NGHIÊN cứu KHOA học kĩ THUẬT: Nâng cao ý thức giáo dục hòa nhập đối với học sinh khuyết tật trường THCS Đức Phổ

LỜI CẢM ƠN Trong qúa trình nghiên cứu và hoàn thành đề tài, chúng em đã nhận được sự giúp đỡ, động viên và tạo điều kiện thuận lợi của quý thầy cô giáo trường THCS Đức Phổ. Ông Nguyễn Văn Biên Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đức Phổ, ông bà là phụ huynh học sinh của hai em Lê Hồng Phú, Võ Hữu Tánh đã giúp đỡ chúng em trong quá trình điều tra. Đặc biệt chúng em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới cô Đỗ Thị Lý – Giáo viên Lịch Sử tại trường đã trực tiếp tận tình hướng dẫn giúp chúng em nghiên cứu, hoàn thành đề tài này. Đồng thời, qua đây cho chúng em gửi lời cảm ơn đến Ban tổ chức cuộc thi đã tổ chức cuộc thi để chúng em được tham gia. Cuối cùng em xin cảm ơn hai bạn học sinh khuyết tật cùng toàn thể các bạn học sinh của trường đã giúp đỡ chúng em trong suốt thời gian nghiên cứu. Xin chân thành cảm ơn Đức Phổ tháng 11 năm 2016 Tác giả đề tài: Phùng Thị Yến Phụng và Ngô Thị Ngọc Oanh MỤC LỤC Mục Nội dung Trang PHẦN MỞ ĐẦU 4 1 Tính cấp thiết của đề tài 4 2 Mục tiêu đề tài 8 3 Nhiệm vụ nghiên cứu 8 4 Đối tượng và giới hạn phạm vi nghiên cứu 8 5 Phương pháp nghiên cứu 9 6 Kế hoạch nghiên cứu 10 PHẦN NỘI DUNG 11 Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu và những cơ sở lý luận của đề tài 11 1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 11 1.2 Cơ sở lý luận của đề tài 12 Chương 2Thực trạng về giáo dục hòa nhập ở trường THCS Đức Phổ với học sinh khuyết tật 16 2.1 Thế nào là trẻ khuyết tật 16 2.2 Nguyên nhân làm cho trẻ bị khuyết tật 17 2.3 Tâm lý của bạn khuyết tật 17 2.4 Nhu cầu của bạn khuyết tật 17 2.5 Các quan niệm và hình thức giáo dục đối với bạn khuyết tật 19 2.6 Thực trạng về giáo dục hòa nhập ở địa phương và trường THCS Đức Phổ 24 Chương 3: Giải pháp giáo dục hòa nhập cho học sinh khuyết tật trường THCS Đức Phổ 24 3.1 Tạo sự thân thiện với bạn khuyết tật trong nhà trường như gần gũi, nói chuyện, vui chơi cùng bạn 24 3.2 Bồi dưỡng kĩ năng giáo dục hòa nhập cho đội ngũ giáo viên trong trường 26 3.3 Tăng cường phối hợp gia đình, nhà trường và xã hội 27 3.4 Điều chỉnh môi trường học tập và phương pháp 29 3.5 Tổ chức các hoạt động để học sinh khuyết tật tham gia cùng các bạn rong trường 33 3.6 Tổ cức hướng dẫn học sinh trong trường hòa hập với bạn khuyết tật 34 Phần ba:Kết luận và kiến nghị 36 Tài liệu tham khảo 38 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong xu thế phát triển của thời đại, đất nước ta đang trong thời kì đổi mới. Thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nước ta cần những nguồn lực dồi dào về thể chất, đạo đức và trí tuệ. Vì thế yếu tố phát triển con người mới là nhờ vào vai trò của giáo dục Giáo dục hòa nhập là quá trình tìm hiểu và đáp ứng nhu cầu đa dạng của tất cả học sinh bằng cách giúp các em tham gia nhiều hơn vào học tập, tăng cường cơ hội trải nghiệm làm giảm sự tách biệt trong giáo dục và các hoạt động khác. Để đạt được mục tiêu giáo dục hòa nhập, đòi hỏi phải có những thay đổi và điều chỉnh rõ rệt trong nội dung, tiếp cận, quá trình thực hiện, biện pháp dạy và học theo quan điểm chung của giáo dục cho mọi người. Như chúng ta đã biết giáo dục là chiếc chìa khóa vàng tiến vào tương lai, một nước nghèo cũng có thể phát triển được miễn là đầu tư đầy đủ vào vốn con người. Đầu tư vào vốn con người tức là đầu tư vào văn hóa, giáo dục. Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, với xu thế toàn cầu hóa, khi cuộc cách mạng khoa học công nghệ làm chuyển biến nền kinh tế, làm xuất hiện bộ phận kinh tế tri thức. Hiểu rõ vai trò đó của giáo dục, Đảng ta cũng nêu rõ “ Muốn tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa thắng lợi phải phát triển mạnh giáo dục đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững” ( Nghị quyết trung ương Đảng khóa VIII). Đi với sự phát triển giáo dục , chúng ta còn thực hiện sự công bằng trong giáo dục. Có thể nói vấn đề công bằng trong giáo dục được coi là trọng tâm và là nhiệm vụ chính trị của ngành giáo dục. Chính vì lẽ đó, Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến những người thiệt thòi trong xã hội nhất là đối với trẻ em bị khuyết tật về thể chất và tinh thần. Hiện nay, nhà nước ta đang tham gia Công ước Quốc tế về quyền trẻ em và ban hành luật bảo vệ và chăm sóc trẻ em Việt Nam. Đồng thời nghị định của chính phủ số 26CP ngày 17 tháng 4 năm 1995 về việc điều chỉnh một số nhiệm vụ từ Bộ lao động – Thương binh và xã hội sang các bộ có liên quan đó là giao nhiệm vụ dạy văn hóa cho trẻ khuyết tật, bao gồm cả trẻ câm điếc chuyển sang Bộ giáo dục và Đào tạo đây là nhiệm vụ quan trọng của ngành học. Học sinh dù bị tật nguyền đến mức độ nào cũng là một phần tình cảm của gia đình và là những thành viên của cộng đồng. Học sinh khuyết tật cũng như những học sinh khác cũng cần có sự che chở dưới một mái ấm gia đình , cần có sự chăm sóc,yêu thương quan trọng hơn nữa là cần có sự giáo dục. Việc tổ chức giáo dục học sinh khuyết tật phải làm sao để các em