Nhiều thanh thiếu niên bắt đầu quan hệ tình dục trong khi chưa hiểu biết đúngđắn về sức khỏe sinh sản.. Sự thiếu hiểu biết này có thể dẫn đến những hậu quả trầmtrọng : mang thai ngoài ý
Trang 1TÍCH HỢP GIÁO DỤC GIỚI TÍNH – SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN QUA BỘ MÔN SINH HỌC Ở TRƯỜNG THPT
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Lứa tuổi vị thành niên là một giai đoạn ngắn nhưng lại ảnh hưởng rất lớn tới
sự phát triển toàn diện của cuộc đời mỗi người Giai đoạn này được thể hiện bằng sựphát triển nhanh chóng khác thường về cả thể chất lẫn trí tuệ, tâm sinh lí, quan hệ xãhội và tinh thần
Các em học sinh trung học đang ở độ tuổi vị thành niên có nhiều bỡ ngỡtrước sự thay đổi của bản thân khi bước vào tuổi dậy thì và có nhiều tò mò, thắc mắc
về vấn đề giới tính nhưng lại không được giải đáp thỏa đáng Mặt khác, hiện nay, sựphát triển nhanh chóng các mặt của đời sống xã hội, sự phát triển một cách ồ ạt các hệthống truyền tải thông tin như internet, điện thoại di động…đã làm ảnh hưởng đếnnhững quan điểm, nhận thức về quan hệ tình dục, tình yêu, hôn nhân ở thanh thiếuniên Nhiều thanh thiếu niên bắt đầu quan hệ tình dục trong khi chưa hiểu biết đúngđắn về sức khỏe sinh sản Sự thiếu hiểu biết này có thể dẫn đến những hậu quả trầmtrọng : mang thai ngoài ý muốn dẫn đến nạo phá thai ở độ tuổi vị thành niên; sinh con
và nuôi con khi độ tuổi còn quá trẻ, làm dở dang việc học tập; mắc các bệnh lâytruyền qua đường tình dục ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và đời sống tinh thần sau này
Cung cấp thông tin về giới tính, giáo dục sức khỏe sinh sản cho vị thànhniên là việc làm cần thiết nhưng đến nay vẫn còn một số người cho là vấn đề tế nhị,không nên đem ra rao giảng, bên cạnh đó, ở nhà trường, công tác giáo dục giới tínhvẫn còn bỏ ngõ, rất hiếm có giáo viên nào chuyên trách về vấn đề này Ở gia đình,một số phụ huynh còn rất e dè hoặc thiếu quan tâm đến việc giáo dục giới tính, sứckhỏe sinh sản cho con em mình, một số khác có quan tâm nhưng không đủ trình độkiến thức để giải đáp hết các thắc mắc của con em mình về vấn đề này
Trước những hậu quả nghiêm trọng từ sự thiếu hiểu biết về giới tính và sứckhỏe sinh sản của các em ở độ tuổi vị thành niên trong đó có học sinh trung học phổthông mà chưa có giải pháp nào ngăn chặn hữu hiệu, tôi xin đưa ra đề tài: “TÍCHHỢP GIÁO DỤC GIỚI TÍNH – SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN QUA
BỘ MÔN SINH HỌC Ở TRƯỜNG THPT”
II NỘI DUNG ĐỀ TÀI
Trang 2giáo dục giới tính vào trường học, coi giáo dục giới tính là "con dao hai lưỡi" Trong sự phát triển mạnh mẽ của xã hội hiện nay thì sự hiểu biết cơ bản về giớitính của mỗi người có ý nghĩa rất quan trọng Đây là kiến thức không thể thiếu để mỗingười tự bảo vệ sức khỏe của mình và của cộng đồng; biết quan hệ, ứng xử với ngườikhác phù hợp với chuẩn mực giới tính và đạo đức xã hội, đồng thời biết bảo vệ hạnhphúc gia đình, duy trì nòi giống, phòng chống các bệnh xã hội…
