Hôm nay thật sự là một ngày vô cùng cảm động và trọng đại, mang dấu ấn lịch sử đối với các bậc tiền bối của họ Lưu Việt Nam và với tất cả chúng ta.Theo tiếng gọi và sự giục giã của các c
Trang 1Giới thiệu khái quát về họ Lưu Việt Nam
Kính thưa các vị khách quí, Thưa các ông các bà đại diện cho các dòng
họ Lưu toàn quốc Việt Nam!
Hôm nay thật sự là một ngày vô cùng cảm động và trọng đại, mang dấu
ấn lịch sử đối với các bậc tiền bối của họ Lưu Việt Nam và với tất cả chúng ta.Theo tiếng gọi và sự giục giã của các cụ tổ tiên, chúng ta đã tập trung về Lưu
Xá, tham gia cùng chính quyền và nhân dân địa phương kỷ niệm và tôn vinhDanh nhân dân tộc - Thái úy Lưu Khánh Đàm, một Cao tổ họ Lưu tiêu biểunhất trong lịch sử từ trước đến nay
Họ Lưu là một trong những dòng họ được nhắc tới sớm nhất trong lịch sửViệt Nam, đã xuất hiện từ thời Hùng Vương cách đây hơn 4.000 năm, có rấtnhiều cao tổ tiêu biểu đóng góp to lớn cho đất nước, như: - Thái sư Lưu Cơ,người Hoa Lư, là khai quốc công thần nhà Đinh, đã cải tạo thành Đại La từhướng Bắc chuyển về hướng Nam, thể hiện sự độc lập, tự chủ của Hoàng đếĐại Cồ Việt ở Hoa Lư - Quản giáp Lưu Kế Tông đã cai quản phía Bắc nướcChiêm Thành, vùng đất do Vua Lê Đại Hành bình định được, nhằm ngăn ngừa
âm mưu cấu kết với quân Tống xâm lược nước ta Ông đã lên ngôi làm VuaChiêm Thành được 03 năm - Thiếu bảo Lưu Ngữ, quan đại thần nhà Tiền Lê,được Vua Lê ban đất Lưu Xá làm thái ấp, sinh ra ba con trai là Thái úy LưuKhánh Đàm, Thái phó Lưu Ba và Đại sư Lưu Lượng, làm rạng rỡ cho họ Lưuchúng ta - 26 danh nhân đại khoa Nho học, trong đó có 04 Trạng nguyên làLưu Diễm, Lưu Miễn, Lưu Thúc Kiệm và Lưu Danh Công; đó là những người
đã giữ trọng trách và đóng góp lớn lao cho các triều đại phong kiến của ViệtNam - Tướng Quốc Lưu Nhân Chú, cùng cha là Lưu Trung từ Đại Từ, TháiNguyên vào Lam Sơn phò Lê Lợi đánh thắng và đuổi giặc Minh về nước, giảiphóng đất nước sau 10 năm kháng chiến - Hai anh em Tướng quân Cần Vương
là Lưu Điệt và Thượng thư Lưu Đức Xứng Khắp nước Việt Nam đều có cácdòng họ Lưu sinh sống, trong đó nổi bật là một số địa danh nổi tiếng, như
Trang 2Thanh Hóa (huyện Yên Định, Hoằng Hóa ), Bắc Ninh (Trạm Lộ); Thái Bình(Hưng Hà, Thái Thụy ), Hà Nội (Thanh Trì, Gia Lâm ), từ Phú Thọ, VĩnhPhúc, Hải Phòng, Nghệ An, Đà Nẵng, Huế, Quảng Bình, Bình Định, TP HồChí Minh cho đến Cà Mau; và có cả chi họ đang sinh sống lâu dài bên nướcngoài, như Canada, Pháp, Mỹ, Hàn Quốc v.v Thời nay, tiêu biểu có UVDK
TƯ Đảng CSVN - Thiếu tướng Hoàng Thế Thiện (tên thật là Lưu Anh Thi),nguyên Thứ trưởng Bộ QP, Ông Lưu Văn Mẫn - nguyên Phó CVP Trung ươngĐảng CSVN, GS TSKH Lưu Trần Tiêu (Chủ tịch HĐ Di sản Quốc Gia,nguyên Thứ trưởng TT Bộ VHTTDL), Ông Lưu Minh Hiệu, nguyên PCTUBND tỉnh Thái Bình, TS Lưu Minh Trị (Chủ tịch Hội DSVH Thăng Long,nguyên PCT UBND Hà Nội) ; Về KHKT có hàng trăm GS, PGS, TS, điểnhình nhất là GS TS Jane X Luu (tên Việt là Lưu Lệ Hằng), được tặng 2 giảithưởng lớn “Nobel” năm 2012, tên GS TS Jane X Luu được đặt cho một hànhtinh 5430Luu Trong nước, nổi bật có GS Luật sư nổi tiếng Lưu Văn Đạt; Nhàngoại giao kiệt xuất Lưu Văn Lợi, GS TSKH Lưu Duẩn được giải “Thực phẩmtoàn cầu” của Thế giới 2012 ; 12 sỹ quan cấp tướng; Nhiều AH LLVT, Bà MẹVNAH, liệt sỹ, thương binh, đã cống hiến xương máu cho Tổ Quốc; Nhiều vănnghệ sỹ nỗi tiếng như GS Lưu Hữu Phước, nhà thơ Lưu Trọng Lư, nhà biênkịch Lưu Quang Vũ, nghệ sỹ Piano Lưu Hồng Quang, Hoa hậu Lưu DiễmHương và rất nhiều doanh nhân đang hoạt động phát triển kinh doanh hàngngày Về nguồn gốc họ Lưu Việt Nam, trục chính phát triển họ Lưu là từ cáinôi xa xưa nhất ở Yên Định, Thanh Hóa; họ Lưu đã phân cư và di chuyển đểhình thành các chi họ Lưu ở nhiều nơi trong cả nước Ngoài ra, các nho sỹ họLưu sau khi đỗ Sinh đồ, Thám hoa, Cử nhân, Tiến sỹ , được thăng quan, caiquản nơi họ đến quản lý Ở đó họ sinh cơ lập nghiệp, hoặc làm thầy đồ dạyhọc, bốc thuốc họ đã lập nên những trung tâm khai sáng học hành và pháttriển dòng họ Lưu tại địa phương đó; hoặc có thể có dòng họ khác cải sang họLưu để bảo toàn nòi giống khi bị hoạn nạn; hoặc có một số chi nhánh họ Lưu
Trang 3từ nguồn gốc khác, như các nhà Nho học, quan chức Trung Hoa, sau khi thi đỗ
và thành đạt là những người có năng lực, sang cai trị Việt Nam, cũng tạo dựngnên các dòng họ Lưu tại các địa phương do họ cai quản Hơn nữa, do hậu quảnội chiến giữa triều Minh và nhà Thanh, nhiều người Hoa họ Lưu từ QuảngĐông đã di cư sang Việt Nam, qua đường biên giới - định cư ở một số tỉnh phíaBắc và qua đường biển - là người Minh Hương ở một số tỉnh phía Nam Mặtkhác, một số chi họ Lưu Việt Nam cũng phải đổi sang họ khác, như họ Lưu -Phạm (xã Kim đường, Ứng Hòa, Hà Nội) , nhất là vào thời kỳ Nhà Trần tiêudiệt Nhà Lý, bắt người họ Lý phải đổi sang họ Nguyễn, thậm chí có bộ phận họ