luôn gắn bó với cộng đồng và phát huy được sự giúp đỡ của cộng đồng không chỉ trong cuộc sống, trong các tác động phục hồi chức năng mà ngay cả trong quá trình giáo dục. Đồng thời Các lực lượng của cộng đồng cũng thấy được trách nhiệm của mình trước những học sinh bất hạnh Thông tư 392009TT – BGDĐT, Ban hành Quy định GDHN cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, ngày 29 tháng 12 năm 2009 có nêu rõ các quy định chung như mục tiêu, nguyên tắc, nội dung quản lý, tài chính giáo dục hoà nhập, nhiệm vụ và quyền của giáo viên, cán bộ quản lý, nhân viên hỗ trợ, nhiệm vụ và quyền hạn của trẻ em có hoàn cảnh khó khăn ở cơ sở giáo dục hòa nhập, cơ sở vật chất và đồ dùng dạy học. Trẻ em khuyết tật phải được hưởng mọi quyền lợi như những trẻ bình thường, cụ thể là cũng được hòa nhập, được vui chơi như bao trẻ bình thường khác đây là việc làm mang tính nhân đạo. Thể hiện quyền bình đẳng mà công ước quốc tế, luật bảo vệ chăm sóc trẻ em thừa nhận. Trường THCS Đức Phổ của chúng em năm học 2016 – 2017 này có 2 bạn khuyết tật tham gia học hòa nhập tại trường đó là bạn Lê Hồng Phú khuyết tật về trí tuệ và vận động. Bạn Võ Hữu Tánh khuyết tật về vận động Nhưng ngay từ lúc bước chân đến trường các bạn đã bị các bạn học sinh bình thường có cái nhìn khác hơn, cách đối xử cũng khác hơn so với các bạn cùng trang lứa. Các bạn không mấy quan tâm, chia sẻ, thấu hiểu tâm trạng của các bạn khuyết tật làm cho các bạn khuyết tật dần dần rơi vào hoàn cảnh cô đơn như bị bỏ rơi Như các bạn đã biết dù là người khuyết tật nhưng các bạn ấy cũng có ước mơ, có niềm tin, có quyền sống và được đối xử bình đẳng. Chúng ta, những người tự xưng là bình thường này Tại sao chúng ta không có một cái nhìn thiện cảm hơn, quan tâm đến nhau hơn, đoàn kết hơn giúp đỡ lẫn nhau, nương tựa vào nhau để tồn tại và phát triển, chứ cớ sao lại phải phân biệt người khuyết tật với người bình thường. Tất cả có sự kì thị như vậy là do suy nghĩ của mỗi cá nhân chúng ta mà ra cả? Họ có khác gì chúng ta đâu, họ biết suy nghĩ, biết yêu thương, biết học hành, chưa chắc những người bình thường đã làm được những điều phi thường như những con người khuyết tật Chính suy nghĩ, sự kì thị của mọi người như con dao hai lưỡi giết chết ý chí, niềm tin, hi vọng vươn lên của người khuyết tật. Chính vì thế, việc giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật trong trường THCS Đức Phổ là việc làm cần thiết và rất cần được quan tâm. Để cho các bạn không may mắn hòa nhập vào cuộc sống , nụ cười của các bạn luôn hiện hữu rạng rỡ trên môi, rạng rỡ khi tới trường , vượt qua thiệt thòi của số phận. Nhưng trong thực tế vấn đề giáo dục hòa nhập chưa được triển khai nhiều và thường xuyên. Theo nghiên cứu sơ bộ chúng em thấy gia đình, xã hội và nhiều bạn học sinh còn có cái nhìn thiếu thiện cảm, thậm chí còn có cái nhìn xa lánh với bạn khuyết tật. Vấn đề này làm cho bạn khuyết tật vẫn còn bị đối xử phân biệt trong môi trường hòa nhập của mình. Là học sinh trong trường chúng em tự đặt ra câu hỏi: Thế nào là giáo dục hòa nhập đối với trẻ khuyết tật? Bằng cách nào để các bạn trong trường không còn xa lánh, coi thường, trêu trọc, tách biệt bạn khuyết tật? Cần phải làm gì để giáo dục, tuyên truyền ý thức giáo dục hòa nhập cho gia đình, xã hội, các bạn trong trường đối với bạn khuyết tật.Đây chính là những trăn trở của chúng em và đây cũng chính là tâm huyết khiến em thôi thúc thực hiện đề tài “ Nâng cao ý thức giáo dục hòa nhập đối với học sinh khuyết tật trường THCS Đức Phổ’’ 2. Mục tiêu của đề tài Mục tiêu của đề tài là trên cơ sở thực trạng vốn kĩ năng giáo dục hòa nhập của học sinh trường THCS Đức phổ ( Cát Tiên – Lâm Đồng). Để có cơ sở khoa học cho việc đề xuất giải pháp hòa nhập cho học sinh khuyết tật của trường nhằm phát huy hiệu quả của giáo dục toàn diện nhân cách giúp các bạn tự tin, mạnh dạn trong giao tiếp, hòa nhập với bạn bè, với cộng đồng xã hội. Đồng thời giáo dục lòng nhân ái tình cảm yêu thương của gia đình, nhà trường, xã hội đối với học sinh khuyết tật. Tạo điều kiện cho các bạn khuyết tật được hưởng quyền bình đẳng học tập kiến thức, học tập văn hóa, phục hồi chức năng và phát triển khả năng của bản thân để hòa nhập cộng đồng. 3. Nhiệm vụ nghiên cứu Đánh giá thực trạng vốn kĩ năng giáo dục hòa nhập của học sinh trường THCS Đức Phổ. Đánh giá thực trạng sự hiểu biết về giáo dục hòa nhập của gia đình và người dân ở địa bàn sinh sống của học sinh khuyết tật. Đánh giá thực trạng về giáo dục hòa nhập của chính quyền xã đối với học sinh khuyết tật. Đề xuất giải pháp tăng cường giáo dục hòa nhập cho học sinh khuyết tật ở trường THCS Đức Phổ. 4. Đối tượng và giới hạn phạm vi nghiên cứu 4.1. Đối tượng nghiên cứu Không có điều kiện đi sâu nghiên cứu về giáo dục hòa nhập cho học sinh khuyết tật nên với đề tài này chúng em xác định đối tượng nghiên cứu là + Học sinh đang học trong trường THCS Đức Phổ cùng bạn khuyết tật + Cha mẹ có con em học hòa nhập tại trường + Cán bộ quản lý nhà trường và thầy cô giáo trong trường + Chính quyền xã và những chính sách đối với giáo dục hòa nhập

