến với thần thánh và hyvọng được che chở, cứu vớt V.I.Lênin khẳng định: “Sự bất lực của giai cấp bị bóc lộttrong cuộc đấu tranh chống bóc lột đẻ ra lòng tin vào một cuộc sống tốt đẹp hơn ở thếgiới bên kia, cũng giống hệt như sự bất lực của người dã man trong cuộc đấu tranhchống thiên nhiên đẻ ra niềm tin vào thần thánh, ma quỷ, vào những phép màu”2
Nguồn gốc nhận thức: Do trình độ nhận thức thấp kém, con người không lý giải
được các hiện tượng bí ẩn của thế giới khách quan, họ đã tưởng tượng, và gán cho nósức mạnh siêu tự nhiên, tạo ra các biểu tượng tôn giáo Ph.Ăngghen đã viết: “Sự nhâncách hoá các lực lượng tự nhiên làm nảy sinh ra những vị thần đầu tiên”3
Nguồn gốc tâm lý: Những trạng thái tâm lý tiêu cực như sự sợ hãi, cô đơn, bất
hạnh, đau khổ, nhất là sợ hãi trước cái chết và ngay cả trạng thái tâm lý tình cảm tíchcực như: lòng biết ơn, sự kính trọng, sự hài lòng và sự ngưỡng mộ trước vẻ đẹp hùng vĩcủa thiên nhiên, xã hội cũng làm nảy sinh nhu cầu tôn giáo V.I.Lênin cho rằng: “sự sợhãi của quần chúng trước những thế lực mù quáng của thiên nhiên, của sự áp bức, bóclột, bất công của giai cấp thống trị đang hàng ngày, hàng giờ đe doạ, đem lại cho họ sựphá sản “đột ngột”, “bất ngờ”, “ngẫu nhiên”, làm cho họ phải diệt vong, biến họ thànhmột người ăn xin, một kẻ bần cùng và dồn họ vào cảnh chết đói, đó chính là nguồn gốcsâu xa của tôn giáo hiện đại”4 Ngoài ra truyền thống, phong tục, tập quán, thói quencũng là những nguyên nhân dẫn đến sự hình thành và phát triển của tôn giáo
- Tính chất của tôn giáo
1 Xem Pháp lệnh Tín ngưỡng , Tôn giáo, số 21/2004/ PL-UBTVQH 11.
2 V.I.Lênin, Toàn tập, tập 12, Nxb Tiến bộ, Matxcơva, 1979, tr.169.
3 V.I.Lênin, Toàn tập, tập 12, Nxb Tiến bộ, Matxcơva, 1979, tr.169.
4 V.I.Lênin, Toàn tập, tập 17, Nxb Tiến bộ, Matxcơva, 1979, tr 515
Trang 2Tính lịch sử: Tôn giáo là sản phẩm của hoàn cảnh lịch sử, ra đời, tồn tại, biến đổi
và mất đi gắn với sự vận động, biến đổi của xã hội loài người Trong những điều kiệnlịch sử khác nhau, dân tộc khác nhau thì quan niệm về thần, thánh, về thân phận conngười và con đường giải thoát sẽ khác nhau Tính lịch sử của tôn giáo phản ánh sự biếnđổi thích nghi của tôn giáo với điều kiện mới của lịch sử nhân loại, dân tộc
Tính quần chúng: Tôn giáo phản ánh khát vọng của quần chúng về một xã hội tự
do, bình đẳng và bác ái, là nhu cầu tinh thần, niềm tin của một bộ phận đông đảo quầnchúng nên được đông đảo quần chúng tin theo Hiện nay, ở nước ta và trên thế giới cónhiều tín đồ, chức sắc tin theo các tôn giáo lớn là biểu hiện cụ thể tính quần chúng củatôn giáo
Tính chính trị: Trong xã hội có đối kháng giai cấp, giai cấp thống trị sử dụng tôn
giáo làm công cụ nô dịch mê hoặc, ru ngủ người lao động chấp nhận sự áp bức, bóc lộtcủa giai cấp thống trị, tôn giáo có tính chính trị Ngày nay, tôn giáo đã và đang bị cácthế lực chính trị phản động lợi dụng chống phá cách mạng, cần cảnh giác đấu tranhchống sự lợi dụng tôn giáo đó
Tính đối lập với khoa học: Tôn giáo phản ánh hư ảo, sai lạc, duy tâm, thần bí thế
giới hiện thực vào trong đầu óc con người nên nó đối lập với khoa học Trong lịch sửtôn giáo đã từng sử dụng quyền lực tôn giáo để phủ nhận thành tựu, đàn áp các nhàkhoa học Tính chất đối lập với khoa học trở thành nội dung bản chất của tôn giáo, kìmhãm sự phát triển xã hội
b) Bản chất, chức năng, vai trò xã hội của tôn giáo
- Bản chất của tôn giáo
Tôn giáo là một hiện tượng xã hội, một hình thái ý thức xã hội phản ánh xuyêntạc hiện thực khách quan biến lực lượng tự nhiên, xã hội thành lực lượng siêu nhiên; là
“thế giới quan lộn ngược”, trong giải quyết mối quan hệ giữa con người với tự nhiên,
xã hội Tôn giáo phản ánh sự bất lực, bế tắc của con người trước tự nhiên và xã hội.Con người sáng tạo ra tôn giáo rồi trở thành nô lệ của tôn giáo Xét đến cùng tôn giáo
áp bức con người về tinh thần làm tha hóa con người ở những mức độ khác nhau Tuynhiên trong tôn giáo cũng hàm chứa những giá trị văn hóa đạo đức nhất định Tôn giáoluôn mang dấu ấn lịch sử của thời đại, của dân tộc mà nó ra đời, tồn tại và nó cũng biếnđổi, thích ứng với sự biến đổi của xã hội Thông thường, khi mới ra đời các tôn giáođều phản ánh nguyện vọng của quần chúng, nhưng trong quá trình tồn tại, vận động vàphát triển thường bị các thế lực, giai cấp thống trị lợi dụng biến thành công cụ phục vụcho lợi ích của chúng, chống lại lợi ích của quần chúng Tôn giáo còn tồn tại lâu dài,còn là nhu cầu tinh thần của một bộ phận quần chúng nhân dân
- Chức năng xã hội của tôn giáo
Chức năng đền bù hư ảo là chức năng xã hội chủ yếu, đồng thời cũng là đặc
