Thực hiện chính sách ưu đãi cho người có công trên địa bàn quận hoàn kiếm, thành phố hà nội

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, việc thực hiện chế độ chính sách đối với người có công với cách mạng trong những năm qua trên địa bàn Thành phố cũng còn khó khăn và phức tạp

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

- -

LÊ THỊ THANH VÂN

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ƯU ĐÃI CHO NGƯỜI CÓ CÔNG TRÊN ĐỊA

BÀN QUẬN HOÀN KIẾM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Công tác xã hội

Mã số: 60.90.01.01

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm Văn Quyết

Hà Nội- 2016

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 7

1.Lý do chọn đề tài 7

2.Tổng quan vấn đề nghiên cứu 9

3 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn 16

4 Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu 18

5 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 18

6 Giả thuyết nghiên cứu 19

7 Phương pháp nghiên cứu 19

8 Kết cấu luận văn 21

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN 22

1.1 Khái niệm công cụ 22

1.1.1 Chính sách xã hội 22

1.1.2 An sinh xã hội 23

1.1.3 Người có công 24

1.1.4 Chính sách ưu đãi với người có công 28

1.1.5 Công tác xã hội và vai trò của nhân viên công tác xã hội 29

1.2 Một số lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu 31

1.2.1 Lý thuyết hệ thống 31

1.2.2 Lý thuyết nhu cầu 33

1.2.3 Lý thuyết vai trò Error! Bookmark not defined

1.3 Quan điểm của Đảng - Nhà nước và chính quyền địa phương về ưu đãi cho người có côngError!

Bookmark not defined

1.4 Vài nét về quận Hoàn Kiếm Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined

Chương 2: THỰC TRẠNG VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ƯU ĐÃI VỚI NGƯỜI

CÓ CÔNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HOÀN KIẾM, THANH PHố HA NộI Error! Bookmark not defined

2.1 Giới thiệu về những chính sách ưu đãi cho người có công được thực hiện ở quận Hoàn Kiếm trong

những năm gần đây Error! Bookmark not defined 2.2 Hoạt động thực hiện chi trả chế độ trợ cấp, phụ cấp hàng tháng Error! Bookmark not defined 2.3 Hoạt động ưu đãi trong chăm sóc sức khỏeError! Bookmark not defined 2.4 Hoạt động ưu đãi trong giáo dục, việc làmError! Bookmark not defined 2.5 Hoạt động xây dựng quỹ đền ơn đáp nghĩaError! Bookmark not defined Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined

Chương 3: MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH VỚI NGƯỜI CÓ CÔNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HOÀN KIẾM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Error! Bookmark not defined 3.1 Một số yếu tố từ chính sách và hệ thống chính trị Error! Bookmark not defined

3.1.1 Từ hệ thống tổ chức chính quyền Error! Bookmark not defined 3.1.2.Từ các đoàn thể Error! Bookmark not defined 3.1.3.Từ hệ thống các chính sách Error! Bookmark not defined

3.2 Khả năng huy động các nguồn lực Error! Bookmark not defined 3.3 Một số yếu tố từ ý thức thái độ người có công Error! Bookmark not defined 3.4 Các yếu tố về đội ngũ cán bộ thực hiện chính sách Error! Bookmark not defined

Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

AHLĐ: Anh hùng Lao động

CCB: Cựu chiến binh

CĐHH: Chất độc hóa học

CNXH: Chủ nghĩa xã hội

CTXH: Công tác xã hội

HĐKC: Hoạt động kháng chiến

LĐ – TB&XH: Lao động thương binh và xã hội

LLVTND: Lực lượng vũ trang nhân dân

NCC: Người có công

NCCVCM: Người có công với cách mạng

Người HĐCM: Người hoạt động cách mạng

TB: Thương binh

TBB: Thương bệnh binh

TKN: Tiền khởi nghĩa

UBND: Ủy ban nhân dân

UBTVQH: Ủy ban thường vụQuốc hội

VNAH: Mẹ Việt Nam anh hùng

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1 Mô tả cơ cấu mẫu 21

Bảng 1.2 Phân loại NCCVCM trên địa bàn quận Hoàn KiếmError! Bookmark

not defined

Bảng 2.1: Chế độ chi trả trợ cấp ưu đãi đối với các đối tượng hoạt động cách mạng

trước tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945 Error! Bookmark not defined