LỜI CẢM ƠN

Trong qúa trình nghiên cứu và hoàn thành đề tài, chúng em đã nhậnđược sự giúp đỡ, động viên và tạo điều kiện thuận lợi của quý thầy cô giáotrường THCS Đức Phổ Ông Nguyễn Văn Biên Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân

xã Đức Phổ, ông bà là phụ huynh học sinh của hai em Lê Hồng Phú, Võ HữuTánh đã giúp đỡ chúng em trong quá trình điều tra

Đặc biệt chúng em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới cô Đỗ Thị Lý – Giáoviên Lịch Sử tại trường đã trực tiếp tận tình hướng dẫn giúp chúng em nghiêncứu, hoàn thành đề tài này

Đồng thời, qua đây cho chúng em gửi lời cảm ơn đến Ban tổ chức cuộcthi đã tổ chức cuộc thi để chúng em được tham gia

Cuối cùng em xin cảm ơn hai bạn học sinh khuyết tật cùng toàn thể cácbạn học sinh của trường đã giúp đỡ chúng em trong suốt thời gian nghiên cứu

Xin chân thành cảm ơn!

Đức Phổ tháng 11 năm 2016

Tác giả đề tài: Phùng Thị Yến Phụng và Ngô Thị Ngọc Oanh

4 Đối tượng và giới hạn phạm vi nghiên cứu 8

Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

và những cơ sở lý luận của đề tài

11

Chương 2Thực trạng về giáo dục hòa nhập ở

trường THCS Đức Phổ với học sinh khuyết

tật

16

2.2 Nguyên nhân làm cho trẻ bị khuyết tật 17

2.5 Các quan niệm và hình thức giáo dục đối với

Chương 3: Giải pháp giáo dục hòa nhập cho

học sinh khuyết tật trường THCS Đức Phổ

24

3.1 Tạo sự thân thiện với bạn khuyết tật trong

nhà trường như gần gũi, nói chuyện, vui chơi

24

cùng bạn

3.2 Bồi dưỡng kĩ năng giáo dục hòa nhập cho

đội ngũ giáo viên trong trường

3.5 Tổ chức các hoạt động để học sinh khuyết

tật tham gia cùng các bạn rong trường

33

3.6 Tổ cức hướng dẫn học sinh trong trường

hòa hập với bạn khuyết tật

34

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong xu thế phát triển của thời đại, đất nước ta đang trong thời kì đổimới Thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Nước ta cần nhữngnguồn lực dồi dào về thể chất, đạo đức và trí tuệ Vì thế yếu tố phát triển conngười mới là nhờ vào vai trò của giáo dục

Giáo dục hòa nhập là quá trình tìm hiểu và đáp ứng nhu cầu đa dạngcủa tất cả học sinh bằng cách giúp các em tham gia nhiều hơn vào học tập,tăng cường cơ hội trải nghiệm làm giảm sự tách biệt trong giáo dục và cáchoạt động khác Để đạt được mục tiêu giáo dục hòa nhập, đòi hỏi phải cónhững thay đổi và điều chỉnh rõ rệt trong nội dung, tiếp cận, quá trình thựchiện, biện pháp dạy và học theo quan điểm chung của giáo dục cho mọingười

Như chúng ta đã biết giáo dục là chiếc chìa khóa vàng tiến vào tươnglai, một nước nghèo cũng có thể phát triển được miễn là đầu tư đầy đủ vàovốn con người Đầu tư vào vốn con người tức là đầu tư vào văn hóa, giáo dục.Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, với xu thế toàn cầu hóa, khi cuộc cách mạngkhoa học công nghệ làm chuyển biến nền kinh tế, làm xuất hiện bộ phận kinh

tế tri thức Hiểu rõ vai trò đó của giáo dục, Đảng ta cũng nêu rõ “ Muốn tiếnhành công nghiệp hóa, hiện đại hóa thắng lợi phải phát triển mạnh giáo dụcđào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh

và bền vững” ( Nghị quyết trung ương Đảng khóa VIII) Đi với sự phát triểngiáo dục , chúng ta còn thực hiện sự công bằng trong giáo dục Có thể nói vấn

đề công bằng trong giáo dục được coi là trọng tâm và là nhiệm vụ chính trịcủa ngành giáo dục Chính vì lẽ đó, Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến

những người thiệt thòi trong xã hội nhất là đối với trẻ em bị khuyết tật về thểchất và tinh thần.

