Nội dung và thành phần tài liệu lưu trữ của các Đảng uỷ khối phản ánh chức năng, nhiệm vụ của các đảng ủy khối được Trung ương giao phó là lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức, cơ sở đảng, đảng
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
TRỊNH THỊ HƯƠNG
TỔ CHỨC KHOA HỌC TÀI LIỆU CÁC PHÔNG
LƯU TRỮ ĐẢNG UỶ KHỐI TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG
TẠI KHO LƯU TRỮ TRUNG ƯƠNG ĐẢNG
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài……… 5
2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài……… 8
3 Nhiệm vụ nghiên cứu……… 8
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……… 9
5 Lịch sử nghiên cứu vấn đề……… 10
6 Nguồn tư liệu tham khảo……… 11
7 Phương pháp nghiên cứu……… 12
8 Đóng góp của đề tài……… 13
9 Bố cục của luận văn……… 14
Chương 1: TỔNG QUAN VỀ ĐẢNG ỦY KHỐI TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG VÀ CÁC PHÔNG LƯU TRỮ CỦA NÓ 16
1.1 Khát quát chung về các Đảng uỷ Khối trực thuộc Trung ương………… 16
1.1.1 Sự hình thành và phát triển của các đảng ủy khối .……… 16
1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của các Đảng ủy …… 19
1.2 Giới thiệu các phông lưu trữ và tài liệu lưu trữ của các đảng ủy khối 25
1.2.1 Cơ sở xác định các phông lưu trữ Đảng uỷ khối ………… 25
1.2.2 Thành phần và nội dung tài liệu lưu trữ của các đảng ủy khối …… 27
1.2.3 Ý nghĩa của tài liệu các phông lưu trữ đảng uỷ khối 29
Chương 2: THỰC TRẠNG TÀI LIỆU CÁC PHÔNG LƯU TRỮ ĐẢNG ỦY KHỐI ĐƯỢC GIAO NỘP VỀ KHO LƯU TRỮ TRUNG ƯƠNG
32 2.1 Sơ lược về Kho Lưu trữ Trung ương Đảng 32
2.2.Tầm quan trọng của việc tổ chức khoa học tài liệu các phông lưu trữ đảng uỷ khối ………
34 2.2.1.Tổ chức khoa học tài liệu giúp cho việc quản lý tài liệu và phông tài liệu lưu trữ
34
Trang 32.2.2 Tổ chức khoa học tài liệu giúp phát huy giá trị của tài liệu lưu trữ 36
2.2.3 Tổ chức khoa học tài liệu giúp bảo quản an toàn, chặt chẽ, giữ gìn bí mật, không để mất mát và thất lạc tài liệu
36 2.2.4 Tổ chức khoa học giúp cho ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác lưu trữ được thuận lợi
37 2.3 Thực trạng tài liệu các phông lưu trữ đảng uỷ khối được giao nộp về Kho Lưu trữ Trung ương.………
38 2.3.1 Tình hình thu thập và giao nộp tài liệu 38
2.3.2 Phân loại, lập hồ sơ 44
2.3.3.Xác định giá trị tài liệu 49
2.3.4.Tổ chức công cụ tra cứu 50
2.3.5 Một số đặc điểm khác 50
2.4 Nhận xét, đánh giá ……… 53
Chương 3: PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC KHOA HỌC TÀI LIỆU CÁC PHÔNG LƯU TRỮ ĐẢNG ỦY KHỐI TẠI KHO LƯU TRỮ TRUNG ƯƠNG………
56 3.1.Phương pháp tổ chức khoa học tài liệu các phông lưu trữ đảng uỷ khối
56 3.1.1 Trình tự và cách thức tiến hành ……… 57
3.1.2 Các nội dung, công việc cụ thể 59
3.1.2.1 Phân loại tài liệu và lập hồ sơ 59
3.1.2.2 Xác định giá trị tài liệu 68
3.1.2.3 Biên mục hồ sơ, tài liệu 71
3.1.2.4 Hệ thống hoá các hồ sơ của phông và các phông lưu trữ 72
3.1.2.5 Xây dựng công cụ tra cứu thông tin, tài liệu 73
3.2.Một số kinh nghiệm rút ra từ việc tổ chức khoa học tài liệu các phông lưu trữ đảng uỷ khối
80
Trang 43.2.1 Đối với Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng 81
3.2.2 Đối với Đảng uỷ Khối các cơ quan Trung ương và Đảng uỷ Khối
Doanh nghiệp Trung ương
88
KẾT LUẬN……… 94 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 96 PHỤ LỤC……… 101
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trang 5Trước Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V (1981), Đảng uỷ các cơ quan