Bảng 2.2: Chế độ chi trả trợ cấp ưu đãi đối với các đối tượng thương binh, bệnh

binh Error! Bookmark not defined

Bảng 2.3: Chế độ chi trả trợ cấp ưu đãi đối vớiError! Bookmark not defined các đối tượng hoạt động khác Error! Bookmark not defined

Bảng 2.4 Thực trạng sử dụng Bảo hiểm y tếError! Bookmark not defined

để khám chữa bệnh tại các cơ sở Error! Bookmark not defined

Bảng 2.5 Những ưu tiên trong chăm sóc sức khỏeError! Bookmark not defined tại các cơ sở y tế Error! Bookmark not defined

Bảng 2.6 Xu hướng chọn trường học của con em người có côngError! Bookmark

not defined

Bảng 2.7 Các chính sách ưu đãi trong giáo dục đào tạo màError! Bookmark not

defined

con các gia đình có công được hưởng Error! Bookmark not defined

Bảng 2.8.Mức độ hài lòng về chính sách ưu đãi trong giáo dục của các thành viên

trong gia đình Error! Bookmark not defined

Bảng 2.10 Nhu cầu về chính sách hỗ trợ việc làm hiện nayError! Bookmark not

Bảng 2.13 Số tiền hỗ trợ xây nhà tình nghĩa cho NCC qua các năm Error!

Bookmark not defined

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Mức độ hài lòng của NCC đối với cách thức thực hiện chi trả chế độ

trợ cấp trên địa bàn quận Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.2 Mức độ hài lòng của NCC đối với ưu đãi chăm sóc sức khỏe hiện nay

Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.3 Đánh giá về tính hiệu quả của chương trình quỹ đền ơn đáp nghĩaError!

Bookmark not defined

Biểu đồ 2.4 Hiệu quả của chính sách xây nhà tình nghĩaError! Bookmark not

defined

và hỗ trợ nhà ở hiện nay Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 3.1: Đánh giá về lực lượng làm công tác đối với gia đình chính sách

Error! Bookmark not defined

Trên thực tế, đời sống của người có công và thân nhân của họ nhìn chung còn gặp nhiều khó khăn bởi khả năng tham gia vào thị trường lao động của “nhóm người” này không cao Điều này bắt nguồn từ những tổn thương về tinh thần và thể chất mà những cá nhân này đã đóng góp trong quá trình bảo vệ Tổ quốc Chính vì thế, thực hiện các hoạt động nhằm bảo đảm chất lượng cuộc sống đối với nhóm đối tượng này là trách nhiệm của Nhà nước và xã hội

Trong những năm vừa qua, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chính sách ưu đãi cho người có công, trong đó tập trung vào một số chế độ như: Trợ cấp, phụ cấp hàng tháng; trợ cấp một lần; ưu đãi về chăm sóc sức khỏe, giáo dục-đào tạo, dạy nghề, cải thiện nhà ở, tạo việc làm, miễn, giảm thuế, vay vốn, thuê đất để phát triển sản xuất kinh doanh

Để thực hiện tốt các chính sách ưu đãi người có công, chuyển tải Pháp lệnh vào đời sống xã hội, hàng loạt văn bản quy phạm ra đời, từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật ưu đãi xã hội, như: Nghị định số 54/2006/NĐ-CP, Nghị định số 16/2007/NĐ-CP, Nghị định số 105/2008/NĐ-CP, Nghị định số 89/2008/NĐ-CP,

Nghị định số 38/2009/NĐ-CP, Nghị định số 35/2010/NĐ-CP, Nghị định số 20/2015/NĐ-CP… cùng nhiều thông tư của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội

và các thông tư liên tịch khác

Nhìn chung, chế độ ưu đãi người có công đã được các địa phương trong cả nước xây dựng và thực hiện tương đối toàn diện Trên thực tế, việc triển khai tại một số địa phương cho thấy, có những địa phương đã chủ động làm tốt công tác phân bổ nguồn tài chính hợp lý cho các hoạt động cải thiện đời sống người có công bên cạnh trợ cấp, phụ cấp hằng tháng được chi từ ngân sách Nhà nước Các địa phương đã tích cực tuyên truyền phổ biến các chế độ, chính sách của Nhà nước và kết quả thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công trên cả nước Đồng thời các địa phương cũng chủ động tiếp nhận các thông tin phản ánh của người dân về những trường hợp hưởng sai chế độ, hưởng chưa đầy đủ, nhiều đối tượng chưa được hưởng đã được địa phương hướng dẫn lập hồ sơ để giải quyết