Hiện nay, nhà nước ta đang tham gia Công ước Quốc tế về quyền trẻ

em và ban hành luật bảo vệ và chăm sóc trẻ em Việt Nam Đồng thời nghịđịnh của chính phủ số 26/CP ngày 17 tháng 4 năm 1995 về việc điều chỉnhmột số nhiệm vụ từ Bộ lao động – Thương binh và xã hội sang các bộ có liênquan đó là giao nhiệm vụ dạy văn hóa cho trẻ khuyết tật, bao gồm cả trẻ câmđiếc chuyển sang Bộ giáo dục và Đào tạo đây là nhiệm vụ quan trọng củangành học

Học sinh dù bị tật nguyền đến mức độ nào cũng là một phần tình cảmcủa gia đình và là những thành viên của cộng đồng Học sinh khuyết tật cũngnhư những học sinh khác cũng cần có sự che chở dưới một mái ấm gia đình ,cần có sự chăm sóc,yêu thương quan trọng hơn nữa là cần có sự giáo dục

Việc tổ chức giáo dục học sinh khuyết tật phải làm sao để các em luôngắn bó với cộng đồng và phát huy được sự giúp đỡ của cộng đồng không chỉtrong cuộc sống, trong các tác động phục hồi chức năng mà ngay cả trong quátrình giáo dục Đồng thời Các lực lượng của cộng đồng cũng thấy được tráchnhiệm của mình trước những học sinh bất hạnh

Thông tư 39/2009/TT – BGDĐT, Ban hành Quy định GDHN cho trẻ

em có hoàn cảnh khó khăn, ngày 29 tháng 12 năm 2009 có nêu rõ các quyđịnh chung như mục tiêu, nguyên tắc, nội dung quản lý, tài chính giáo dụchoà nhập, nhiệm vụ và quyền của giáo viên, cán bộ quản lý, nhân viên hỗ trợ,nhiệm vụ và quyền hạn của trẻ em có hoàn cảnh khó khăn ở cơ sở giáo dụchòa nhập, cơ sở vật chất và đồ dùng dạy học

Trẻ em khuyết tật phải được hưởng mọi quyền lợi như những trẻ bìnhthường, cụ thể là cũng được hòa nhập, được vui chơi như bao trẻ bình thường

khác đây là việc làm mang tính nhân đạo Thể hiện quyền bình đẳng mà côngước quốc tế, luật bảo vệ chăm sóc trẻ em thừa nhận.

Trường THCS Đức Phổ của chúng em năm học 2016 – 2017 này có 2bạn khuyết tật tham gia học hòa nhập tại trường đó là bạn Lê Hồng Phú

khuyết tật về trí tuệ và vận động

Bạn Võ Hữu Tánh khuyết tật về vận động

Nhưng ngay từ lúc bước chân đến trường các bạn đã bị các bạn họcsinh bình thường có cái nhìn khác hơn, cách đối xử cũng khác hơn so với cácbạn cùng trang lứa Các bạn không mấy quan tâm, chia sẻ, thấu hiểu tâm trạngcủa các bạn khuyết tật làm cho các bạn khuyết tật dần dần rơi vào hoàn cảnh

cô đơn như bị bỏ rơi

Như các bạn đã biết dù là người khuyết tật nhưng các bạn ấy cũng cóước mơ, có niềm tin, có quyền sống và được đối xử bình đẳng Chúng ta,những người tự xưng là bình thường này! Tại sao chúng ta không có một cáinhìn thiện cảm hơn, quan tâm đến nhau hơn, đoàn kết hơn giúp đỡ lẫn nhau,nương tựa vào nhau để tồn tại và phát triển, chứ cớ sao lại phải phân biệtngười khuyết tật với người bình thường Tất cả có sự kì thị như vậy là do suynghĩ của mỗi cá nhân chúng ta mà ra cả? Họ có khác gì chúng ta đâu, họ biếtsuy nghĩ, biết yêu thương, biết học hành, chưa chắc những người bình thường

đã làm được những điều phi thường như những con người khuyết tật! Chínhsuy nghĩ, sự kì thị của mọi người như con dao hai lưỡi giết chết ý chí, niềmtin, hi vọng vươn lên của người khuyết tật

Chính vì thế, việc giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật trong trường THCSĐức Phổ là việc làm cần thiết và rất cần được quan tâm Để cho các bạnkhông may mắn hòa nhập vào cuộc sống , nụ cười của các bạn luôn hiện hữurạng rỡ trên môi, rạng rỡ khi tới trường , vượt qua thiệt thòi của số phận.Nhưng trong thực tế vấn đề giáo dục hòa nhập chưa được triển khai nhiều vàthường xuyên Theo nghiên cứu sơ bộ chúng em thấy gia đình, xã hội vànhiều bạn học sinh còn có cái nhìn thiếu thiện cảm, thậm chí còn có cái nhìn

xa lánh với bạn khuyết tật Vấn đề này làm cho bạn khuyết tật vẫn còn bị đối

xử phân biệt trong môi trường hòa nhập của mình Là học sinh trong trườngchúng em tự đặt ra câu hỏi:

- Thế nào là giáo dục hòa nhập đối với trẻ khuyết tật?