Theo tổ chức y tế thế giới (WHO), tuổi vị thành niên là giai đoạn từ 10 – 19tuổi, nằm trong khoảng thời gian từ lúc dậy thì đến lúc trưởng thành Ở nước ta có50% dân số dưới 20 tuổi, trong đó 20% có độ tuổi từ 10-19, tức là khoảng 15 triệungười thuộc lứa tuổi vị thành niên (Giáo dục dân số – sức khỏe sinh sản vị thành niên– Bộ giáo dục và đào tạo – ủy ban dân số, gia đình và trẻ em – Hà Nội – 2005, tr.37)
Theo bộ y tế, tình hình nạo phá thai ở lứa tuổi vị thành niên trong những nămgần đây có chiều hướng gia tăng Mỗi năm có khoảng 1,2-,1,4 triệu trường hợp nạophá thai, chiếm 20-25% (Giáo dục dân số – sức khỏe sinh sản vị thành niên – Bộ giáodục và đào tạo – ủy ban dân số, gia đình và trẻ em – Hà Nội – 2005, tr.34)
Tại Trung tâm Kế hoạch hóa gia đình TPHCM, mỗi ngày có hàng chục ca đếnlàm thủ tục khám và xin bỏ thai Theo thống kê, số lượng thai phụ dưới 18 tuổi đếnphá thai trung bình một năm khoảng 911 ca So với những năm 1990, từ năm 2001 trở
đi số trẻ vị thành niên đến phá thai ở đây đã tăng gấp 3 lần (Báo Người lao động2003)
Bên cạnh đó, việc mắc các bệnh lây truyền qua quan hệ tình dục tăng lên nhanhchóng ở thanh thiếu niên Theo ủy ban quốc gia phòng chống AIDS, tỉ lệ người nhiễmHIV ở lứa tuổi 20-29 đã tăng từ 15% năm 1993 lên 62% vào cuối năm 2002 và sốnhiễm HIV ở lứa tuổi vi thành niên chiếm 8,3% các trường hợp nhiễm (Giáo dục dân
số – sức khỏe sinh sản vị thành niên – Bộ giáo dục và đào tạo – ủy ban dân số, giađình và trẻ em – Hà Nội – 2005, tr.34)
Như vậy, việc giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, trong
đó có một bộ phận lớn là học sinh đang học tập ở trường THPT là vấn đề cần thiết và cấp bách Giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản nhằm cung cấp cho các em những kiến thức, kỹ năng sống đầy đủ về giới tính, sức khỏe sinh sản, về tình bạn, tình
yêu… Đây là việc làm cần thiết bên cạnh việc giảng dạy văn hóa để góp phần tạo ra một tương lai thật tươi sáng cho học sinh
2 Nội dung biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
2.1 Những nội dung kiến thức trong bộ môn sinh học liên quan đến vấn đề giới tính – sức khỏe sinh sản
2.1.1 Tuổi dậy thì và những dấu hiệu của tuổi dậy thì
Trang 3 Giai đoạn trước dậy thì : từ 11-13 tuổi ở nữ và 13-15 tuổi ởnam
Giai đoạn dậy thì : từ 13-15 tuổi ở nữ và 15-17 tuổi ở nam Đến tuổi dậy thì dưới tác động của các hoocmôn sinh dục, cơ thể
có những biến đổi trong cơ quan sinh dục và xuất hiện các đặcđiểm sinh dục thứ sinh
b Những dấu hiệu của tuổi dậy thì
Cơ quan sinh dục to ra
Tuyến mồ hôi, tuyến nhờn phát triển
Xuất hiện mụn trứng cá
Xuất tinh lần đầu
b.2 Ở nữ:
Lớn nhanh
Thay đổi giọng nói
Mọc lông mu, lông nách
2.1.2 Cơ quan sinh dục
a Cơ quan sinh dục nam
a.1 Các bộ phận của cơ quan sinh dục nam
Trang 4a.2 Tinh hoàn và tinh trùng
Tinh hoàn là bộ phận quan trọng trong cơ quan sinh dục nam sảnxuất ra tinh trùng bắt đầu từ tuổi dậy thì
