Tập quán ăn uống của người việt nam

• Văn hóa ẩm thực người Việt được biết đến với những nét đặc trưng như: tính hòa đồng, đa dạng, ít mỡ; đậm đà hương vị với sự kết hợp nhiều loại gia vị giảm để tăng mùi vị, sức hấp dẫn t

ẨM THỰC VỚI VĂN HÓA

5 ẢNH HƯỞNG CỦA ẨM THỰC ĐẾN DINH DƯỠNG

1 Khái quát về ẩm thực Việt Nam

1.1 Tổng quan về ẩm thực Việt Nam

• Văn hóa ẩm thực là nét văn hóa tự nhiên

hình thành trong cuộc sống

• Văn hóa ẩm thực người Việt được biết

đến với những nét đặc trưng như: tính

hòa đồng, đa dạng, ít mỡ; đậm đà hương

vị với sự kết hợp nhiều loại gia vị giảm

để tăng mùi vị, sức hấp dẫn trong các

món ăn

1 Khái quát về ẩm thực Việt Nam

1.2 Quan niệm ẩm thực của người Việt Nam

- Ăn uống có vai trò và vị trí quan trọng đối với đời sống con người

- Ăn uống là cách cung cấp năng lượng cho cơ thể mà chúng ta đã làm mất

đi do lao động

- Khi đời sống người dân còn thấp thì việc “ăn lấy no” được mọi người

quan tâm hàng đầu

- Nhưng khi xã hội ngày càng phát triển, con người không chỉ mong được

“ăn no mặt ấm” mà chuyển sang “ăn ngon mặc đẹp”

1 Khái quát về ẩm thực Việt Nam

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới ẩm thực Việt Nam

1.3.1 Yếu tố lịch sử, văn hóa

- Truyền thống văn hóa nông nghiệp lúa nước, lúa gạo là lương thực chính

- Truyền thống văn hóa nông nghiệp lúa nước ẩm thực thiên về thực vật

- Hội nhập với nền ẩm thực các nước khu vực: Chăm, Khmer, Thái Lan,…

1 Khái quát về ẩm thực Việt Nam

1.3.2 Yếu tố địa lý

• Biển Đông và vịnh Thái Lan bọc cả chiều dài và cả phía Nam với bờ biển dài 3000km Tiếp giáp với biển Đông suốt chiều dài đất nước

• Địa hình: núi rừng, đồng bằng, sông, biển

• Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mưa nhiều, nhiều sông rạch chằng chịt: thủy hải sản phong phú

1 Khái quát về ẩm thực Việt Nam

1.3.3 Yếu tố tôn giáo

• Phật giáo: ăn chay, ăn lạt là một chế độ

ăn uống chỉ gồm những thực phẩm có

nguồn gốc từ thực vật, , hoàn toàn không

sử dụng cá loại thịt

• Cơ Đốc giáo (Đạo Kito): Các món ăn

đều phải tuân theo quy định của nhà thờ,

đến chủ nhật của tuần lễ phục sinh thì

dùng loại bánh được làm từ hạnh nhân,

socola,…

1 Khái quát về ẩm thực Việt Nam

1.3.3 Yếu tố tôn giáo

• Đạo Hồi: Người theo đạo Hồi kiêng ăn thịt lợn, các loại gia cầm có thể

bay, những động vật vừa sống trên cạn vừa sống dưới nước

• Đạo Hindu( Ấn Độ giáo ): Đạo Hindu cấm ăn thịt bò và những sản

phẩm từ chúng , ngay cả sữa người ta cũng không dùng sữa bò mà dùng sữa trâu

2.Những nét đặc trưng của ẩm thực Việt Nam

2.1 Thái độ coi trọng việc ăn uống của người Việt Nam

• Để duy trì sự sống, ăn uống luôn là việc quan trọng Đối với người Việt Nam với nền văn minh nông nghiệp lúa nước thì luôn công khai rằng ăn uống quan trọng lắm: Có thực mới vực được đạo

• Mọi hành động của người Việt đều lấy ăn làm đầu: ăn uống, ăn ở, ăn mặc,

ăn nói, ăn chơi…

2.Những nét đặc trưng của ẩm thực Việt Nam

2.2 Cơ cấu thực phẩm

• Ăn uống là văn hóa tận dụng tự nhiên, là cơ cấu thiên về ăn thực vật Và

trong thực vật thì lúa gạo đứng hàng đầu Tục ngữ có những câu như: Người sống về gạo, cá bạo về nước

• Trong bữa ăn của người Việt, sau lúa gạo thì đến rau quả, hai món đặc thù là rau muống và dưa cà Ngoài ra không thể thiếu các loại gia vị đặc trưng