Lý phải lưu vong sống bên Cao Ly
Họ Lưu là khai quốc công thần vương triều Lý nên cũng bị ảnh hưởng rấtlớn, nhiều người bị giết cùng với vua tôi Nhà Lý, hoặc phải ly hương hoặc bịcải sang họ khác Minh chứng điển hình là hiện tượng nhiều làng xưa là đất của
họ Lưu, hoặc gắn bó với các quan thần họ Lưu nhưng nay không có bất kỳngười họ Lưu nào còn sinh sống, như làng Lưu Xá, làng Đại Từ (Hưng Yên),làng Thiệu Trung (Thanh Hóa - quê của Thiếu Bảo Lưu Ngữ, nguyên quán củaThái úy Lưu Khánh Đàm)… Hiện nay, thông tin về các dòng họ Lưu toàn quốccòn tản mạn, chưa được bộc lộ nhiều nên khó kết nối các dòng họ lại với nhauđược
Hy vọng, sau buổi họp mặt trọng đại hôm nay, sẽ có điều kiện kết nối vàgắn bó nhiều hơn giữa các chi họ với nhau Để tạo điều kiện cho Lưu Tộc ViệtNam hoạt động có hiệu quả, bài bản trong thời gian sắp tới, BLL (lâm thời) họLưu Việt Nam có dự thảo “QUY ƯỚC LƯU TỘC VIỆT NAM”, mong cácđồng tộc và các chi họ tham gia góp ý làm cơ sở cho BLL Lưu Tộc Việt Namthống nhất phiên bản cuối cùng để đăng tải trên website luutoc.vn cho tất cảđồng tộc Họ Lưu cùng thực hiện Hoạt động của Lưu Tộc Việt Nam sắp tới tậptrung vào 5 nội dung chính sau: 1 Thống kê danh sách toàn bộ Họ Lưu toànquốc Việt Nam 2 Tổ chức hội thảo về Họ Lưu Việt Nam, do các nhà sử học
Trang 4của Viện Sử học và Viện Nghiên cứu Hán Nôm chủ trì, dự kiến vào cuối năm
2014 3 Kết nối các dòng họ Lưu của các địa phương; Sưu tầm và đối chiếucác gia phả, các tư liệu của các dòng họ Lưu còn lưu giữ được 4 Tham dự các
Lễ hội tại các địa phương, liên quan đến các danh nhân văn hóa - lịch sử của họLưu và thăm viếng các dòng họ Lưu lớn tại Việt Nam 5 Khuyến học, khuyếntài con cháu họ Lưu và hỗ trợ các trường hợp con cháu họ Lưu có hoàn cảnhđặc biệt khó khăn trong cuộc sống Giai đoạn đầu mới hình thành, BLL LưuTộc Việt Nam sẽ hoạt động trên cơ sở tự nguyện, với tinh thần cống hiến vìdòng họ Lưu Việt Nam là chính; các thành viên BLL sẽ tự trang trải chi phí cánhân Ngân quỹ của dòng họ sẽ dựa trên cơ sở đóng góp tự nguyện của cácdòng họ và sự tài trợ của con em họ Lưu có điều kiện và lòng nhiệt tâm, tạođiều kiện thực hiện thành công 5 nội dung hoạt động đã đề ra ở trên Nhân dịpnày chúng tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc tới toàn thể nhân dân làng Lưu Xágần 1.000 năm nay đã bảo tồn được cụm di tích tâm linh Lưu Xá, gồm đền,chùa, đình, lăng mộ để hôm nay con cháu họ Lưu được chiêm ngưỡng và thểhiện một phần đạo lý “uống nước nhớ nguồn” đối với Tổ tiên; Cảm ơn các cấpĐảng bộ, chính quyền xã Canh Tân, huyện Hưng Hà và tỉnh Thái Bình đã quantâm và tạo điều kiện cho BLL phối hợp tổ chức và con cháu họ lưu được tham
dự Lễ kỷ niệm 955 năm ngày giỗ Cao tổ Thái úy Lưu Khánh Đàm; đặc biệtcảm ơn Nhà báo Minh Chuyên (thành viên danh dự của Lưu Tộc Việt nam) đãdàn dựng bộ phim tài liệu “Người dâng kế dời đô” làm cầu nối cho chúng tachính thức tập hợp liên hệ tìm về cội nguồn Lưu Tộc Cuối cùng, xin chúc buổigặp mặt tình cảm, ấm cúng thành công rực rỡ đúng như mong muốn của cácbậc tiền bối - tổ tiên mong chờ Xin chân thành cảm ơn./
Của TS Lưu Văn Thành tại buổi họp mặt Họ Lưu VN tại Lưu Xá, ngày 19/4/2013
Trang 5DANH VỊ CÁC CAO TỔ HỌ LƯU VIỆT NAM NỖI TIẾNG
• Lưu Cơ (940 - 1013), thọ 73 tuổi quan trung thần một trong "Tứ Trụ" của
Cơ giữ chức Thái Sư, là người kiêm cai quản thành Đại La Theo nhà sử họcTrần Quốc Vượng thì ông được coi là Đô trưởng đầu tiên của Thành Đai La(Thăng Long/Hà Nội) từ khi đất nước giành được độc lập
•
• Lưu Kế Tông , (? - 989) Năm 982, niên hiệu Thiên Phúc thứ 3, nhà vua Đinh
Tiên Hoàng ngự giá thân chinh cất đại quân đi chinh phạt Chiêm Thành Năm
983, niên hiệu Thiên Phúc thứ 4, vua Lê Đại Hành rút đại quân về Hoa Lư, và
cử Quản giáp Lưu Kế Tông ở lại Đồng Dương chỉ huy đạo quân chiếm đóngmiền bắc Chiêm Thành Năm 986, niên hiệu Thiên Phúc thứ 7, Indravarman IVchết, Lưu Kế Tông tự lập làm vua Chiêm Thành Qua năm sau, 989, niên hiệuHưng Thống năm đầu đời Lê Đại Hành, Lưu Kế Tông mất
•
• Lưu Khánh Đàm (989 - 1058) làm quan Nhà Lý, giữ chức Thái Úy khi nhận
di chiếu của Vua Lý Nhân Tông tôn phò Lý Dương Hoán, cháu gọi Lý NhânTông là bác ruột lên ngôi, tôn hiệu Là Lý Thần Tông Hoàng đế Em LưuKhánh Đàm là Lưu Ba được phong làm Thái Phó Năm Tân Tỵ (1161) Thái ÚyLưu Khánh Đàm mất năm 1058 thọ 69 tuổi Theo sắc phong của Đình Lưu Xá(Hưng Hà, Thái Bình) ghi nhận thì ông là người dâng kế dời đô từ Hoa Lư raThăng Long cho Vua Lý Công Uẩn
•
• Lưu Diễm (chữ Hán: 劉 琰, ? - ?), làm quan Nhà Trần, là người đỗ đệ nhất
giáp kỳ thi Thái học sinh năm Kiến Trung thứ 8 (Nhâm Thìn, 1232), đời vuaTrần Thái Tông, cùng Trương Hanh Đỗ đệ nhị giáp khoa thi này là ĐặngDiễn, Trịnh Phẫu còn đệ tam giáp là Trần Chu Phổ
•
• Lưu Miễn (? - ?) đỗ nhất giáp khoa thi tháng 2 năm Kỷ Hợi (1239) Năm Kỷ