Hà Nội là một trong những thành phố thực hiện khá tốt về chính sách ưu đãi cho người có công Các kế hoạch, chương trình hành động cụ thể và các giải pháp trong việc thực hiện chế độ trợ cấp, ưu đãi cho người có công đều được thực hiện đồng bộ, thể hiện sự chăm lo đời sống người có công của lãnh đạo thành phố, chính quyền địa phương, và cộng đồng xã hội Cụ thể, Thành phố chỉ đạo các quận, huyện làm tốt chính sách, chương trình hỗ trợ người có công với cách mạng; cấp học bổng cho con em các gia đình thương binh, liệt sĩ, các gia đình chính sách

để các cháu có điều kiện học tập tốt và giúp đỡ, tạo việc làm cho các cháu khi ra trường Các địa phương đã hỗ trợ tài chính cho người có công làm kinh tế thông qua việc cho vay vốn, các doanh nghiệp tích cực hỗ trợ và hướng dẫn về mô hình cũng như các phương pháp, kỹ thuật, kinh nghiệm làm kinh tế

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, việc thực hiện chế độ chính sách đối với người có công với cách mạng trong những năm qua trên địa bàn Thành phố cũng còn khó khăn và phức tạp như: Quy định hướng dẫn về điều kiện, tiêu chuẩn,

quy trình, trách nhiệm xác nhận người có công chưa đồng bộ, thiếu hợp lý, tạo “kẽ hở” dẫn đến tiêu cực khai man, giả mạo giấy tờ để được xác nhận là người có công; lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái quy định… Những hạn chế, vướng mắc đó cần được phân tích, khắc phục, nhằm tiếp tục hoàn thiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng

Quận Hoàn Kiếm là trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế và văn hóa của Thủ đô Hà Nội Hiện nay, số lượng người có công trên địa bàn quận là rất lớn, với diện bao phủ toàn bộ đối tượng thụ hưởng chính sách theo Pháp lệnh ưu đãi người có công Mặt khác ở lĩnh vực này mới chỉ có các đề tài nghiên cứu ở địa bàn tỉnh khác hoặc quận, huyện khác trên địa bàn thành phố Hiện tại quận Hoàn Kiếm chưa có đề tài nghiên cứu về lĩnh vực này Xuất phát từ những vấn đề lý luận và đòi hỏi của thực

tiễn, tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu “Thực hiện chính sách ưu đãi cho người có

công trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội” làm đề tài luận văn

thạc sỹ

2 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Ưu đãi xã hội đối với người có công với cách mạng có ý nghĩa chính trị, xã hội to lớn, trở thành một nguyên tắc hiến định ghi nhận ở điều 67 - Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng cũng đã khẳng định: “Huy động mọi nguồn lực xã hội cùng Nhà nước chăm lo tốt hơn đời sống vật chất, tinh thần cho những người và gia đình có công với cách mạng Bảo đảm đời sống người có công không chỉ góp phần ổn định chính trị - xã hội mà còn tạo điều kiện cho tăng trưởng kinh tế”

Thể chế hoá đường lối của Đảng, các qui định của Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước, năm 1994, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh Ưu đãi người hoạt động cách mạng, liệt sĩ và gia đình liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến, người có công giúp đỡ cách mạng Sau 10 năm thực

hiện, ngày 29/6/2005, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Pháp lệnh số 26/2005/PL-UBTVQH11, sửa đổi bổ sung Pháp lệnh cũ (năm 1994) về ưu đãi người có công với cách mạng

Để thực hiện tốt các chính sách ưu đãi người có công, chuyển tải Pháp lệnh

ưu đãi người có công vào đời sống xã hội, hàng loạt văn bản quy phạm ra đời, từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật ưu đãi xã hội, như: Nghị định số 54/2006/NĐ-

CP, Nghị định số 16/2007/NĐ-CP, Nghị định số 105/2008/NĐ-CP, Nghị định số 89/2008/NĐ-CP, Nghị định số 38/2009/NĐ-CP, Nghị định số 35/2010/NĐ-CP, Nghị định số 20/2015/NĐ-CP… cùng nhiều thông tư của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và các thông tư liên tịch khác