trưng cơ bản của tôn giáo Trong đời sống xã hội do con người còn nhiều sự khổ đau,bất lực, yếu đuối Nên tôn giáo vẫn là chỗ dựa để an ủi, khuyên răn bằng những lời giảithích đầy huyền bí về sức mạnh, quyền uy cứu độ của thượng đế, góp phần tạo nên sựhài lòng, tin tưởng vào các lực lượng siêu nhiên và cuộc sống hạnh phúc ở thiên đường;góp phần giải toả sự sợ hãi, nỗi bất hạnh trong cuộc đời - mặc dù đó chỉ là hư ảo Nhờ
đó, tôn giáo có khả năng giảm nhẹ một cách hư ảo sự bất hạnh trong cuộc sống conngười Đúng như C.Mác nói: tôn giáo là thuốc phiện của nhân dân, tôn giáo là hạnhphúc ảo tưởng của nhân dân
Trang 3Chức năng thế giới quan: Tôn giáo tạo cho tín đồ, một quan niệm về thế giới, về
con người nhưng thế giới quan tôn giáo là “thế giới quan lộn ngược”5, “vì bản thânchúng là thế giới lộn ngược” Sự phản ánh của tôn giáo là sự phản ánh hư ảo về thế giớinên đã định hướng mọi suy nghĩ, nhận thức, hành động của con người, góp phần hìnhthành trong tín đồ hệ thống quan niệm duy tâm về thế giới và những chuẩn mực giá trịtôn giáo Trong quan niệm của tôn giáo, vai trò chủ thể sáng tạo của con người bị biếnmất, họ phó mặc cho thần thánh
Chức năng điều chỉnh: Tôn giáo nào cũng có hệ thống giá trị, chuẩn mực đạo đức
tôn giáo nhằm điều chỉnh suy nghĩ, hành vi ứng xử của con người với bản thân, vớingười khác, với xã hội và với giới tự nhiên phù hợp với đức tin, trong đó có nhữngchuẩn mực, giá trị đạo đức chân chính, có ý nghĩa tích cực trong điều chỉnh hành vi củacon người, cộng đồng Chức năng điều chỉnh của tôn giáo được thực hiện vừa tự giác,vừa bắt buộc, tuân theo nội dung ở giáo lý, giáo luật, nghi lễ hành đạo Do vậy, khiđánh giá sức mạnh điều chỉnh của tôn giáo không chỉ thấy mặt tiêu cực mà còn nhận ranhững “hạt” tích cực ẩn chứa trong tôn giáo
- Vai trò xã hội của tôn giáo.
Nếu như chức năng xã hội của tôn giáo do bản chất, đặc trưng của tôn giáo quyđịnh thì vai trò xã hội của tôn giáo không chỉ xuất phát từ bản chất, chức năng đó màcòn chịu sự chi phối của chính trị, văn hoá, đạo đức Trong xã hội có đối kháng giaicấp, vai trò xã hội của tôn giáo thường bị chi phối bởi ý thức chính trị - giai cấp Cácgiáo hội ngoài chức năng tôn giáo còn thực hiện những chức năng ngoài tôn giáo như:thống trị xã hội, chiến tranh xâm lược Do vậy, khi đánh giá một tổ chức tôn giáo phảiluôn luôn có quan điểm lịch sử, cụ thể, đặc biệt phải phân biệt giữa chức năng xã hộicủa tôn giáo với vai trò xã hội của nó
Vai trò tiêu cực: Do bị thế giới quan duy tâm chi phối, tôn giáo thường hạn chế
phát triển tư duy duy vật, khoa học, làm cho con người dễ có thái độ nhẫn nhục, khuấtphục, không tích cực, chủ động, sáng tạo trong việc tạo dựng hạnh phúc thật sự nơi trầngian, mà lại hi vọng hạnh phúc ở cuộc sống sau khi chết Điều đó dễ dẫn đến thái độ
mù quáng và hành vi cuồng tín ở một số tín đồ - chức sắc tôn giáo
Do có bản chất chung là niềm tin vào lực lượng siêu nhiên nên các sinh hoạt tôngiáo rất dễ bị lợi dụng hành nghề mê tín dị đoan Trong thực tế, các hiện tượng tôn giáo
và mê tín dị đoan thường đan xen nhau Đồng thời ảnh hưởng tiêu cực của tôn giáo tănglên khi bị giai cấp thống trị và kẻ xấu lợi dụng để thực hiện ý đồ chính trị và “buôn thầnbán thánh”
Vai trò tích cực: Tôn giáo vừa phản ánh sự khốn cùng của hiện thực, vừa phản
kháng chống lại sự khốn cùng ấy, nên có lúc tôn giáo đã góp phần cổ vũ cuộc đấu tranhchống lại sự bất công, tàn bạo trong xã hội có áp bức và bóc lột Và văn hóa, đạo đứctôn giáo cũng có những nội dung mang tính nhân văn, khuyến thiện, trừ ác, nên có nộidung đã trở thành giá trị văn hoá đạo đức tinh thần của nhân loại Bởi thế, Đảng takhẳng định: “Phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của các tôn giáo; độngviên các tổ chức tôn giáo, chức sắc, tín đồ sống tốt đời, đẹp đạo, tham gia đóng góp tíchcực cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”6
2 Tình hình, đặc điểm tín ngưỡng, tôn giáo Việt Nam
- Việt Nam là một quốc gia đa tôn giáo; đa số người Việt Nam có tín ngưỡng tôn giáo Theo số liệu thống kê của Ban Tôn giáo Chính phủ các tôn giáo tính đến tháng 2
năm 2011: Việt Nam có trên 30 tổ chức tôn giáo được đăng ký và thế giới công nhận,
5 C.Mác và Ph.Ăngghen Toàn tập, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr 569
6 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr 245.
Trang 4với 33 tổ chức tôn giáo, với khoảng 23 triệu tín đồ Cụ thể: Phật giáo khoảng 10 triệutín đồ, Công giáo khoảng 6 triệu tín đồ, đạo Tin Lành khoảng 1 triệu 500 ngàn tín đồ,đạo Cao Đài khoảng 2 triệu 500 ngàn tín đồ, Phật giáo Hòa Hảo hơn 1 triệu 200 ngàntín đồ, Hồi giáo khoảng 73 ngàn tín đồ… Ngoài ra, nhiều người Việt Nam còn tin theonhiều hình thức tín ngưỡng tôn giáo khác như vừa tin vào thờ cúng tổ tiên, chịu ảnhhưởng Phật giáo, tin tử vi, tướng số.