Dậu (1249) được bổ làm An Phủ Sứ Phủ lộ Thanh Hóa Năm Ất Mão (1255)Lưu Miễn cho bồi đắp đê sông các xứ Thanh Hóa
•
• Lưu Cương Giới (? - ?) làm quan đến chức Tả Bộc Xạ Tháng 8 năm Ất Dậu
(1285), Kỷ Nhà Trần, theo lệnh vua ông tuyên phong công thần theo thứ bậckhác nhau và trị tội các kẻ hàng giặc
•
• Lưu Thường (? - ?) mất khi 43 tuổi, là học sinh của quan triều đình họ Lặc
Triều Trần, tham gia mưu loại Lê Quý Ly vì có ý tiếm ngôi Nhà Trần Bị lộnên bị bắt giết Lưu Thường khi bị hành hình có làm thơ để tỏ rõ khí tiết củamình, thơ rằng:
Tàn niên tứ thập hựu dư tam,
Thương ái phùng chu tử chính cam
Trang 6Báo nghĩa ưng tiền ưng bất nỗ,
Bộc thi nguyên thượng cánh hà tam
Phơi thây đồng nội thẹn gì ta
• Lưu Nhân Chú (?-1433), Khai quốc công thần nhà Hậu Lê được phong chức
Tể Tướng
•
• Lưu Hưng Hiếu (? - ?) đỗ Tiến Sỹ Cập đệ khoa thi tháng 4 năm Canh Tý,
Hồng Đức thứ 11 (1480) đời Vua Lê Thánh Tông, giữ chức Hàn lâm Viện ThịĐộc Tham Trưởng Viện Sự Ông cùng các Nho Sỹ họ Lưu như Lưu Thư Ngạn,Lưu Dịch và các danh sỹ đương thời khác lập nên Tao Đàn Nhị Thập Bát
Tú diễn đàn văn học nổi tiếng trong lịch sử văn học Việt Nam
•
• Lưu Đức An (1490-1562), Tiến sỹ thời nhà Mạc, Người làng Vũ Nghị, Thái
Ninh, Thái Bình (Nay là xã Thái Hưng, huyện Thái Thụy, Thái Bình) Từđường và lăng mộ là di tích lịch sử văn hóa được xếp hạng
•
Theo BÁCH KHOA TOÀN THƯ MỞ
Trang 7Do:Lưu thành Huy Sưu tầm, thiết lập, dịch trắng nghĩa Quốc Ngữ Căn
cứ theo nguyên bản chữ Hán Nôm do: Lưu văn Ngoạn Viết để lại
ĐÔI LỜI THÀNH KÍNH THAY LỜI TỰA
Họ Lưu là một trong những đại tộc, từng gắn liền với sự trường tồn và
phát triển của Dân Tộc, từng hy sinh xương máu suốt chiều dài và bề dày củalịch sử Đất Nước Đã và đang cống hiến góp phần to lớn trong sự nghiệp dựngnước, mở mang bờ cõi và bảo vệ nền Độc lập tự chủ của Tổ Quốc thân yêu Làbậc hậu sinh đời thứ 11 tôi phát nguyện từ năm 1983 sưu tầm tìm các sử liệu đểminh chứng được cội nguồn Lưu gia, đến ngày 28 tháng 02 năm 2000 Tìmthấy được gia phả nguyên bản chữ Hán
Để tỏ lòng tri ân, Lịch Đại Tiên Thánh Đế, Lịch Đại Lưu Gia Tiên Tổ, cácđấng Danh Sư, Hào kiệt…Tiền bối hữu công, Tiền nhân công đức lừng danh
trong sử sách đã làm rạng rỡ, đem vinh quang giống nòi “Lưu Gia” trong mỗi
thời đại
Là bậc hậu sanh cháu nội Lưu gia, sớm bất hạnh mồ côi cha từ thuở 7 tuổilưu lạc từ năm 1950 sống tha phương cầu thực sinh tiền xứ Cao nguyên Trungphần (Pleiku-Ban mê thuột) gần 50 năm, nên việc sinh hoạt gia tộc không biết
gì cả Cũng rất khó khăn cho việc làm sử cội nguồn, truy tìm các tỉnh phía bắcThanh Hoá, Nghệ an, Hải phòng…các tỉnh phía nam Nha trang, Phan thiết, Sàigòn, 6 tỉnh miền tây…đi đến đâu cũng không được nhận là cháu nội Lưu tộcthật đau lòng…Nên từ đắng cay, tủi nhục, cho số phận mồ côi tôi cố gắng tăng
thêm ý chí cần phải làm rỏ cội nguồn của chúng ta Vì cổ nhân có nói “Chim
có tổ ,người có tông” “Cây có cội ,nước có nguồn”nên dùng chút tài hèn, trí
mọn và trách nhiện bổn phận là cháu nội Lưu tộc Nên tôi cố gắng dịch trắng
nghĩa Quốc ngữ và được dịch giữ theo nguyên bản chữ Hán, để cho tất cả concháu mai hậu tiếp tục làm theo không bị trở ngại
Khoa học chính xác bao giờ củng cần phải có tư liệu để nguyên cứu sâu và
phát triển về nhận thức Gia tộc, Xã Hội Nhân Văn Tìm kiếm tư liệu là công
việc hàng đầu của người làm sử cội nguồn, tư liệu còn giúp nhiều thế hệ concháu, các nhà khoa học nghiên cứu đưa vào sử dân tộc Nhiều ngành khoa họcphát triển như: Dân Tộc học, Gia Phả học, Văn Hoá Dân Gian.v.v…
Mà đi vào con đường tìm kiếm tư liệu,sử liệu củng rất khó khăn, cực nhọc,cay đắng, tốn kém về tiền của vật chất và lao lực, lao tâm của bản thân Nhưng
âm thầm ít ai biết đến, ít người thưởng thức và chia sẻ niêm tôn vinh rạng rỡ
cho tổ tông Lưu Tộc.
Chỉ có con người say mê, cần mẩn, quên mình không nóng vội công danh,địa vị.v.v Thì mới làm được, để tỏ lòng biết ơn
công sinh thành dương dục của Tổ Tiên Ông Bà
Để thành kính tri ân.Lịch Đại Tổ Tiên Ông Bà nhiều đời, tôi làm thành 03phần để rỏ cội nguồn Lưu Tộc
- Phần I : 1 quyển Gia Phả “Mẹo Kim Đường Gia Phả”
- Phần II : 1 “Bản Đồ Phả Hệ”
Trang 8- Phần III : 1 “Cội Nguồn Lưu Tộc Phả Ký”
(Trong quyển “cội nguồn Lưu Tộc” sẻ nói rỏ ràng, có hình ảnh chi tiếthơn.)
Hiện nay có nhiều Tộc Họ mất gia phả Do hoàn cảnh khách quan, hoàncảnh chiến tranh nên có rất nhiều điều sai với sự thật, thật đau lòng…
Phần bảo vệ giữ gìn nề nếp gia phong Lưu Tộc là tất cả chúng ta con cháu
Nội Ngoại cùng nhau phải có đoàn kết, bổn phận, trách nhiệm để tránh không
lần theo “vết xe củ đả lăn”
Mỗi Chi Tộc Họ (hoặc 1 gia đình) cần phải có 1 quyển Gia Phả, 1 bản đồPhả Hệ, 1 quyển cội nguồn Phả Ký Hàng năm viết các chi tiết sinh, tử, sinhhoạt của Chi Tộc Họ hay gia đình của mình và tập trung về nơi sinh hoạt chunggia tộc
-Lưu gia lễ tảo mộ tiết Thanh Minh ngày 14/03 âm lịch hàng năm.