Tiếp cận dưới góc độ xã hội học, cuốn sách Chính sách xã hội và công tác xã

hội ở Việt Nam thập niên 90: Tài liệu tham khảo cho môn học phúc lợi xã hội, chương trình đào tạo cử nhân và cao học xã hội học của tác giả Bùi Thế

Cường(2002) đã luận giải về các cách tiếp cận về chính sách xã hội Tác giả khẳng định, không một trường phái nào một mình nó có thể giải thích đầy đủ mọi vấn đề

mà thực tiễn chính sách xã hội đặt ra, do đó, cách thức thích hợp và phổ biến là tiến hành những công trình có tính kết hợp để phân tích thực tế chính sách xã hội một cách đa biến, đa chiều Nghiên cứu mô hình thực hiện chính sách xã hội của các nước trước những đòi hỏi mới của tình hình hiện nay, công trình của tác giả

Louis Charles Viossat và Bruno Palier (2003) chính sách xã hội và quá trình toàn

cầu hóa,các tác giả đã giới thiệu những quan điểm và chính sách của hệ thống bảo

đảm xã hội trước xu thế toàn cầu hóa; cơ sở lý luận xây dựng hệ thống bảo đảm xã hội; giới thiệu các mô hình chính sách xã hội ở Châu Âu và thế giới Công trình gợi mở nhiều vấn đề để thực hiện có hiệu quả chính sách xã hội ở Việt Nam

Tác giả Mai Ngọc Cường (2013), Một số vấn đề cơ bản về chính sách xã hội

ở Việt Nam hiện nay, đã giới thiệu một cách khái quát về đặc điểm, mục tiêu,

nguyên tắc và quá trình thực hiện chính sách xã hội, cũng như hệ thống các chính

sách xã hội phổ biến ở các nước và những nội dung có khả năng ứng dụng ở Việt Nam Đồng thời, các tác giả đã đề cập đến thực trạng, thành tựu, hạn chế của chính sách xã hội ở Việt Nam dưới nhiều lĩnh vực như: Chính sách giảm nghèo; chính sách việc làm…Trên cơ sở đó, các tác giả đưa ra những giải pháp và một số khuyến nghị về xây dựng hệ thống chính sách xã hội ở Việt Nam trong những năm tới

Ngoài ra, một số công trình khoa học như của tác giả Mai Ngọc Anh(2012),

Chính sách xã hội đối với người có công ở Việt Nam: Thực trạng và khuyến nghị;

tác giả Bùi Thu Hiền (2013), Chính sách đối với người có công - Thực trạng và

một số kiến nghị, chủ yếu đề cập đến quan điểm, chủ trương, đường lối, những giải

pháp nhằm thực hiện chính sách trợ giúp cho người có công, các tác giả đã đi sâu nghiên cứu về các chính sách và thực trạng thực thi các chính sách, những vướng mắc đã và đang cản trở việc thụ hưởng của những người có công

Đi đôi với đó là những nghiên cứu, những bài viết về công tác chăm sóc những người có công với cách mạng đã được những nhà nghiên cứu và độc giả hết sức quan tâm, với một sự biết ơn sâu sắc cùng với lòng mong muốn những người thương binh, bà mẹ Việt Nam anh hùng, lão thành cách mạng…có chất lượng cuộc sống ngày càng cao hơn, những phẩm chất anh hùng, yêu nước được truyền lại cho

thế hệ trẻ hôm nay như nghiên cứu trao đổi của Nguyễn Thị Hằng (2009), Ưu đãi

người có công với cách mạng một chính sách lớn của Đảng và Nhà nước.Bài viết

của tác giả Nguyễn Hoa (2015), Tổng rà soát chính sách với người có công - Bảo đảm quyền lợi cho đối tượng được thụ hưởng; bài viết của tác giảNguyễn Hoa

(2016), Thực hiện đề án hỗ trợ người có công với cách mạng về nhà ở - Quảng

Ninh về đích trước cả nước,đã cho thấy những kết quả tích cực, rõ nét về việc thực

hiện chính sách ưu đãi cho người có công ở thành phố Hà Nội, Quảng Ninh và một

số các tỉnh, thành phố trong cả nước trong những năm vừa qua Đây là những tài liệu tham khảo quan trọng, là cơ sở để tiếp cận và phân tích việc thực hiện chính

sách ưu đãi cho người có công dựa trên đặc điểm tình hình cụ thể của quận Hoàn Kiếm