bộ, ngành ở Trung ương trực thuộc cơ quan Dân chính đảng Trung ương, sau
đó trực thuộc các quận uỷ thành phố Hà Nội Việc trực thuộc các quận uỷ đã giúp cho đảng viên nắm được tình hình của địa phương, song cũng bộc lộ nhiều hạn chế Vì vậy sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V, Ban Bí thư ra
Quyết định số 12-QĐ/TW ngày 08/11/1982 về hệ thống chỉ đạo các đảng bộ
cơ quan trung ương, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo khối công tác (gọi tắt là đảng uỷ khối trực thuộc Trung ương) Thực hiện Quyết định trên, 10 đảng uỷ khối trực thuộc Trung ương (sau đây gọi tắt là các đảng uỷ khối) ra đời Đó là các đảng uỷ : Đảng uỷ khối I cơ quan Trung ương, Đảng
uỷ khối Knh tế Trung ương, Đảng uỷ khối Phân phối Lưu thông, Đảng uỷ khối Công nghiệp Trung ương, Đảng uỷ khối Nông nghiệp Trung ương, Đảng
uỷ khối Tư tưởng Trung ương, Đảng uỷ khối Khoa giáo Trung ương, Đảng uỷ khối Dân vận Trung ương, Đảng uỷ khối Đối ngoại Trung ương, Đảng uỷ khối Nội chính Trung ương
“Đảng uỷ khối là cấp uỷ cấp trên trực tiếp của các đảng bộ, chi bộ trong các cơ quan Trung ương (thuộc khối), đặt dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương mà trực tiếp là Bộ Chính trị, Ban Bí thư; có chức năng lãnh đạo các tổ chức cơ sở đảng trong các cơ quan Trung ương (thuộc khối) phát huy vai trò hạt nhân chính trị lãnh đạo cán bộ, đảng viên và công nhân viên trong cơ quan, đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, xây dựng đảng bộ trong sạch, vững mạnh gắn với xây dựng cơ quan và đoàn thể ở các cơ quan, đơn vị trong khối vững mạnh” [ 27, tr.1]
Nội dung và thành phần tài liệu lưu trữ của các Đảng uỷ khối phản ánh chức năng, nhiệm vụ của các đảng ủy khối được Trung ương giao phó là lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức, cơ sở đảng, đảng viên, cán bộ tại các Đảng uỷ trực thuộc khối ở Trung ương : phát huy vai trò hạt nhân chính trị, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao đúng với đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng,
Trang 6pháp luật của Nhà nước; lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nghị quyết, chỉ thị của Trung ương; tuyên truyền, bồi dưỡng nâng cao trình độ kiến thức, năng lực hoạt động thực tiễn cho cán bộ, đảng viên; lãnh đạo đảng bộ thực hiện công tác kiểm tra, giữ gìn kỷ luật đảng, phát hiện cán bộ, đảng viên vi phạm, ngăn chặn kịp thời những biểu hiện về tư tưởng và việc làm trái với đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước
Với vị trí, chức năng, nhiệm vụ trên, tài liệu được sản sinh ra trong quá trình hoạt động có nội dung rất đa dạng, phong phú, mang ý nghĩa chính trị, lịch sử và thực tiễn cao đối với các cơ quan đảng uỷ khối nói chung và đối với Kho Lưu trữ Trung ương Đảng nói riêng Bên cạnh đó, nó còn là nguồn thông tin quan trọng trong việc phục vụ công tác khai thác sử dụng của nhà quản lý, nhà nghiên cứu lịch sử, cán bộ nhân viên tại chính các cơ quan, nhưng việc quản lý, tổ chức khoa học, phục vụ việc khai thác, sử dụng tài liệu lưu trữ các phông này vẫn tồn tại nhiều bất cập :
Đầu tiên, thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khoá X) tháng 4/2007
của Ban Chấp hành Trung ương về việc hợp nhất, sáp nhập các ban đảng ở Trung ương Bảy đảng uỷ khối giải thể và hợp nhất thành hai đảng uỷ, đó là Đảng bộ khối các cơ quan Trung ương và Đảng bộ khối Doanh nghiệp Trung