-Hàng năm lễ chạp Lạp Tiết vào ngày 10/12 âm lịch, hai lễ trên con cháu
Nội Ngoại, tất cả tập trung về Nhà Thờ Tộc Lưu tại làng An chỉ -xã Hànhphước- huyện Nghĩa hành- tỉnh Quảng Ngãi
Người có trách nhiệm là Bảo Tộc Lưu Gia bổ sung, ghi nhận chi tiết, điền
viết thêm vào trong Gia Phả, có đóng dấu mộc son đỏ của Lưu Tộc (chính bản
Gia phả được làm và đóng dấu son đỏ từng tờ với nhau, để tránh mất mát hoặc
bị xé bỏ) Phần viết thêm vào gia phả mới có giá trị, tính trung thực cao, khoahọc tạo tinh thần gia tộc ngày càng gần gủi hơn Khi đã có bản đồ Phả Hệ, tôixin quí vị tất cả con cháu Nội Ngoại xưng hô theo đúng tầng thứ Ông Bà đã cóphẩm trạch Để tạo thành tính thiêng liêng của những lời huấn dụ của Tổ TiênÔng Bà và bồi đắp truyền thống, cũng như làm phong phú thêm di sản quí báu
mà Ông Bà Tổ Tiên đã để lại cho tất cả cho chúng ta Là “Gia Phả” đó cũng là
sợi dây vô hình ràng buộc tất cả con cháu Nội Ngoại chúng ta kết hợp thành
một gia đình Lưu Tộc ngày càng lớn và vững mạnh Tốt đẹp hơn sánh vai
cùng hàng trăm chư tộc khác, con cháu mới nắm được đầu mối, thân tộc, ngọnngành, nhánh, chi họ, từ đâu đến đâu, con cháu Nội Ngoại xa gần ra sao, cóbiết được như thế thì mọi người mới gắn bó tha thiết với nhau, mới sót thươngđùm bọc nhau, khi gặp hoạn nạn … Giúp con cháu biết rõ mối tình huyếtthống, tránh khỏi được những điều có hại gia phong Để hiếu kính ông bà, hiểu
rõ đạo làm người và hết sức tránh những điều vô luân, làm điếm nhục đến Tổtông mình
Sử cội nguồn Phả Ký không phải chỉ sao chép những công việc đã qua màthôi, nhưng lại phải suy xét việc góc ngọn, tìm tòi cái căn nguyên, công việc,
mà tiền nhân đã làm để hiểu cho rõ những vận hội sống còn của một Tộc họ,được con cháu đời đời soi vào đấy, mà biết được cái sự sinh hoạt của ngườitrước đã phải lao tâm lao lực như thế nào, chống chọi với thiên nhiên để tồn tạiđược dưới ánh mặt trời này
Là người thuộc thế hệ ít tuổi , ít hiểu biết về Gia Phả cũng không phải lànhà sử học, nhà nghiên cứu, chuyên viên Nên tôi làm Gia Phả và cội
Trang 9nguồn Lưu Tộc Phả Ký làm theo lối không quá tân tiến, cũng không quá thủ
cựu Khi viết với tất cả tấm lòng ngưỡng mộ và tôn kính chắc không tránh khỏi
sự thiếu sót ngoài ý muốn Vậy thành thật mong sự góp ý của Ông, Bà, Cô,Chú, Bác, Anh, Em, cùng tất cả con cháu Nội Ngoại
Ban Mê Thuột Ngày 29 tháng 02 năm 1983
(Người sưu tầm, thiết lập)
Viễn Tôn Nội Đời thứ 10
Lưu Thành Huy
Trang 10PHÁT BIÊU VỀ HỌ LƯU VIỆT NAM
(Giới thiệu khái quát về họ Lưu Việt Nam của TS Lưu Văn Thành tại buổi họp mặt Họ Lưu VN tại Lưu Xá, ngày 19/4/2013)
Kính thưa các vị khách quí,
Thưa các ông các bà đại diện cho các dòng họ Lưu toàn quốc Việt Nam,Hôm nay thật sự là một ngày vô cùng cảm động và trọng đại, mang dấu ấnlịch sử đối với các bậc tiền bối của họ Lưu Việt Nam và với tất cả chúng ta.Theo tiếng gọi và sự giục giã của các cụ tổ tiên, chúng ta đã tập trung về Lưu
Xá, tham gia cùng chính quyền và nhân dân địa phương kỷ niệm và tôn vinhDanh nhân dân tộc - Thái úy Lưu Khánh Đàm, một Cao tổ họ Lưu tiêu biểunhất trong lịch sử từ trước đến nay
Họ Lưu là một trong những dòng họ được nhắc tới sớm nhất trong lịch sửViệt Nam, đã xuất hiện từ thời Hùng
Vương cách đây hơn 4.000 năm, có rất nhiều cao tổ tiêu biểu đóng góp tolớn cho đất nước, như:
- Thái sư Lưu Cơ, người Hoa Lư, là khai quốc công thần nhà Đinh, đã cảitạo thành Đại La từ hướng Bắc chuyển về hướng Nam, thể hiện sự độc lập, tựchủ của Hoàng đế Đại Cồ Việt ở Hoa Lư
- Quản giáp Lưu Kế Tông đã cai quản phía Bắc nước Chiêm Thành, vùngđất do Vua Lê Đại Hành bình định được, nhằm ngăn ngừa âm mưu cấu kết vớiquân Tống xâm lược nước ta Ông đã lên ngôi làm Vua Chiêm Thành được 03năm
- Thiếu bảo Lưu Ngữ, quan đại thần nhà Tiền Lê, được Vua Lê ban đấtLưu Xá làm thái ấp, sinh ra ba con trai là Thái úy Lưu Khánh Đàm, Thái phóLưu Ba và Đại sư Lưu Lượng, làm rạng rỡ cho họ Lưu chúng ta
- 26 danh nhân đại khoa Nho học, trong đó có 04 Trạng nguyên là LưuDiễm, Lưu Miễn, Lưu Thúc Kiệm và Lưu Danh Công; đó là những người đãgiữ trọng trách và đóng góp lớn lao cho các triều đại phong kiến cảu Việt Nam
- Tướng Quốc Lưu Nhân Chú, cùng cha là Lưu Trung từ Đại Từ, TháiNguyên vào Lam Sơn phò Lê Lợi đánh thắng và đuổi giặc Minh về nước, giảiphóng đất nước sau 10 năm kháng chiến
- Hai anh em Tướng quân Cần Vương là Lưu Điệt và Thượng thư Lưu ĐứcXứng
Khắp nước Việt Nam đều có các dòng họ Lưu sinh sống, trong đó nổi bật
là một số địa danh nổi tiếng, như Thanh Hóa (huyện Yên Định, Hoằng Hóa ),Bắc Ninh (Trạm Lộ); Thái Bình (Hưng Hà, Thái Thụy ), Hà Nội (Thanh Trì,Gia Lâm ), từ Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hải Phòng, Nghệ An, Đà Nẵng, Huế,Quảng Bình, Bình Định, TP Hồ Chí Minh cho đến Cà Mau; và có cả chi họđang sinh sống lâu dài bên nước ngoài, như Canada, Pháp, Mỹ, Hàn Quốc v.v.Thời nay, tiêu biểu có Ủy viên dự khuyết TƯ Đảng CSVN - Thiếu tướngHoàng Thế Thiện (tên thật là Lưu Văn Thi), nguyên Thứ trưởng Bộ Quốcphòng, Ông Lưu Văn Mẫn - nguyên Phó Chánh VP TƯ Đảng CSVN, GS
Trang 11TSKH Lưu Trần Tiêu (Chủ tịch HĐ Di sản Quốc Gia, nguyên Thứ trưởngThường trực Bộ VHTTDL), TS Lưu Minh Trị (Chủ tịch Hội DSVH ThăngLong, nguyên PCT UBND Hà Nội), Ông Lưu Minh Hiệu, nguyên PCT UBNDtỉnh Thái Bình ; Về KHKT có hàng trăm GS, PGS, TS, điển hình nhất là GS