Tác giả Nguyễn Đình Liên (1996), Hoàn thiện pháp luật ưu đãi người có

công ở Việt Nam-Lý luận và thực tiễn Trên cơ sở nghiên cứu khái niệm pháp luật

ưu đãi người có công, tác giả tiến hành nghiên cứu lịch sử hình thành và phát triển của pháp luật ưu đãi người có công ở Việt Nam: Thực trạng pháp luật ưu đãi và đời sống người có công ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, những vấn đề hoàn thiện pháp luật ưu đãi người có công ở Việt Nam

Tác giả Trịnh Tuấn Ngọc (1997), Chính sách thương binh-liệt sĩ và người có

công, tập 1,2,3,4, Nhà xuất bản Lao động Xã hội, giới thiệu hệ thống các văn bản

của Đảng-Nhà nước về công tác thương binh liệt sĩ và người có công được ban hành trong các thời kỳ từ 1946-1997, nhằm giải quyết những vấn đề về thương binh liệt sĩ và người có công trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, đất nước thống nhất và tiến hành công cuộc đổi mới

Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Thu Hoài (2010), Chủ trương và chính

sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam đối với thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng từ năm 1991 đến năm 2010 Tác giả trình bày hoàn cảnh lịch

sử và nội dung chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam đối với thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng từ năm 1991 đến năm 2010 Phân tích việc thực hiện những chủ trương, chính sách đó qua hai khung thời gian 1991-1995 và 1996-2010 gắn với những kết quả cụ thể Đánh giá những ưu điểm, hạn chế và chỉ ra nguyên nhân của ưu điểm, hạn chế, tạo cơ sở để đúc kết một số bài học kinh nghiệm

Tác giả Đinh Thị Hằng Nga, (2015), Công tác chăm sóc sức khỏe đối với

người có công và vai trò của nhân viên công tác xã hội (Nghiên cứu tại Trung tâm

Nuôi dưỡng và Điều dưỡng Người có công ở Hà Nội) Tác giả mô tả thực trạng về cuộc sống của những người có công tại trung tâm Thông qua đó thể hiện vai trò

của nhân viên công tác xã hội trong quá trình trợ giúp xã hội đối với những người

có công ở tại trung tâm

Nghiên cứu của tác giả Đậu Thị Tình (2016), Đánh giá nguồn lực cộng đồng

trong việc chăm sóc người có công với cách mạng (Nghiên cứu tại xã Quỳnh Văn - Quỳnh Lưu, Nghệ An) Tác giả đã mô tả thực trạng về vai trò của cộng đồng trong

việc chung tay chăm sóc cho người có công với cách mạng Không chỉ có những sự trợ giúp, ưu đãi xã hội từ phía Nhà nước mà những nguồn lực từ cộng đồng là một trong những nguồn lực quan trọng giúp cho người có công tạo lập cuộc sống để cuộc sống của họ tốt hơn cả về đời sống tinh thần và vật chất Những nhu cầu về vật chất, tinh thần, các mối quan hệ xã hội, sự tôn trọng của xã hội đối với họ cũng được phân tích trong nghiên cứu này

Các tác giả Nguyễn Thị Huyền Trang (2014), Pháp luật ưu đãi người có

công và thực tiễn tại tỉnh Nghệ An; Hà Huy Sơn (2014), Thực hiện chính sách đãi ngộ vật chất đối với người có công với cách mạng ở huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh; Nguyễn Thị Thu Hương (2014), An sinh xã hội với gia đình người có công với cách mạng và nạn nhân chiến tranh (nghiên cứu trường hợp tại Huyện Yên Mỹ, Hưng Yên) Các tác giả đã phân tích hiện trạng các chính sách pháp luật và thực thi

pháp luật đối với người có công và ảnh hưởng của các chính sách đến an sinh xã hội Pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng là công cụ quan trọng trong việc quản lý xã hội trong lĩnh vực này, pháp luật về ưu đãi người có công nhằm thể chế hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với người có công; tạo môi trường pháp lý thuận lợi để các cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân nâng cao nhận thức, tham gia tích cực vào việc đền ơn đáp nghĩa, chăm lo cho người có công, tạo sự đồng thuận cao, góp phần bảo đảm công bằng xã hội và tạo điều kiện thuận lợi để người có công xây dựng cuộc sống, tiếp tục khẳng định vai trò trong cộng đồng xã hội Từ đó thực hiện chiến lược an sinh xã hội đối với những người