Tinh trùng rất nhỏ (dài khoảng 0,06mm) gồm đầu, cổ và đuôi.Tinh trùng di chuyển nhờ đuôi Có 2 loại tinh trùng : tinh trùng X
và tinh trùng Y Tinh trùng Y nhỏ nhẹ, sức chịu đựng kém, dễchết, còn tinh trùng X lớn hơn có sức sống cao hơn tinh trùng Y Mỗi lần phóng tinh có tới 200-300 triệu tinh trùng
Trong cơ quan sinh dục nữ, tinh trùng có khả năng sống từ 3-4ngày
b Cơ quan sinh dục nữ
b.1 Các bộ phận của cơ quan sinh dục nữ
b.2 Buồng trứng và trứng
Trang 5Trứng là tế bào sinh dục cái đã trưởng thành (chín), tế bào trứngnhỏ (đường kính 1,15-1,25mm) chứa nhiều chất tế bào
Tới tuổi dậy thì, buồng trứng chứa khoảng 40.000 tế bào trứngnhưng trong cuộc đời người phụ nữ chỉ có khoảng 400 trứng đạttuổi trưởng thành
Trứng bắt đầu rụng từ tuổi dậy thì được phễu dẫn trứng tiếp nhậnđưa vào ống dẫn trứng (vòi trứng)
Tế bào trứng sau khi rụng chỉ có khả năng thụ tinh trong mộtngày nếu gặp được tinh trùng
c Thụ tinh và thụ thai
Trứng rụng được phễu dẫn trứng tiếp nhận, đưa vào ống dẫn trứng
và di chuyển về phía tử cung Nếu trứng gặp được tinh trùng, sẽxảy ra sự thụ tinh để tạo thành hợp tử
Sự thụ tinh
Trang 6Hợp tử di chuyển xuống tử cung làm tổ, khi đến tử cung sẽ bámvào lớp niêm mạc tử cung đã được chuẩn bị sẵn (dày xốp và xunghuyết) để làm tổ và phát triển thành thai Đó là sự thụ thai.
d Hiện tượng kinh nguyệt
Cùng với sự phát triển của trứng, hoocmon từ buồng trứng tiết ra
có tác dụng làm cho lớp niêm mạc tử cung dày, xốp, chứa nhiềumạch máu để đón trứng thụ tinh xuống làm tổ Nếu trứng khôngđược thụ tinh thì sau 14 ngày kể từ khi trứng rụng, lớp niêm mạc
bị bong ra từng mảng, thoát ra ngoài cùng với máu và dịch nhày
Đó là hiện tượng kinh nguyệt
Hiện tượng kinh nguyệt xảy ra theo chu kỳ hàng tháng (28-32ngày) thời gian có kinh thường kéo dài khoảng 5 ngày Thời gian
có kinh và lượng máu xuất ra tùy thuộc vào từng cá nhân
Trong thời gian hành kinh thường có những biến đổi về tâm sinh
lý như mệt mỏi, rối loạn cảm xúc…
Chế độ ăn, uống tình trạng sức khỏe lối sống,…có ảnh hưởng đếnchu kỳ kinh nguyệt (kinh nguyệt không đều hoặc tắt kinh), do đóảnh hưởng đến sức khỏe và chức năng sinh sản
e Hiện tượng rụng trứng
Là hiện tượng xảy ra ở cơ thể người phụ nữ, mỗi tháng cơ thể đều sản sinh ramột số lượng trứng nhất định Hiện tượng rụng trứng xảy ra vào giữa chu kỳ kinhnguyệt, tức là khoảng ngày 14 của chu kỳ Mỗi nang buồng trứng sẽ sản sinh ra 1 trứng trong một tháng và lượng trứngnày sẽ được rụng vào ống dẫn trứng tới tử cung Tại đây, nếu tinh trùng gặp đượctrứng thì sẽ dẫn đến hiện tượng thụ thai
Có thể xác định được ngày rụng trứng nhờ việc theo dõi vòng kinh của cơ thể,ngoài ra, có thể dựa vào sự bài tiết của tử cung để biết được điều này Thông thường,sau kỳ kinh nguyệt, sẽ có cảm giác khô ráo hoàn toàn ở nơi âm đạo Tiếp sau đó, khi
Trang 7cơ thể gần đến giai đoạn bắt đầu rụng trứng, sẽ thấy xuất hiện dịch nhờn, màu trắngđục Mức độ chất nhờn tăng nhiều và dịch đặc hơn bình thường giống như lòng trắngtrứng khi đến đúng thời điểm rụng trứng.