TS Jane X Luu (tên Việt là Lưu Lệ Hằng), được tặng 2 giải thưởng lớn tầm cỡ
“Nobel” năm 2012, tên GS TS Jane X Luu được đặt cho một hành tinh5430Luu Trong nước, nổi bật có GS Luật sư nổi tiếng Lưu Văn Đạt; Nhàngoại giao kiệt xuất Lưu Văn Lợi, GS TSKH Lưu Duẩn được giải “Thực phẩmtoàn cầu” của Thế giới 2012 ; 12 sỹ quan cấp tướng; Nhiều AH LLVT, Bà MẹVNAH, liệt sỹ, thương binh, đã cống hiến xương máu cho Tổ Quốc; Nhiều vănnghệ sỹ nỗi tiếng như GS, Viện sỹ Lưu Hữu Phước, nhà thơ Lưu Trọng Lư,nhà biên kịch Lưu Quang Vũ, nghệ sỹ Piano Lưu Hồng Quang, Hoa hậu LưuDiễm Hương và rất nhiều doanh nhân đang hoạt động phát triển kinh doanhhàng ngày
Về nguồn gốc họ Lưu Việt Nam, trục chính phát triển họ Lưu là từ cái nôi
xa xưa nhất ở Yên Định, Thanh Hóa; họ Lưu đã phân cư và di chuyển để hìnhthành các chi họ Lưu ở nhiều nơi trong cả nước Ngoài ra, các nho sỹ họ Lưusau khi đỗ Sinh đồ, Thám hoa, Cử nhân, Tiến sỹ , được thăng quan, cai quảnnơi họ đến nhận chức Ở đó họ sinh cơ lập nghiệp, hoặc làm thầy đồ dạy học,bốc thuốc họ đã lập nên những trung tâm khai sáng học hành và phát triểndòng họ Lưu tại địa phương đó; hoặc có thể có dòng họ khác cải sang họ Lưu
để bảo toàn nòi giống khi bị hoạn nạn; hoặc có một số chi nhánh họ Lưu từnguồn gốc khác, như các nhà Nho học, quan lại Trung Hoa (sau khi thi đỗ vàthành đạt là những người có năng lực, được điều sang cai trị Việt Nam trongthời kỳ Bắc thuộc) cũng tạo dựng nên một số dòng họ Lưu tại các địa phương
do họ cai quản Hơn nữa, do hậu quả nội chiến giữa triều Minh và nhà Thanh,nhiều người Hoa họ Lưu từ Quảng Đông đã di cư sang Việt Nam, qua đườngbiên giới - định cư ở một số tỉnh phía Bắc và qua đường biển - là người MinhHương ở một số tỉnh phía Nam
Mặt khác, một số chi họ Lưu Việt Nam cũng phải đổi sang họ khác, như
họ Lưu - Phạm (xã Kim đường, Ứng Hòa,
Hà Nội) , nhất là vào thời kỳ Nhà Trần tiêu diệt Nhà Lý, bắt người họ Lýphải đổi sang họ Nguyễn, thậm trí có hai chi họ Lý phải lưu vong sống bên Cao
Ly Họ Lưu là khai quốc công thần vương triều Lý nên cũng bị ảnh hưởng rấtlớn, nhiều người bị giết cùng với vua tôi Nhà Lý, hoặc phải ly hương hoặc bịcải sang họ khác Minh chứng điển hình là hiện tượng nhiều làng xưa là đất của
họ Lưu, hoặc gắn bó với các quan thần họ Lưu nhưng nay không có bất kỳngười họ Lưu nào còn sinh sống, như làng Lưu Xá (Hưng Hà, Thái Bình), làngĐại Từ (Văn Lâm, Hưng Yên), làng Thiệu Trung (Thiệu Hóa, Thanh Hóa - quêcủa Thiếu Bảo Lưu Ngữ, nguyên quán của Thái úy Lưu Khánh Đàm)
Hiện nay, thông tin về các dòng họ Lưu toàn quốc còn tản mạt, chưa cónhiều nên khó kết nối các dòng họ lại với nhau được Hy vọng, sau buổi họp
Trang 12mặt trọng đại hôm nay, sẽ có điều kiện kết nối và gắn bó nhiều hơn giữa cáccác chi họ với nhau.
Để tạo điều kiện cho Lưu Tộc Việt Nam hoạt động có hiệu quả, bài bảntrong thời gian sắp tới, BLL (lâm thời) họ Lưu Việt Nam có dự thảo “QUYƯỚC LƯU TỘC VIỆT NAM”, mong các đồng tộc và các chi họ tham gia góp
ý làm cơ sở cho BLL Lưu Tộc Việt Nam thống nhất phiên bản cuối cùng đểđăng tải trên website luutoc.vn cho tất cả đồng tộc Họ Lưu cùng thực hiện.Hoạt động của Lưu Tộc Việt Nam sắp tới tập trung vào 5 nội dung chínhsau:
1. Thống kê danh sách toàn bộ Họ Lưu toàn quốc Việt Nam
2. Tổ chức hội thảo về Họ Lưu Việt Nam, do các nhà sử học của Viện
Sử học và Viện Nghiên cứu Hán Nôm chủ trì, dự kiến vào cuối năm 2014 hoặc2015
3. Kết nối các dòng họ Lưu của các địa phương; Sưu tầm và đối chiếu cácgia phả, các tư liệu của các dòng họ
Lưu còn lưu giữ được
4. Tham dự các Lễ Hội tại các địa phương, liên quan đến các danh nhânvăn hóa - lịch sử của họ Lưu và thăm
viếng các dòng họ Lưu lớn tại Việt Nam
5. Khuyến học, khuyến tài con cháu họ Lưu và hỗ trợ các trường hợpcon cháu họ Lưu có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trong cuộc sống
Giai đoạn đầu mới hình thành, BLL Lưu Tộc Việt Nam sẽ hoạt động trên
cơ sở tự nguyện, với tinh thần cống hiến vì dòng họ Lưu Việt Nam là chính;các thành viên BLL sẽ tự trang trải chi phí cá nhân Ngân quỹ của dòng họ sẽdựa trên cơ sở đóng góp tự nguyện của các dòng họ và sự tài trợ của con em họLưu có điều kiện và lòng nhiệt tâm, tạo điều kiện thực hiện thành công 5 nộidung hoạt động đã đề ra ở trên
Nhân dịp này chúng tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc tới toàn thể nhân dânlàng Lưu Xá gần 1.000 năm nay đã bảo tồn được cụm di tích tâm linh Lưu Xá,gồm đền, chùa, đình, lăng mộ để hôm nay con cháu họ Lưu được chiêmngưỡng và thể hiện một phần đạo lý “uống nước nhớ nguồn” đối với các bậcLiệt Tổ, Liệt Tông; Cảm ơn các cấp Đảng bộ, chính quyền xã Canh Tân, huyệnHưng Hà và tỉnh Thái Bình đã quan tâm và tạo điều kiện cho BLL phối hợp tổchức và con cháu họ lưu được tham dự Lễ kỷ niệm 955 năm ngày giỗ Cao tổThái úy Lưu Khánh Đàm; đặc biệt cảm ơn Nhà báo Minh Chuyên (thành viêndanh dự của Lưu Tộc Việt nam) đã dàn dựng bộ phim tài liệu “Người dâng kếdời đô” làm cầu nối cho chúng ta chính thức tập hợp liên hệ tìm về cội nguồnLưu Tộc
Cuối cùng, xin chúc buổi gặp mặt tình cảm, ấm cúng thành công rực rỡđúng như mong muốn của các bậc tiền bối - tổ tiên mong chờ
Xin chân thành cảm ơn./.
