Treatment time, outcome, and patient satisfaction comparisons of Damon and conventional brackets.. Self-ligating brackets and treatment efficiency.. Self-ligating vs conventional bracket
Trang 1G Giii iii ttthhhiii uuu
Các nhà th c hành s d ng m c cài t bu c th đ ng đã báo cáo r t nhi u l i đi m c a
h th ng này bao g m rút ng n th i gian đi u tr ,1,2,3 thay đ i cung hàm nhanh,3,4,5 đóng kho ng hi u qu hơn,6 thao tác d dàng,1,2,7,8 và cũng tho i mái hơn cho b nh nhân Nhưng hi n nay, nhi u khuy t đi m c a m t s lo i m c cài t bu c th đ ng đã và đang
đư c nghiên c u k lư ng hơn,9,10 nhi u bác sĩ ch nh nha đang d n ý th c hơn và khía
c nh nào đó h th t v ng v các b t l i rõ ràng c a m t vài lo i m c cài này trong quá trình hoàn t t
Cá nhân tôi đã t ng nh n th y nhi u khó khăn khi hoàn t t m t case v i H th ng Damon;
và m c dù qua hơn 7 năm d y và ng h s d ng h th ng này, tôi luôn mong mu n có gi i pháp t t hơn đ đi u tr và hoàn t t các case v i vi c b dây ít hơn Khi nhìn ra các l a ch n khác ngoài h th ng Damon, tôi bi t đư c r ng nh ng c i ti n so v i h th ng Damon (Ormco, Glendora, CA) có th đư c tìm th y trong thi t k m i và hi u qu hơn c a
m c cài t bu c th h th 3 SmartClip™ SL3 và phiên b n th m m Clarity™ SL Bài báo này
s nh n m nh các quan sát lâm sàng c a tôi trong quá trình chuy n đ i t H th ng Damon sang h th ng t bu c SmartClip™ SL3 hi u qu hơn
TTT nnnggg qqquuuaaannn
M c cài t bu c, đ c bi t là m c cài t bu c th đ ng đã d n tr nên quen thu c v i nhi u nhà th c hành như tôi b i vì nhi u l i đi m lâm sàng rõ ràng trong vi c di chuy n răng v i
l c nh liên t c Nh ng công ty tiên phong đi đ u trong vi c t b h th ng “bu c” truy n
th ng đã b t đ u cu c “Cách m ng t bu c“ v i m c đích t o nên các lo i khí c hoàn
h o Ban đ u, h th ng không ph bi n vì Bác sĩ khó ch p nh n, nhưng đó cũng là n n
t ng c n thi t đ các hãng ti p t c c i ti n h th ng c a h t t hơn Tôi th t s thán ph c các cá nhân đã đ u tư vào vi c h i sinh khái ni m t bu c th đ ng cùng v i h th ng đi u
tr , b i vì h đã chào đón r ng rãi c m t th h Bác sĩ ch nh nha đ n v i h đ nâng t m ngh thu t c a khái ni m t bu c
Khi tôi b t đ u gi ng d y H th ng Damon cho Ormco năm 2015 Tôi đư c giao nhi m v
t o ra khóa h c “trong văn phòng” đ u tiên đư c phê chu n b i nhà sáng ch Dr Dwight Damon; vì th , tôi đã đ u tư nghiên c u nh ng đi u cơ b n nh t trong k thu t c a ông y Quá trình này sau đó đã tr thành kinh nghi m n n t ng cho tôi v m c cài t bu c th
đ ng, chi ph i suy nghĩ và thay đ i toàn di n quan đi m đi u tr c a tôi Sau đó, công ty giáo d c c a tôi (IntelliDENT Solutions, Inc.) đã cung c p m t khóa h c tr c tuy n và th m chí là m t chương trình đào t o liên t c mang tên “Hành trình Damon”, đi u đã c ng c hơn n a nh ng hi u bi t c a tôi v h th ng này Tôi cũng đư c y quy n đ gi ng d y
ch đ này cho các Bác sĩ ch nh nha t i Đ i h c Khoa h c s c kh e Georgia Tuy nhiên, sau các khóa gi ng thư ng xuyên hàng năm t i H i ngh khách hàng và các khóa h c
Ch nh nha Nâng cao, tôi đã có ý tư ng v vi c s chuy n đ i sang m t m c đ cao hơn
c a h th ng t bu c - SmartClip SL3 và Clarity SL
Dr Robert Waugh
th c hành đi u tr