Theo nghiên cứu, một trứng ở cơ thể người phụ nữ có thể tồn tại trong vòng 12đến 24 giờ sau khi rụng Còn tuổi thọ của trùng thì lớn hơn nhiều so với trứng, nó cóthể tồn tại từ 5 đến 7 ngày trong tử cung của phụ nữ Vì vậy không phải chỉ có thể thụthai vào thời điểm rụng trứng
f Các biện pháp tránh thai phổ biến
Biện pháp tránh thai Tác động và hiệu quả
Bao cao su Ngăn cản không cho tinh trùng xâm
nhập vào dạ con Hiệu quả : 90% Vòng tránh thai Ngăn cản sự làm tổ của phôi ở dạ
con Hiệu quả : 90%
Thuốc diệt tinh trùng Diệt tinh trùng
Viên tránh thai (uống, cấy dưới da) Ức chế rụng trứng
- Giai đoạn an toàn
- Xuất tinh ngoài
HIV là virut gây suy giảm miễn dịch ở người
AIDS là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải do virut HIVgây ra
HIV xâm nhập vào cơ thể qua quan hệ tình dục, qua đường máu,tiêm chích ma túy Nếu phụ nữ nhiễm HIV, khi mang thai cũng cóthể truyền qua thai nhi
Trang 8AIDS phát triển qua 3 giai đoạn trong đó có giai sơ nhiễm thườngkhông biểu hiện triệu chứng, đây chính là lý do một số người đãnhiễm HIV nhưng không biết mình mắc bệnh và lây nhiễm chongười khác
Cho tới nay các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra thuốc đặc trị đểchữa khỏi HIV/AIDS Vì vậy để phòng tránh, mọi người cần thựchiện lối sống lành mạnh, vệ sinh y tế, tránh xa tệ nạn xã hội
g.2 Bệnh lậu
Bệnh do một loại vi khuẩn có tên là song cầu khuẩn gây ra
Bệnh lây truyền qua quan hệ tình dục
Bệnh này nguy hiểm và dễ lây lan vì phần lớn người mắc bệnhkhông biểu hiện rõ ở giai đoạn đầu
Bệnh có thuốc điều trị nhưng thường để lại những hậu quả nặng nềnhư gây vô sinh ở nam và nữ, có thai ngoài tử cung, con sinh ra cóthể bị mù lòa
g.3 Bệnh giang mai
Bệnh do xoắn khuẩn giang mai gây ra
Bệnh có thể lây truyền qua quan hệ tình dục, truyền máu, vết xâyxát trên cơ thể, hoặc truyền từ mẹ sang con qua nhau thai
Bệnh gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe như tổn thươngcác phủ tạng, hệ thần kinh, con sinh ra có thể bị khuyết tật hoặc dịdạng bẩm sinh
Ngoài một số bệnh kể trên, còn một số bệnh nguy hiểm khác cũng lây lan quađường tình dục như viêm gan B, ung thư cổ tử cung…
2.2 Một số giải pháp để tích hợp giáo dục giới tính – sức khỏe sinh sản vị thành niên cho học sinh THPT qua bộ môn sinh học
2.2.1 Các bài học có nội dung giáo dục giới tính – sức khỏe sinh sản:
Chương trình sinh học lớp 10
Chương/Bài Mục tiêu Nội dung tích hợp Phương thức tích
hợp và gợi ý phương pháp dạy học
- Tác hại của bệnh dovirut HIV gây ra
- Cơ chế hoạt động
HIV/AIDS : conđường lây truyền, cácgiai đoạn phát triểncủa bệnh, cách phòngtránh, cách ứng xử vớingười nhiễm HIV
-Phương thức:Tích hợp
-Phương pháp:+Thảo luận nhóm.+Thuyết trình kếthợp phát vấn, gợimở
Trang 9- Có thái độ thôngcảm, không kì thị đốivới người bị nhiễmHIV và gia đình họ.