Trang 13ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU VỀ HỌ LƯU VIỆT NAM
Ngày 30/6/2013
TT ĐỀ MỤC NỘI DUNG NGHIÊN CỨU THỜI HẠN TRÁCH PHỤ GHI CHÚ
I NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
QĐ, CA, cá nhân đạt danhhiệu, phần thưởng các cấp)
11/2013
Nhóm nghiên cứu
về họ Lưu
VN (NNC)+ các dòng
họ Lưu địaphương
Theo Phiếu thu nhận thông tin về
họ Lưu Việt Nam
11/2013
Các dòng
họ Lưu có
di tích + NNC + các cộng tác viên (CTV) +
(chính sử, ngọc phả/gia phả, truyền thuyết ) - có phân loại theo thời kỳ lịch sử
11/2013
Các dòng
họ Lưu địaphương +
Cố vấn + NNC + CTV
Theo Phiếu thu nhận thông tin
sử qua các các triều đại Việt Nam (ghi trong các
tư liệu chính sử đã phát hành)
11/2013
NNC + CTV
Theo Phiếu thu nhận
Trang 14TT ĐỀ MỤC NỘI DUNG NGHIÊN CỨU THỜI HẠN TRÁCH PHỤ GHI CHÚ
phả hiện có
của họ Lưu
hiện có của các dòng họ Lưu Việt Nam (kể cả gia phả các dòng họ chính, các chi, nhánh (nếu có)
Nghiên cứu các loại bia
cổ, đối chiếu với các tư liệu khác trong chính sử,
dã sử, các tư liệu của các dòng họ khác liên quan
11/2014
NNC + CTV
Theo Phiếu thu nhận thông tin
và lập danh mục các vấn
đề cần nghiên cứu sâu hơn, như về các dòng họ, các danh nhân, anh hùng, nhân vật tiêu biểu, các di tích, các địa danh
12/2013
NNC + Cốvấn
Báo cáo giữa kỳ I
7/2013-9/2014
NNC + CTV đầu ngành chuyên về
sử học, văn hóa dân tộc
Kết hợp với các nhà nghiên cứu địa phương
7/2013-9/2014
NNC + CTV đầu ngành về
sử học, văn hóa
Kết hợp với các địa phương
9/201
4 NNC + CTV đầu
ngành chuyên về
sử học, văn hóa dân tộc
Kết hợp với các nhà nghiên cứu địa phương
Trang 15TT ĐỀ MỤC NỘI DUNG NGHIÊN CỨU THỜI HẠN TRÁCH PHỤ GHI CHÚ
6/2014
NNC + CTV + Các dòng
họ Lưu địaphương
10/2014
NNC + CTV đầu ngành về
sử học và các ngành liên quan
Báo cáo giữa kỳ II
về họ Lưu Việt Nam
10-12/2014
NNC + CTV (nhất
là CTV đầu ngành )
Tùy quy mô tư liệu thu thập được và nhu cầu thời gian để xử lý
tư liệu, có thể kéo giãn sang 2015
Kỷ yếu về Lưu Tộc Việt Nam)
12/2014
NNC + các CTV
(Hội thảo Khoa học về họ Lưu Việt Nam sẽ được thu xếp
sau khi đã có Bản thảo Kỷ yếu NCKH về Lưu Tộc Việt
6/2013
NNC + Cốvấn + CTVnghiên cứu
Trang 16TT ĐỀ MỤC NỘI DUNG NGHIÊN CỨU THỜI HẠN TRÁCH PHỤ GHI CHÚ
thông tin về
họ Lưu
dòng họ Lưu các địa phương để thu nhận thông tin
hỗ trợ các thông tin cần thiết về dòng họ Lưu của họ
6-11/2013 NNC + CTV
Miền Trung (Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Bình, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Bình Định, Tây Nguyên ); Miền Nam (TPHCM, Cần Thơ, Vũng Tàu )
6/20136/2014
NNC + Cốvấn + CTV
6/201
3 - 6/2014
NNC + Cốvấn + CTV
và các dòng họ tạicác địa phương
Trên tinh thần tựnguyện và tùy tâm
7 Hợp tác
nghiên cứu
Mở rộng hợp tác nghiên cứu với các dòng họ liên quan, các tổ chức khác
8/2013-3-
NNC + Cốvấn + CTV
Trang 17TT ĐỀ MỤC NỘI DUNG NGHIÊN CỨU THỜI HẠN TRÁCH PHỤ GHI CHÚ
(Trung tâm UNESCO nghiên cứu các dòng họ Việt Nam, Trung tâm ViễnĐông Bác Cổ, BQL di tíchcác địa phương, các
trường ĐH, các tổ chức nghiên cứu di sản, nghiên cứu KHXH )
1/2014-10/2014
NNC + Cốvấn + CTV
Phiếu thu nhận thông tin bổ sung
7/2013-12/2014
NNC + Cốvấn + CTV
11 Báo cáo giữa kỳ II Thống nhất kết quả nghiêncứu giữa kỳ giai đoạn II 10/2014 NNC + Cốvấn + CTVBáo cáo giữa kỳ II
12 Hoàn thiện Báo cáo
nghiên cứu
Bổ sung (bao gồm cả khảosát ) để hoàn thiện các báo cáo nghiên cứu chuyên đề và hoàn thiện Báo cáo tổng thể về họ Lưu Việt Nam
10/201312/2014
NNC + Cốvấn + CTV
12/2014
NNC + Cốvấn + CTV
Tùy theo tình hình sẽ điều chỉnh tiến độ NC
và lên Kế hoạch
tổ chức Hội thảo NCKH
yếu về
LTVN)
yêu nước trong đấu tranh xây dựng và bảo vệ tổ quốc của Họ Lưu VN; các danh nhân, anh hùng của
về Lưu Tộc Việt Nam
Trang 18TT ĐỀ MỤC NỘI DUNG NGHIÊN CỨU THỜI HẠN TRÁCH PHỤ GHI CHÚ
họ Lưu VN , cân nhắc Nguồn gốc, Thủy Tổ (hay Cao Tổ tiêu biểu nhất) của
họ Lưu Việt Nam và xác định những điểm nhấn củaLTVN
Ghi chú: I- Thành viên nghiên cứu về họ Lưu Việt Nam gồm:
1. Cố vấn: GS Lưu Văn Đạt (Chủ tịch HĐTV Pháp luật của QH); TSLưu Minh Trị (nguyên PCT UBND TP Hà Nội); Ông Lưu Văn Mẫn (nguyênPhó CVP TƯ Đảng)
2. Nhóm nghiên cứu: TS Lưu Văn Thành; Lưu Thiên An; TS Lưu NgọcTrịnh (Nguyên VT Viện KT&CT TG); TS Lưu Thị Tuyết Vân (TS Sử học- HàNội); ThS Lưu Anh Rô (ThS Sử học- Đà Nẵng); TS Lưu Văn Bổng (Viện Vănhọc VN); Lưu Nguyên Quảng; Lưu Quang Bình; Lưu Quang Vĩnh; Lưu Thành;Lưu Tất Thắng; Lưu Danh; Lưu Tuấn Thành, Lưu Thành Huy; Lưu VănQuảng
3. Cộng tác viên đầu ngành: Một số nhà nghiên cứu đầu ngành về lịch
sử, nghiên cứu Hán- Nôm, xã hội, văn hóa và dân tộc học
4. CTV trong họ tộc: Tất cả thành viên BLL LTVN và các đồng tộc
họ Lưu nhiệt tâm, có kinh nghiệm NC (kể cả đại diện các dòng họ Lưu )
II- Việc NC không cần cầu toàn, sẽ cố gắng khảo sát và thu nhận tư liệu tối
đa, chấp nhận ngưỡng giới hạn thực tế, sẽ cập nhật, bổ sung tiếp
CHƯƠNG TRÌNH
TỔ CHỨC KHẢO SÁT ĐIÊN DÃ VỀ HỌ LƯU VIỆT NAM
I. KHẢO SÁT CÁC TRUNG TÂM VĂN HIẾN - CÁC ĐOÀNCHUNG:
1. Khảo sát cố đô Phong Châu: 2 - 3 ngày
- Thăm và dâng lễ đền Mẫu Hiền Lương
- Làm việc với Ban QLDT, sở VHTTDL, một số nhà nghiên cứu tỉnhPT