ch nh nha toàn th i gian t i Athens, Georgia Ông t t nghi p Đ i H c Georgia Health Sciences (ti n thân là
Đai h c Y Georgia) năm 1987 v i 2 b ng
Bác sĩ và Th c sĩ Sinh h c mi ng, và đư c
ch n vào OKU - hi p h i Nha khoa danh d
Dr Waugh h c Th c sĩ Ch nh nha t i Đ i
h c Baylor năm 1989 và đư c ch ng nh n
b i Hi p h i ch nh nha Hoa K năm 2000
Dr Waugh hi n là Phó Giáo sư chuyên v
đi u tr ch nh nha t i Đ i h c Khoa h c s c
kh e Georgia Ông đư c bi t đ n r ng rãi v i
vai trò m t báo cáo viên v các ch đ ch nh
nha
Phân tích so sánh gi a M c cài t bu c Damon® Q và SmartClip™ SL3
by Dr Robert Waugh
ccchhhooo gggiiiaaaiii đđđooo nnn hhhoooààànnn ttt ttt
Bài báo đư c trích và d ch t T p chí
“O O Orrrttth hhoddonntttiiiccc P P Pe eerrrsssp ppe eeccctttiiivvve eesss”, Vol XIX, No 2.
Quý BS có th t i toàn b n i dung g c t i
đ a ch : http://goo.gl/9Y1Y9c
Trang 2Tôi đã b t đ u d n th thay đ i m t h th ng th đ ng đ chuy n
sang m t h th ng khác nhưng v i m t s thiên v hoàn toàn cho
H th ng Damon Tôi c tình không đi u ch nh k ho ch đi u tr
đ i v i các trư ng h p chen chúc n ng mà không nh răng đ có
th đánh giá tương đ i chính xác kh năng c a SmartClip™ SL3
K t qu so sánh s đư c trình bày dư i đây, cùng v i m t b ng
phân tích so sánh ph n k t lu n (B ng 2)
Ư
Ưuuu đđđiii m m m hhhoooààànnn ttt ttt ###111::: Đ nh v m c cài
Không đi u gì quan tr ng hơn vi c “Đ nh v m c cài” khi đ c p t i t i
m c đích k t thúc vi c đi u tr hoàn h o và đúng th i gian Các m c
cài kích c trung bình như SmartClip™ SL3 và Clarity™ SL v i các khe
m c cài đư c b c l và thi t k d ng hình bình hành s giúp vi c quan
sát và đ nh v d dàng hơn so v i các m c cài kích c nh V i đ c tính
n đ nh trong quá trình đ nh v này, các BS s đư c l i ích to l n trong
hi u qu giai đo n hoàn t t Vi c s d ng các clip kim lo i cũng cung
c p m t đi m m c r t h u d ng khi đ nh hư ng so v i tr c răng, đ c
bi t là các lo i m c cài th m m trùng màu răng như Clarity SL Tuy
nhiên tính năng này l i không có trên m c cài không kim lo i Damon®
Clear™ Thêm vào đó, h u h t các BS đ u không nh n ra các c nh c a
m c cài s Damon Clear không song song và không th dùng như là
m t m c tham kh o h u hình so v i tr c răng.(Hình 1A-B)
Trong phân tích so sánh, m c cài SmartClip SL3 có các gi i h n ngoài trong (đ sâu) ch t hơn (.0275”) so v i Damon (.028”) M c dù
s khác bi t này r t nh (.005”), nhưng nó l i giúp ích r t nhi u trong
vi c b dây ít hơn và hoàn t t hi u qu hơn Vì v y, vi c k t h p
gi a đ sâu rãnh m c cài h p lý và vi c bu c dây d dàng khi c n thi t đã làm cho SmartClip có kh năng hoàn t t t t hơn
Ư Ưuuu đđđiii m m m hhhoooààànnn ttt ttt ###333::: Đa d ng v chi u r ng
Các m c cài Damon Q đư c thi t k v i cùng b r ng t t c các răng (ngo i tr răng c a dư i) Trong khi đó 3M Unitek l i cung c p các m c cài có chi u r ng khác nhau cho các răng khác nhau trong
h th ng m c cài SmartClip SL3 và Clarity SL, m c đích là đ mang l i kh năng ki m soát t t hơn cho BS ch nh nha Ví d , răng
c a gi a hàm trên c a m c cài SmartClip SL3 r ng 130” (#3.3mm)
so v i m c cài Damon h p hơn 110” (B ng 1) K t qu là, m c cài SmartClip SL3 mang đ n kh năng ki m soát t t hơn do có các
đi m t a xoay và nghiêng r ng hơn trên nh ng răng l n
H
giúp cho vi c đ nh v t t hơn.