Kĩ năng: Tự phòng
tránh lây nhiễm HIV
và các bệnh truyềnnhiễm
Thái độ:
- Có ý thức phòngtránh các bệnh truyềnnhiễm do virut gâyra
- Có thái độ thôngcảm, không kì thị đốivới người bị nhiễmHIV và gia đình họ
- Các phương thức lâytruyền : qua quan hệtình dục, truyền từ mẹsang con
- Các bệnh truyềnnhiễm thường gặp dovirut : bệnh đườngsinh dục và cáchphòng tránh
-Phương thức:Tích hợp
-Phương pháp:+Thảo luận nhóm.+Thuyết trình kếthợp phát vấn, gợimở
hệ tình dục như
-Phương thức:Tích hợp
-Phương pháp:+Thảo luận nhóm
Trang 10bài 46 sách
nâng cao)
: HIV, xoắn khuẩngiang mai, lậu cầukhuẩn…
- Mô tả được phươngthức lây truyền củabệnh truyền nhiễmqua đường tình dục
Kĩ năng: Tự phòng
tránh lây nhiễm HIV
và các bệnh truyềnnhiễm
Thái độ:
- Có ý thức phòngtránh các bệnh truyềnnhiễm do virut và visinh vật gây ra
- Có thái độ thôngcảm, không kì thị đốivới người bị nhiễmHIV và gia đình họ
HIV/AIDS, lậu, giangmai, viêm gan B…
nhấn mạnh hậu quả
- Hậu quả nghiêmtrọng của những bệnhnày từ đó rút ra cáchphòng tránh
+Thuyết trình kếthợp phát vấn, gợimở
số bệnh truyền nhiễmphổ biến do virut vàcác vi sinh vật gây ra
ở địa phương và cáchphòng tránh
Kĩ năng:
- Rèn các kĩ năng tìmhiểu, ghi chép và kĩnăng giao tiếp vớingười khác
- So sánh đối chiếuvới những kiến thức
về bệnh truyền nhiễm
đã học với thực tiễn ởđịa phương
Thái độ: Có ý thức
- Một số bệnh truyềnnhiễm lây lan quađường tình dục ở địaphương như bệnhClamydia, viêm gan B,hội chứng AIDS
- Qua thực hành tìmhiểu thực tế các bệnhlây lan qua đường tìnhdục phổ biến ở địaphương, một lần nữagiáo viên nhấn mạnhcho học sinh ý thứcphòng tránh
-Phươngthức:Tích hợp.-Phương pháp:+Điều tra, pháthiện
+Làm việc theonhóm
+Thuyết trình
Trang 11và biện pháp phòngtránh bệnh truyềnnhiễm.
Chương trình sinh học lớp 11
Chương/Bài Mục tiêu Nội dung tích hợp Phương thức tích
hợp và gợi ý phương pháp dạy học
Kĩ năng:Hệ thống
hóa kiến thức, làmviệc theo nhóm
Thái độ:
Không yêu sớm,không quan hệ tìnhdục trước hôn nhân
- Các hoocmon sinhtrưởng và phát triển:
+ Hoocmon điều hòasinh trưởng : GH vàtirôxin
+ Hoocmon điều hòa
sự phát triển : ơstrôgen(ở nữ) và testosreron(ở nam)
- Cung cấp kiến thức
về tác dụng của cáchoocmon sinh trưởng,nhấn mạnh việc thừahay thiếu nhữnghoocmon này gây raảnh hưởng về sức khỏe
và trí tuệ, cách điều trị
- Cung cấp kiến thức
về các hoocmon điềuhòa sự phát triển ởngười qua đó nhấnmạnh cho học sinhthấy được sự thay đổicủa cơ thể khi bướcvào tuổi dậy thì
- Đặc biệt lưu ý vềhiện tượng kinh nguyệt
ở nữ để qua đó giáodục các em có hiểubiết đúng đắn về hiệntượng này, cách giữ
- Phương thức:Liên hệ
- Phương pháp:+Thảo luận nhóm.+Phát vấn, gợi
mở, liên hệ thựctế
Trang 12gìn vệ sinh, chế độ ănuống hợp lý để bảo vệsức khỏe cho hiện tại
và cả sức khỏe sinhsản sau này
Kĩ năng: Thực hiện
chế độ dinh dưỡnghợp lí, tuyên truyền
về dân số và kế hoạchhóa gia đình
Thái độ: Nhìn nhận
đúng đắn về kế hoạchhóa gia đình, khôngyêu sớm, không quan
hệ tình dục trước hônnhân, bài trừ tệ nạn
xã hội (thuốc lá,rượu, bia; ma túy…)
- Ảnh hưởng của nhân
tố thức ăn, các yếu tốmôi trường như ánhsáng, nhiệt độ, chấtthải, chất độc hại lênsinh trưởng và pháttriển ở người
- Cải thiện chất lượngdân số và kế hoạch hóagia đình
- Cung cấp kiến thức