ương Khi tiến hành giải thể và hợp nhất, “các đảng uỷ khối có trách nhiệm bàn giao hồ sơ lưu trữ, con dấu nộp về Kho lưu trữ Trung ương Đảng theo quy định” [34-35, tr.2] Hơn nữa theo thống kê của Kho Lưu trữ Trung ương
từ khi các đảng uỷ thành lập (1982) cho đến khi kết thúc tháng 4/2007, các cơ quan này giao nộp tài liệu lưu trữ vào Kho Lưu trữ Trung ương chưa đúng thời hạn và chưa đúng yêu cầu nghiệp vụ Có những đảng uỷ khối từ khi thành lập cho đến khi kết thúc hoạt động (1982-2007) chưa một lần giao nộp tài liệu vào Kho Lưu trữ Trung ương như Đảng uỷ khối Kinh tế Trung ương, Đảng uỷ Nông nghiệp Trung ương, Đảng uỷ Công nghiệp Trung ương còn các phông đảng uỷ khác thì rải rác giao nộp tài liệu từ một đến hai nhiệm kỳ hoạt động
Trang 7của mình (từ 1982-1991) vào Kho Lưu trữ Trung ương Qua đợt thu tổng thể này, tài liệu được thu về Kho Lưu trữ Trung ương với một số lượng lớn, chưa được lập hồ sơ, vẫn trong tình trạng lộn xộn, bó gói Chính vì vậy, việc tiến hành tổ chức khoa học khối tài liệu này phục vụ cho việc khai thác, sử dụng lâu dài là một yêu cầu bức thiết đặt ra hiện nay
Thứ hai, do mô hình hoạt động của các đảng uỷ khối tương đối giống
nhau, cùng giúp việc cho Trung ương về công tác Đảng tại hệ thống cơ quan đảng ở Trung ương Cho nên, các đảng uỷ khối đều có chung các mặt hoạt động như: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo chung; công tác tổ chức-cơ sở đảng; công tác kiểm tra; công tác tuyên huấn; công tác nội bộ Hơn nữa về tổ chức bộ máy của các đảng uỷ khối cũng tương đối giống nhau, đều có các văn phòng, ban giúp việc sau : Văn phòng Đảng uỷ Khối, Ban Tổ chức, Ban Tuyên huấn, Uỷ ban Kiểm tra Chính vì mô hình hoạt động và chức năng, nhiệm vụ tương đối giống nhau, vì thế tôi chọn đề tài luận văn là tổ chức khoa học tài liệu các phông lưu trữ đảng uỷ chứ không phải là tổ chức khoa học tài liệu tại một cơ quan hay một phông cụ thể
Ngoài những lý do trên, tác giả của luận văn đang là một trong những
cán bộ trực tiếp tham gia vào công tác hướng dẫn nghiệp vụ các ban, đảng uỷ khối và cũng là một trong những cán bộ tham gia vào công tác chỉnh lý khoa học tài liệu lưu trữ tồn đọng của các đảng uỷ khối đã giải thể Thực hiện những công việc đó, cùng với các đồng nghiệp của mình phải đối mặt với khó khăn trong việc đi hướng dẫn nghiệp vụ cộng với việc tổ chức khoa học tài liệu các phông đảng uỷ khối Do vậy, tôi luôn trăn trở, mong muốn đóng góp sự hiểu biết của mình để công việc được tốt hơn cũng như muốn giới thiệu với độc giả một số phông lưu trữ khác của hệ thống Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam, đó là các phông lưu trữ đảng uỷ khối trực thuộc Trung ương
Trang 8Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài: “Tổ chức khoa học tài
liệu các phông lưu trữ đảng uỷ khối trực thuộc Trung ương tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng” làm luận văn thạc sỹ
2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Thực hiện đề tài này, chúng tôi hướng tới một số mục tiêu sau đây:
- Một là: Giới thiệu, phân tích, đánh giá thực trạng về tài liệu và các
phông tài liệu lưu trữ đảng uỷ khối được giao nộp vào Kho Lưu trữ Trung ương Qua việc phân tích, đánh giá thực trạng đó thấy được sự cần thiết phải
tổ chức khoa học tài liệu các phông lưu trữ đảng uỷ khối để phục vụ việc khai thác, sử dụng lâu dài đối với Kho Lưu trữ Trung ương
- Hai là: Đề xuất một số phương pháp cụ thể nhằm tổ chức khoa học