- Bằng cách nào để các bạn trong trường không còn xa lánh, coi thường,trêu trọc, tách biệt bạn khuyết tật?

- Cần phải làm gì để giáo dục, tuyên truyền ý thức giáo dục hòa nhập chogia đình, xã hội, các bạn trong trường đối với bạn khuyết tật.Đây chính lànhững trăn trở của chúng em và đây cũng chính là tâm huyết khiến em thôithúc thực hiện đề tài “ Nâng cao ý thức giáo dục hòa nhập đối với học sinhkhuyết tật trường THCS Đức Phổ’’

2 Mục tiêu của đề tài

Mục tiêu của đề tài là trên cơ sở thực trạng vốn kĩ năng giáo dục hòanhập của học sinh trường THCS Đức phổ ( Cát Tiên – Lâm Đồng) Để có cơ

sở khoa học cho việc đề xuất giải pháp hòa nhập cho học sinh khuyết tật củatrường nhằm phát huy hiệu quả của giáo dục toàn diện nhân cách giúp các bạn

tự tin, mạnh dạn trong giao tiếp, hòa nhập với bạn bè, với cộng đồng xã hội.Đồng thời giáo dục lòng nhân ái tình cảm yêu thương của gia đình, nhàtrường, xã hội đối với học sinh khuyết tật Tạo điều kiện cho các bạn khuyếttật được hưởng quyền bình đẳng học tập kiến thức, học tập văn hóa, phục hồichức năng và phát triển khả năng của bản thân để hòa nhập cộng đồng

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Đánh giá thực trạng vốn kĩ năng giáo dục hòa nhập của học sinhtrường THCS Đức Phổ

- Đánh giá thực trạng sự hiểu biết về giáo dục hòa nhập của gia đình vàngười dân ở địa bàn sinh sống của học sinh khuyết tật

- Đánh giá thực trạng về giáo dục hòa nhập của chính quyền xã đối vớihọc sinh khuyết tật

- Đề xuất giải pháp tăng cường giáo dục hòa nhập cho học sinh khuyếttật ở trường THCS Đức Phổ

4 Đối tượng và giới hạn phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Không có điều kiện đi sâu nghiên cứu về giáo dục hòa nhập cho họcsinh khuyết tật nên với đề tài này chúng em xác định đối tượng nghiên cứu là

+ Học sinh đang học trong trường THCS Đức Phổ cùng bạn khuyết tật+ Cha mẹ có con em học hòa nhập tại trường

+ Cán bộ quản lý nhà trường và thầy cô giáo trong trường

+ Chính quyền xã và những chính sách đối với giáo dục hòa nhập

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu về vấn đề giáo dục hòanhập trong trường THCS Đức Phổ

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết, tài liệu

Để nghiên cứu đề tài này em đã nghiên cứu tổng hợp các văn bản quyphạm pháp luật, công trình nghiên cứu, các báo cáo khoa học và những vấn

đề giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật

5.2 Phương pháp điều tra xã hội học

- Mục đích: phương pháp này nhằm thu thập các thông tin về thực trạngvốn hiểu biết về giáo dục hòa nhập với bạn khuyết tật của học sinh trườngTHCS Đức Phổ

+ Thực trạng vốn hiểu biết về giáo dục hòa nhập của gia đình và ngườidân ở địa bàn học sinh khuyết tật sinh sống

+ Thực trạng vốn hiểu biết về giáo dục hòa nhập của chính quyền địaphương đối với học sinh khuyết tật

+ Thăm dò ý kiến về nguyên nhân, điều kiện, nguyện vọng, hướng giảiquyết để thực hiện tốt vấn đề giáo dục hòa nhập đối với học sinh khuyết tật

- Công vụ và đối tượng

+ Có 6 phiếu phỏng vấn dành cho chính quyền địa phương, ban giámhiệu, giáo viên trong trường, gia đình học sinh khuyết tật và học sinh ở trườngTHCS Đức Phổ nơi học sinh khuyết tật tham gia học tập giáo dục hòa nhập.

5.3 Phương pháp điền giã

Chúng em sẽ tiến hành tiếp xúc với các bạn khuyết tật của trường, giađình để trao đổi, trò chuyện để nắm bắt thông tin và hiểu hơn về tâm tưnguyện vọng của bạn khuyết tật

5.4 Phương pháp chuyên gia

Chuyên gia ở đây là cán bộ xã, ban giám hiệu, các thầy cô giáo vànhững người có trách nhiệm trong việc giáo dục hòa nhập chúng em sẽ tiếpxúc và xin ý kiến của họ về vấn đề trên

6 Kế hoạch nghiên cứu:

1 Tháng 8/2016 Chọn đề tài và thuyết minh

đề cương nghiên cứu

Phùng Thị Yến PhụngNgô Thị Ngọc Oanh

2 Tháng 9/2016

Tổ chức điều giã đợt 1Điều chỉnh thuyết minh đềcương nghiên cứu

Xây dựng phiếu khảo sát vàphiếu phỏng vấn

Phùng Thị Yến PhụngNgô Thị Ngọc Oanh

Viết báo cáo phần thực trạng

về giáo dục hòa nhập ở

Phùng Thị Yến PhụngNgô Thị Ngọc Oanh

trường, địa phương

4 Tháng 11/2016

Viết báo cáo phần đề xuấtgiải pháp giáo dục hòa nhậpvới trẻ khuyết tật

Tổ chức điều tra, báo cáo kếtquả nghiên cứu để thi ở cấpphòng

Phùng Thị Yến PhụngNgô Thị Ngọc Oanh

PHẦN NỘI DUNG

Chương 1:

TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG CƠ

SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu:

Trong khuân khổ điều kiện của đề tài chúng em đã tiếp cận một số tàiliệu có liên quan đến vấn đề nghiên cứu Chúng em xin điểm qua một số tàiliệu quan trọng nhất

Trong Công ước về Quyền của người khuyết tật (2006) Công ước

khẳng định, tại Điều 24, quyền được giáo dục của người khuyết tật và kêu gọiđảm bảo hệ thống GDHN

Tuyên ngôn về Giáo dục đặc biệt Saramanca ( Tây Ban Nha) Việt

Nam là thành viên có nói GDHN được tiến hành với các tiền đề mà theo đónhà trường sẽ tốt hơn đối với mọi người khi tiếp nhận mọi trẻ em trong cộngđồng Đảm đương trách nhiệm này giáo viên là người giáo dục tốt nhất, sẽ cótrách nhiệm với mọi trẻ em, tích cực chủ động, sang tạo và nắm bắt được mọinhu cầu cần thiết của từng trẻ

Công ước chống phân biệt đối xử trong giáo dục( 1960) Đã đưa ra

nguyên tắc cơ bản về bình đẳng cơ hội giáo dục là cấm phân biệt đối xử tronggiáo dục ở tất cả các khía cạnh và quy định rằng giáo dục có chất lượng cầnđược thực hiện phổ biến cho tất cả mọi người

Quyết định số 23/2006/QĐ – BGDĐT Ban hành quy định về giáo dục

hòa nhập dành cho những người tàn tật, khuyết tật

Thông tư 39/2009/TT – BGDĐT, Ban hành Quy định GDHN cho trẻ

em có hoàn cảnh khó khăn, ngày 29 tháng 12 năm 2009 có nêu rõ Các quy

định chung như mục tiêu, nguyên tắc, nội dung quản lý, tài chính giáo dụchoà nhập, nhiệm vụ và quyền của giáo viên, các bộ quản lý, nhân viên hỗ trợ,nhiệm vụ và quyền hạn của trẻ em có hoàn cảnh khó khăn ở cơ sở giáo dụchòa nhập, cơ sở vật chất và đồ dùng dạy học

Những tài liệu, công trình trên dù tiếp cận vấn đề có khác nhau nhưng đãgợi ý và giúp chúng em kế thừa được nhiều vấn đề để chúng em tiến hànhnghiên cứu đề tài

1.2.Cơ sở lý luận của đề tài

Theo UNESCO thì “Giáo dục hòa nhập là một quá trình liên tục nhằmcung cấp một nền giáo dục chất lượng cho tất cả mọi người, tôn trọng sự đadạng Những khác biệt về nhu cầu, khả năng, đặc điểm và kì vọng trong họctập của các em học sinh thì cộng đồng cần loại bỏ tất cả các hình thức phânbiệt đối xử”

Giáo dục hòa nhập là một quá trình tìm hiểu đáp ứng nhu cầu đa dạng củatất cả học sinh bằng cách giúp các em tham gia nhiều hơn vào học tập, tăngcường cơ hội trải nghiệm làm giảm sự tách biệt trong giáo dục và các hoạtđộng khác Để đạt được mục tiêu giáo dục hòa nhập, thì phải đòi hỏi cónhững thay đổi, điều chỉnh rõ rệt trong nội dung, sự tiếp cận Quá trình thực

hiện, cấu trúc, biện pháp dạy học theo quan điểm chung của giáo dục cho mọingười.

Giáo dục hòa nhập là quá trình thay đổi toàn diện hệ thống giáo dục nhờxác định và đáp ứng nhu cầu đa dạng của tất cả học sinh, không phân biệt vềhoàn cảnh xã hội, kinh tế, văn hóa, ngôn ngữ, thể chất, hoặc các yếu tố hoàncảnh khác

Bản chất của giáo dục hòa nhập là:

- Là phương thức giáo dục cho mọi học sinh

- Các đặc điểm cá nhân và tính đa dạng của học sinh được chấp nhận vàtôn trọng

- Các yếu tố giáo dục được điều chỉnh để thích ứng với tính đa dạng củahọc sinh Không đánh đồng

- Dạy học một cách sáng tạo

Hòa nhập không có nghĩa là “ xếp chỗ”cho học sinh có nhu cầu đặc biệttrong trường lớp phổ thông và cũng không phải tất cả học sinh phải đạt trình

độ hoàn toàn như nhau trong mục tiêu giáo dục Giáo dục hòa nhập đòi hỏi sự

hỗ trợ cần thiết để mọi học sinh phát triển hết khả năng của mình Sự cầnthiết đó được thể hiện trong việc điều chỉnh chương trình, các đồ dùng dạyhọc, dụng cụ hỗ trợ đặc biệt, các kĩ năng giảng dạy đặc thù…

Giáo dục hòa nhập dựa trên quan điểm tích cực, đánh giá đúng học sinh

có nhu cầu đặt biệt các em được nhìn nhận như những học sinh khác Theoquan điểm này thì mọi học sinh có nhu cầu đặc biệt đều có những năng lựcnhất định Chính từ sự nhìn nhận này mà học sinh đặc biệt được coi là chủ thểchứ không là đối tượng thụ động của các tác động giáo dục Từ đó người tatập trung quan điểm, tìm kiếm những cái mà học sinh có nhu cầu đặc biệt cóthể làm được Các em sẽ làm tốt khi những việc đó phù hợp với năng lực vànhu cầu của mình