về ảnh hưởng của thức
ăn và các nhân tố từmôi trường lên sinhtrưởng và phát triểncủa con người để giáodục ý thức chăm sóc
và bảo vệ sức khỏe
- Giới thiệu các biệnpháp để cải thiện chấtlượng dân số như nângcao đời sống, cải thiệnchế độ dinh dưỡng, tưvấn di truyền, chẩnđoán sớm các đột biếntrong phát triển phôithai, giảm thiểu ônhiễm môi trường,…
đặc biệt nhấn mạnh táchại của ma túy, thuốc
lá, bia, rượu đến sứckhỏe và sức khỏe sinhsản sau này
- Cung cấp đầy đủ kiếnthức về các biện phápphòng tránh thai để các
- Phương thức:Liên hệ
- Phương pháp:+Thảo luận nhóm.+Thuyết trình.+Đóng vai
+Phát vấn, gợi
mở, liên hệ thựctế
Trang 13em có ý thức và cáchphòng tránh các bệnhlây lan qua đường tìnhdục và việc mang thaingoài ý muốn; biếtcách để kế hoạch hóakhi lập gia đình saunày
- Con người có khảnăng làm chủ sự sinhsản của mình quaviệc thực hiện cácbiện pháp tránh thai
Biết:
- Cơ sở khoa học,cách sử dụng và tácdụng của các biệnpháp tránh thai, đặcbiệt là các biện pháptránh thai hiện đại
- Hậu quả của việc cóthai ngoài ý muốn,sinh con ở tuổi vịthành niên
- Hậu quả của pháthai
Thái độ:
- Có ý thưc tìm hiểuthông tin về sức khỏesinh sản vị thànhniên
- Có ý thức trì hoãn,không quan hệ tìnhdục sớm
- Các hình thức thụtinh : thụ tinh trong
- Ở người quá trình thụtinh diễn ra trong cơquan sinh dục của nữ,
từ đây nói thêm chocác em biết việc quan
hệ tình dục giữa nam
và nữ có thể dẫn đếnthụ thai và mang thai
-Phương thức :Tích hợp
-Phương pháp:+ Thuyết trình(HS sưu tầm cácthông tin về hậuquả của việc cóthai ngoài ýmuốn, phá thai ởtuổi vi thành niênrồi thuyết trìnhtrước lớp)
+ Thảo luậnnhóm
+ Vẽ tranh ápphích
Cơ chế điều
hòa sinh sản
Kiến thức:
- Hiểu được cơ chế
- Cơ chế điều hòa sinhtinh và sinh trứng
-Phương thức:Tích hợp
Trang 14(bài 46 sách cơ
bản và nâng
cao)
điều hòa bằnghoocmôn trong sinhsản
- Biết được hậu quảcủa ma túy, rượu,bia…đến sức khỏesinh sản
Thái độ: Có ý thưc
tìm hiểu thông tin vềsức khỏe sinh sản vịthành niên và tránh
xa thuốc lá, rượu, bia,
ma túy
- Ảnh hưởng của thầnkinh và môi trườngsống đến quá trình sinhtinh và sinh trứng
- Cung cấp cho họcsinh kiến thức về tácđộng của các hoocmonlên quá trình sinhtrứng ở nữ, qua đó:
Học sinh biết đượcviệc chậm kinh hoặctắt kinh sau khi đã cóquan hệ tình dục làmột trong những dấuhiệu có thể đã có thai
- Giới thiệu cho họcsinh biết được ảnhhưởng của stress, lo
âu, thiếu chất dinhdưỡng, nghiện thuốc
lá, nghiện ma túy,nghiện rượu… sẽ ảnhhưởng đến khả năngsản sinh tinh trùng vàtrứng, từ đó sẽ ảnhhưởng lên sức khỏesinh sản và chức năngduy trì nòi giống saunày
-Phương pháp:Thảo luận nhóm
Điều khiển sinh
- Hiểu được tại saophải kế hoạch hóa giađình
- Giải thích được tạisao phá thai khôngphải là biện pháp kếhoạch hóa gia đình,
- Điều khiển sinh sản ởđộng vật và sinh đẻ có
kế hoạch ở người
- Cung cấp kiến thứccho học sinh hiểu được
cơ sở khoa học và cáchthực hiện thụ tinhtrong ống nghiệm đểgiúp cho những cặp vợchồng hiếm muộn cóthể có con
- Cơ sở khoa học, ưu
-Phương thức :Tích hợp
-Phương pháp:+ Thuyết trình(Sưu tầm cácthông tin và mẫuvật về các biệnpháp tránh thai;
về hậu quả củaviệc có thai ngoài
ý muốn, phá thai
ở tuổi vi thành
Trang 15trường hợp nàokhông nên phá thaitrường hợp nào nênphá thai.
