ở trờng Mầm non trẻ đợc làm quen với các môn học nh: Âm nhạc, toán, văn học, thể dục, tạo hình mỗi một môn học đều có vai trò nhất định trong việc giáo dục toàn diện cho trẻ.. Môn tạo hì
Trang 1Phụ lục
II Mục đớch nghiờn cứu,đối tượng và phạm vinghiờn cứu 3, 4
I Cơ sở lý luận và thực trạng 4, 5
II Đặc điểm tỡnh hỡnh chung của nhúm lớp 5, 6
Phần I Đặt vấn đề.
I Lý do chọn đề tài.
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”
Có một bài hát đã bắt đầu với những lời ca nh vậy, có lẽ vì thế mà ngay từ khi đứa bé cất tiếng khóc chào đời đã nhận đợc từ những ngời thân tình yêu thơng chăm sóc Chính tình yêu thơng đó trẻ sẽ đợc quan tâm, lo lắng tốt hơn, đó là sự lo
Trang 2lắng từ việc cho trẻ ăn uống, sức khoẻ, tới việc học tập, làm sao để trẻ có thể lĩnh hội đợc những phẩm chất tốt đẹp để sau này trở thành ngời có ích cho xã hội
Để tạo đợc nền móng vững chắc, ngay từ đầu phải cho trẻ tiếp cận với xã hội, hoà nhập với thế giới trẻ em Thế giới đó đang bắt đầu hình thành và phát triển nhân cách giúp trẻ lĩnh hội đợc tri thức đầu tiên đến với trẻ Vì vậy mỗi nghành học đều có vị trí nhất định trong xã hội, cái trớc tạo tiền đề cơ sở để cái sau tiếp tục hoàn thiện hơn
Ngay từ nhỏ trẻ đã đợc tiếp cận với bậc học Mầm non Một bậc học đợc coi
là quan trọng nhất trong sự nghiệp trồng ngời Hàng chục năm nữa trẻ em tuổi Mầm non của ngày hôm nay sẽ trở thành những ngời công dân, những ngời lao
động có ích cho đất nớc Nếu coi cuộc đời là những bậc thang nối tiếp, thì độ tuổi Mầm non là bậc thang thứ nhất, làm nền móng cho những bậc thang tiếp theo
ở trờng Mầm non trẻ đợc làm quen với các môn học nh: Âm nhạc, toán, văn học, thể dục, tạo hình mỗi một môn học đều có vai trò nhất định trong việc giáo dục toàn diện cho trẻ
Môn tạo hình là một trong những môn học có vị trí đặc biệt quan trọng với
sự phát triển của trẻ bởi thông qua hoạt động tạo hình phát huy đợc tính t duy, tích cực của trẻ, phát triển tính bền bỉ, dẻo dai, sáng tạo, phát triển sự khéo léo của đôi bàn tay Trẻ thể hiện những ấn tợng, hiểu biết, ý muốn của mình về thế giới xung quanh Kết quả của hoạt động tạo hình phụ thuộc rất nhiều vào kiến thức, kinh nghiệm mà trẻ tích luỹ đợc trong các hoạt động khác Qua đó trẻ bộc lộ cảm xúc của mình qua sản phẩm tạo ra
ở trẻ Mầm non hoạt động vẽ là hoạt động chủ đạo Thông qua chơi trẻ đợc
mở rộng về thế giới xung quanh, trẻ hình dung đợc biểu tợng và kĩ năng cơ bản ở nhà trẻ mẫu giáo hoạt động tạo hình gồm có: vẽ, nặn, xé dán, cắt dán Hoạt động nào cũng mang màu sắc nh hoạt động chơi với màu, với hình vẽ: trẻ dùng hình vẽ
để phản ánh tình cảm, nhận thức của trẻ về thế giới xung quanh nh một phơng tiện
để nói chuyện
ở trẻ Mầm non đặc biệt là trẻ Mầm non 24 – 36 thỏng tuổi nhận thức của trẻ còn hạn chế, kinh nghiệm sống còn nghèo nàn Vì vậy trong quá trình tiếp xúc làm quen với thế giớ xung quanh, trẻ thấy thế giới xung quanh rất mới lạ, trẻ tò
mò muốn hiểu biết và muốn trình bày những ý nghĩa nhận thức của mình với ngời khác
Nhng rất khó khăn, bởi ngôn ngữ nói trẻ còn hạn chế Chính vì vậy việc dạy trẻ vẽ, nặn đã giúp trẻ bày tỏ nhận thức và hiểu biết của mình về thế giới xung
Trang 3quanh Thông qua hoạt động tạo hình trẻ rất vui sớng đợc cỏi mở, bộc lộ những suy nghĩ, tình cảm của mình thông qua bài vẽ, nặn, tụ màu
Qua hoạt động tạo hình đã giúp trẻ hình thành những kĩ năng ban đầu của thao tác học tập nh cách ngồi, cách cầm bút Vì vậy đây là môn học không thể thiếu đợc và đặc biệt không thể xem nhẹ trong công tác giáo dục Mầm non
Chính vì lẽ đó tôi đã chọn cho mình một đề tài kinh nghiệm “Một số biện pháp phỏt triển tạo hỡnh cho trẻ 24 – 36 thỏng tuổi”.