tài liệu các phông lưu trữ đảng uỷ khối đạt chất lượng cao và rút ra một số kinh nghiệm từ việc tổ chức khoa học tài liệu các phông lưu trữ đảng uỷ khối
để Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng-cơ quan đầu ngành về hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ văn thư, lưu trữ cho toàn hệ thống văn thư lưu trữ Đảng và hai đảng bộ khối: Đảng bộ khối các cơ quan Trung ương và Đảng bộ khối Doanh nghiệp Trung ương tham khảo, áp dụng
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu của luận văn, chúng tôi đưa ra những nhiệm vụ nghiên cứu sau :
- Nghiên cứu về lịch sử hình thành phát triển, kết thúc và chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các đảng ủy khối
- Nghiên cứu thành phần, nội dung, ý nghĩa tài liệu hình thành trong hoạt động của các đảng ủy khối
- Tìm hiểu tình hình và ý nghĩa của công tác tổ chức khoa học tài liệu trong các phông lưu trữ đảng uỷ khối; phân tích những ưu điểm và hạn chế trong công tác này ở các cơ quan trên;
Trang 9- Trên cơ sở thực trạng đó đưa ra một số phương pháp và rút ra một số bài học kinh nghiệm nhằm tổ chức khoa học tài liệu các phông lưu trữ các đảng uỷ khối được tốt hơn
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu của đề tài
- Tài liệu của các phông lưu trữ đảng uỷ khối
- Tình hình tài liệu, các phông tài liệu lưu trữ đảng uỷ khối được giao nộp về Kho Lưu trữ Trung ương
- Các phương pháp tổ chức khoa học tài liệu được áp dụng vào các phông lưu trữ đảng uỷ khối Các nghiệp vụ cụ thể như: phân loại, xác định giá trị của tài liệu, lập hồ sơ, hệ thống hoá tài liệu, xây dựng công cụ tra cứu khoa học tài liệu…
* Phạm vi nghiên cứu
- Đề tài tập trung nghiên cứu các phông lưu trữ của các cơ quan Đảng
uỷ khối trực thuộc Trung ương, bao gồm 10 phông đảng uỷ khối (Phông Đảng
uỷ khối I cơ quan Trung ương, Phông Đảng uỷ khối Kinh tế Trung ương, Phông Đảng uỷ khối Phân phối Lưu thông, Phông Đảng uỷ khối Công nghiệp Trung ương, Phông Đảng uỷ khối Nông nghiệp Trung ương, Phông Đảng uỷ khối Tư tưởng Trung ương, Phông Đảng uỷ khối Khoa giáo Trung ương, Phông Đảng uỷ khối Dân vận Trung ương, Phông Đảng uỷ khối Đối ngoại Trung ương, Phông Đảng uỷ khối Nội chính Trung ương)
- Thời gian nghiên cứu của đề tài từ khi các đảng uỷ khối được thành lập (11/1982) cho đến khi các đảng uỷ khối trên, giải thể, hợp nhất, sáp nhập vào hai Đảng uỷ lớn đó là Đảng ủy khối các cơ quan Trung ương và Đảng ủy khối Doanh nghiệp theo tinh thần Hội nghị Trung ương 4 khóa X của Ban Chấp hành Trung ương (4/2007)
- Giới hạn nghiên cứu của đề tài chủ yếu nghiên cứu tài liệu hành chính
có chất liệu bằng giấy, được hình thành trong quá trình hoạt động của 10
Trang 10Đảng uỷ khối, không nghiên cứu những loại hình tài liệu nghe nhìn như phim ảnh, băng ghi âm, ghi hình vì chúng được bảo quản riêng theo chế độ đặc biệt trong kho hơn nữa loại hình tài liệu này của các đảng uỷ khối hầu như không
- Các luận văn thạc sĩ khoa học, các khoá luận tốt nghiệp, báo cáo thực tập của sinh viên Khoa Lưu trữ học và Quản trị văn phòng đã bảo vệ thành
công tại Khoa như : Luận văn cao học của Đỗ Thị Huấn về “Tổ chức khoa học tài liệu tại Ban Kinh tế Trung ương” năm 1998, Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Hải Linh về“Tổ chức khoa học tài liệu phông lưu trữ Đảng uỷ khối Dân chính Đảng tỉnh Nam Định, năm 2008 Luận văn thạc sĩ của Hồ Anh Tú về “Tổ chức khoa học tài liệu lưu trữ của Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố (Qua khảo sát tại Liên đoàn Lao động Thành phố Hà Nội và một số tỉnh lân cận, năm 2008 Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Út Trang về "Tổ chức khoa học và khai thác, sử dụng tài liệu Phông lưu trữ Uỷ ban Kiểm tra Trung ương - Đảng Cộng sản Việt Nam, năm 2008
