Năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp của tổng công ty đầu tư phát triển nhà và đô thị bộ quốc phòng

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG LĨNH VỰC XÂY LẮP CỦA TỔNG CÔNG TY ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NHÀ VÀ ĐÔ THỊ BỘ QUỐC PHÒNG .... CÁC ĐỀ XUẤT NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRO

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

XÁC NHẬN CỦA

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ CHẤM LUẬN VĂN

Hà Nội – 2016

MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Error! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ Error! Bookmark not defined.

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 6

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN 6

VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP 6

1.1.TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 6

1.1.1 Các công trình nghiên cứu trên thế giới 6

1.1.2 Các công trình nghiên cứu trong nước 7

1.1.3 Đánh giá kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố 10

1.2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP 11

1.2.1 Khái niệm cạnh tranh 11

1.2.2 Khái niệm năng lực cạnh tranh 13

1.2.3 Vai trò của việc nâng cao năng lực cạnh tranh 15

1.2.4 Các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Error! Bookmark not defined.

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined 2.1 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined 2.2 PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU Error! Bookmark not defined 2.2.1 Nguồn dữ liệu sơ cấp Error! Bookmark not defined 2.2.2 Nguồn số liệu thứ cấp Error! Bookmark not defined 2.3 PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH DỮ LIỆU Error! Bookmark not defined 2.3.1 Phương pháp thống kê mô tả Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG LĨNH VỰC XÂY LẮP CỦA TỔNG CÔNG TY ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NHÀ VÀ ĐÔ THỊError! Bookmark not defined.

BỘ QUỐC PHÒNG Error! Bookmark not defined.

3.1 TỔNG QUAN VỀ TỔNG CÔNG TY ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NHÀ VÀ ĐÔ THỊ BỘ

QUỐC PHÒNG Error! Bookmark not defined 3.1.1 Giới thiệu chung Error! Bookmark not defined

3.1.2 Quá trình hình thành và phát triển của Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà

và đô thị Bộ Quốc phòng Error! Bookmark not defined 3.1.3 Mục tiêu, nhiệm vụ, ngành nghề kinh doanhError! Bookmark not defined.

3.1.4 Cơ cấu tổ chức của Tổng Công ty Error! Bookmark not defined 3.1.5 Tình hình nhân sự của Tổng công ty Error! Bookmark not defined 3.1.6 Kết quả sản xuất kinh doanh của Tổng công ty năm 2013-2015 Error! Bookmark not defined.

3.2 PHÂN TÍCH NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG LĨNH VỰC XÂY LẮP CỦA TỔNG CÔNG TY ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NHÀ VÀ ĐÔ THỊ BỘ QUỐC PHÒNG GIAI

ĐOẠN 2013 - 2015 Error! Bookmark not defined 3.2.1 Tốc độ tăng trưởng Error! Bookmark not defined 3.2.2 Thị phần trong lĩnh vực xây lắp của Tổng công tyError! Bookmark not defined.

3.2.3 Tỷ số về khả năng sinh lời Error! Bookmark not defined 3.2.4 Uy tín và thương hiệu Error! Bookmark not defined

3.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG LĨNH VỰC XÂY LẮP CỦA TỔNG CÔNG TY ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NHÀ VÀ ĐÔ THỊ BỘ

QUỐC PHÒNG Error! Bookmark not defined 3.3.1 Các nhân tố bên trong Error! Bookmark not defined 3.3.2 Các nhân tố bên ngoài Error! Bookmark not defined

3.4 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA TỔNG CÔNG TY

ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NHÀ VÀ ĐÔ THỊ BỘ QUỐC PHÒNGError! Bookmark not

defined

3.4.1.Thành công Error! Bookmark not defined

3.4.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined

3.4.3 Nguyên nhân của các hạn chế Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 4 Error! Bookmark not defined.

CÁC GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰCError! Bookmark not defined.

CẠNH TRANH TRONG LĨNH VỰC XÂY LẮP TẠI TỔNG CÔNG TYError! Bookmark not defined ĐẦU TƯ PHÁP TRIỂN NHÀ VÀ ĐÔ THỊ BỘ QUỐC PHÒNGError! Bookmark not defined.

4.1 MỤC TIÊU VÀ PHƯƠNG HƯỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH

TRONG LĨNH VỰC XÂY LẮP TẠI TỔNG CÔNG TY ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NHÀ

VÀ ĐÔ THỊ BỘ QUỐC PHÒNG Error! Bookmark not defined

4.1.1 Mục tiêu phát triển của Tổng công ty Error! Bookmark not defined

4.1.2 Phương hướng nâng cao năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp của

Tổng công ty Error! Bookmark not defined

4.2 CÁC ĐỀ XUẤT NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG LĨNH

VỰC XÂY LẮP CỦA TỔNG CÔNG TY ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NHÀ VÀ ĐÔ THỊ BỘ

QUỐC PHÒNG Error! Bookmark not defined

4.2.1 Giải pháp về cơ cấu bộ máy tổ chức và nguồn nhân lựcError! Bookmark

not defined.