- Biết được cơ sởkhoa học, ưu nhượcđiểm của từng biệnpháp tránh thai
Kỹ năng: Thuyết
trình, thu thập tư liệu
vẽ tranh để tuyêntruyền về kế hoạchhóa gia đình, rènluyện ý thức và biếtcách thực hiện kếhoạch hóa gia đìnhtrong tương lai
Thái độ: Có thái độ
và cách nhìn nhậnđúng về chính sách,
kế hoạch hóa gia đìnhcủa nhà nước quyđịnh
nhược điểm của từngbiện pháp tránh thai
niên)
+ Thảo luậnnhóm
+ Vẽ tranh ápphích
+ Đóng vai
Chương trình sinh học lớp 12
Chương/Bài Mục tiêu Nội dung tích hợp Phương thức tích
hợp và gợi ý phương pháp dạy học
- Biết: Đột biến sốlượng NST giới tínhgây vô sinh hoặc các
Cung cấp thông tincho học sinh biếtđược:
- Ở người sự bấtthường nhiễm sắc thể
ở thai nhi như thai thể
ba, thể một, … có thểgây ra sẩy thai
- Các hội chứng Đao,Tơcnơ, Claiphentơ,siêu nữ là đột biến
- Phương thức:Tích hợp
- Phương pháp:+ Thảo luậnnhóm
+ Giải quyết vấnđề
Trang 16dị tật bẩm sinh ởngười.
Thái độ: Thông cảm
giúp đỡ những ngườikhông may bị cácbệnh do đột biến gen
dạng lệch bội, đặc biệtlưu ý cho học sinh biết
tỉ lệ xuất hiện hộichứng Đao ở con tănglên cùng tuổi người mẹkhi sinh đẻ, vì vậy phụ
nữ không nên sinh conkhi tuổi ngoài 35
Kĩ năng: Phân tích sự
di truyền các gen gâybệnh bằng vận dụngcác quy luật ditruyền
Giới thiệu cho họcsinh biết được nhiễmsắc thể giới tính lànhiễm sắc thể chứagen quy định giới tính,
ở người thì nữ có cặpnhiễm sắc thể giới tính
XX còn nam là XY
Nhiễm sắc thể X quyđịnh tính cái còn Yquy định tính đực, quađây giáo dục để các
em hiểu sự quyết địnhviệc sinh con trai haygái không phải hoàntoàn do người mẹ
- Phương thức:Tích hợp
- Phương pháp:Phát vấn – gợimở
Kiến thức: Hiểu cơ
sở khpa học của luậthôn nhân gia đìnhcấm kết hôn gần vàvấn đề hạn chế sựphát átn các gen gâybệnh di truyền trongquần thể người
Thái độ: Kiên quyết
thực hiện đúng luậthôn nhân gia đình
Cung cấp kiến thứccho học sinh biết một
số bệnh tật di truyền ởngười như bệnh máukhó đông, mù màu, hộichứng Đao, 3X,Claiphentơ, qua đóbiết cách phòng tránhnhư kết hôn gần,không sinh con khi đãlớn tuổi,…
-Phương thức:tích hợp
-Phương pháp:+ Thảo luận nhóm
để trả lời âcu hỏi
“Tại sao trong luậthôn nhân có điềukhoản cấm kếthôn gần?”
- Cung cấp thông tin
để học sinh hiểu rõ vềcác bệnh tật di truyềnthường gặp ở người
- Giới thiệu cho học
-Phương thức:tích hợp
-Phương pháp:+ Liên hệ thực tế.+Phát vấn và diễn