2.Những nét đặc trưng của ẩm thực Việt Nam

2.3 Tính cộng đồng

Tính cộng đồng thể hiện rất rõ trong ẩm

thực Việt Nam, bao giờ trong bữa cơm

cũng sử dụng chung một nồi cơm, các món

ăn cũng múc chung trong bát, đĩa,ngoài ra

có bát nước mắm chấm chung

2.4.Tính hiếu khách

Trước mỗi bữa ăn người Việt thường có

thói quen mời Lời mời thể hiên sự giao

thiệp, tình cảm, hiếu khách, mối quan tâm

trân trọng người khác Tính hiếu khách thể

hiện bằng lời chào trước mỗi bữa ăn

2.Những nét đặc trưng của ẩm thực Việt Nam

2.5 Tính hòa đồng đa dạng

Người Việt dễ dàng tiếp thu văn hóa ẩm thực

của các dân tộc khác, vùng miền khác để từ đó

chế biến thành của mình Đây cũng là điểm nổi

bật của ẩm thực của nước ta từ Bắc chí Nam

2.6 Tính đậm đà hương vị

Khi chế biến thức ăn người Việt Nam thường

dùng nước mắm để nêm, lại kết hợp với rất

nhiều gia vị khác nên món ăn rất đậm đà Mỗi

món khác nhau đều có nước chấm tương ứng

phù hợp với hương vị

2.Những nét đặc trưng của ẩm thực Việt Nam

• 2.7 Sự uyển chuyển mềm dẻo

• Sự uyển chuyển của ẩm thực thể hiện qua các món ăn thích hợp theo mùa,theo thời tiết và sản vật có trong mùa

• Bạch Vân cư sĩ ngày xưa từng cảm khái:“Thu ăn măng trúc, đông ăn giá”

3 Ẩm thực Việt Nam theo vùng miền

3 Ẩm thực Việt Nam theo vùng miền

3.1.2 Ẩm thực Hà Nội

- Người Hà Nội ăn quà theo mùa, theo giờ Món ăn mùa hè, món ăn mùa đông, món ăn buổi sáng riêng, buổi trưa riêng, tối riêng, khuya riêng Xôi lúa là món

ăn buổi sáng, cháo đỗ xanh, chè đỗ đen ăn buổi trưa mùa hè,

- Gia vị là thứ được người Hà Nội coi trọng Chợ nào cũng có hàng dãy sạp bán các loại gia vị, quả gia vị, các loại hàng khô, trong đó có hành, tỏi, hạt tiêu, ớt, rồi nấm hương,…

3 Ẩm thực Việt Nam theo vùng miền

3.1.2 Ẩm thực Hà Nội

Những món ăn đặc trưng

• Phở Hà Nội nước dùng trong ngọt bởi xương bò

Bí quyết là sử dụng nguyên liệu sá sùng khô (con

sâu biển) tạo mùi đặc biệt, sử dụng nhiều bột

ngọt Tô phở Hà Nội dọn lên chỉ có tương ớt, vài

trái tắc, quả quất

• Đã quen ăn bánh cuốn ở Hà Nội, nếu ta đi ăn

bánh cuốn ở một nơi nào khác, sẽ thấy mình trở

thành người khó tính từ lúc nào không biết nữa

Bởi vì dù có thiên vị hay không thì bánh cuốn Hà

Nội, mà lại là bánh cuốn Thanh Trì thì không thể

chê vào đâu được

3 Ẩm thực Việt Nam theo vùng miền

3.2.Ẩm thực miền Trung

3.2.1.Đặc điểm chung

Người miền Trung ưa dùng các món ăn có vị đậm hơn,

nồng độ mạnh, màu sắc hồng mộc mạc và "Chặt to kho

mặn" Những thứ như mắm, cá kho, ớt, hạt tiêu, tỏi,

gừng thường được ưa chuộng bởi những ngày thời tiết

thay đổi

3.2.2.Ẩm thực Huế

Mang đậm nét bản sắc của một vùng đất từng là kẻ chợ,

thanh lịch, nhẹ nhàng và tùng tiệm Người Huế ăn uống

gắn liền với ba tiêu chí là: rẻ, ngon và nhất là phải đẹp

Và với những tiêu chí đã nêu, người Huế đã chia ăn

uống thành ba bậc: khẩu thực, nhãn thực và tâm thực

3 Ẩm thực Việt Nam theo vùng miền

rõ vị đậm đà của nó

3 Ẩm thực Việt Nam theo vùng miền

3.3 Ẩm thực miền Nam

3.3.1.Đặc điểm chung

Ẩm thực miền Nam, là nơi chịu ảnh hưởng nhiều của ẩm thực Trung Quốc,

Campuchia, Thái Lan Từ sự phong phú, dư dã ấy mà trải suốt quá trình khai hoang lập nghiệp, món ăn, thức uống hàng ngày của người Nam Bộ