II Mục đớch nghiờn cứu, đối tượng và phạm vi nghiờn cứu
1 Mục đớch nghiờn cứu
- Tỡm ra những phương phỏp hữu hiệu nhất nhằm phỏt triển khả năng tạo hỡnh cho trẻ 24-36 thỏng
- Dạy trẻ nh thế nào để mang lại sự hứng thú, ham thích và phát huy tính sáng tạo của trẻ với môn học tạo hình Thông qua việc tìm hiểu nghiên cứu này đã giúp tôi nhận thức nhiều hơn, sâu sắc hơn và đầy đủ hơn trong công tác dạy trẻ
2 Đối tượng nghiờn cứu
Trẻ nhà trẻ 24 - 36 thỏng lớp D3
- Số trẻ: 39 trẻ
3 Phạm vi nghiờn cứu
- Thời gian: Thỏng 9/2015 đến thỏng 4/2016
- Địa điểm: Tại trường mầm non Tõn Ước
- Đối tượng: Trẻ 24 – 36 thỏng tuổi
Phần II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I Cơ sở lý luận và thực trạng
1 Cơ sở lý luận
Trờng Mầm non Tõn Ước là một trờng thuộc khu vực ngoại thành của thành phố Hà Nội, đợc sự quan tâm của sơ giáo dục, phòng giáo dục, và đặc biệt
là sự tham mu chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trờng nên cơ sở vật chất của nhà tr-ờng đã đợc trang bị ngày một hoàn thiện, trtr-ờng cao tầng cao ráo, thoáng mát rộng rãi đảm bảo cho trẻ học tập vui chơi
Trang 4Khuôn viên nhà trờng trước khi xõy dựng thờm 1 khu nhà 3 tầng khu rộng rãi, có nhiều cây cối, có điều kiện cho trẻ tiếp xúc với thiên nhiên, có khu chơi vận động có nhiều loại cây cối, thảm cỏ nhõn tạo là môi trờng tốt cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình
đDĐC trang thiết bị phục vụ cho việc học tập và vui chơi đợc quan tâm hàng
đầu Đõy cũng là điều kiện tiền đề để thực hiện chơng trình đổi mới
- Nhà trờng tạo điều kiện cho giáo viên thực hiện tốt môn học
- Các lớp học chuyên đề về tạo hình do phòng giáo dục tổ chức tôi đều đợc tham gia Tôi thờng xuyên đợc nhà trờng dự giờ, góp ý sửa sai
Nhà trờng còn tạo điều kiện giúp đỡ để lớp mua sắm đầy đủ đồ dùng phục vụ tốt cho hoạt động tạo hình nh tài liệu, giấy, bút, màu, bút sáp, các đồ dùng đẹp mắt, hấp dẫn, từ đó giúp trẻ có hứng thú học tập môn tạo hình
2 Thực trạng
Mặc dù nhà trờng đã rất quan tâm chú trọng đến việc cho trẻ hoạt động tạo hình, đó là những mặt thuận lợi song bên cạnh đó tôi còn gặp nhiều khó khăn khi thực hiện môn học này
- Nhận thức của phơng hớng về ngành học cũng nh môn học tạo hình còn hạn chế
- Việc quan tâm phối kết hợp giữa phụ huynh với nhà trờng cha đồng đều
- Nguồn kinh phí của nhà trờng còn hạn hẹp nên nhiều đồ dùng cần đầu t kinh phí nhng cha có khả năng
II Đặc điểm tình hình chung của lớp:
1 Thuận lợi :
- Là một giáo viên có trình độ cao đẳng ngay từ đầu năm học đợc Ban giám hiệu nhà trờng phân công dạy lớp nhà trẻ 24 – 36 thỏng, lớp D3
- Tổng số trẻ: 39
- Số trẻ bán trú tại trờng chưa đạt 100%
- Mỗi tuần trẻ đợc học một tiết tạo hình tại lớp
- 100% số trẻ đều phát triển trí tuệ bình thờng
- Qua kiểm tra cân đo sức khoẻ 83% trẻ có thể lực kênh A, 17% trẻ kênh B, không có trẻ kênh C
Trang 5- Bản thân có một thuận lợi là rất yêu thích môn học tạo hình nên tôi đã tự học hỏi chị em đồng nghiệp, nghiên cứu tài liệu, làm nhiều đồ dùng đẹp hấp dẫn
để cuốn hút trẻ vào giờ học
- Ngoài ra các cháu trong lớp đều cùng độ tuổi chỉ chênh lệch 34 tháng tuổi nên nhận thức tơng đối đồng đều
2 Khó khăn
Ngoài những mặt thuận lợi trên, song còn không ít khó khăn trong lớp tôi, các cháu đi học không đều, có cháu mới đi học nên cha quen với nề nếp học tập, khả năng chú ý của các cháu cha tốt, ngồi lâu dễ chán, có một số cháu cá biệt ngồi học hay nói tự do, một số cháu thì nhút nhát Mỗi khi có giờ tạo hình tôi gặp rất nhiều trở ngại ngay từ việc sắp xếp chỗ ngồi, mặc dù có sự hớng dẫn của cô có cháu cha biết cách cầm bút, cha biết dùng màu hợp lí
Bên cạnh đó còn có một số ít phụ huynh nhận thức về nghành học Mầm non còn thấp, cha coi trọng việc học tập của con cái Khi đến trờng Mầm non không giúp đỡ, tạo điều kiện trong việc dạy dỗ các cháu
* Sau khi tìm hiểu thực trạng của trờng, lớp từ những thuận lợi và khó khăn trên tôi luôn trăn trở làm thế nào để khắc phục những khó khăn, và phát huy những mặt thuận lợi để giúp trẻ bộc lộ hết khả năng của mình, tạo ra những sản phẩm đẹp nhất Và tôi đã tìm ra cho mình một số biện pháp, phơng pháp phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình
3 Khảo sỏt thực tế
Nhng trớc khi bắt tay vào thực hiện các biện pháp tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng của lớp và kết quả khảo sát chất lợng môn học tạo hình của trớc đầu năm học nh sau:
Nội dung khảo sát
Trẻ có sáng tạo Đạt yêu cầu Cha đạt yêu cầu Trẻ
thực hiện được
Tỉ lệ
%
Trẻ thực hiện được
Tỉ lệ
%
Trẻ thực hiện được
Tỉ lệ %
Trang 6Qua kết quả khảo sát trên tôi thấy khả năng sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình còn nhiều hạn chế, chất lợng học môn tạo hình của trẻ đạt kết quả cha tốt Vì vậy tôi đã tìm ra cho mình một số phơng pháp, biện pháp nh sau:
III Cỏc biện phỏp tiến hành
Biện phỏp 1 Giáo dục nề nếp thói quen, phân loại trẻ trên lớp.