Thi t k khác bi t này c a Damon có th gây b i r i cho các BS
đã quen v i vi c s d ng các c nh song song c a m c cài kim
lo i M c dù các m c cài Damon miniature đ u kèm them các “jig”
đ nh v , nhưng tôi l i th y các “jig” này khá c ng k nh và thư ng b
vư ng nư u và bi n d ng trong quá trình đóng gói Nên hi n t i
tôi ch th c s làm ch đư c vi c đ nh v m c cài v i SmartClip và
Clarity SL, tôi dư ng như đã tr thành m t chuyên gia g n m c cài
gi i hơn Hãy tư ng tư ng đi u đó!
Ư
Ưuuu đđđiii m m m hhhoooààànnn ttt ttt ###222::: Đ sâu rãnh m c cài
Đ sâu c a rãnh m c cài xác đ nh m c đ di chuy n
ngoài-trong (labio-lingual play) gi a m c cài t bu c và dây Nhi u BS
kinh nghi m c a h th ng Damon bi t r ng khi h mu n b m t
vòng dây lên ho c xu ng (up/down bend), h cũng đ ng th i
ph i ph i b theo hư ng ngoài ho c trong (in/out bend) Đi u
này làm vi c đi u tr tr nên ph c t p hơn vì đòi h i ph i b dây
bù tr đ tránh vi c dây b trư t ra trư c ho c ra sau khe m c
cài Trong giai đo n hoàn t t và chi ti t, ít b dây đ ng nghĩa v i
vi c ít ph i h n b nh nhân đ làm th ng các đi m ch m m t
bên và thi t l p m t kh p c n t t c v th m m và ch c năng
Tôi đã nh n th y r ng vi c b dây bù tr này hoàn toàn không
c n thi t v i m c cài SmartClip
B
BB nnnggg 111::: So sánh kích thư c g n-xa c a các m c cài răng c a trên
MM ccc cccàààiii rrrăăănnnggg ccc aaa tttrrrêêênnn CChhhiii uuu GGG nnn -XXXaaa
Damon® Q .110" - 2.8 mm
In-Ovation® R .116" - 2.9 mm
SmartClip™ SL3 .130" - 3.3 mm
Đi u đ c bi t hơn, đ rơ trong ki m soát xoay (rotational play) t ng
c ng ch là 2° trên m c cài SmartClip v i dây hoàn t t 019×.025 trên răng c a gi a (Hình 2A), trong khi con s này là 8° đ i v i m c cài Damon (Hình 2B) S khác bi t này mang l i hi u qu t t hơn trong giai
đo n đi u ch nh đ nghiêng và xoay và c đóng kho ng
H
Ki m soát xoay ch t ch hơn do ch 1° m t
m i bên (2° t ng c ng) v i dây 019×.025.
H
S khó khăn khi ki m soát xoay do có nhi u hơn 4° b m t m i bên (8° t ng c ng) v i dây 019×.025.
