vấn đề dạy học Ngữ Văn trong nhà trường phổ thông đang đặt ra những vấn đề cấp thiết. Tác giả Nguyễn Du và tác phẩm Truyện Kiều là một nội dung quan trọng trong chương trình Ngữ văn phổ thông, cần có phương pháp truyền dạy phù hợp và đổi mới để học sinh dễ dàng tiếp cận và lĩnh hội tác phẩm.
Trang 1TRƯỜNG THPT CHUYÊN HƯNG YÊN
==========
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
Về dự giờ thăm lớp
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Nội dung chính của đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của ng ời chinh phụ trong tác phẩm Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn và
Đoàn Thị Điểm là gì?
A. Đoạn trích miêu tả nỗi cô đơn của ng ời chinh phụ
B. Đoạn trích thể hiện khao khát đ ợc sống trong hạnh phúc của ng ời chinh phụ
C. Đoạn trích miêu tả những cũng bậc và sắc thái khác nhau của nỗi cô đơn, buồn khổ ở ng ời chinh phụ khao khát đ ợc sống trong tình yêu
và hạnh phúc lứa đôi
D. Đoạn trích thể hiện ớc muốn một tình yêu tự do, v ợt ra ngoài khuôn khổ lễ giáo phong kiến
Câu 2: Dòng nào nêu đầy đủ nhất những nét chính về nghệ thuật của đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của ng ời chinh phụ trong tác phẩm Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn và Đoàn Thị Điểm?
E. Thể thơ song thất lục bát với giọng thơ thiết tha, sâu lắng
F. Nghệ thuật điệp từ, câu hỏi tu từ, sử dụng nhiều từ láy có sắc thái gợi cảm cao
G. Vừa sử dụng điển cố vừa sử dụng chất liệu dân gian
H. Cả A, B và C
Câu 3: Hãy trình bày cảm nhận về một cặp song thất lục bát mà em ấn t ợng nhất?
Trang 3TruyÖn KiÒu
P hÇn I:
T ¸ c g i¶ Ng uy Ôn D u
Trang 4I Cuộc đời
Nguyễn Du sống trong một thời đại đầy biến động, nhiều phen thay đổi sơn hà
Trang 5Video về tác giả Nguyễn Du
Trang 6I Cuộc đời
- Nguyễn Du cú điều kiện tiếp thu tri thức sỏch vở, hấp thụ niềm say mờ nghệ thuật của gia đỡnh.
- Hiểu biết sõu sắc cuộc sống xa hoa của giới quớ tộc
Trang 7I Cuộc đời
Trang 8I CUộC ĐờI
- Cuộc đời tuy đem đến bất hạnh cho Nguyễn Du nh ng lại là điều may mắn khi đã đ a đến cho dân tộc một nhà thơ lớn, một đại thi hào dân tộc
- Tạo nên thiên tài Nguyễn Du là vốn kiến thức sách vở sâu rộng, một vốn sống phong phú, một trái tim giàu cảm xúc, một tài năng văn ch ơng kiệt xuất
Trang 9II Sù NGHIÖP V¡N HäC
Trang 10SỰ SÁNG TẠO CỦA TRUYỆN KIỀU
SO VỚI KIM VÂN KIỀU TRUYỆN
- Cảm hứng sáng tác trong Truyện Kiều là từ "những điều trông thấy mà đau đớn lòng"
Nguyễn Du đã biến câu chuyện tình thành một khúc đoạn tr ờng về ng ời tài hoa mệnh bạc
- Truyện Kiều trở thành tiểu thuyết bằng thơ nhờ nghệ thuật miêu tả tâm lí đặc sắc của Nguyễn
Du
- Sự vận dụng sáng tạo và thành công thể thơ lục bát của dân tộc.
- Ngôn ngữ điêu luyện, trau chuốt, mẫu mực.
Trang 11II Sù NGHIÖP V¡N HäC
Trang 12VÍ DỤ
“Một mẹ cùng ba con,
Lê la bên đường nọ
Đứa bé ôm trong lòng
Đứa lớn tay mang giỏ
Trong giỏ đựng những gì?
Mở rau lẫn tấm cám
Nửa ngày bụng vẫn không
Áo quần thật lam lũ, Gặp người chẳng dám nhìn
Lệ sa vạt áo ướt Mấy con vẫn cười đùa Biết đâu lòng mẹ xót ”
(trích “Sở kiến hành”)
“Thương thay thập loại chúng sinh,
Hồn đơn phách chiếc lênh đênh quê người”.
(Trích “Văn chiêu hồn”)
Đau đớn thay phận đàn bà
Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung
(Trích “Truyện Kiều”)
Trang 13II Sù NGHIÖP V¡N HäC
Trang 14VÍ DỤ
“Kiến bò miệng chén chưa lâu Mưu sâu cũng trả nghĩa sâu cho vừa”
Sử dụng thành ngữ: Kiến bò miệng chén
“Rằng tôi chút phận đàn bà Ghen tuông thì cũng người ta thường tình”
Sử dụng sáng tạo câu ca dao:
“Ớt nào là ớt chẳng cay Gái nào là gái chẳng hay ghen chồng”
“Giữa đường đứt gánh tương tư Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em”
Sử dụng sáng tạo thành ngữ “đứt gánh giữa đường”
Trang 15KHÁI QUÁT
- Nguyễn Du sống trong một thời đại nhiều biến cố lịch sử Cuộc đời nhiều súng giú đó mang lại cho Nguyễn Du vốn hiểu biết sõu rộng, vốn từ ngữ phong phỳ.
- Tài và tõm đó làm nờn một đại thi hào dõn tộc với sự nghiệp sỏng tỏc đồ sộ, bất
diệt, cú sức sống lâu bền trong lòng bạn đọc, nh Xuân Diệu từng tâm sự: "ánh s
ơng sớm của thơ Kiều ấp cho tâm hồn tôi nở những nụ thắm đầu tiên"
Trang 16CÂU HỎI CỦNG CỐ
Câu 1: Nhận định nào khái quát đúng nhất về cuộc đời Nguyễn Du?
A Cuộc đời quí tộc, xa hoa
B Cuộc đời phong trần, gió bụi
C Cuộc đời nhiều thăng trầm, khi đầy đủ, xa hoa, khi lại lầm than, cơ cực.
D Cả A, B, và C
Câu 2: Dòng nào không phải là một đặc điểm nội dung trong sáng tác của Nguyễn Du?
E Tình cảm chân thành với những con người nhỏ bé, bất hạnh.
F Triết lý về cuộc đời và con người có sức khái quát và giàu cảm xúc.
G Đòi hỏi xã hội trân trọng những giá trị tinh thần và chủ nhân sáng tạo ra nó.
H Miêu tả tâm lý nhân vật sâu sắc.