Nề nếp lớp học là một bớc cơ bản tạo nên thành công trong giờ học, trẻ ngoan chú
ý học thì cô mới có thể truyền thụ kiến thức đến với trẻ
Vì thế cô cần nhắc trẻ những thói quen cần thiết tạo nên một lớp học có tổ chức để từ đó hớng trẻ vào việc học cụ thể nhất Bên cạnh đó giáo viên cần tìm hiểu, nắm bắt đợc tâm lí và sở thích của từng trẻ
Trong giờ học hoặc trong các hoạt động trẻ đợc tạo hình cô cần chú ý quan sát để biết đợc trẻ nào có khả năng tạo hình tốt, trẻ nào kém để cô có biện pháp tác
động phù hợp
Ví dụ:
- Khi cô dạy trẻ vẽ quả búng bay
Nếu trẻ nào có khả năng tạo hình tốt trẻ đó sẽ chú ý cô làm mẫu và thờng có
động tác tay không làm theo cô và khi thực hiện trẻ vẽ song quả búng bay trẻ còn biết sáng tạo vẽ thêm dõy buộc bong, nơ
Ngợc lại trẻ nào có khả năng tạo hình kém trẻ đó sẽ ít chú ý khi cô làm mẫu, khi thực hiện trẻ chỉ vẽ đợc quả búng bay hoặc là ngồi chơi
Trang 7Hỡnh ảnh cụ cựng đàm thoại tranh mẫu với trẻ
Dựa vào thực tế cô có thể phân loại trẻ và có tác động phù hợp đến từng trẻ
Để phát huy đợc tính tích cực, sáng tạo trong hoạt động tạo hình thì việc tạo moi trờng hoạt động là rất cần thiết
Tạo điều kiện, cơ hội để trẻ thờng xuyên đợc tiếp xúc với môi trờng xung quanh thiên nhiên muôn hình, muôn vẻ Từng bớc cung cấp các biểu tợng phong phú về đối tợng cho trẻ tự khám phá bằng cách huy động sự tham gia của các giác quan các quá trình tâm lí khác nhau để lĩnh hội các khía cạnh khác nhau của sự vật Đồng thời trẻ phân tích so sánh, tổng hợp, tìm ra những đặc điểm chung và riêng của các vật cùng nhóm, cùng loại làm tăng vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh
Đặt và xắp xếp các vật liệu sao cho trẻ có thể thấy rõ và lấy đợc dễ dàng để trẻ thực hiện hoạt động tạo hình vào bất cứ lúc nào trẻ thích và trẻ có thể tự trng bày sản phẩm của mình
Tạo cho trẻ môi trờng nghệ thuật xung quanh trẻ nh: Bày đồ chơi đẹp, xắp xếp các nguyên vật liệu, đồ dùng một cách hợp lí, đẹp mắt, bố trí phòng ngộ nghĩnh, môi trờng nghệ thuật sẽ tạo cho trẻ cảm giác thích thú, sung sớng và từ đó trẻ mong muốn đợc tái tạo lại thông qua hoạt động tạo hình
- Nhờ đợc thờng xuyên ngắm nhìn, nghe, sờ các âm thanh khác nhau, trẻ sẽ
có cảm xúc và dễ dàng tập trung vào quá trình hoạt động tạo hình
Hỡnh ảnh cụ cho trẻ thực hiện
Biện phỏp 2 Phơng pháp hớng dẫn phải dựa vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm.
Trang 8- Sử dụng phơng pháp hớng dẫn phải dựa vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm là một
phơng pháp vô cùng quan trọng trong quá trình phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ trong quá trình hoạt động tạo hình
- Cô giáo hãy để trẻ tự thực hiện và khuyến khích trẻ sáng tạo Trong quá trình hoạt động tạo hình trẻ cần đợc động viên để thể hiện ý muốn, hiểu biết cảm súc, tình cảm của ngời đối với các sự vật hiện tợng xung quanh bằng cách đợc lựa chọn
- Cái trẻ muốn làm( nội dung )
- làm nh thế nào ( Quá trình )
-Cái hoàn thành sẽ ra sao ( sản phẩm kết quả)
* Trẻ cần đợc tự thể hiện với những phơng tiện tạo hình khác nhau, sự thể hiện mang tất cả vì trẻ sẽ tiếp cận tạo hình theo cách riêng của mình
VD: Sau khi cho trẻ tham quan mô hình vuờn hoa
Một số trẻ đợc khuyến khích thực hiện hoạt động tạo hình, một trẻ vẽ hoa,
ba trẻ khác nặn
- Có trẻ nặn hoa cỏnh dài trẻ bảo là hoa cỳc
- Có trẻ lại lăn những di đất nhỏ xíu làm hoa hồng
- Có trẻ cán đất phẳng và dùng que vạch thành hình bụng hoa
* Cô cần tăng cờng sử dụng các câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố và vận dụng những kinh nghiệm đã học trong các hoạt động khác nhau
* Khuyến khích trẻ suy nghĩ, tìm cách giải quyết vấn đề thăm đợc khả năng của trẻ Cô hãy để trẻ tự miêu tả những gì trẻ đã đang và đã làm
* Cô đặt câu hỏi:
VD1: Nói cho cô biết về ý tởng cháu?
VD2: Tại sao cháu lại nghĩ là…?