3.3.2.Ẩm thực Sài Gòn

Văn hóa ẩm thực Sài Gòn được ví như một nồi lẩu thập cẩm, nơi hội tụ và giao thoa nhiều luồng văn hóa Đông - Tây, cổ xưa và hiện đại

3 Ẩm thực Việt Nam theo vùng miền

3.3 Ẩm thực miền Nam

Những món đặc trưng

- Cá lóc nướng trui: cây được cắm xuống đất,

cá lóc ngửa lên trời, rồi lấy rơm chất lên đốt

Khi rơm cháy tàn cũng là lúc cá chín, có mùi

thơm của thịt cá và mùi hơi khét của da

- Mắm: món ăn đặc trưng Nam Bộ

- Bánh xèo: là món ăn dân dã rất quen thuộc

với người miền Nam Những ai đã từng ăn

qua món bánh này, khó có thể mà quên được

hương vị đậm đà đầy chất dân dã của nó

3 Ẩm thực Việt Nam theo vùng miền

3.4 Ẩm thực các dân tộc thiểu số

3.4.1 Món ăn đặc trưng của các dân tộc

Ẩm thực của mỗi dân tộc trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam đều có bản sắc riêng biệt: mắm bò hóc miền Nam, bánh cống phù (bánh trôi dân tộc Tày), khau nhục Lạng Sơn, phở chua, cháo nhộng ong, phở cồn sủi, thắng cố,

3 Ẩm thực Việt Nam theo vùng miền

3.4.2.Chén trà trong văn hóa ẩm thực

Trà là một sự giao hòa với thiên nhiên, với môi

trường và con người Việt Nam luôn tồn tại một nền

văn hóa trà thanh lịch và tỏa hương

3.4.3.Cà phê – niềm tự hào của dân tộc Tây

Nguyên

Nói đến cà phê là nói đến Tây Nguyên và xứ sở cà

phê ĐắkLắk Nơi những con người tài hoa đã tạo ra

sản phẩm cà phê mà cả thế giới ưa chuộng

3 Ẩm thực Việt Nam theo vùng miền

3.4.4.Các loại rượu dân tộc

Rượu chưng còn gọi là rượu đế làm từ ngũ cốc lên men

như: rượu làng Vân (ở Bắc Ninh, còn gọi là "Vân hương

mĩ tửu"), Rượu Gò Đen (Long An),

Rượu ngâm còn gọi là rượu thuốc sử dụng các loại thảo

dược hoặc động vật được ngâm trong rượu trắng chưng

cất có độ rượu cao

+ Rượu ngâm từ các loại động vật phổ biến nhất là rượu

rắn

+ Rượu ngâm thuốc bắc hoặc các loại thực vật: rượu

sâm, rượu táo tàu, rượu cùi vải, rượu kỷ tử, rượu đinh

lăng

4 Ẩm thực với văn hóa

4.1 Văn hóa ẩm thực đường phố

• Thức ăn đường phố và các hàng rong là nét văn hóa riêng của cộng đồng người Việt Nam Phản ánh lối sống và sự phát triển của xã hội ở Việt Nam

• Ẩm thục đường phố Việt Nam đa dạng, phong phú: hủ tiếu gõ, bánh mì, cháo, bún, các món nướng

4 Ẩm thực với văn hóa

4.2 Ẩm thực trong ngày lễ, Tết

Cỗ cúng tổ tiên: cúng tổ tiên ( ngày giỗ, ngày Tết cổ truyền) thường sử dụng xôi đậu xanh, xôi gấc với gà luộc nguyên con hoặc chân giò

Cỗ Tết: thường rất cầu kỳ, tùy theo mỗi vùng mà có các món ăn khác nhau:

• Miền Bắc: bánh chưng, thịt đông, dưa hành, canh bóng thập cẩm,

• Miền Trung: bánh thuẩn, bò kho mật mía, thịt heo kho củ cải, dưa món, thịt heo ngâm nước mắm,

• Miền Nam: bánh tét, thịt kho hột vịt, canh khổ

qua, tôm khô củ kiệu,

4 Ẩm thực với văn hóa

4.2 Ẩm thực trong ngày lễ, Tết

Cỗ cưới hỏi: khoảng 10 món với một món ăn khai vị (xúp), một món cơm gạo ngon, một món xôi (thường là xôi đỏ như xôi gấc, xôi lá cẩm), một món canh, một món cá, hai món thịt, một món rau xào nấu, một món nộm, một món tráng miệng Ngày nay đã được đơn giản hơn