có công Công tác ưu đãi người có công với cách mạng là một chính sách lớn của

Đảng và Nhà nước ta, đó là sự đãi ngộ đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với người

có công, là trách nhiệm và là sự ghi nhận, tôn vinh những cống hiến của họ đối với đất nước Pháp luật ưu đãi người có công với cách mạng không chỉ mang tính chính trị, kinh tế, xã hội mà còn mang tính nhân văn sâu sắc Là sự thể hiện những truyền thống, đạo lý tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, giáo dục cho thế hệ trẻ ý thức trách nhiệm, ý thức rèn luyện, phấn đấu vươn lên để cống hiến, hy sinh cho sự nghiệp gìn giữ, xây dựng và phát triển đất nước, bảo vệ những giá trị tốt đẹp, những thành quả to lớn mà cha ông ta đã ra sức gìn giữ Đồng thời thể hiện được trách nhiệm của toàn xã hội trong việc thực hiện “đền ơn đáp nghĩa” đối với người

có công với cách mạng Các nghiên cứu đã phân tích về các chính sách đối với người có công Hiện nay đã có khoảng trên 100 văn bản được ban hành của cơ quan hành chính Nhà nước dưới các dạng nghị định, quyết định, thông tư Trong quá trình thực hiện còn thể hiện nhiều bấp cập như: Thứ nhất, đối với đối tượng lão thành cách mạng, tiền khởi nghĩa cần thiết mở rộng thêm căn cứ xác nhận, đặc biệt

là đối với người còn sống Thứ hai,đối với liệt sỹ, thương binh chưa có hướng dẫn

cụ thể về thủ tục, hồ sơ xác nhận liệt sỹ đối với trường hợp bị bắt, tra tấn.Trường hợp vợ liệt sĩ tái giá chỉ được hưởng trợ cấp hàng tháng, như vậy sẽ thiệt thòi cho

họ Thứ ba, chính sách đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học: Chưa có hướng dẫn với trường hợp thương binh đồng thời là bệnh binh và cũng đồng thời là người mất sức lao động mà bị mắc bệnh, hoặc sinh con dị dạng,

dị tật thì có được xem xét giải quyết chế độ chất độc hóa học không và giải quyết hưởng chế độ như thế nào Thứ tư, đối với người hoạt động kháng chiến bị địch bắt

tù đày: Theo quy định tại Nghị định số 31/2013/NĐ-CP và Thông tư số 05/2013/TT-BLĐTBXH thì trường hợp hưởng chế độ tù đày được trả trợ cấp theo tháng kể từ ngày 01/9/2012 đối với trường hợp đã hưởng trợ cấp 1 lần (tức là truy nhận từ ngày 01/9/2012), nhưng có trường hợp vừa mới làm hồ sơ được hưởng thì không nhận được tiền truy lĩnh Thứ năm, việc ủy quyền về thờ cúng liệt sĩ, ký

giấy xác nhận về phong tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” có một số trường hợp là anh em trong gia đình không chịu xác nhận nên việc lập hồ sơ gặp khó khăn Thứ sáu, trong trợ cấp một lần cho đối tượng hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế, vẫn áp dụng mức trợ cấp 120.000 đồng/năm, mức trợ này ít và chậm thay đổi kể từ năm 1995 Thứ bảy, Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng năm 2005 (sửa đổi năm 2012) chưa phát huy được tiềm lực và sức mạnh của thế kiềng ba chân là Nhà nước, cộng đồng và cá nhân, nguồn kinh phí chi trả cho người có công với cách mạng mặc dù

đã có nhiều sửa đổi, bổ sung, nhưng chủ yếu vẫn là từ ngân sách Nhà nước Thứ tám, việc triển khai thực hiện pháp luật ưu đãi người có công với cách mạng ở một

số địa phương còn chậm so với quy trình, điều này đã làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, lợi dụng sự thiếu hiếu biết thông tin của người có công nên cán bộ chi trả ở địa phương đã giữ lại tiền chi trả trợ cấp điều dưỡng phục hồi sức khỏe, tiền hương khói liệt sĩ, làm ảnh hưởng đến chính sách lớn của Đảng và Nhà nước