Ư Ưuuu đđđiii m m m hhhoooààànnn ttt ttt ###444::: Cánh c t dây
Gi i quy t các v n đ chuyên bi t trên m i b nh nhân trong các l n h n
có th tr thành m t th thách n u không có các l i đi m v t lý đư c thi t k s n trên m c cài SmartClip SL3 và Clarity SL đư c thi t k v i không gian dư i cánh m c cài r ng cho phép bu c vào m t ho c nhi u attachment (Hình 3A-D) Dây c t thép, thun chu i, thun bu c m c cài, và
lò xo đ u có th đư c g n vào v i s đa d ng c a các thi t l p binding và
Trang 3l i l i đi m hoàn t t t t hơn cho ngư i dùng SmartClip so v i Da-mon Thêm vào đó, m t b nh nhân h p tác s ít g p v n đ như cong ho c r t đ i v i hook c đ nh so v i drop-in hook
Ư Ưuuu đđđiii m m m hhhoooààànnn ttt ttt ###666: M c cài ph s n keo
Vi c b o đ m l p keo dán đư c ph s n đ ng nh t lên m c cài SmartClip là m t l i th rõ ràng trong vi c quá trình dán L y keo dán t syring lên đ m c cài Damon mà quên m t dàn đ u keo lên các l sàng có th phát sinh l i đ nh lư ng, nh hư ng đ n đ b n dán và v trí m c cài H u h t các BS ch nh nha đ u đ ng ý r ng quy trình dán càng ph c t p v i nhi u bư c thì càng d phát sinh ra nhi u sai sót k thu t Hơn n a, nguy cơ nhi m b n gia tăng t l thu n v i các bư c th c hi n M c cài ph s n keo c a 3M Unitek (APC™ Adhesive Coated Appliance System) k t h p lo i keo t t nh t
v i m c cài t t nh t cho vi c dán tr c ti p và dán ti p Vì tôi đã t ng
s d ng các lo i keo 3M trên m c cài Damon nên khi chuy n đ i sang
h th ng SmartClip, tôi r t tho i mái và tin tư ng vào hi u qu c a các m c cài ph s n keo c a 3M V y nên gi đây tôi đã có đư c c
2 h th ng keo và m c cài t t nh t!
Ư Ưuuu đđđiii m m m hhhoooààànnn ttt ttt ###777: Tháo m c cài s
Khi công vi c b n r n, th nh tho ng b n có th g p phi n ph c khi tháo
m c cài s D ng c tháo m c cài Damon đ t m t l c xé theo chi u nhai nư u lên m c cài, l c này có xu hư ng b cong răng (torqueing the teeth) và tác d ng m t l c căng quá m c lên men Nh ng l c này
có th v n đ l i đ m c cài dính trên răng và làm g y nh ng đi m
y u như cơ ch đóng m (c a m c cài), càng làm vi c làm s ch tr nên khó khăn (Hình 5A) Trong khi đó, m c cài Clarity SL đã đư c thi t k s n
đ s ch g p l i theo hư ng g n xa mà không c n l c m nh c a b nh nhân ho c BS, làm cho quá trình tr nên tho i mái và d dàng.(Hình 5B)
phép bu c dây d dàng hơn.
non-binding đ b sung cho vi c đi u tr Các m c cài Damon® Q
không có vùng l m dư i cánh m c cài nên s khó khăn hơn khi c n
bu c dây ho c thun chu i, đ c bi t v i phiên b n th m m trong su t
N u không có s linh ho t cho gi i pháp bu c nhi u dây và
attach-ment thì hi u qu đi u tr cu i cùng s b gi m sút
Vi c g n dây d dàng đ n t n n n khe m c cài cùng v i các cánh c t
c a m c cài là chìa khóa cho vi c đ nh v theo hư ng ngoài trong và
cũng giúp hoàn t t hi u qu
Ư
Ưuuu đđđiii m m m hhhoooààànnn ttt ttt ###555: Các hook c đ nh
Drop-in hook là m t s l a ch n h p d n v khía c nh v sinh,
nhưng trong th c t lo i hook l i quá y u so v i l c c a thun K t
qu là l i kéo dài th i gian đi u tr đ bù tr cho vi c mòn thun
th m chí còn đáng lo ng i hơn c v n đ v sinh Do đó, ch đơn
gi n chú ý hơn đ n vi c v sinh răng mi ng và s d ng các hook
c đ nh (fixed hooks) các răng nanh hàm trên và dư i, các răng
c i nh th nh t m c cài SmartClip SL3 là s thay đ i đáng hoan
nghênh (Hình 4A) Damon Q s d ng các khe đ ng d c ti n l i cho
m t drop-in hook, nhưng do v trí n m r t sát răng nên gây khó khăn
khi ti p c n đ g n dây (Hình 4B) Các hook c đ nh nghiêng ngoài
nhi u hơn nên b n b , d ti p c n và làm s ch, và do đó cũng mang
H
Trang 4Reprinted from Orthodontic Perspectives Vol XIX No 2.