- Các bài viết có liên quan đến công tác tổ chức khoa học tài liệu được đăng trên các tạp chí chuyên ngành
Tuy nhiên, các công trình về tổ chức khoa học tài liệu Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam chưa được nhiều như các công trình nghiên cứu của Phông Lưu trữ Nhà nước Việt Nam Hơn nữa, các đảng uỷ khối trực thuộc
Trang 11Trung ương - là cơ quan tham mưu, giúp việc cho Trung ương về các mặt công tác Đảng thì hoàn toàn mới mẻ đối với người nghiên cứu Theo tác giả khảo sát cho đến nay, chưa có bài viết, công trình khoa học nghiên cứu nào đề cập đến vấn đề công tác tổ chức khoa học tài liệu của các đảng uỷ khối trực thuộc Trung ương như tên đề tài luận văn đã lựa chọn
6 Nguồn tài liệu tham khảo
Trong quá trình thực hiện luận văn, chúng tôi đã sử dụng một số nguồn
tư liệu tham khảo sau:
Một là, những quy định của Đảng, Nhà nước về công tác tổ chức bộ máy, công tác văn thư, lưu trữ: Các văn bản quy định của Ban Chấp hành
Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về thành lập, kết thúc hoạt động, giải thể, hợp nhất các đảng uỷ khối trực thuộc Trung ương; các văn bản của Đảng và Nhà nước Nhà nước có liên quan đến công tác văn thư, lưu trữ như Pháp lệnh Lưu trữ Quốc gia, Luật ban hành văn bản qui phạm pháp luật, Nghị định của Chính phủ về thi hành Pháp lệnh Lưu trữ quốc gia Các văn bản quy định, hướng dẫn của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng về nghiệp vụ văn thư, lưu trữ cho các đảng ủy khối trực thuộc Trung ương
Hai là, các cuốn sách, giáo trình mang tính lý luận chung về công tác văn thư, lưu trữ và các xuất bản phẩm Tiêu biểu là cuốn giáo trình "Lý luận
và thực tiễn công tác lưu trữ" của nhóm tác giả Đào Xuân Chúc, Nguyễn
Văn Hàm, Vương Đình Quyền, Nguyễn Văn Thâm do NXB Đại học và
GDCN, năm 1990; cuốn Văn bản và lưu trữ học đại cương của NXB Giáo dục, năm 1997; Tập bài giảng về công tác văn thư, lưu trữ tài liệu của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng, năm 2008; Xuất bản phẩm về lịch sử
hình thành và phát triển của các Đảng uỷ khối các cơ quan Trung ương như :
20 năm Đảng bộ khối I cơ quan Trung ương (08/11/1982-08/11/2002)
Trang 12Ba là, các công trình nghiên cứu như các luận văn thạc sĩ, khoá luận tốt
nghiệp, đề tài nghiên cứu khoa học liên quan đến công tác tổ chức khoa học tài liệu lưu trữ tại cơ quan, đơn vị, tổ chức, ban, bộ, ngành, tỉnh
Bốn là, các bài báo, tạp chí như : Các bài công bố trên Tạp chí Văn thư
Lưu trữ Việt Nam, Tạp chí Dấu ấn Thời gian có liên quan đến công tác tổ chức khoa học tài liệu lưu trữ
Năm là, tài liệu lưu trữ : Các báo cáo tổng kết, sơ kết tình hình công tác
văn thư, lưu trữ tại các đảng uỷ khối trực thuộc Trung ương trong vòng 15 năm trở lại đây từ năm 1995-2007 Hồ sơ các phông lưu trữ đảng uỷ khối trực thuộc Trung ương : Mục lục hồ sơ, mục lục văn kiện, lịch sử đơn vị hình thành phông, lịch sử phông, …
Sáu là, các phần mềm tra cứu, các cơ sở dữ liệu ứng dựng công nghệ
thông tin dùng để quản lý, tra cứu thông tin, tài liệu lưu trữ