Các tác giả Dương Thị Huyền (2015), Đảng bộ huyện Phú Bình (Thái

Nguyên) lãnh đạo thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng từ năm 2006 đến năm 2014; Phạm Thị Xuân (2006), Đảng bộ thành phố Hải Phòng lãnh đạo thực hiện chính sách thương binh, liệt sỹ và người có công với cách mạng

từ năm 1995 đến năm 2005 Tác giả khái quát việc thực hiện chính sách thương

binh liệt sĩ và người có công cách mạng ở thành phố Hải Phòng giai đoạn 1994; Thái Nguyên giai đoạn 2006-2014 Nghiên cứu quá trình Đảng bộ cấp thành phố/huyện vận dụng quan điểm của Đảng lãnh đạo thực hiện chính sách thương binh liệt sĩ và người có công cách mạng ở thành phố/huyện Nêu ý nghĩa và một số kinh nghiệm trong quá trình tổ chức và thực hiện chính sách thương binh liệt sĩ và người có công cách mạng từ một Đảng bộ cơ sở

1986-Thực hiện công tác ưu đãi, nâng cao đời sống người có công cần thực hiện đồng bộ trên các phương diện Với số lượng người có công với cách mạng là rất lớn, bởi vậy việc thực hiện tốt chính sách ưu đãi cho người có công, việc thực hiện chế độ ưu đãi với con em của người có công với cách mạng trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội là nhiệm vụ chính trị hết sức quan trọng của Đảng

bộ và Uỷ ban nhân dân quận, các cơ quan ban ngành, đoàn thể trong quận Do vậy,

đề tài “Thực hiện chính sách ưu đãi cho người có công trên địa bàn quận Hoàn

Kiếm, Thành phố Hà Nội” không phải là một vấn đề mới trong thực tiễn hoạt động

cũng như trong khoa học nghiên cứu Thế nhưng, cái mới của vấn đề này là nghiên cứu trong một phạm vi không lớn, điều này thấy rõ hơn thực tế đời sống người có công ở địa bàn cũng như những nhu cầu cần thiết của họ đồng thời đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thụ hưởng chính sách ưu đãi cho người có công Thông qua luận văn này tác giả thấy chăm sóc người có công với cách mạng không chỉ là trách nhiệm của Đảng và Nhà nước mà đó còn là trách nhiệm của toàn thể

người dân chúng ta

3 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn

3.1 Ý nghĩa lý luận

Đề tài vận dụng kiến thức trong lĩnh vực an sinh xã hội, chính sách xã hội nhằm ứng dụng các kiến thức đã học vào nghiên cứu thực tiễn, góp phần tạo lập căn bản cho những nghiên cứu mang tính khoa học hơn

Thêm vào đó, nghiên cứu cũng làm rõ lý thuyết về hệ thống, một lý thuyết nền tảng cho công tác xã hội Việc nhìn nhận, phân tích vấn đề một cách có cấu trúc sẽ làm cho việc tiếp cận, huy động nguồn lực của công tác xã hội nói chung và người

có công nói riêng được tiến hành một cách dễ dàng và hiệu quả nhất Sử dụng khái niệm hệ thống trong nghiên cứu nhằm hỗ trợ nhân viên công tác xã hội duy trì

trọng tâm vào các tương tác của nhiều hệ thống xã hội và sinh học ảnh hưởng tới thân chủ cũng như các chức năng của họ

Đề tài đã cố gắng vận dụng và hệ thống hóa những kiến thức trong lĩnh vực an sinh xã hội, chính sách xã hội, các khái niệm công cụ, những số liệu về thực trạng thực hiện chính sách ưu đãi cho người có công để phục vụ cho quá trình nghiên cứu Đồng thời, nghiên cứu cũng ứng dụng lý thuyết hệ thống và thuyết nhu cầu - lý thuyết nền tảng của công tác xã hội trong đề tài Việc nhìn nhận, phân tích vấn đề một cách

có cấu trúc sẽ làm giúp cho việc tiếp cận, huy động nguồn lực của công tác xã hội nói chung đối với người có công nói riêng của nhân viên công tác xã hội được thực hiện thuận lợi; giúp người có công và thân nhân của họ tiếp cận được hệ thống các chính sách ưu đãi một cách dễ dàng và hiệu quả nhất