Trong giáo dục, gia đình, xã hội và cộng đồng cần tạo ra sự hợp tác vàhòa nhập với các em trong mọi hoạt động Vì thế các em phải được học ởtrường gần nhà nhất, nơi các em sinh ra và lớn lên Các em phải được gần gũivới gia đình, được sưởi ấm bằng tình yêu thương của cha mẹ, anh, chị, vàđược cả cộng đồng đùm bọc, giúp đỡ Hoặc học sinh có nhu cầu đặc biệt sẽđược học cùng một chương trình, cùng lớp, cùng trường với học sinh bìnhthường

Như những học sinh khác, học sinh có hoàn cảnh đặc biệt cũng là trungtâm cuả quá trình giáo dục Các em cũng được được tham gia đầy đủ bìnhđẳng trong mọi hoạt động trong nhà trường và cộng đồng để thực hiện lýtưởng: “ Trường học cho mọi học sinh, trong một xã hội cho mọi người”.Chính lý tưởng đó tạo cho các em có niềm tin, lòng tự trọng, ý chí vươn lên

để đạt đến mức cao nhất mà năng lực của mình cho phép

Giáo dục hòa nhập đã được Bộ giáo dục và đào tạo Việt Nam xác định

là con đường chủ yếu để thực hiện những quyền cơ bản của mọi trẻ em đặcbiệt là quyền được giáo dục Đây là cơ hội để mọi trẻ em được học tập trong

đó chú trọng đến trẻ khuyết tật, trẻ khó khăn được tiếp cận nền giáo dục bìnhđẳng có chất lượng

Xuất phát từ việc nỗ lực đưa học sinh khuyết tật vào học các lớp họctrong nhà trường phổ thông Mô hình giáo dục hòa nhập ở Việt Nam bắt đầuđược thử nghiệm từ năm 1991 với sự hỗ trợ về tài chính và ý tưởng của một

tổ chức quốc tế hoạt động trong lĩnh vực Cụ thể giáo dục hòa nhập ở nước taphát triển theo các giai đoạn sau:

Giai đoạn 1991 – 1995: Nghiên cứu, tìm tòi để đặt nền móng cho pháttriển giáo dục hòa nhập Đối tượng chủ yếu là nhóm học sinh khuyết tật tạinhiều địa bàn trong toàn quốc, học sinh là người dân tộc thiểu số và học sinhNgười Kinh nhưng sống ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn

Giai đoạn 1996 – 2000: Thực hiện thí điểm ở 3 vùng miền trong cảnước từ đó hình thành nên mô hình phù hợp với điều kiện kinh tế, văn hóa, xãhội của cả nước.

Giai đoạn từ 2002 đến nay: Triển khai rộng khắp trong cả nước thôngqua thực hiện chính sách quốc gia và của ngành giáo dục đào tạo, từng bước

mở rộng đối tượng học sinh, bao gồm tất cả các dạng học sinh có hàn cảnhđặc biệt

Đến trước năm 2005, giáo dục hòa nhập ở nước ta chỉ tập trung ở mầmnon và tiểu học Bắt đầu từ năm 2006, giáo dục hòa nhập được triển khaimạnh mẽ ở các cấp học cao hơn là trung học cơ sở, trung học phổ thông vàbậc đại học, cao đẳng trên toàn quốc

Thực hiện quyền về cơ hội giáo dục trẻ khuyết tật, chỉ thị số 01 TTg, ngày 6 – 1 – 2006 của thủ tướng chính phủ về chiến lược và kế hoạchhành động giáo dục trẻ khuyết tật giai đoạn 2006 – 2010 và định hướng đếnnăm 2015 Mục tiêu của chiến lược giáo dục trẻ khuyết tật đến năm 2015 hầuhết trẻ khuyết tật Việt Nam có cơ hội bình đẳng trong tiếp cận một nền giáodục có chất lượng và được trợ giúp để phát triển tối đa tiềm năng, tham gia vàđóng góp tích cực cho xã hội

-2006/CT-Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh đã có một câu nói nổi tiếng là “ Tàn màkhông phế” đây chính là thái độ và sự đánh giá của Đảnhg, nhà nước, nhândân Việt Nam đối với người khuyết tật Kế thừa truyền thống nhân ái tốt đẹpcủa dân tộc Việt Nam “ Thương người như thể thương thân” là một học sinhtrung học trước những chủ trương chính sách đường lối và mục tiêu giáo dụchòa nhập trẻ khuyết tật của Đảng và nhà nước Với điều kiện thực tế củatrường em năm nay đã nhận 2 bạn khuyết tật vào học hòa nhập cùng chúng

em nên chúng em đã có những suy nghĩ mình phải làm gì để giúp hai bạn họcsinh này có thể vượt qua được những khó khăn của bản thân để hòa nhập vào

cuộc sống cộng đồng trở thành những người công dân có ích cho xã hội và đấtnước Từ thực tế trên chúng em đã nghiên cứu và tìm ra một số giải pháp để “Nâng cao ý thức giáo dục hòa nhập đối với học sinh khuyết tật trường THCSĐức Phổ”

2.2 Nguyên nhân làm cho trẻ bị khuyết tật

2.3.Tâm lý của bạn khuyết tật

- Can thiệp y tế khôngđảm bảo

- Biến từ các bệnh sởi, thủy đậu

- Dùng thuốc không đúng

- Bị trấn thương sọ não

- Nhiễm độc do môi trường

Phần đa số học sinh khuyết tật đều bất ổn về tinh thần, dẫn tới chậmnói, thậm chí là không nói, không muốn tiếp xúc với mọi người, thiếu tự tintrước những người xung quanh Có bạn thì hay nghịch phá, không biết vânglời, thích tự ý làm những những gì mình muốn Dẫn tới những mặt nhận thức:

Tri giác: chậm chạp, phân biệt kém, thiếu tích cực

Tư duy: chủ yếu là tư duy cụ thể, tính không liên tục, tính logic kémTrí nhớ: hiểu chậm,mau quên, ghi nhớ một cách máy móc bên ngoàiChú ý : thời gian chú ý ngắn, khó tập trung vào một công việc, thiếubền vững

Ngôn ngữ: hạn chế, vốn từ ít, phát âm thường sai, chậm nói

2.4.Nhu cầu của bạn khuyết tật

Bạn khuyết tật cũng có những nhu cầu như bạn bình thường khác đó là:

- Nhu cầu về thể chất( ăn, ở, mặc…)

- Nhu cầu được an toàn ( được che chở, bảo vệ… )

- Nhu cầu xã hội ( giao lưu, tiếp xúc với người xung quanh….)