Trong quá trình trẻ thực hiện tạo hình cô nhớ phối hợp những câu hỏi đó với những lời nói tỏ rõ cho trẻ thấy đợc là trẻ đợc đánh giá tốt việc trẻ đang làm
VD - Bức tranh cháu vẽ đẹp quá
- Cô rất thích cách cháu tô màu ngôi nhà
Trong quá trình hoạt động tạo hình giáo viên không đợc lạm dụng các sản phẩm mẫu, và làm mẫu Nếu càng ít làm mẫu và sử dụng mẫu sẽ càng kích thích trẻ phát huy tính tích cực t duy trẻ sẽ tìm cách thể hiện
Thực tế cho thấy các sản phẩm mẫu xem làm mẫu sẽ làm tê liệt những cảm xúc đã có trớc đó của trẻ, làm giảm tính tích cực hoạt động trí tuệ của trẻ vì các hoạt
động cần thiết để tạo hình đã đợc làm mẫu đầy đủ, trẻ chỉ việc ghi nhớ và bắt trớc
Trang 9Trong trờng hợp yêu cầu làm mẫu giáo viên không nên vội vàng làm mẫu ngay mà phải giúp trẻ tích cực suy nghĩ bằng các câu hỏi gợi ý
VD - Con sẽ bắt đầu vẽ từ đâu đến đâu
- Con vẽ nh thế nào?
- Làm thế nào để đất nặn mềm ra
Trong quá trình làm mẫu cô phải luôn coi trọng quan điểm của trẻ là chủ thể hoạt động, phải tạo điều kiện để trẻ phát triển khả năng phân tích suy nghĩ về nhiệm vụ để trẻ luôn tìm cách thực hiện và luôn thể hiện sự sáng tạo
Hỡnh ảnh cụ hướng dẫn trẻ thực hiện
Biện phỏp 3 Phơng pháp khéo léo cân đối quá trình và sản phẩm tạo hình.
Quá trình tạo hình bao gồm những kĩ năng liên quan tới hoạt động tạo hình Trẻ ở các độ tuổi khác nhau sẽ quan tâm đến những điều khác nhau Trẻ nhỏ hớng vào quá trình, trẻ thích đợc hoạt động tạo hình vì đợc làm, đợc hành
động và thờng ít quan tâm xem việc trẻ làm sẽ tạo ra cái gì? Đối với trẻ nhỏ sự thích thú ở chỗ đợc làm hoặc tiến hành thực tế chứ không phải ở kết quả, sản phẩm
Đối với trẻ mới lớn trẻ rất quan tâm đến hình dạng, kích thớc, màu sắc, bố cục, chi tiết thực hiện Khi làm trẻ nhanh chóng đặt tên cho tác phẩm của mình và trẻ có thể lo lắng băn khơn khi thấy giấy của mình bị rách, quăn hoặc bức vẽ bị bẩn
Chính vì vậy phơng pháp cân đối quá trình và sản phẩm tạo hình cũng đóng vai trò quan trọng bởi vì tạo hình phụ thuộc cả quá trình hoạt động lẫn sản phẩm
Trang 10Quá trình tạo hình cần thiết đạt tới một sản phẩm hoàn chỉnh, một sản phẩm tạo hình hoàn chỉnh chau chuốt tinh tế đòi hỏi ở trẻ cả một quá trình hoạt động
Biện phỏp 4 Phơng pháp sử dụng nguyên vật liệu tạo hình.
Hoạt động tạo hình không thể thực hiện đợc nếu không có nguyên vật liệu tạo hình Để hoạt động tạo hình có hiệu quả phát huy tính tích cực của trẻ thì việc
sử dụng nguyên vật liệu tạo hình là rất quan trọng Nguyên vật liệu là những đồ dùng, dụng cụ trẻ sử dụng để thể hiện bản thân một cách thoải mái tự nhiên và tự phát trong các quá trình hoạt động tạo hình
Nguyên vật liệu có thể đợc sản xuất nh giấy, kéo hoặc có sẵn nh lá cây hay những phế liệu vỏ hộp
Sự đa dạng của nguyên vật liệu tạo hình để lựa chọn nhằm khuyến khích tính chủ động và khả năng sáng tạo của trẻ
Những hoạt động tạo hình liên quan tới thể hiện màu sắc và biểu tợng nh tô màu, vẽ và nặn, khuyến khích sự tự thể hiện của trẻ Những hoạt động này giúp trẻ giải toả sự căng thẳng về tinh thần, luyện tập cơ tay và ngón tay, thông qua thao tác, động tác nhịp nhàng (nh khi tô màu và nặn)