3.2 Ý nghĩa thực tiễn

Người có công là những người đã hy sinh xương máu hoặc cống hiến lớn lao cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc Vì vậy toàn Đảng, toàn dân phải có trách nhiệm chăm lo đời sống cho người có công Thông qua đề tài này, từ việc nghiên cứu tổng quan về việc thực hiện chính sách Người có công nhằm phát hiện ra những tồn tại trong việc thực hiện chi trả chế độ, trợ cấp, xét duyệt hồ sơ hưởng chế độ cho người có công cũng như việc thực thi những chính sách ưu đãi người có công và hiệu quả của những hệ thống chính sách này mang lại trên địa bàn quận Nghiên cứu này hướng tới việc đưa ra những đề xuất, phương hướng để góp phần thay đổi, bổ sung để việc thực hiện chế độ, chính sách cho người có công ngày càng được thực hiện tốt hơn, hiệu quả hơn và những người có công cũng như thân nhân của họ sẽ được tiếp cận với những hệ thống chính sách dành cho họ một cách tối đa

Từ việc đánh giá tác động của hệ thống chính sách ưu đãi, đề tài cũng nhằm cung cấp thêm một số thông tin về chính sách người có công với cách mạng, làm căn cứ thực tiễn xây dựng phương pháp tiếp cận đa chiều có hiệu quả trong quá

trình thực hành công tác xã hội đối với đối tượng là người có công, thân nhân người có công với cách mạng

4 Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Việc thực hiện các chế độ trợ cấp, chính sách ưu đãi cho người có công

4.2 Khách thể nghiên cứu

- Khách thể nghiên cứu bao gồm :

+ Người có công tại địa bàn quận;

+ Thân nhân, gia đình người có công;

+ Cán bộ làm công tác thương binh - xã hội;

+ Lãnh đạo phụ trách công tác thương binh - xã hội

4.3 Phạm vi nghiên cứu

- Không gian: Nghiên cứu được tiến hành tại địa bàn quận Hoàn Kiếm

- Thời gian: Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 01/2016 - 6/2016

- Giới hạn nghiên cứu về nội dung: Nghiên cứu thực trạng thực hiện các chế

độ trợ cấp, chính sách ưu đãi cho người có công, từ đó đánh giá những ưu điểm cũng như những mặt còn tồn tại trong việc thực hiện chế độ, chính sách ưu đãi cho người có công

5 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

5.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xây dựng cơ sở lý thuyết cho nghiên cứu việc thực hiện chính sách với người có công

- Đánh giá việc thực hiện các chế độ, chính sách ưu đãi cho người có công trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, phân tích những khó khăn gặp phải và từ đó chỉ ra những mặt còn tồn tại cần phải điều chỉnh

- Đưa ra các biện pháp phù hợp để khắc phục những tồn tại trong việc thực hiện chế độ trợ cấp, ưu đãi cho người có công trên địa bàn quận

5.3 Câu hỏi nghiên cứu

- Việc thực hiện chính sách ưu đãi cho người có công trên địa bàn quận

Hoàn Kiếm được thực hiện như thế nào?

- Những khó khăn, trở ngại gặp phải và những tồn tại cần khắc phục?

6 Giả thuyết nghiên cứu

- Việc thực hiện các ưu đãi về chế độ trợ cấp, phụ cấp; chăm sóc sức khỏe; giáo dục - việc làm; xây dựng quỹ đền ơn đáp nghĩa cho người có công trên địa bàn quận Hoàn Kiếm đạt những hiệu quả nhất định, trong đó đạt hiệu quả cao nhất

là hoạt động xây dựng quỹ đền ơn đáp nghĩa

- Việc thực hiện chính sách đối với người có công ở quận Hoàn Kiếm, bên cạnh những thuận lợi về nguồn kinh phí, sự quản lý của các cấp chính quyền , vẫn còn tồn tại nhiều trở ngại từ mặt chính sách, lực lượng nhân sự trực tiếp làm công tác đối với người có công, từ chính bản thân và gia đình người có công và từ phía nhân viên CTXH với những khó khăn trong giao tiếp xã hội với người có công

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp phân tích tài liệu