- Tín ngưỡng tôn giáo của người Việt Nam có tính dung hợp, đan xen, hòa đồng cao Người Việt Nam nhân ái, khoan dung, độ lượng nên dễ dàng tiếp nhận, dung hợp các
tôn giáo thể hiện điển hình là hiện tượng tam giáo đồng nguyên Phật - Nho - Lão, sự "ngồichung" của các vị thần ở các điện thờ, chùa, đình, đền, miếu, ở trong giáo lí và điện thờcủa đạo Cao Đài, Phật giáo Hoà Hảo; tư tưởng vạn vật hữu linh Nhờ thế mà tín đồ, chứcsắc Việt Nam không cuồng tín, họ ưu tiên quan tâm đến cuộc sống hiện tại nhưng cũng dễlàm tăng tính thực dụng, mê tín, buôn thần, bán thánh trong sinh hoạt tôn giáo
- Tính trội của yếu tố nữ trong hệ thống tín ngưỡng, tôn giáo Việt Nam Xuất phát từ
văn hóa lúa nước, người Việt Nam rất coi trọng sự sinh sôi, nảy nở từ đó mà coi trọng yếu
tố nữ Do đó, trong văn hóa cũng như trong tôn giáo, người Việt Nam thường coi trọng vaitrò của người mẹ, tôn thờ mẫu Thực tế, ở nước ta nhiều nơi tôn thờ nữ thần, Phật bà,Thánh mẫu, Mẫu Liễu Hạnh…
- Người có tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam đa số là nhân dân lao động Đại đa
số tín đồ, chức sắc tôn giáo là người lao động nên họ có tinh thần yêu nước, có ý thứcgắn bó cùng dân tộc, dễ gần và đi theo cách mạng, đã góp phần xứng đáng trong sựnghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, nên có lúc, có nơivẫn còn một bộ phận quần chúng tín đồ, chức sắc tôn giáo bị các thế lực thù địch lợidụng đi ngược lại lợi ích của dân tộc và Tổ quốc, chống phá cách mạng
- Trong những năm qua, tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam có những biến thái mới Đại đa số tín đồ chức sắc tôn giáo tích cực hoạt động xã hội từ thiện, hoà nhập vào
đời sống xã hội, chỉ một số ít tín đồ, chức sắc tôn giáo bị kẻ xấu lợi dụng hành nghề mêtín để đầu cơ, trục lợi, và cô lập thương mại hoá khá sâu sắc, cá biệt có một số phần tửlợi dụng tôn giáo chống phá chế độ ta
- Các thế lực thù địch luôn lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo chống phá cách mạng Trong lịch sử, các thế lực thù địch đều lợi dụng tôn giáo để xâm lược, nô dịch, đồng hoá
dân tộc Trong thời kì chống Pháp, chống Mỹ, không ít tổ chức tôn giáo, chức sắc và tín
đồ bị kẻ thù lợi dụng chống lại cách mạng Hiện nay, chủ nghĩa đế quốc xác định tôn giáo
là một lực lượng quan trọng để chống phá Nhà nước Việt Nam Việc tăng cường truyềnđạo Tin Lành ở Tây Bắc, Tây Nguyên, đạo Vàng Chứ ở người H’Mông Tây Bắc, cái gọi là
“Tin Lành Đề Ga” ở Tây Nguyên là minh chứng cụ thể của sự lợi dụng tôn giáo chốngphá
Trang 5+ Chăm lo đến đồng bào theo đạo, có tín ngưỡng tôn giáo, cải thiện đời sống để xâydựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
+ Là cơ sở nhận biết âm mưu thủ đoạn của kẻ thù lợi dụng tôn giáo để chia rẽ khốiđại đoàn kết toàn dân tộc
+ Nhận thức vấn đề trên để xác định trách nhiệm của Quân đội trong vận động đồngbào tham gia xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đặc biệt đồng bào có tín ngưỡng tôngiáo
4 Liên hệ trách nhiệm cá nhân
- Tích cực trau dồi nâng cao nhận thức về quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta
- Tuyên truyền giáo dục, vận động cán bộ, chiến sĩ, học viên thực hiện nghiêm quanđiểm, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta
- Xử lý linh hoạt, hiệu quả những vấn đề tôn giáo nảy sinh
- Trên cương vị tương lai ( ), có học vị sau đại học tích cực tham gia viết bài đấutranh chống âm mưu, thủ đoạn của CNĐQ và các thế lực thù địch lợi dụng tôn giáo chốngphá cách mạng nước ta
Câu 2 Phân tích những xu hướng vận động biến đổi của tôn giáo hiện nay và mối quan hệ tôn giáo với các lĩnh vực của đời sống xã hội Ý nghĩa của vấn đề?
I Các xu hướng vận động biến đổicủa tôn giáo
1 Tôn giáo ngày càng đa dạng và phức tạp hơn
Theo như quan điểm của Mác: Tôn giáo là sản phẩm tinh thần của con người vàchính con người không nhận ra sản phẩm đó của chính mình và quỳ xuống cúi lạy nó
Soi vào thực tiễn hiện nay, với những điều kiện phát triển của xã hội hiện đại, conngười ngày càng thông minh hơn, hoàn thiện hơn, nhưng tôn giáo ngày càng phát triển vàphức tạp hơn
Ở Việt Nam, hiện có 12 tôn giáo được công nhận Số người theo tôn giáo chiếm ¼dân số
Trên thế giới, ước tính số người có tín ngưỡng tôn giáo khoảng 90%
Theo thống kê của các nhà khoa học thế giới, có khoảng 20.000 hiện tượng tôn giáo,được ví như “kính vạn hoa”
Vậy vì sao tại xã hội văn minh hiện nay, tôn giáo mới/ đạo lạ ngày càng nảy nở.Trở lại lịch sử, chủ nghĩa Mác khẳng định, tôn giáo là tiếng thở dài của chúng sinh
bị áp bức, là trái tim của thế giới không có trái tim, là tinh thần của trật thế giới không cótinh thần, tôn giáo là thuốc phiện của nhân dân
Chúng ta thấy rằng, tiếng thở dài của chúng sinh là muôn thuở
Thế giới vật chất là vô cùng vô tận, mà sự hiểu biết của con người có giới hạn, mặc
dù hiện nay khoa học ngày càng phát triển đã góp phần giải thích được nhiều hiện tượng
(IQ – chỉ số thông minh; EQ- Emotions Quality: sự nhạy cảm, nhanh nhạy)
(Nghiên cứu thêm
Hồ Chí Minh khi trả lời phóng vấn của một nhà báo phương Tây: Chủ nghĩa Mácđược xây dựng trên cơ sở nào? Đó là trên cơ cở lịch sử xã hội phương Tây, mà lịch sửphương Tây thì không phải là cả thế giới Do đó, không thể cấm những người cộng sảnchúng ta xem xét lại và bổ sung chủ nghĩa Mác bằng những kinh nghiệm phương Đông.)