7 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này, chúng tôi đã sử dụng phương pháp nhận thức khoa học của chủ nghĩa Mác-Lê nin kết hợp với các phương pháp nghiên cứu như suy luận logíc, so sánh, tổng hợp, phân tích, phỏng vấn, khảo sát thực tế,
mô tả,…Các phương pháp này được sử dụng linh hoạt trong việc thực hiện từng nhiệm vụ cụ thể của luận văn Ví dụ như:
- Phương pháp lịch sử: Nghiên cứu lịch sử hình thành và phát triển và kết thúc của các đảng uỷ khối;
- Phương pháp phân tích, suy luận logíc, phân tích tổng hợp, so sánh, đối chiếu được sử dụng trong việc đánh giá về vai trò, giá trị của tài liệu lưu trữ và công tác tổ chức khoa học tài liệu các phông lưu trữ Đảng uỷ khối; tìm hiểu những ưu điểm, hạn chế, phân tích nguyên nhân và đề ra giải pháp;
- Phương pháp khảo sát thực tế được sử dụng để nghiên cứu thành phần, nội dung tài liệu và tình hình tài liệu Sử dụng phương pháp này để nắm
Trang 13tình hình thực tế của tài liệu, nó được tổ chức khoa học hay chưa, có đúng với quy định không…?
- Phương pháp phỏng vấn đối với lãnh đạo, cán bộ, chuyên viên của các đảng uỷ khối và của Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng Việc phỏng vấn sẽ tạo điều kiện nắm bắt, trao đổi cụ thể từng vấn đề trong quá trình thực hiện đề tài tổ chức khoa học, vì đây là một công việc phức tạp, cụ thể, liên quan đến nhiều đối tượng cán bộ, lãnh đạo khác nhau
* Về mặt thực tiễn
Thứ nhất, đưa ra được một lộ trình khi tiến hành tổ chức khoa học tài
liệu một phông lưu trữ cơ quan nói chung và các phông đảng uỷ khối nói riêng
từ khi thu thập tài liệu, tiến hành khảo sát, viết hồ sơ phông, phân loại, xác định giá trị tài liệu, khôi phục lại hồ sơ, hệ thống hoá tài liệu, xây dựng công cụ tra cứu,…Bên cạnh việc cung cấp các nghiệp vụ cụ thể về tổ chức khoa học, luận văn còn đề xuất các công cụ phục vụ đắc lực không thể thiếu khi tiến hành tổ chức khoa học một phông tài liệu, như khung phân loại tài liệu và bảng thời hạn bảo quản tài liệu của các phông lưu trữ đảng uỷ khối Các phông lưu trữ đảng uỷ khối được tổ chức khoa học sẽ phát huy được hiệu quả tối đa trong khai thác, sử dụng tài liệu; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản
lý tập trung thống nhất Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam
Thứ hai, luận văn hoàn thành có thể giúp cho Cục Lưu trữ Văn phòng
Trung ương Đảng có hướng giải quyết, khắc phục được một số tồn tại trong
Trang 14công tác chuyên môn, nghiệp vụ văn thư, lưu trữ nói chung và công tác tổ chức khoa học tài liệu của các đảng uỷ khối nói riêng
Kết quả đạt được của luận văn sẽ rút ra được những phương pháp, biện pháp trong công tác tổ chức khoa học tài liệu của các đảng uỷ khối trực thuộc Trung ương đã giải thể, từ những phương pháp, biện pháp đó, hai Đảng bộ Khối Doanh nghiệp Trung ương và Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương có thể nghiên cứu, tham khảo
Thứ ba, kết quả nghiên cứu của đề tài còn là tài liệu tham khảo rất bổ
ích cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu, nhà khoa học, học viên cao học, sinh viên trong các trường đại học, cao đẳng, trung cấp hiểu thêm về nội dung, thành phần, đặc điểm, ý nghĩa tài liệu của Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như các nghiệp vụ cụ thể về việc tổ chức khoa học tài liệu lưu trữ của Đảng
9 Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và một số phụ lục kèm theo, luận văn bao gồm 3 chương chính như sau:
Chương 1: Tổng quan về Đảng uỷ khối trực thuộc Trung ương và các
phông lưu trữ của nó