4.2.2 Giải pháp về nguồn lực tài chính Error! Bookmark not defined

4.2.3 Giải pháp về sản phẩm Error! Bookmark not defined

4.2.4 Giải pháp đầu tư nâng cao năng lực máy móc, thiết bị thi công xây lắp

Error! Bookmark not defined

4.2.5 Giải pháp về hoạt động Marketing Error! Bookmark not defined

4.3 CÁC KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

4.3.1 Kiến nghị với Chính phủ Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 16 PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Việt Nam đang trong quá trình hội nhập sâu rộng với môi trường kinh tế quốc

tế, vì vậy sự cạnh tranh mạnh mẽ theo cơ chế kinh tế thị trường đang là cơ hội và thách thức to lớn đối với tất cả doanh nghiệp Việt Nam hiện nay Để vượt qua những thách thức đó, các doanh nghiệp Việt Nam cần phải có năng lực cạnh tranh thật sự vững mạnh, có khả năng áp dụng các tiến bộ của công nghệ để tạo ra sản phẩm, dịch vụ với năng suất, chất lượng cao, có ưu thế vượt trội so với các đối thủ

và đáp ứng nhu cầu của thị trường

Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là khả năng doanh nghiệp nắm được lợi thế, tạo ra năng suất và chất lượng cao hơn đối thủ cạnh tranh, chiếm lĩnh thị phần lớn, và phát triển bền vững Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là thể hiện năng lực và lợi thế của doanh nghiệp so với đối thủ cạnh tranh trong việc thoả mãn tốt nhất các đòi hỏi khắt khe của khách hàng, tạo ra lợi nhuận ngày càng cao cho doanh nghiệp Chính vì vậy, nâng cao năng lực cạnh tranh đang trở thành một vấn đề vô cùng quan trọng mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần phải quan tâm

Trong bối cảnh này, sự cạnh cạnh giữa các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp xây dựng nói riêng cũng không nằm ngoài quy luật Tổng công ty Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng (MHDI) là doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng, trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ các quốc phòng, an ninh của Bộ Quốc phòng, được Nhà nước đầu tư 100% vốn, hoạt động theo mô hình Công ty mẹ - Công ty con Tổng công ty Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng chịu sự quản lý, điều hành trực tiếp của Bộ Quốc phòng nhằm thực hiện các nhiệm vụ do

Bộ Quốc phòng giao và các hoạt động sản xuất kinh doanh khác, bao gồm: chuẩn bị đầu tư các dự án và tổ chức quản lý, thực hiện các dự án đầu tư xây dựng các khu nhà ở, khu đô thị mới, phục vụ chính sách nhà ở cho cán bộ Quân đội và kinh doanh theo cơ chế thị trường; thực hiện các dự án tái định cư; quản lý, vận hành khai thác

2

dịch vụ nhà ở, khu đô thị mới sau đầu tư; tư vấn khảo sát thiết kế; thi công xây lắp công trình; sản xuất và kinh doanh vật liệu xây dựng Trong tất cả các hoạt động do Tổng công ty đảm nhận, lĩnh vực xây lắp được coi là lĩnh vực trọng tâm với doanh thu chiếm thị phần chính, khoảng 50 % Tổng công ty có bề dày kinh nghiệm và thành tích trong lĩnh vực xây lắp, các sản phẩm về xây lắp được khách hàng, chủ đầu tư tín nhiệm, đánh giá tốt, chất lượng đảm bảo, theo đúng các tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành của Nhà nước Năng lực của các đơn vị xây lắp thể hiện ở chỗ có thể thực hiện thi công hầu hết các nhà tòa cao tầng do Tổng Công ty làm chủ đầu tư Tuy nhiên, bên cạnh những điểm mạnh đó, so với các doanh nghiệp trong ngành xây dựng, lĩnh vực xây lắp của Tổng công ty chỉ đạt năng suất lao động ở mức trung bình, cung ứng dịch vụ còn nhiều hạn chế, công tác marketing chưa mạnh, quản trị doanh nghiệp chưa đạt mức độ chuyên nghiệp Thêm vào đó, trong tình hình khó khăn chung của toàn ngành xây dựng, cùng với sự tham gia các thành phần kinh tế vào lĩnh vực xây lắp (các nhà thầu trong và ngoài nước) làm cho sự cạnh tranh ngày càng trở nên khốc liệt Do đó, để tồn tại và phát triển thì đòi hỏi Tổng công ty Đầu

tư Phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng phải không ngừng tìm tòi các giải pháp

để nâng cao chất lượng, hạ giá thành sản phẩm, rút ngắn thời gian thi công, đáp ứng được những yêu cầu ngày càng tăng của khách hàng, vượt qua những thách thức của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế Từ đó có thể thấy rằng, việc nghiên cứu và đánh giá một cách khoa học thực trạng năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp, những nhân tố ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng công ty đầu tư phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng là hết sức cần thiết cả về mặt lý luận và thực tiễn Chính vì vậy, tác giả

lựa chọn đề tài: “Năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp của Tổng công ty Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng ” làm đề tài luận văn Thạc sỹ

chuyên ngành Quản trị Công nghệ và Phát triển doanh nghiệp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội

Câu hỏi nghiên cứu luận văn:

Luận văn trả lời câu hỏi nghiên cứu sau đây:

1 Thực trạng năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp của Tổng công ty Đầu

tư phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng hiện nay như thế nào?