2 Xu hướng hình thành tôn giáo nhóm nhỏ, cá nhân
Trang 6Các tôn giáo truyền thống vốn trừu tượng, khắt khe về giáo lý, giáo luật, chặt chẽ về
tổ chức, lễ nghi, khó thuyết phục và ít hấp dẫn con người ngày nay, và do đó, ngày nay, họ
đi tìm đến với các tôn giáo nhóm nhỏ, cá nhân với các giáo lý, giáo luật… dễ hiểu
Những gì của cuộc sống thực tại đã và đang diễn ra còn nhiều điều làm cho conngười cảm thấy bất an, thậm chí bất lực… là một trong những nguyên nhân làm cho tôngiáo nảy nở với nhiều hình thức mới
3 Xu hướng thế tục hóa tôn giáo
Thế tục hóa tôn giáo:
- Tôn giáo đang tích cự tham gia vào thế giới trần tục, bắt đầu dấn thân nhập cuộctham gia vào các hoạt động chính trị, xã hội
Đặc biệt trong lĩnh vực an sinh xã hội
Hiện các tổ chức tôn giáo xin phép mở bệnh viện, Trường Đại học đào tạo thế tục,
nhưng Nhà nước ta chưa cho phép (Nghiên cứu thêm)
+ Tôn giáo lý giải kinh thánh một cách lý tính, hiện thực , giảm tính huyền bí vàhuyền thoại Xóa đi những điểm lỗi thời lạc hậu trong giáo lý
+ Không còn là nơi thâm cung bí hiểm, quan trọng hóa, thiêng liêng, không ngăncách
Ví dụ: Trong Thiền viện ở An Giang, có đến khoảng 600 đứa trẻ, trong đó cókhoảng 60% không rõ nguồn gốc Vậy có một câu hỏi đặt ra liệu có phải đây có vấn đề vềgiải phóng năng lực tình dục cho giới tăng và ni?
+ Tôn giáo không tuyên chiến với khoa học
Phật giáo nói rằng: Ông Phật mới sinh ra bước đi 7 bước
Con người có 7 đốt sống cổ
Trong toán học có 7 số nguyên tố
Các kỹ sư thiết kế “nội thất”…
Từ đó, tôn giáo cho rằng đó là tiên đoán của tôn giáo
+ Giảm được một số các nghi lễ
- Tôn giáo và tâm linh bị biến thành một thức hàng hóa vật chất nhằm thỏa mãn nhucầu tôn giáo, tâm linh thực dụng của con người
+ Con người ngày càng không còn cảm giác bị hóa thân…
- Xã hội và các nhà nước (ở các quốc gia không có tôn giáo) xóa bỏ hết các dấu vếtảnh hưởng của tôn giáo đến đời sống chính trị, kinh tế, xã hội…
+ Luật lệ xã hội không tham chiếu những lời răn của tôn giáo
+ Coi tôn giáo là việc riêng tư, không trợ cấp tài chính công
+ Ngăn cấm đọc kinh thánh, lễ nghi… (Luật lệ 1905 và các nghị định sau này củanước Pháp)
+ Không cho phép giảng dạy các môn tôn giáo trong trường học
4 Xu hướng nhạt đạo, khô đạo với các tôn giáo truyền thống
- Ở phương Đông:
+ Ấn Độ: Xứ sở của tôn giáo và thần linh, quê hương của các tôn giáo: Bà La Môn –tiền thân của Hin Đu, đạo Xích, đạo Phật,… Thanh niên Ấn Độ thờ ơ, lạnh nhật với tôngiáo
+ Việt Nam được cho là có đạo Thờ cúng Tổ tiên – tôn giáo truyền thống của dântộc (Tuy nhiên theo GS Ngô Đức Thịnh chứng minh Đạo Mẫu là tôn giáo của ngườiViệt) Xuất phát điểm của nó là sự vay mượn đạo Thần tiên của Trung Hoa, biểu hiện nghi
Trang 7lễ là hầu đồng Trong thời kỳ phong kiến của nước ta có thời kỳ tôn giáo được coi là quốcđạo.
+ Thái Lan: 93% dân số theo Đạo Phật Trước đây, chùa là trường học, sư sãi làngười dạy học Ngày nay, phương pháp huấn luyện Tỳ khưu này trở nên lạc hậu
+ Philippin có 83% dân số theo Công giáo
- Phương Tây:
+ Mỹ 28% thay đổi tôn giáo, 44% đổi hệ phái Tin lành…
+ Hiện tượng vắng bóng các tín đồ trong ngày lễ
+ Các linh mục đang đấu tranh đòi được kết hôn, tham gia vào các nghiệp đoàn…
5 Xu hướng hiện đại hóa tôn giáo
Quần thể di tích chùa Bái Đính là một ví dụ điển hình
6 Xu hướng dân tộc hóa tôn giáo
Nhằm chống lại xu hướng toàn cầu hóa
7 Xu hướng xuất hiện các tân giáo phái, đạo lạ, tà đạo
Điểm nóng tôn giáo?
Tà đạo?
Đạo lạ?