- Thăm viếng và khảo sát đền Hùng, núi Nghĩa Lĩnh
- Khảo sát các dòng họ Lưu tại Bạch Hạc - Việt Trì, như họ Lưu - LâuThượng, Trưng Vương, họ Lưu -
Trang 19- Thăm, làm việc với họ Lưu - Trạm Lộ: Có 2 TS Nho học (trong đó
có 1 Trạng Nguyên) và một số dòng
họ Lưu khác ở Thuận Thành, Gia Lâm
- Làm việc với Phong VHTT huyện Thuận Thành
- Thăm thành Cổ Luy Lâu (xã Thanh Khương), đền Kinh DươngVương (thôn Á Lữ, Đại Đồng Thành), Chùa Dâu (xã Thanh Khương), chùaBút Tháp (xã Đình Tổ), đền Sỹ Nhiếp (thôn Tam Á,Gia Đông), làng nghề Đại
Tự (Thanh Khương)
- Trên đường đi về thăm cầu Nôm, đình Đại Từ (Đại Đồng, Văn Lâm,Hưng Yên) - nơi Thái sư Lưu Cơ
được thờ là thành hoàng làng
3. Khảo sát Thanh Hóa - Cửu Chân1 2: 3 ngày
- Làm việc với sở VHTTDL, Ban quản lý di tích tỉnh Thanh Hóa vàcác nhà nghiên cứu địa phương
- Khảo sát Đan Nê (Khu di tích đền Đồng Cổ), khảo sát các dòng họLưu - huyện Yên Định
- Khảo sát họ Lưu - Vĩnh Trị, Hoàng Quang, Hoằng Hóa; tìm hiểu về
3 TS nho học Lưu Diễm, Lưu Miễn và Lưu Thành, làng khoa bảng NguyệtViên, Hoằng Hóa, Thanh Hóa
- Khảo sát chùa Hương Nghiêm tại núi Càn Ni (nay là làng Phủ LýNam, xã Thiệu Trung,Thiệu Hóa) và quê của Hy Triết công Thiếu Bảo LưuNgữ (cùng xã Thiệu Trung)
- Thăm núi Nưa/Chạ Kẻ Nưa, xã Tân Ninh, Triệu Sơn - đền Nưa, chùa
Am Tiên Đền Nưa thờ thánh mẫu Na Sơn Thượng ngàn, Mẫu Tam Giang (congái thứ 3 của vua Hùng) và thánh thần Triệu Trinh Nương Bà Triệu đã khởibinh chống giặc Ngô từ đây
- Khảo sát các dòng họ Lưu - Hậu Lộc, như họ Lưu-Thiện La, TrầnPhú
4. Khảo sát Thủ đô Thăng Long - Hà Nộif:
Hà Nội là Thủ đô ngày nay, gồm rất nhiều địa phương sát nhập lại so vớithời cổ xưa, như một phần huyện Thuận Thành, Bắc Ninh, hầu như toàn bộtỉnh Phúc Yên, toàn bộ tỉnh Hà Tây (bao gồm cả Hà Đông và Sơn Tây), mộtphần của Hòa Bình v.v Hà Nội mới kỷ niệm 1.000 Thăng Long - Hà Nội Dovậy, ở đây có rất nhiều địa danh, danh nhân và di tích ẩn dấu nhiều kỳ tích, liênquan đến họ Lưu Việt Nam, cần được khám phá và nghiên cứu
Việc nghiên cứu chắc chắn phải dày công, nhưng may mắn các thành viên
(544-548); Thủ phủ Giao Chỉ thời Thái thú Sỹ Nhiếp-Sỹ Vương (187-226).
Nưa (248), Dương Đình Nghệ - Thiệu Hóa (931), Lê Đại Hành - Thọ Xuân (980),
Hồ Quí Ly - Tây Đô (1400), Lê Lợi - Thọ Xuân (1416), Chúa Trịnh - Vĩnh Lộc (1545), Chúa Nguyễn - Hà Trung (1558).
Trang 20nhóm nghiên cứu hầu hết ở Hà Nội Việc nghiên cứu sẽ được tiến hành theonhiều hướng, nhiều đoàn và theo các địa phương thuộc Hà Nội Việc tổ chứckhảo sát điền dã sẽ được thực hiện linh hoạt theo từng quận, huyện và theo cácdòng họ hoặc di tích, đặc biệt lưu ý tìm hiểu:
- Gia Lâm và Long Biên - Cố đô của nước Vạn Xuân của Lý Nam Đế;
- Đông Anh - Cố đô của An Dương Vương (257-208 TCN);
- Mê Linh - Cố đô của Trưng Vương (40-43);
- Từ Liêm và Hoài Đức (Tống Bình-Đại La thời Bắc thuộc);
- Thành cổ Sơn Tây
5. Khảo sát cố đô Huế3 4 và các tỉnh xung quanh:
- Khảo sát họ Lưu - Huế;
- Khảo sát họ Lưu tại các tỉnh lân cận, như Quảng Nam, Quảng Ngãi,
Đà Nẵng, Bình Định, Tây Nguyên
- Tìm hiểu họ Lưu - Cao lao Hạ, và các dòng họ Lưu khác ở QuảngBình
6. Khảo sát cố đô Hoa Lư - Ninh Bình5:
- Khảo sát các dòng họ Lưu - Hoa Lư (Gia viễn, Ninh Bình)- Cố đôcủa nhà Đinh và nhà Lê (Tiền Lê)
- Khỏa sát quê hương Thái sư Lưu Cơ - Khai quốc công thần phò Đinh
Bộ Lĩnh gây dựng Nhà Đinh,
đóng góp xây dựng nhà Lê (Tiền Lê) và kết nối với nhà Lý (Trao thànhĐại La cho Lý Thái Tổ tiếp quản thành
Hoàng Thành )
II KHẢO SÁT ĐỊA PHƯƠNG CỦA CÁC ĐOÀN LẺ:
1. Khảo sát Hưng Hà, Thái Bình: Nơi Thiếu bảo Lưu Ngữ được ban đấtlập nên vùng đất Lưu Gia (Lưu Xá),
quê hương của Thái úy Lưu Khánh Đàm, Thái phó Lưu Ba, Đại sư LưuLượng và nhiều dòng họ Lưu của các làng xã trong huyện Hưng Hà
2. Khảo sát Văn Yên (Đại Từ, Thái Nguyên): Quê hương của Tướng quốcLưu Nhân Chú (còn được mang họ vua Lê Lợi là Lê Nhân Chú)
3. Khảo sát các dòng họp Lưu của 26 TS họ Lưu, trong đó đặc biệt là 4Trạng Nguyên (hoặc tương đương
Trạng Nguyên)
4. Khảo sát họ Lưu tại 21 làng khoa bảng Việt Nam (các làng có từ 10 TSNho học trở lên)
5. Khảo sát các dòng họ Lưu là các danh nhân có công xây dựng và bảo
Long - Đông Đô - Đông Quan - Đông Kinh - Bắc Thành - Thăng Long - Hà Nôi - Trường An - Phượng Thành - Long Biên - Long Thành - Hà Thành - Hà Nội.
nhà Tây Sơn (1778-1802) và nhà Nguyễn (1802-1945).
Trang 21vệ đất nước, được thời cúng trong
các di tích tâm linh (như đền thờ hoặc đình làng hoặc chùa )
6. Khảo sát các dòng họ Lưu của các anh hùng và nhân vật tiêu biểu tronglịch sử, kể cả trong thời kỳ cận đại và hiện đại ngày nay
7. Khảo sát các dòng họ Lưu tại các địa phương có các bậc đế vương hayanh hùng dân tộc, danh nhân lịch sử có ảnh hưởng lan tỏa rất lớn tại địaphương hoặc các vùng lân cận hoặc cả nước
8. Tìm hiểu các bia đá cổ liên quan đến họ Lưu hoặc các chuyện cổtích/chuyện dân gian về họ Lưu Việt
Nam
9. Khảo sát các dòng họ Lưu của các địa phương khác còn lại trong cáctỉnh, thành phố còn lại, lưu ý các
dòng họ Lưu có gia phả lâu đời
10. Tìm hiểu các làng, xã, tổng mang tên Lưu Xá
11. Tìm hiểu về các dòng họ Lưu gốc Việt ở nước ngoài
Ngày: 30/6/2013.