- Nhu cầu được quan tâm và tôn trọng

- Nhu cầu được phát triển nhân cách

2.5 Các quan niệm và hình thức giáo dục đối với bạn khuyết tật 2.5.1 Quan niệm trước đây

Bạn khuyết tật là do sự trừng phát của thượng đế, là số phận bất hạnh,

là hậu quả của cha mẹ kiếp trước ăn ở thiếu đạo đức

Gắn mác, dùng những tên gọi miệt thị, xem thường bạn khuyết tật.Quan niệm về bạn khuyết tật chỉ dựa vào những biểu hiện khiếmkhuyết về thể chất và tinh thần làm tổn thương đến lòng tự trọng của các bạn

2.5.2.Quan niệm ngày nay

Bạn khuyết tật là người như mọi bạn bình thường khác

Bạn khuyết tật cũng là con người cần được yêu thương, chăm sóc, bảo

vệ được học hành như bao bạn bình thường khác

Gia đình - nhà trường - xã hội các cơ sở giáo dục, cơ sở vật chất tạođiều kiện để các bạn khuyết tật được hòa nhập học tập phát triển năng lực củabản thân trở thành người có ích cho gia đình và xã hội

2.5.3.Thay đổi quan điểm giáo dục đối với bạn khuyết tật.

Unesco đã đưa ra xu hướng giáo dục hòa nhập cho mọi trẻ em trong đó

Thay đổi môi trường để đáp ứng nhu cầu đa dạng của trẻ không có trẻ

em không học được chỉ có môi trường và phương pháp giáo dục chưa phùhợp Hiện nay xã hội đang hướng tới xóa bỏ mặc cảm của trẻ khuyết tật Trẻkhuyết tật được đi học gần nhà, có nhiều bạn bè, hội nhập dễ dàng, học cáchgiao tiếp phát triển tư duy, được phát triển tài năng, được bạn bè giúp đỡ xóa

bỏ dần sự lệ thuộc

Theo các văn bản quy định của chính phủ, các bộ, ngành thì ngườikhuyết tật được bình đẳng với mọi người về các quyền cơ sở y tế có tráchnhiệm chăm sóc sức khỏe phục hồi chức năng cho trẻ khuyết tật

Nhà trường phải tiếp nhận, giáo dục, hướng nghiệp, dạy nghề cho trẻkhuyết tật Các cấp chính quyền chịu trách nhiệm chỉ đạo mọi mặt hoạt độngchăm sóc và giáo dục trẻ khuyết tật ở địa phương

Thực hiện chủ trương, chính sách đường lối của Đảng và nhà Nướctrong các năm học gần đây đã nhận các em vào học hòa nhập đó là năm học

2015 – 2016 có 1 em khuyết tật trí tuệ và vận động học hòa nhập năm học

2016 – 2017 có 1 em khuyết tật vận động tham gia học hòa nhập tại trường.Đây cũng là số liệu học sinh tương đối cao so với địa bàn

2.6 Thực trạng về giáo dục hòa nhập ở địa bàn và trường THCS Đức Phổ

Với câu hỏi Giáo dục hòa nhập được biểu hiện như thế nào trong

trường THCS Đức Phổ, cả hai đối tượng giáo viên và học sinh trả lời rằng

chưa phổ biến còn rất nhiều khó khăn khi thực hiện như cơ sở vật chất, đồdùng, đồ chơi Giáo viên chưa nắm được tâm sinh lý của trẻ, chưa gần gũi,động viên, khuyến khích, tạo điều kiện để cho trẻ hòa nhập vui chơi với bạn

bè Điều này chứng tỏ rằng học sinh chưa nhận thức đầy đủ về vai trò vàtrách nhiệm của mình trong việc hòa nhập với bạn khuyết tật và khả năngphát triển của bạn khuyết tật ( 65%) cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùngdành cho học sinh khuyết tật là chưa có ( 55%) Giáo viên và học sinh chưađược hướng dẫn về đổi mới phương pháp, kĩ năng sống hòa nhập và học tậptrong một môi trường có học sinh khuyết tật

Để tìm hiểu về thực trạng giáo dục hòa nhập ở trường THCS Đức Phổchúng em đã tiến hành trao đổi, khảo sát, thống kê…đối với học sinh, thầy côgiáo bộ môn, thầy cô giáo chủ nhiệm, cán bộ xã, phụ huynh học sinh có con

em khuyết tật chúng em đã xác định được nguyên nhân dẫn đến tình trạnggiáo dục hòa nhập đối với bạn khuyết tật chưa được thực hiện tốt ở trườngnhư sau:

2.6.1 Về phía Ban giám hiệu nhà trường

Với câu hỏi : Năm học 2016 – 2017 nhà trường có nhận 2 em học

sinh khuyết tật vào học giáo dục hòa nhập tại trường Ban giám hiệu đã có những kế hoạch và biện pháp gì để giúp đỡ 2 học sinh này? thì ban giám