© 2012, 3M All rights reserved.
Ư
Ưuuu đđđiii m m m hhhoooààànnn ttt ttt ###888: C t dây ch n l c
M t khi vi c làm đ u răng đã đ t đư c thì thư ng đ n lúc c t dây
m t cách ch n l c vào m c cài đ ki m soát và hoàn t t Các nhà
th c hành Damon sau giai đo n này d b m t s s p x p đ u này
do tác d ng ph c a các l c đàn h i Đ i v i m c cài t bu c
SmartClip™ SL3 và Clarity™ SL, cơ ch l c nh , ma sát th p đư c
áp d ng ngay t giai đo n đ u mà không c n thun bu c, và khi t i
lúc c n gi m đ rơ (play) gi a dây và khe m c cài, chúng ta có th
d dàng bu c l i m i dây thun đàn h i M t khi đã đư c c t ch t
vào đ m c cài, đ rơ này b lo i b và các l c đàn h i có th đư c
phân b trên toàn b cung hàm ch không riêng gì răng đơn l
nào Hi u qu c a vi c binding ch n l c cũng s n có trên m c cài
SmartClip thông qua vi c dùng ch n l c riêng bi t t ng clip và
cánh bu c.Hãy h i chính b n thân b n vi c b dây nào ph bi n
nh t khi th c hành v i m c cài Damon, và t i sao? Tôi g i ý r ng
đó có th do b i h th ng không có kh năng binding ch n l c
Ư
Ưuuu đđđiii m m m hhhoooààànnn ttt ttt ###999: Đóng kho ng
Làm d i vi c đ nh v m c cài đ i v i tôi đã là vi c trong quá kh t
khi tôi chuy n sang dùng m c cài SmartClip Trư c đó, tôi thư ng
làm m t m o khi đóng kho ng v i Damon là đ t m c cài dư m t
chút v phía kho ng s đư c đóng Ví d : đ đóng m t k h răng
c a thì c n g n m c cài hơi dư m t chút v phía kho ng h đ làm
chân răng có đ h i t thích h p do đ “rơ” nhi u c a m c cài 2
răng c a (Hình 6) Đ rơ nghiêng “b p bênh” này cũng đư c th y
trong khi đóng kho ng vùng răng nh và cũng thư ng th y khi c n
đóng kho ng l n V i m c cài SmartClip, hi n gi tôi ch duy nh t
vi c đ nh v m c cài chính xác cho t ng răng và đã th c hi n vi c
đóng kho ng r t thành công
6
H Hìììnnnhhh 666: b dây bù tr cho vi c thi u ki m soát
đ nghiêng trên h th ng Damon đ đóng kho ng
h răng c a.