* Xu hướng vận động biến đổi của tôn giáo ở Việt Nam
Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng của các xu hướng tôn giáo thế giới, mức độ từngloại cũng khác nhau và bên cạnh đó cũng có những điểm khác
- Xu hướng phục hồi, phát triển, cạnh tranh ảnh hưởng
Nước ta có 45 trường đào tạo chức sắc tôn giáo Nhưng nước ta không có xung độttôn giáo, các tôn giáo chung sống hòa đồng
- Xuất hiện các tôn giáo lạ, các tà đạo Ước tính có khoảng trên 50 tôn giáo lạ, tàđạo làm đời sống tôn giáo trở nên phức tạp Nhưng hầu hết không có đủ các yếu tố, yêucầu, điều kiện của một tôn giáo
- Xu hướng thế tục hóa Các tôn giáo hướng tới hoạt động của đời sống dân sinh,giảm bớt một số giáo lý, lễ nghi cho sát thực với thực tế hơn
- Nhìn chung, các tôn giáo đều tuân thủ pháp luật, đại bộ phận tín đồ, chức sắc đồnghành cùng dân tộc
- Tuy nhiên, một bộ phận chức sắc, tín đồ bị địch lợi dụng, lôi kéo
II Mối quan hệ giữa tôn giáo với các lĩnh vực của đời sống xã hội
ĐSTT xã hội là tổng hoà những giá trị, những sản phẩm, những hiện tượng, những
quá trình, những hoạt động, những quan hệ tinh thần của con người, phản ánh đời sống vậtchất xã hội và được thể hiện như một phương thức hoạt động và tồn tại tinh thần của conngười trong mỗi giai đoạn lịch sử nhất định
Với tính cách là một hệ thống, ĐSTT xã hội bao gồm: Đời sống tư tưởng, đạo đức, lối sống; đời sống khoa học - công nghệ; đời sống văn hoá - nghệ thuật; đời sống giáo dục - đào tạo và Đời sống sinh hoạt TNTG của xã hội
- Đời sống TNTG tuy không phải là một lĩnh vực cơ bản trong ĐSTT nhưng nó vẫn
là một bộ phận tồn tại khách quan trong ĐSTT của một bộ phận nhân dân ảnh hưởng nhất
định đến ĐSTT của cá nhân và xã hội
* Xét xuyên suốt lịch sử nhân loại ảnh hưởng tiêu cực của TNTG giảm dần theo thời gian
E.Durkheim (1858 - 1917) nhà triết học, xã hội học, tôn giáo học ngời Pháp, có líkhi nhận định: “Đã có một sự thật không còn nghi ngờ là tôn giáo ngày càng chiếm lĩnh
Trang 8một phần nhỏ bé dần trong đời sống xã hội Ban đầu, tôn giáo lan tràn ra tất cả Tất cả cái
gì là xã hội đều là tôn giáo Rồi dần dần những chức năng chính trị, kinh tế, khoa học tự
v-ợt thoát khỏi chức năng tôn giáo Nếu có thể giải thích Chúa lúc đầu có mặt ở tất cả cácmối quan hệ nhân loại, dần dần tự rút lui và bỏ mặc cho con ngời với những cuộc tranhchấp của nó Chí ít, nếu Chúa còn muốn thống trị những mối quan hệ của con ngời, thìcũng từ trên cao và từ xa” [dẫn theo 118, tr 50-51]
1 Mối quan hệ giữa tôn giáo với chính trị
Trong xã hội có giai cấp, giai cấp nào thống trị về kinh tế thì cũng thống trị ĐSTT
xã hội Hệ tư tưởng chính trị giữ vị trí đặc biệt quan trọng, qui định tính chất, nội dung, phương hướng phát triển ĐSTT, trong đó có lĩnh vực tôn giáo
* Thời cổ đại: nói chung tôn giáo còn ảnh hưởng chi phối nặng đến chính trị
Thời phong kiến: Các nhà nước PK đều dùng quốc giáo về thực chất để làm tư
tưởng thống trị, hiện tượng hợp nhất giữa chính trị và tôn giáo rất phổ biến, chính trị thầnquyền là chính tri phổ biến Trung Quốc, Ai Cập, Ba Tư… nhất thể hóa giữa chức sắc tôngiáo với nhà thống trị là phổ biến
Ăng ghen: “Tín điều của giáo hội đồng thời cũng là tín điều chính trị, các câu chữtrong kinh thánh có hiệu lực pháp luật trong các phiên tòa… đó là kết quả tất nhiên của địa
vị bao trùm tất cả của giáo hội trong chế độ Pk đương thời” [Chiến tranh nông dân ởĐức, ]
Năm 800, Giáo hoàng trao vương miện cho Chaliman (742-814) lên ngôi hòang đếthuyết “quân quyền do Chúa trao” Thần quyền lấn át thế quyền
Phương Đông, Việt Nam hài hòa hơn giữa thần quyền, thế quyền
* Thời kỳ hiện đại
- Các nước tư bản: tách nhà nước – giáo hội; chính trị và tôn giáo Dự luật về quyền
con người (1791) của Mỹ, chính phủ thế tục quản lý tôn giáo … Nói chung là sự suy yếu ảnh hưởng của tôn giáo với chính trị
Nhưng lợi dụng tôn giáo để thống trị, bóc lột GCCN, nhân dân lao động Lênin:GCTS sử dụng chức năng đao phủ, chức năng thầy tu để thống trị, bóc lột GCCN, nhândân lao động
- Các nước thuộc địa: GC thống trị, lợi dụng tôn giáo để xâm lược, thống trị, bóc lộtGCCN, nhân dân lao động
- Các nước XHCN: GCCN tách giáo hội ra khỏi nhà nước, nhà thờ khỏi trường học,xây dựng thể chế chính trị vô thần; tôn trọng đảm bảo quyền tự do tôn giáo của nhân dânlao động Động viên tập hợp tín đò, chức sắc vào cuộc cuộc xây dựng xã hội mới
Việt Nam: đa số quần chúng đi theo cách mạng, nhưng vẫn còn có một bộ phận tín