4 Ẩm thực với văn hóa

4.3 Ẩm thực với thơ, ca

• Về tầm quan trọng của ăn uống: Trời đánh còn tránh bữa ăn; có thực mới vực được đạo; dân dĩ thực vi tiên (người dân lấy ăn làm đầu); ăn được

ngủ được là tiên

• Về cách ăn và thái độ trong ăn uống: Ăn trông nồi, ngồi trông hướng;

miếng ăn là miếng nhục; một miếng giữa đàng bằng một sàng xó bếp;

miếng ăn là miếng tồi tàn; mất ăn một miếng lộn gan lên đầu

4 Ẩm thực với văn hóa

4.4 Bữa ăn gia đình Việt Nam truyền thống

Bữa ăn chính của người Việt thường bao gồm cơm, nước chấm và ba món ăn

cơ bản đủ chất hài hòa: một món mặn có chất đạm động vật và chất béo được luộc, chiên hoặc kho như thịt, cá; một món rau luộc hoặc xào, hoặc rau thơm, rau sống, dưa muối; một món canh có thể đậm đà, cầu kỳ nhưng cũng không hiếm khi chỉ đơn giản

4 Ẩm thực với văn hóa

4.5 Ẩm thực Việt Nam trên thế giới

Có thể dễ dàng tìm thấy các tiệm ăn Việt Nam ở Hoa Kỳ, Canada, Pháp, Úc, Cộng Hòa Séc, Đức, Ba Lan, Nga, Hàn Quốc Các món ăn thuần Việt như

phở, nem rán, bánh mì và các loại hương liệu đặc biệt như mắm tôm, rau húng rất phổ biến ở những vùng có đông người như Châu Á, trong đó có người Việt sinh sống

5 Ảnh hưởng của ẩm thực đến dinh dưỡng

Những chất cần thiết cho cơ thể:

5 Ảnh hưởng của ẩm thực đến dinh dưỡng

• Ăn uống là nguồn cung cấp dinh dưỡng chủ yếu của cơ thể, để xây dựng cấu thành và tu bổ cho các tổ chức, là chất liệu điều tiết, duy trì chức năng sinh

lý, sinh hóa bình thường

• Ngày nay, bữa ăn bao gồm các món lương thực thực phẩm, các món tráng

miệng, Bữa ăn hợp lý là bữa ăn có đủ năng lượng, đủ chất dinh dưỡng và các chất dinh dưỡng phải ở một tỷ lệ cân đối, thích hợp với từng loại đối tượng

5 Ảnh hưởng của ẩm thực đến dinh dưỡng

• Chất bột đường: cung cấp năng lượng, chiếm

khoảng 55-60% tổng số năng lượng của khẩu

phần ăn Nguồn cung cấp: gạo, khoai, các loại

ngũ cốc

Chất đạm: bình quân 1 ngày người lớn cần 0,75g

protein chuẩn cho 1kg trọng lượng cơ thể Nguồn protein chủ yếu trong các loại thực phẩm: trứng, sữa, thịt, hải sản, các loại hạt, quả bơ, táo, rau bina, ngô ngọt, chuối, quả chà là, súp lơ xanh, các loại hat

5 Ảnh hưởng của ẩm thực đến dinh dưỡng

• Chất béo: thành phần cần có trong bữa ăn để cung

cấp năng lượng dự trữ cho cơ thể Nguồn cung cấp:

mỡ động vật, dầu thực vật (ô liu, đậu nành, lạc, )

• Vitamin và khoáng:

Vitamin A: gan, trứng, cá, rau có lá xanh thẫm (rau ngót,

rau đay, rau dền, rau muống, rau khoai lang, ), quả màu

vàng, da cam (gấc, đu đủ chín, xoài, mít, dứa )

Vitamin nhóm B: thịt, đậu đỗ, cám gạo

Vitamin C: rau cải, rau muống, rau ngót, rau mồng tơi,

cam, chanh,

Hầu hết các loại rau, trái cây đều chứa các nguyên tố

khoáng cần thiết

Kết luận

• Đất nước Việt Nam ta đã trải qua hơn 4000 năm lịch sử, cha ông chúng

ta không ngừng đúc kết, vun đắp cho riêng mình một tập quán ăn uống mang đầy chất Việt, vô cùng đặc sắc và phong phú

• “Ẩm thực đã không còn đơn thuần là giá trị vật chất, mà xa hơn chính

là yếu tố văn hóa, một mảng văn hóa đậm đà, duyên dáng và cốt cách Tìm hiểu về ẩm thực của một đất nước chính là cách đơn giản nhất để

có thể hiểu thêm về lịch sử và con người của đất nước ấy” Chúng ta cần biết giữ gìn và phát huy những tập quán ăn uống tốt của người Việt Nam

Thank You!