2 Những nhân tố nào ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp của Tổng công ty Đầu tư phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng?

3 Cần thực hiện những giải pháp nào để nâng cao năng lực cạnh tranh trong

lĩnh vực xây lắp của Tổng công ty Đầu tư phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng?

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

a Mục đích nghiên cứu

Thông qua việc xem xét, đánh giá thực trạng về năng lực cạnh tranh, các nhân tố ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp của Tổng công ty Đầu tư phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng, luận văn đề ra được các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp của Tổng công ty

b Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích đã đặt ra, Luận văn tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm sau:

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận chung về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp;

- Phân tích và đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp của Tổng công ty Đầu tư phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng từ năm 2013 đến năm 2015;

- Đề ra các giải pháp khả thi nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp của Tổng Công ty Tổng công ty Đầu tư phát triển Nhà và đô thị Bộ Quốc phòng giai đoạn 2016 - 2020

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

a Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của Luận văn là năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp của doanh nghiệp

4

b Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Luận văn giới hạn vào nghiên cứu năng lực cạnh tranh trong

lĩnh vực xây lắp của Tổng công ty Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng

- Về thời gian: Luận văn nghiên cứu thực trạng năng lực cạnh tranh trong

lĩnh vực xây lắp từ năm 2013 đến năm 2015, đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh trong lĩnh vực xây lắp của Tổng công ty Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị

Bộ Quốc phòng giai đoạn 2016-2020

- Về không gian: Luận văn nghiên cứu các tại Tổng công ty và các đơn vị hoạt

động trong lĩnh vực xây lắp thuộc Tổng công ty Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng

4 Những đóng góp của luận văn

- Tổng hợp, bổ sung, hệ thống hóa một số nội dung lý luận vê năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

- Luận văn này là công trình đầu tiên nghiên cứu một cách toàn diện, đánh giá

khách quan thực trạng năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp, các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp của Tổng công ty Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng trong những năm gần đây

- Trên cơ sở phân tích, đánh giá về thực trạng cũng như các nhân tố ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp tại Tổng công ty Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng, luận văn đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp tại Tổng công ty

- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo giúp Tổng công ty Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng nâng cao năng lực cạnh tranh tại trong lĩnh vực xây lắp, góp phần nâng cao vị thế và thương hiệu của Tổng Công ty

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn được kết cấu thành 4 chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về năng lực cạnh

tranh của doanh nghiệp

Chương 2: Thiết kế và Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp của Tổng công ty Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng giai đoạn 2013-2015

Chương 4: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực xây lắp

của Tổng công ty Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị Bộ Quốc phòng

6

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN

VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP

1.1.TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

1.1.1 Các công trình nghiên cứu trên thế giới

Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường nói chung và cạnh tranh trong cung cấp sản phẩm, dịch vụ đã được nghiên cứu từ rất lâu, tuy nhiên năng lực cạnh tranh

và việc nghiên cứu năng lực cạnh tranh một cách có hệ thống lại bắt đầu khá muộn,

và mới chỉ từ những năm 1980 đến nay

Micheal E Porter, chuyên gia hàng đầu thế giới về năng lực cạnh tranh đã chỉ

ra rằng cho đến năm 1990, năng lực cạnh tranh vẫn chưa được hiểu một cách đúng đắn, đầy đủ và chưa có một định nghĩa nào được chấp nhận một cách thống nhất

Mô hình Porter’s five forces (5 lực lượng cạnh tranh của Porter) lần đầu tiên được xuất hiện trên tạp chí Havard Business Reivew năm 1979 với nội dung tìm hiểu yếu tố tạo ra thuận lợi trong kinh doanh Mô hình của Porter về 5 lực lượng cạnh tranh là một công cụ tốt để xác định một cách có hệ thống các áp lực cạnh tranh cơ bản trong một thị trường và đánh giá lực lượng cạnh tranh mạnh như thế nào Theo Porter, các điều kiện cạnh tranh trong một ngành phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm sự cạnh tranh của các doanh nghiệp trong cùng một ngành, khách hàng, hệ thống các nhà cung cấp, các sản phẩm thay thế, hay các đối thủ tiềm năng Giá trị của mô hình 5 lực lượng cạnh tranh là trợ giúp chỉ rõ bản chất của các lực lượng cạnh tranh Để phân tích môi trường cạnh tranh, các nhà quản trị cần đánh giá sức mạnh của một trong 5 lực lượng đó Sự tác động tổng hợp của 5 lực lượng cạnh tranh này sẽ xác định tính chất cạnh tranh trong một thị trường nhất định Thông thường các lực lượng cạnh tranh càng mạnh thì lợi nhuận tập thể của các công ty tham gia càng thấp

Tiếp đó năm 1985, Micheal E Porter, xuất bản cuốn sách “The Competitive Advantage” Trong cuốn sách này, Porter đã nghiên cứu về lợi thế cạnh tranh và