đồ bị địch lợi dụng Cho nên, không được đồng nhất TNTG với chính trị phản động, đồngthời cũng không coi nhẹ, mất cảnh giác trước sự lợi dụng TNTG đó của các thế lực thùđịch Nếu kẻ thù lợi dụng TNTG để chống phá chế độ ta thì đó là chính trị phản động CònĐảng và Nhà nước lãnh đạo quần chúng theo đạo thực hiện nhiệm vụ cách mạng là chínhtrị vô sản tiến bộ Từ đó, cần tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tập hợp, động viên quânnhân thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị - xã hội, đồng thời cảnh giác, vô hiệu hoá mọi sự lợidụng TNTG của kẻ thù
2 Mối quan hệ giữa tôn giáo với đạo đức
Đạo đức là toàn bộ những quan niệm, thái độ, tình cảm của con người về các qui
tắc, các chuẩn mực điều chỉnh hành vi và đánh giá cách ứng xử trong quan hệ giữa cá nhânvới cá nhân và giữa cá nhân với cộng đồng xã hội theo các chuẩn mực thiện - ác, lương
Trang 9tâm- trách nhiệm, quyền lợi - nghĩa vụ, công bằng, danh dự, hạnh phúc Trong đời sốnghiện thực, đạo đức được thiết lập, thực hiện chủ yếu bằng phương thức tự điều chỉnh,thông qua sức mạnh của dư luận xã hội Đạo đức bị qui định, chế ước bởi tồn tại xã hội,bởi giai cấp và bởi truyền thống đạo đức dân tộc Đạo đức vừa có nội dung mang tínhnhân loại vừa có nội dung mang tính giai cấp Dưới CNXH, hai nội dung đó thống nhất
với nhau Trung thành với lí tưởng XHCN; lao động tích cực, sáng tạo; có lòng yêu nước thiết tha và tinh thần quốc tế trong sáng; có lòng nhân ái đối với cộng đồng là những
chuẩn mực đạo đức cơ bản của con người mới Việt Nam hiện nay cần xây dựng
Đạo đức tôn giáo cũng là sự tiếp biến, rồi "thần hoá" văn hóa, đạo đức xã hội, được
qui định thành giới luật, lễ nghi tôn giáo để các tín đồ tin theo Do tính "thần thánh,thiêng liêng", khó kiểm chứng nên các tín đồ thường vâng phục, tuân thủ một cách tựgiác, hiệu quả hơn
Đạo đức tôn giáo cũng có mặ tiêu cực và tích cực nhất định
ở phương diện văn hoá, đạo đức, TNTG vừa có các giá trị văn hoá, đạo đức nhất
định, vừa chứa đựng các nội dung phản văn hoá, trái đạo đức, nên nó có ảnh hưởng haichiều đến văn hoá, đạo đứccon người, xã hội
Do có sự tác động, ảnh hưởng lẫn nhau giữa các hình thái ý thức xã hội, nên TNTGkhông thể không tiếp biến ở mức độ nhất định các giá trị văn hoá đạo đức của xã hội Mặtkhác, để tồn tại, phát triển TNTG cũng cần phải tiếp biến, thần hoá các giá trị văn hoá đạođức nhất định để tập hợp, lôi kéo, hấp dẫn quần chúng tin theo Nhưng do bản chất lạc hậucủa nó, TNTG cũng chứa không ít cái phản văn hoá, trái đạo đức Điều đó cho phép giảithích hiện tượng cùng một tôn giáo nhưng ở mỗi tộc người, dân tộc, quốc gia khác nhauthì nó có các giá trị văn hoá đạo đức và các phản giá trị văn hoá, đạo đức khác nhau Do
đó, đòi hỏi phải nhận rõ các giá trị và phản giá trị của TNTG Từ đó, lựa chọn, tiếp thunhững giá trị văn hoá, đạo đức tích cực, phù hợp như việc đề cao tính cộng đồng, khuyếnthiện trừ ác, nhân nghĩa, vị tha và khắc phục những phản giá trị gây ảnh hưởng tiêu cựcđến ĐSTT cá nhân, xã hội như sự cầu xin hư ảo, tha hoá, nô lệ thần linh, cản trở thế giớiquan, văn hoá, đạo đức, lối sống tốt đẹp của cá nhân, xã hội Tránh tuyệt đối hoá ảnhhưởng tích cực, cũng như đồng nhất nó với mê tín, hủ tục lạc hậu, dẫn đến phủ định sạchtrơn các giá trị văn hoá, đạo đức tôn giáo
TNTG có ảnh hưởng đến phương diện chính trị - xã hội cá nhân, xã hội Điều đócũng dễ hiểu Do bị chi phối về thế giới quan, văn hoá, đạo đức, lối sống, hành vi, hoạtđộng của TNTG, nên ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ chính trị - xã hội của cánhân Nó còn gây ảnh hưởng nặng thêm lên nếu kẻ thù lợi dụng TNTG để chống phá Tiếp
cận sự ảnh hưởng của TNTG ở phương diện chính trị-xã hội đòi hỏi phải phân định ảnh
hưởng tiêu cực và tích cực của nó đến việc thực hiện nhiệm vụ chính trị - xã hội của cánhân
Những gì TNTG cản trở con người tuân theo Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước ,cũng như những gì do sự lợi dụng TNTG của các thế lực thù địch đều là ảnh hưởng tiêucực Những gì mà TNTG tạo điều kiện cho công dân thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị - xãhội là ảnh hưởng tích cực
Tích cực: Đức tính thật thà, thông cảm nỗi đau khổ của người khác, chăm sóc tới
sức khoẻ và cuộc sống no ấm của mọi người, kính trọng lao động và kinh nghiệm sống
của người già, ham hiểu biết là những giá trị văn hóa đạo đức tôn giáo nói chung Nho giáo có tư tưởng nhập thế, hành đạo, giúp đời; lí tưởng về một xã hội hoà mục, bình yên, thịnh trị, một thế giới đại đồng; đề cao văn hóa, lễ giáo, hiếu học Phật giáo đề cao tư
Trang 10tưởng vị tha, từ bi, bác ái, cứu khổ, cứu nạn, thương người như thể thương thân, thươngđến mọi chúng sinh cây cỏ; tinh thần bình đẳng, tinh thần dân chủ chất phác, chống mọi
