Sử dụng các loại mũi khoan trong nha khoa

Không thể dùng hơi thay cho nước phun sươngVới lượng nước yếu cũng có thể làm cháy ngà R cục bộ Với lượng nước phun sương mạnh sẽ rửa sạch các mãnh vụn mô R dính trên mũi khoan và làm tă

MỤC TIÊU

1.Biết được tác hại khi SD tay khoan high không

có tia nước

2.Phân biệt được các loại mũi khoan

3.Sử dụng phối hợp các loại mũi khoan với nhau

- SINGER và HOWE : chiếc máy may.

- MORRISON: máy nha khoa đạp bằng chân

- 4 thập niên đầu của TK 20: máy NK thêm ĐC điện.

- Cuối những năm 1930: DC cắt bằng kim cương của Đức

- 1947 : xuất hiện các loại mũi khoan thép

- 1950 :TK chạy bằng hơi thay thế các loại tay khoan chạy bằng dây trân.

- Loại tay khoan chạy < 12.000 v/ p , người NS rất cực nhọc khi mài R và BN không được thỏai mái.

- Nhờ có TK tốc độ > 100.000 v/ p giúp việc mài R dễ dàng hơn.

LỊCH SỬ SỬ DỤNG TAY KHOAN NK

ỨNG DỤNG MŨI KHOAN TRONG CÁC LĨNH VỰC

NHA KHOA

CHỮA RĂNG

NỘI NHA

PHỤC HÌNH CỐ ĐỊNH

NGUYÊN TẮC: LÀM MÁT BẰNG NƯỚC VÀ HƠI NÉN

- Mài khô trên R với nhiệt độ cao sẽ làm phỏng ngà R gấp 3 lần khi mài R có tia nước phun sương và với nhiệt độ này tủy R sẽ bị viêm hoặc hoại tử

- Đối với các R đã chết tủy: tạo những vết nứt cực nhỏ trên men R và làm hỏng đường hoàn tất của cùi R sau này

Không thể dùng hơi thay cho nước phun sương

Với lượng nước yếu cũng có thể làm cháy ngà

R cục bộ

Với lượng nước phun sương mạnh sẽ rửa sạch các mãnh vụn mô R dính trên mũi khoan và làm tăng hiệu quả của dụng cụ

Với lượng nước từ 7 đến 21ml/phút sẽ tạo ra một áp lực nước từ 50g đến 150g là đạt hiệu quả

-Tia nước phun sương sẽ cản trở tầm nhìn, nhưng nhờ tia nước phun sương sẽ thổi đi máu và các mãnh vụn mô R nên ta nhìn rõ hơn

-Có thể nhìn trực tiếp khi mài R, nếu nhìn gián tiếp hơi nước có thể làm mờ mặt gương, để khắc phục người TT có thể dùng hơi thổi lên mặt gương khi người Nha sĩ đang mài R

PHÂN LOẠI

Theo tay khoan:

* Mũi khoan cho tay khoan chậm thẳng

* Mũi khoan dùng cho tay khoan chậm khuỷu

* Mũi khoan dùng cho tay khoan siêu tốc

Theo kích thước phần thân:

Loại dài: mở tủyLoại ngắn: tạo xoang cho những vùng hẹp, vướng khó thao tác như mặt ngài răng cối lớn, vùng răng khôn…

Theo chất liệu nơi đầu tác dụng:

Mũi khoan bằng thépMũi khoan bằng carburre tungstenMũi khoan có phủ kim cương

Phân loại theo hình dạng của đầu tác dụng:

* Mũi tròn: thường được dùng để mở rộng lỗ sâu, lấy ngà mềm, tạo lưu

* Mũi bầu dục: thường dùng mài mặt trong răng cửa hoặc mặt nhai

* Mũi quả trám: mài tạo rãnh mặt nhai

* Mũi trụ: trụ đầu bằng, trụ búp, trụ thuôn đầu, trụ đầu tròn, trụ nhọn …

CÁC LOẠI MŨI KHOAN THƯỜNG DÙNG

MK dùng để sữa soạn R, có thể chia thành 3 loại:

- Mũi khoan kim cương: dùng để mài bề mặt mô R.

- Mũi khoan Tungsten: dùng để cắt mô R nhờ những lưỡi cắt nhỏ

- Mũi khoan tạo lổ (Twist drills): dùng để tạo những lổ có đường kính nhỏ trong mô R

MŨI KHOAN KIM CƯƠNG

Gồm những hạt kim cương nhỏ, hình dạng không đều, có cạnh sắc được mạ điện dán lên thân những cốt bằng Nicken hay Chrome

Mỗi hạt có thể cắt một lượng lớn mô R tùy theo hình dạng và kích cở của hạt, được dùng để mài mô R và sứù Nó có thể mài R nhanh gấp 2 đến 3 lần so với mũi khoan thép không

rỉ

Các hạt được sắp xếp đều đặn từ 1 đến 3 lớp trên bề mặt của mũi khoan và được phân loại theo hình dạng và kích cở của các hạt kim cương thô hay mịn

Tùy theo nhà sản xuất và tùy cách sử dụng mà kích cở các hạt và hình dạng mũi khoan có khác nhau, như:

- Mũi khoan kim cương nón trụ đầu tròn

- Mũi khoan kim cương nón trụ đầu bằng

- Mũi khoan kim cương đầu nhọn dài

- Mũi khoan kim cương đầu nhọn ngắn

- Đá mài kim cương hình bánh xe bờ tròn nhỏ

Tóm lại, để bảo quản cấu hình của dụng cụ và ngăn chận việc mòn quá mức các hạt kim cương,

ta không nên mài khô với áp lực lớn sẽ làm các hạt kim cương dễ bị bong ra.

