Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP ****** LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT Ngành: Công nghệ
Trang 1Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP
******
LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT Ngành: Công nghệ Chế tạo máy
NGHIÊN CỨU, TÍNH TOÁN VÀ THIẾT KẾ
BIÊN DẠNG CÁNH TURBINE GIÓ TRỤC ĐỨNG CHO MÁY PHÁT ĐIỆN CÔNG SUẤT 3KW
DƯƠNG VĂN ĐỒNG
THÁI NGUYÊN - 2010
Trang 2******
LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT
NGHIÊN CỨU, TÍNH TOÁN VÀ THIẾT KẾ
BIÊN DẠNG CÁNH TURBINE GIÓ TRỤC ĐỨNG CHO MÁY PHÁT ĐIỆN CÔNG SUẤT 3KW
Trang 3Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
1
LỜI CAM ĐOAN
Tôi là Dương Văn Đồng - Học viên cao học lớp K11-Công nghệ chế tạo máy Khóa học 2008 - 2010 trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên
Sau hai năm học tập, rèn luyện và nghiên cứu tại trường tôi lựa chọn thực
hiện đề tài tốt nghiệp “Nghiên cứu, tính toán và thiết kế biên dạng cánh turbine gió trục đứng cho máy phát điện công suất 3KW”
Được sự hướng dẫn và giúp đỡ tận tình của PGS TS Ngô Như Khoa và sự
nỗ lực của bản thân, đề tài đã được hoàn thành năm 2010
Tôi cam đoan toàn bộ nội dung và kết quả của luận văn này là do tự bản thân tôi thực hiện, không sao chép của người khác Nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm
Thái Nguyên, ngày 10 tháng 10 năm 2010
Tác giả
Dương Văn Đồng
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian học tập, rèn luyện và nghiên cứu tại trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên, tác giả xin được bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc nhất tới PGS TS Ngô Như Khoa và ban Công nghệ thông tin Đại học Thái Nguyên đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ và tạo điều kiện để tôi thực hiện hoàn thành đề tài luận văn tốt nghiệp
Cảm ơn các thầy, cô giáo trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên
đã tận tình giảng dạy trong hai năm học vừa qua
Cảm ơn Ban Giám hiệu và khoa Khoa học cơ bản - Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghiệp (số 202 - Trần Nguyên Hãn - TP Bắc Giang) đã tạo điều kiện về thời gian để tôi thực hiện và hoàn thành khóa học
Cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ tôi trong thời gian qua để luận văn được hoàn thành đúng tiến độ
Thái Nguyên, ngày 10 tháng 10 năm 2010
Tác giả
Dương Văn Đồng
Trang 5Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
3
MỤC LỤC
Lời cam đoan……… …… 1
Lời cảm ơn……… 2
Mục lục ……… …… 3
Danh mục các hình vẽ……… …… 6
Danh mục các bảng biểu……… ……… 9
Danh mục các ký hiệu và chữ viết tắt……… ………… 10
MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài……… ……… 12
2 Mục tiêu và nhiện vụ của luận văn……… …… 13
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……… …… 14
4 Phương pháp nghiên cứu……… …… 14
5 Ý nghĩa……… …… 14
NỘI DUNG CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI 1.1 Năng lượng gió……… …… 15
1.1.1 Tình hình sử dụng năng lượng gió trên thế giới……… …… 15
1.1.2 Tình hình sử dụng năng lượng gió ở Việt Nam……… …… 17
1.2 Các loại máy phong điện……… …… 19
1.3 Các kiểu dáng hình học cánh turbine gió……… …… 21
1.3.1 Kiểu dạng chén……… …… 22
1.3.2 Kiểu savonius……… …… 23
1.3.3 Turbine kiểu plates……… … 24
1.3.4 Kiểu Darrieus – Rotor và H – Rotor……… …… 24
Trang 61.4 Kết luận chương 1……… …… 25
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ BIÊN DẠNG CÁNH TURBINE GIÓ 2.1 Học thuyết Albert Betz ……… …… 26
2 2 Đặc điểm cấu tạo và nguyên lý hoạt động máy phong điện……… 28
2.2.1 Máy phong điện trục ngang(HAWT) 28
2.2.2 Máy phong điện trục đứng(VAWTs) 30
2.3 Cánh turbine gió 32
2.3.1 Các thông số cơ bản trên cánh turbine 33
2.3.2 Lực tác động lên cánh turbine 32
2.4 Lực tác dụng lên rotor 39
2.4.1 Lực tác dụng lên rotor trục đứng 39
2.4.2 Lực tác dụng lên rotor trục ngang 41
2.4.2.1 Các khái niệm hình học 41
2.4.2.2 Năng suất vận hành của một phần tử cánh 42
2.4.2.3 Biểu thức tổng quát của áp lực, mômen và công suất 43
2.5 Một số loại rotor điển hình 44
2.5.1 Rotor Darieus 44
2.5.2 Rotor Savonius 49
2.6 Kết luận chương 2 50
CHƯƠNG 3 TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ MÔ HÌNH CÁNH TURBINE GIÓ 3.1 Các biên dạng cánh thường dùng 51
3.1.1 Biên dạng cánh NACA 51