Trang 22CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Thể loại và nội dung thông tin gồm:
1. Tên dòng họ Lưu:
(Có thể là dòng họ chính hoặc chi, nhánh, cành của dòng họ, các họ khác
mà do họ Lưu cải sang họ đó )
2. Địa điểm:
- Địa điểm thủy tổ (nếu có)
- Địa điểm chi, nhánh, cành
- Địa điểm của các chi nhánh, cành liên quan
3. Họ và tên những bậc tổ tiên của dòng họ (chi, nhánh, cành ):
- Thủy tổ (nếu có) - người đầu tiên tạo dựng dòng họ; nguồn gốc, xuấtxứ
- Các cao tổ (các đời ) trong dòng họ (*) Chú ý:
• Nêu rõ năm sinh, ngày mất, ngày giỗ (nếu có); Mô tả những nét đặctrưng, công lao, chiến tích tiêu biểu của các bậc tiền nhân
• Nêu rõ những sự tích, truyền thuyết, câu chuyện dân gian liên quanđến từng bậc tổ tiên (nếu có)
4. Tổ đường hoặc nhà thờ họ hoặc đền/đình thờ danh thần họ Lưu (gọi tắt
là di tích):
(*) Chú ý:
• Miêu tả những nét cơ bản về kiến trúc, kết cấu của di tích; năm xâydựng (có thể ghi rõ năm khởi
công và năm khánh thành , nếu có)
• Trang bị nội thất, ban thờ, đồ thờ, di vật có trong di tích, như bia
đá, hoành phi, câu đối, sắc phong
(nếu có), tượng thần, ngai hay bài vị, đồ cổ, cờ thần
• Đất lộc điền, quan điền, hậu thần (ruộng, đất công gắn với các ditích, hoa lợi thu được dành cho thờ
cúng, duy tu, sửa chữa, tôn tạo di tích nếu có)
• Ghi chi tiết thời gian xây dựng, quá trình tôn tạo, tu bổ
• Bài tế khi dòng họ cúng tế thường niên (nếu có)
Trang 23• Các thông tin khác (nếu có).
5. Gia phả, thần tích thần sắc (nếu có):
- Gia phả được lập từ xa xưa (mô tả các nét chính, kèm theo bản saocopy, nếu có)
- Thần tích, thần sắc đã được kê khai trước năm 1945
- Gia phả hay phả hệ mới được lập lại từ năm 1945 trở lại đây
- Những câu chuyện và sự tích liên quan đến gia phả, dòng họ
6. Lễ hội:
- Ngày Lễ Hội; sự tích-nguyên nhân tổ chức lễ hội
- Nghi lễ và người Chủ tổ chức Lễ hội;
- Thời gian tổ chức (ngày bắt đầu, ngày kết thúc )
- Thành phần tham gia;
- Những từ ngữ đặc trưng tổ chức Lễ hội
7. Mối quan hệ kết nối với các dòng họ khác (nếu có):
- Quan hệ hàng dọc và hàng ngang với các dòng họ Lưu khác (nếu có)
- Quan hệ đặc biệt khác (nếu có); Những nét sự cố liên tiếp
8. Danh sách các nhân vật tiêu biểu của dòng họ thời cận đại:
- Danh sách các đồng tộc họ Lưu tiêu biểu từ 1858 đến nay (có thể baogồm: Quan chức cao cấp (QCCC từ
cấp Sở - huyện trở lên) SQQĐ (từ cấp Đại tá trở lên), các nhà khoa học (cóbằng Tiến sỹ trở lên), người có công với đất nước (AHLLVT; bà mẹ VN AnhHùng.) qua các thời kỳ chống giặc ngoại xâm, các nhân vật tiêu biểu (văn nghệ
sỹ, nhà giáo, bác sỹ, các nhà hoạt động xã hội được nhà nước phong tặng danhhiệu
cao quí )
- Danh sách các nhân vật không phải họ Lưu có mối quan hệ đặc biệt vớidòng họ Lưu của mình
9. Tư liệu có thể được tham khảo:
- Tư liệu chính sử đã mô tả về dòng họ, các bậc tổ tiên (nếu có)
- Các tài liệu nội bộ của dòng họ (bao gồm cả chuyện dân gian, truyềnthuyết, sự tích của dòng họ)
- Tranh (bản sao), ảnh, băng đĩa về dòng họ, các đồng tộc trong dònghọ
- Kiến nghị và góp ý:
10.Địa chỉ đón nhận thông tin:
- Người nhận 1: Ông Lưu Văn Thành - Phó Ban Liên lạc Lưu Tộc Việt
Nam
- Địa chỉ: Nhà số 68, Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
- Điện thoại: 0903 402 636; Email: thanh.luu@lhp.vn
- Người nhận 2: Lưu Đắc Tại -PGĐ Sở Xây dựng Ninh Bình; ĐT: 0913
318 643 Kính mong nhận được thông tin và xin chân thành cảm ơn!
Trang 25-HỌ LƯU VIỆT NAM TRONG LỊCH SỬ DÂN TỘC (Nội san số 1)
Posted on May 26, 2016 by luunguyenquang41
Dân tộc Việt Nam được hình thành từ các họ tộc Nhiều công trình nghiêncứu cho thấy Việt Nam có khoảng trên dưới 300 dòng họ Theo số liệu thống
kê năm 2005 [1] thì 14 dòng họ phổ biến (có tỷ lệ 0,5% dân số trở lên, nhưNguyễn, Trần, Lê…) chiếm khoảng 90% dân số; 10% còn lại là thuộc các dòng
họ khác, trong đó có họ Lưu Việt Nam
1. Sự hình thành Họ Lưu Việt Nam
Họ Lưu Việt Nam là một trong những dòng họ có từ thời Hùng Vương vàđược nhắc tới rất sớm trong lịch sử đất nước Điều đó thể hiện qua tài liệu giớithiệu về đền Đồng Cổ tại làng Đan Nê, xã Yên Thọ, huyện Yên Định, tỉnhThanh Hóa Làng Đan Nê trước thời nhà Trần gọi là ấp Khả Lao Ấp Khả Laonổi tiếng vì có miếu Đồng Cổ (miếu sau này gọi là đền; Đồng Cổ là theo âmHán, tiếng Việt là Trống Đồng) Ấp này là do người của ba họ Trịnh, Lưu và
Hà dựng nên, minh chứng qua vế đối: “Vật Lưu Bách Việt tổ; Kiến ấp TrịnhLưu Hà” [2; tr 695] Hiện nay, xung quanh đền Đồng Cổ vẫn còn lưu giữ được
mộ tổ và nhà thờ của cả ba dòng họ
Trong truyện cổ tích “Sự tích trầu cau” có từ thời Hùng Vương, cô con gáiđạo sỹ họ Lưu, lấy người anh trong cặp sinh đôi là học trò họ Cao, do cha côdạy học [3] Ngoài ra, một số dòng họ Lưu ở một số địa phương có ghi lạitrong gia phả hoặc truyền miệng qua nhiều thế hệ là có từ thời Hùng Vương,như dòng họ Lưu Hữu ở thôn Lâu Thượng (xã Trưng Vương, thành phố ViệtTrì, tỉnh Phú Thọ) hay họ Lưu Viết ở xã Yên Thắng (huyện Yên Mô, tỉnh NinhBình); họ Lưu Văn ở làng Đại Độ (xã Võng La, Đông Anh, Hà Nội)…
Đền Đồng Cổ, thôn Đan Nê, xã Yên Thọ, Yên Định, Thanh Hóa.
Người họ Lưu Việt Nam sinh sống trong tất cả các tỉnh thành trong cảnước Ngoài ra, còn có một số người họ Lưu gốc Việt đang sinh sống và làm ăn
ở nước ngoài, như Mỹ, Úc, Canada, Trung Quốc, Ý, Đan Mạch v.v
Tài liệu có ghi “Miếu Đồng Cổ được khởi dựng từ thời Hùng Vương”