MŨI KHOAN TUNGSTEN

Mũi khoan Tungsten là loại tốt nhất làm cho bề mặt men và ngà mịn hơn, chính xác hơn, nhất là tạo đường hoàn tất

Mũi khoan Tungsten cũng được sử dụng để cắt kim loại, cả 2 loại mũi khoan tungsten và kim cương đều có thể sử dụng để mài cắt ngà R rắn chắc

-Kim loại ở đầu mũi khoan Tungsten được làm từ đá túp (sintering), hoặc được dập khuôn từ bột Carbure Tungsten và Cobalt, dưới hơi nóng và áp suất chân không

-Dùng máy với đĩa kim cương để thực hiện đầu mũi khoan có hình dạng chuyên biệt theo từng loại mũi khoan

- Phần đầu mũi khoan bám dính với cốt thép rất chắc chăénvà hiếm khi bị sút ra

Khi quy trình đã được hoàn tất thì phần đuôi của mũi khoan sẽ được làm ngắn lại, tạo khía hoặc thu nhỏ cho vừa với đường kính của tay khoan

Đa số mũi khoan thường có 6 lưỡi hoặc 8 lưỡi cắt Những mũi khoan dùng để hoàn tất cùi R thường có 12 lưỡi, có loại 20 hoặc thậm chí có loại 40 lưỡi cắt.

MŨI KHOAN XOẮN TẠO LỔ (TWIST DRILLS)

Loại mũi khoan này được làm bằng thép, chỉ dùng để khoan lổ vào R theo trục dài của mũi khoan Nó có 2 rãnh xoắn đôi sâu, uốn khúc xung quanh thân mũi khoan

Để làm những loại phục hình có chốt (Pinlay -

Pinledge),đường kính của mũi khoan rộng hơn chốt sau khi đúc

một chút nên rất khít khao khi gắn bằng ciment sau này Mức làm việc của loại MK này phải có chiều dài từ 3mm đến 5mm

Mũi khoan dùng cho chốt có ren xoắn trôn ốc dùng để lưu

nhựa Composite và Amalgam thì đầu mũi khoan nhỏ hơn đường

kính của chốt pin.

Mũi khoan này không cắt qua men R, dùng mũi khoan tròn nhỏ có đường kính 1/2mm tạo một lổ cạn trước để hướng dẫn mũi khoan này đi đúng hướng và chạy với tay khoan tốc độ chậm có tia nước để thổi sạch các mãnh vụn mô R và làm nguội chổ khoan

Khi khoan tạo lổ, ta không được dừng lại khi đầu mũi khoan còn nằm trong lổ vì nó có thể bị kẹt hoặc bị gẫy và rất khó lấy ra khỏi mô R

Nếu bị kẹt, cách an toàn nhất là tháo mũi khoan ra khỏi tay khoan rồi dùng tay xoay ngược lại để lấy mũi khoan ra

SỰ PHỐI HỢP GIỮA MŨI KHOAN KIM CƯƠNG VÀ MŨI

KHOAN TUNGSTEN

Mũi khoa kim cương mài R hiệu quả hơn mũi khoan thép, nhưng nó lại tạo bề mặt mài gồ ghề và đường hoàn tất không đều Còn mũi khoan Tungsten tạo đường hoàn tất mịn hơn và tạo hình dạng mặt bên trong xoang rõ ràng hơn.

Do đó, cách tốt nhất là ta nên kết hợp hai loại mũi khoan này khi sữa soạn R Sư ûdụng mũi khoan kim cương để mài mô R cho nhanh, rồi sau đó dùng mũi khoan thép để hoàn tất cùi R hoặc để tạo rãnh, tạo xoang…

Sử dụng 2 loại mũi khoan có cùng hình dạng và kích cở tương xứng nhau

-Ngoài yếu tố cùi R phải thoát,bề mặt mô R khi hoàn tất cũng phải mịn thì khi lấy dấu sẽ chính xác hơn

-Nếu bề mặt cùi R thô nhám, nó có thể làm khó khăn khi gở dấu ra khỏi miệng bệnh nhân nếu không làm dấu bị biến dạng và làm mất đi các chi tiết nhỏ trên chốt đai thạch cao sau này

-Đường hoàn tất quá gồ ghề sẽ làm cạnh mão sau này không khít sát hoàn toàn với cùi R khi gắn mão.

Tóm lại, biết cách sử dụng và bảo quản dụng cụ mài, cắt trong Nha khoa giúp ta sữa soạn R chính xác, nhanh chóng, hiệu quả và sử dụng được lâu dài Từ đó tạo niềm tin cho Bệnh nhân khi đến điều trị