Trang 7Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
5
3.1.2 Một số biên dạng cánh khác 57
3.2 Mô hình thực nghiệm 59
3.2.1 Các thiết bị thực nghiệm 59
3.2.2 Thực hiện các thí nghiệm 61
3.2.2.1 Thí nghiệm thứ nhất : Xác định hệ số cản lực gió qua bề mặt cánh turbine 61
3.2.2.2 Thí nghiệm thứ hai : Xác định góc đặt cánh 63
3.2.2.3 Thí nghiệm thứ ba: Xác định vận tốc góc và công suất rotor biên dạng cánh cung tròn 64
3.2.2.4 Thí nghiệm thứ tư: Xác định tốc độ vòng quay và công suất rotor biên dạng cánh NACA0015 69
3.3 Kết luận chương 3 73
CHƯƠNG 4 TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ CÁNH TURBINE GIÓ TRỤC ĐỨNG CHO MÁY PHÁT ĐIỆN CÔNG SUẤT 3KW 4.1 Thiết kế cánh turbine gió biên dạng cung tròn 74
4.2 Thiết kế cánh turbine gió biên dạng NACA0015 82
4.3 Vật liệu chế tạo cánh turbine gió 93
CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN CHUNG 5.1 Kết quả luận văn đã đạt đựơc 99
5.2 Những kiến nghị nghiên cứu tiếp theo 99
100
Trang 8TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Hình 1.1 Biểu đồ phát triển điện năng từ nguồn gió ở một số nước trên thế
giới………
16 Hình 1.2 Biểu đồ sử dụng điện của một số nước trên thế giới……… 16
Hình 1.3 Máy phong điện trục đứng, trục ngang……… 19
Hình 1.4 Máy phong điện có 2 cánh và 3 cánh cách đều……… 19
Hình 1.5 Rotor dạng chén……… 22
Hình 1.6 Rotor dạng savonius ……… 23
Hình 1.7 Rotor dạng plates ……… 24
Hình 1.8 Rotor dạng Darrieus – Rotor và H – Rotor ……… 24
Hình 2.1 Khí động học cánh rotor ……… 26
Hình 2.2 Máy phong điện ngang……… 28
Hình 2.3 Các bộ phận của turbine gió trục ngang……… 29
Hình 2.4 Sơ đồ nguyên lý hoạt động máy phong điện trục ngang………… 30
Hình 2.5 Máy phong điện trục đứng……… 30
Hình 2.6 Cấu tạo của turbine gió trục đứng……… 31
Hình 27 Sơ đồ nguyên lý hoạt động turbine gió trục đứng ……… 32
Hình 2.8 Các thông số cánh turbine……… 32
Hình 2.9 Sự di chuyển của luồng gió khi vào cánh……….…… 34
Hình 2.10 Phân bố áp lực gió ở mặt trên và mặt dưới của cánh……… 34
Hình 2.11 Các thành phần lực tác dụng lên cánh turbine……….… 35
Trang 9Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
7
Hình 2.12 Biểu đồ biến thiên của hệ số C và Cd ……….…… 37
Hình 2.13 Biểu diễn hệ số C l và C d trên dây cung và tiếp tuyến với dây cung……… 37
Hình 2.14 Lực tác động lên một vị trí cánh……… 39
Hình 2.15 Lực tác động lên các vị trí khi u/v>1……… 40
Hình 2.16 Lực tác động lên các vị trí khi u/v<1……… 40
Hình 2.17 Tam giác véc tơ lực ……… 41
Hình 2.18 Các thông số rotor trục ngang……… 41
Hình 2.19 Biểu diễn các thành phần vận tốc tác dụng trên mặt cắt ngang cánh……… 42
Hình 2.20 Thành phần vận tốc trên rotor Darrieus……… 44
Hình 2.21 Thành phần vận tốc trên H-rotor……… 45
Hình 2.22 Rotor Savonius……… 49
Hình 3.1 Kết cấu hình học cánh NACA……… 51
Hình 3.2 Biên dạng cánh cong đối xứng……… 57
Hình 3.3 Biên dạng cánh cong không đối xứng……… 58
Hình 3.4 Biên dạng cánh cung tròn……… 58
Hình 3.5 Biên dạng cánh dạng nón ……… 58
Hình 3.6 Biên dạng cánh tấm phẳng……… 59
Hình 3.7 Hình ảnh các thiết bị và mô hình thực nghiệm……… 60
Hình 3.8 Thí nghiệm xác định hệ số cản lực khi gió đi qua cánh turbine… 61
Hình 3.9 Giá trị hệ số cản trên các bề mặt cánh turbine biên dạng khác nhau 62 Hình 3.10 Cánh và rotor biên dạng cung tròn……… 64
Hình 3.11 Bố trí các thiết bị thí nghiệm……….… 65
Trang 10Hình 3.12 Biểu đồ so sánh tốc độ vòng quay rotor giữa tính toán và đo thực
nghiệm theo các giá trị vận tốc gió khác nhau ……… 68
Hình 3.13 Rotor và các cánh NACA0015……… 69
Hình 3.14 Biểu đồ tốc độ vòng quay thực nghiệm so với tính toán mô hình rotor cánh NACA0015……… 72
Hình 4.1 Lực tác dụng lên cánh……… 74
Hình 4.2 Vị trí tính M 1……… 77
Hình 4.3 Vị trí tính M 2……… 78
Hình 4.4 Vị trí tính M 3……… 79
Hình 4.5 Vị trí tính M 4……… 80
Hình 4.6 Gió tác động lên cánh……… ……… 83
Hình 4.7 Các thành phần lực Fl và Fd tác động lên cánh……… 84
Hình 4.8 Các thành phần lực pháp tuyến và tiếp tuyến……… 85
Hình 4.9 Quan hệ các góc β, i, θ……… ……… 86
Hình 4.10 Vị trí tính M 1……… 88
Hình 4.11 Vị trí tính M 2……… 89
Hình 4.12 Vị trí tính M 3……… 90
Hình 4.13 Vị trí tính M 4……… 91
Hình 4.14 Sợi thủy tinh ……… 97
θ
Trang 11data error !!! can't not
read
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 17data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 26read
Trang 27data error !!! can't not
read