sự phân biệt đẳng cấp; đề cao lao động, gắn bó với nhân dân, đất nước; khuyên mọi ngườigạt bỏ tham lam, u mê, thù hận (tham-sân-si); thực hiện giữ giới, định, tuệ để cho tâm hồnyên tĩnh, trí tuệ sáng suốt, luôn phấn đấu, thực hiện theo bát chính đạo để có cuộc sống
chân chính, ngay thẳng Giáo lí đạo Thiên chúa mang tư tưởng nhân văn sâu sắc như tôn
trọng giá trị đạo đức, cổ vũ tình yêu thương đồng loại, thảo kính với cha mẹ, không nói
dối, không chiếm dụng của người khác Đạo Hồi coi trọng cuộc sống cá nhân thanh sạch, coi trọng sự giúp đỡ người nghèo, coi trọng tín nghĩa, quan tâm sức khoẻ Đạo Hoà Hảo răn dạy tín đồ thực hiện "Tứ ân hiếu nghĩa": ơn tam bảo (Phật, Pháp, Tăng), ơn
Tổ quốc, ơn đồng bào, ơn cha mẹ Mặt khác, tôn giáo cũng có biến đổi, thích ứng với
những giá trị mới của chế độ XHCN Chẳng hạn ở Việt Nam: đạo Phật xác định phươnghướng hành đạo: "Đạo pháp gắn với dân tộc và CNXH"; Công giáo xác định đườnghướng: "giáo hội gắn bó với dân tộc";"Sống Phúc Âm giữa lòng dân tộc để phục vụ hạnhphúc của đồng bào"
Tôn giáo có những nội dung mang tính nhân nghĩa, nhân văn, tôn giáo nào cũng có tính hướng thiện, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi tới khẳng định: Làm cách mạng để cứu nước,
cũng là để cứu mình, để được tự do thờ phụng, cúng lễ, cầu nguyện, xây dựng cuộc sốngthanh bình ấm no hạnh phúc cũng là làm theo mong muốn của Đức Chúa, Đức Phật làthiện Và Người đã đưa ra một giả thuyết táo bạo: nếu các bậc giáo chủ của các tôn giáonhư Giêsu, Thích ca sinh ra trong hoàn cảnh hiện nay thì chắc các Ngài cũng sẽ đấu
tranh vì người nghèo như những người Cộng sản [5] Như vậy, theo Hồ Chí Minh, tôn giáo không đối lập với Tổ quốc, không đối lập với lý tưởng Cộng sản Đây là một luận
điểm có giá trị lớn, giải toả băn khoăn, thắc mắc, mặc cảm của tín đồ, chức sắc tôn giáotrước luận điệu xuyên tạc của kẻ thù rằng: cộng sản vô thần sẽ tiêu diệt tôn giáo Luậnđiểm này hiện nay vẫn giữ nguyên giá trị lí luận và thực tiễn
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định với đồng bào tín hữu rằng mục tiêu của ĐứcChúa, Đức Phật không khác gì mục tiêu của những người xã hội chủ nghĩa Người nói vớitín đồ Phật giáo: "Đức Phật đại từ, đại bi, cứu khổ cứu nạn, muốn cứu chúng sinh ra khỏikhổ nạn, Người phải đấu tranh diệt lũ ác ma
Nay đồng bào ta đại đoàn kết hi sinh của cải xương máu, kháng chiến đến cùng đểđánh tan thực dân phản động, để cứu dân ra khỏi khổ nạn, để giữ quyền thống nhất và độc
lập Tổ quốc Thế là chúng ta làm theo lòng đại từ đại bi của Đức Phật Thích ca kháng
chiến để đưa giống nòi ra khỏi cái khổ ải nô lệ" [6] Đến với đồng bào Công giáo, Ngườinói: "Chúa Cơ đốc hi sinh để cứu loài người khỏi ách nô lệ và đưa loài người về hạnhphúc, bình đẳng, bác ái, tự do Chúng ta kháng chiến cứu nước, thi đua tăng gia sản xuất
và tiết kiệm, cải cách ruộng đất làm cho người cày có ruộng, tín ngưỡng tự do Như thế là
việc của chính phủ và nhân dân ta làm đều hợp với tinh thần Phúc âm"
3 Mối quan hệ giữa tôn giáo với văn hóa
Văn hóa theo nghĩa hẹp; Đời sống văn hoá - nghệ thuật cũng là lĩnh vực cơ bản của
ĐSTT Đây là "binh chủng đặc biệt", phương tiện kỳ diệu có sức cảm hoá tinh thần mạnh
mẽ, góp phần nuôi dưỡng tâm hồn và cốt cách con người, giáo dục họ hướng tới những giátrị cao đẹp của cuộc sống, xây dựng tư tưởng tiến bộ, tình cảm tốt đẹp, nâng cao trình độphẩm chất chính trị và khả năng phát triển toàn diện của họ Xét đến cùng về cơ bản thì
toàn bộ hoạt động của con người đều có tính thẩm mỹ, đều hướng tới chân- thiện - mỹ.
Mặt khác, có những hoạt động hầu như chủ yếu chỉ phục vụ cho mục đích thẩm mỹ (các
Trang 11hoạt động thuần thẩm mỹ) như giáo dục truyền thống, tuyên truyền cổ động, đọc và làmtheo sách báo, xây dựng nếp sống văn minh; các hoạt động của nhà văn hoá, câu lạc bộ,sáng tác, biểu diễn, thưởng thức nghệ thuật Tất cả các hoạt động đó gắn bó chặt chẽ vớinhau và đều hướng đến xây dựng con người phát triển toàn diện.
- Đời sống TNTG tuy không phải là một lĩnh vực cơ bản trong ĐSTT nhưng nó vẫn
là một bộ phận tồn tại khách quan trong ĐSTT của một bộ phận nhân dân ảnh hưởng nhất
định đến ĐSTT của cá nhân và xã hội
- Tác động hai chiều tích cực và tiêu cực
- Tiêu cực: có phản giá trị “thuốc phiện”, làm tha hóa con người, con người cànghiến dâng cho thần thánh nhiều bao nhiêu thì càng đánh mất bản chất người bấy nhiêu,sống không xứng đáng với tư cách người bấy nhiêu: cầu xin hư ảo, thủ tiêu đấu tranh,
- Tích cực: có những giá trị chân thiện mỹ nhất định: Hội họa, kiến trúc, âm nhạc,đạo đức, lối sống phù hộp với xã hội mới
3 Ý nghĩa
4 Liên hệ trách nhiệm cá nhân
Câu 3 Làm rõ tính khoa học, cách mạng của quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta hiện nay Ý nghĩa của vấn đề?