Ư
Ưuuu đđđiii m m m hhhoooààànnn ttt ttt ###111000: S c m nh t ng
h p c a t t c các ưu đi m
Khi t t c các Ưu đi m hoàn t t đư c k t h p l i s có m t
hi u qu t ng h p lên hi u qu đi u tr Danh sách đư c
th ng kê trong b ng 2 và có giá tr như m t d u ch m c m
cho nh ng kinh nghi m c a tôi đ i v i h th ng m c cài
SmartClip SL3 và Clarity SL
B
BB nnnggg 222
C Cáááccc đđđ ccc đđđiii m m m m
m ccc cccàààiii Damon® Q Damon Clear™® SmartClip™
Đ
Đ sssâââuuu rrrãããnnnhhh 028" 028" 0275" 0275" G
G nnn lll iii m m m ccc cccàààiii Ch p nh n Khó! Ch p nh n T t K
KKiii m m m sssoooáááttt xxxoooaaayyy Khó! Khó! T t T t C
Cááánnnhhh bbbuuu ccc Gi i h n! Gi i h n! T t T t K
KKiii m m m sssoooáááttt nnnggghhhiiiêêênnnggg Khó! Khó! T t T t B
BB rrr nnnggg m m m ccc cccàààiii H p H p R ng R ng
Hình bình hành Hình thang Hình bình
hành
Hình bình hành TTThhh nnnggg hhhààànnnggg sss m m m Comparable Comparable Comparable Comparable K
KKiii m m m sssoooáááttt hhhoooààànnn
B BBiiinnndddiiinnnggg cccóóó ccchhh nnn
K
KK ttt llluuu nnn
V i kinh nghi m c a tôi, thi t k đư c 3M Unitek áp d ng cho h
th ng m c cài SmartClip SL3 và Clarity SL mang l i t t c các l i
đi m cho h th ng t bu c th đ ng và các l i ích tăng cư ng c a
vi c hoàn t t hi u qu Tôi r t hoan nghênh nh ng ý ki n và ph n
h i c a các b n v nh ng chia s kinh nghi m c a tôi và cũng mong mu n đư c chia s nhi u hơn v i các b n trong tương lai g n
v các nguyên t c liên quan đ n dây cung và ng d ng c a các cơ
ch phát tri n sang bên
Tham kh o
1 Eberting JJ, Straja SR, Tuncay OC Treatment time, outcome, and patient satisfaction comparisons of Damon and conventional brackets
Clin Orthod Res 2001; 4: 228-234.
2 Harradine NW Self-ligating brackets and treatment efficiency
Clin Orthod Res 2001; 4: 220-227.
3 Pandis N, Polychronopoulou A, Eliades T Self-ligating vs conventional brackets
in the treatment of mandibular crowding: a prospective clinical trial of treatment duration and dental effects Am J Orthod Dentofac Orthop 2007; 132: 208-215.
4 Franchi L, Baccetti T, Camporesi M, Lupoli M Maxillary arch changes during leveling and aligning with fixed appliances and low-friction ligatures
Am J Orthod Dentofac Orthop 2006; 130: 88-91.
5 Scott P, T DiBiase A, Sherriff M, Cobourne M Alignment efficiency of Damon3 self-ligating and conventional orthodontic bracket systems: a randomized clinical trial Am J Orthod Dentofac Orthop 2008; 134: 470 e1-8.
6 Deguchi T, Imai M, Sugawara Y, Ando R, Kushima K, Takano-Yamamoto T Clinical evaluation of a low-friction attachment device during canine retraction Angle Orthod 2007; 77: 968-972.
7 Shivapuja PK, Berger J A Comparative studyof conventional ligation and self-ligation bracket systems Am J Orthod Dentofac Orthop 1994; 106: 473-480.
8 Berger JL, Byloff FK The clinical efficiency of self-ligated brackets J Clin Orthod 2001; 35: 304-308.
9 Turnbull NR, Birnie DJ Treatment efficiency of conventional vs self-ligating brackets: effects of archwire size and material Am J Orthod Dentofac Orthop 2007; 131: 395-399.
10 Miles PG, Weyant RJ, Rustveld L A clinical trial of Damon 2 versus conventional twin brackets during initial alignment Angle Orthod 2006; 6: 480-485.
11 Badawi H, Toogood RW, Carey JPR, Heo G, Major PW Torque delivery of self-ligating brackets Am J Orthod Dentofac Orthop 2008; 133: 721-728 Case photos provided by Dr Robert Waugh.
M
M ccc đđđ nnnhhh vvv tttrrr ccc qqquuuaaannn