1 Kiến thức chung về tôn giáo (Nghiên cứu câu 1)
2 Thực chất của việc giải quyết vấn đề tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta hiện nay là gì?
3 Nhận thức vấn đề trên, Đảng, Nhà nước ta đã đề ra quan điểm, chính sách tôn giáo.
a) Quan điểm của Đảng ta về công tác tôn giáo
(Nghị quyết TW7 khóa IX)
- Tôn giáo tín ngưỡng là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, tôn trọng vàbảo đảm quyền tự do tín ngưỡng và tự do không tín ngưỡng của nhân dân
- Hoạt động tôn giáo và công tác tôn giáo phải nhằm tăng cường khối đại đoàn kếttoàn dân tộc, đoàn kết tôn giáo, phát huy sức mạnh của toàn dân tộc trong sự nghiệp xâydựng và bảo vệ tổ quốc và thỏa mãn nhu cầu của công dân
- Quan tâm giải quyết hợp lý nhu cầu tín ngưỡng tôn giáo thỏa mãn nhu cầu củacông dân của quần chúng, đồng thời cảnh giác trước mọi âm mưu của các thế lực thù địch.Kiên quyết xử lý các hành động chống phá, lợi dụng tôn giáo làm tổn hại lợi ích dân tộc
- Nội dung cốt lõi của công tác tôn giáo là công tác vận động quần chúng
- Thực hiện công tác tôn giáo là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và nhân dân
- Vấn đề theo đạo và truyền đạo, Nhà nước tôn trọng và thừa nhận nhưng phải trongkhuôn khổ pháp luật
* Nhiệm vụ
- Chăm lo đời sống vật chất tinh thần chính đáng của nhân dân cả đồng bào có đạo/không có đạo
- Hướng dẫn, quản lý các hoạt động tôn giáo theo pháp luật
- Cảnh giác đối với âm mưu và hoạt động lợi dụng tôn giáo chống phá cách mạng
* Nguyên tắc
- Bảo đảm tự do tín ngưỡng tôn giáo, mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật
Trang 12- Các tôn giáo khác nhau phải tuân thủ pháp luật Nhà nước và hoạt động trongkhuôn khổ pháp luật.
- Mọi hoạt động tôn giáo phải vì lợi ích chung của cộng đồng tôn giáo và lợi ích đấtnước và hợp pháp Phải bài trừ mê tín dị đoan, xóa tình trạng lợi dụng tôn giáo
- Xử lý vấn đề tôn giáo tuân theo pháp luật
* Một số vấn đề cụ thể
- Đối với các tín đồ: Luôn nhận thức, hành động đúng mối quan hệ tín đồ, công dân
- Đối với hoạt động tôn giáo: Phải trong khuôn khổ quy định của pháp luật; phù hợpvới từng loại tôn giáo; Các hoạt động quốc tế của tôn giáo cũng phải theo quy định luậtpháp và được phép của các cơ quan thẩm quyền
- Đối với các tổ chức tôn giáo: Các tổ chức tôn giáo được Nhà nước công nhận khi
có đủ điều kiện; Chỉ hoạt động khi đã được Nhà nước cho phép và trong khuôn khổ phápluật; Các tổ chức giáo hội được quyền đào tạo chức sắc của mình (mở trường, gửi ra nướcngoài…); Các tổ chức tôn giáo phải thông báo cho các cấp chính quyền quản lý về việcthay đổi bổ nhiệm
- Đối với các cơ sở thờ tự: Được Nhà nước bảo hộ; Các tổ chức tôn giáo có tráchnhiệm giữ gìn, bảo vệ, tu bổ; Những cơ sở thờ tự được công nhận là di tích lịch sử văn hóathì phải tuân thủ Luật Di sản văn hóa; Được tạo nguồn tài chính để tu bổ nơi thờ tự; Việc
in, ấn, xuất ản, phát hành thì phải tuân thủ Luật xuất bản; Nghiêm cấm việc lợi dụng để in
ấn phát hành tài liệu tuyên truyền chống phá cách mạng, mê tín dị đoan
b) Nội dung chính sách tôn giáo
4 Chứng minh tính khoa học, cách mạng:
a) Tính khoa học:
Dựa trên quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo vàgiải quyết vấn đề tôn giáo
* Quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về giải quyết vấn đề tôn giáo
- Trong chủ nghĩa xã hội, tôn giáo còn tồn tại, nhưng đã có những biến đổi tích cực.
Trong chủ nghĩa xã hội tôn giáo còn tồn tại bởi các nguyên nhân sau: Chủ nghĩa
xã hội, nhất là ở thời kỳ quá độ, tuy đã có những biến đổi căn bản về kinh tế- xã hội,nhưng vẫn chưa thể nào xoá bỏ triệt để các nguồn gốc phát sinh, tồn tại của tôn giáo.Trong chủ nghĩa xã hội, vẫn còn tồn tại nhiều thành phần kinh tế với những lợi ích khácnhau, bất bình đẳng về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội vẫn còn Một bộ phận nhândân vẫn còn bất lực trước những khó khăn, bất hạnh; nhiều hiện tượng tự nhiên, xã hộichưa lý giải được Tín ngưỡng, tôn giáo vẫn còn có khả năng đáp ứng nhu cầu văn hóa,tinh thần và có ý nghĩa nhất định về giáo dục ý thức cộng đồng, đạo đức, phong cách,lối sống Tôn giáo có tính lạc hậu và sự biến đổi, thích ứng của các tổ chức tôn giáo.Ngoài ra, do những yếu kém trong thực hiện chính sách kinh tế - xã hội của các đảngcộng sản và nhà nước xã hội chủ nghĩa; sự o bế, nuôi dưỡng lợi dụng tôn giáo của cácthế lực thù địch Đó là những nguyên nhân chủ yếu cho tôn giáo tồn tại trong chủnghĩa xã hội
Tuy vậy, trong chủ nghĩa xã hội, các tôn giáo đã có những biến đổi tích cực: Các
tổ chức tôn giáo, giáo hội không còn là những tổ chức thống trị áp bức bóc lột quần
chúng nhân dân lao động mà đã trở thành những tổ chức chuyên chăm lo việc đạo Cácđặc quyền, đặc lợi của nhà thờ, giáo hội bị xoá bỏ Nhà thờ tách khỏi nhà nước, khỏi