Chương 2: Thực trạng tài liệu các phông lưu trữ đảng uỷ khối được
giao nộp về Kho Lưu trữ Trung ương
Chương 3: Phương pháp tổ chức khoa học tài liệu các phông lưu trữ
đảng uỷ khối tại Kho Lưu trữ Trung ương
Mặc dù đã hết sức cố gắng nhưng do khả năng có hạn, nên chắc chắn trong luận văn còn có những chỗ hạn chế, thiếu sót Rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy cô và các đồng nghiệp để luận văn của tôi được hoàn thiện hơn
Trong quá trình thực hiện luận văn, tôi đã nhận được sự động viên, giúp
đỡ của các đồng chí lãnh đạo Cục, lãnh đạo Phòng và các đồng nghiệp tại Cục
Trang 15Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng-nơi tôi đang công tác Đặc biệt, tôi luôn nhận được sự chỉ bảo, góp ý, giúp đỡ, động viên chân thành của PGS Nguyễn Văn Hàm - người đã hướng dẫn tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu này
Nhân đây, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới thầy giáo hướng dẫn và tất cả cán bộ, lãnh đạo và các bạn đồng nghiệp - những người đã giúo
đỡ tôi trong thời gian qua để tôi hoàn thành bản luận văn này
Hà Nội, ngày 20 tháng 10 năm 2009
Học viên
Trịnh Thị Hương
Chương 1 TỔNG QUAN VỀ ĐẢNG ỦY KHỐI TRỰC THUỘC
TRUNG ƯƠNG VÀ CÁC PHÔNG LƯU TRỮ CỦA NÓ
1.1.Khát quát chung về các Đảng uỷ Khối trực thuộc Trung ương
1.1.1 Sự hình thành và phát triển của các đảng ủy khối
Trang 16Sự thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã đưa đất nước
ta hoàn toàn thống nhất, cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V (1981) đã khẳng định hai nhiệm vụ chiến lược mà toàn đảng, toàn dân, toàn quân phải tiến hành đồng thời đó là : xây dựng thành công xã hội chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Thực hiện những nhiệm vụ và mục tiêu do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng vạch ra, nhân dân ta anh dũng phấn đấu, khắc phục khó khăn, vượt qua trở ngại, đã đạt được những thành tựu quan trọng trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội Song ”nhìn chung, chúng ta chưa thực hiện được mục tiêu do Đại hội lần thứ V đề ra là cơ bản ổn định tình hình kinh tế xã hội, ổn định đời sống nhân dân” [45, tr.19] Nước ta còn có nhiều khó khăn, sản xuất có tăng nhưng tăng chậm; hiệu quả đầu tư thấp; tài nguyên của đất nước được khai thác chưa tốt, còn sử dụng lãng phí; lưu thông phân phối rối ren; mất cân đối giữa thu và chi, giữa xuất khẩu và nhập khẩu; đời sống của cán bộ công nhân viên còn nhiều khó khăn; pháp luật kỷ cương không nghiêm Thực trạng đó làm giảm lòng tin của quần chúng với lãnh đạo của Đảng và sự điều hành của các cơ quan Nhà nước Phân tích nguồn gốc sâu xa của những khuyết điểm và những nhược điểm trong công tác xây dựng Đảng, Hội nghị lần thứ tư (khoá V) của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Hội nghị Bộ Chính trị về công tác tổ chức đã khẳng định : “Những nguyên nhân trực tiếp của những khuyết điểm đó là do trong chỉ đạo thực hiện, Trung ương và các cấp uỷ chưa gắn chặt công tác tư tưởng và công tác tổ chức với nhiệm vụ chính trị Trong việc cụ thể hoá đường lối, chúng ta đã có khuyết điểm không coi trọng kiện toàn để sử dụng tốt cơ quan tham mưu của Trung ương Đảng, các cơ quan tổng hợp của Nhà nước, các bộ phận nghiên cứu của các bộ, các viện và trường cho tương xứng với tầm quan trọng của nó” [46, tr.87-88] Do vậy, Trung ương đã ban hành Quyết định sô 14-QĐ/TW, ngày
Trang 1720/02/1978 về các tổ chức đảng ở cơ quan Trung ương trực thuộc Đảng bộ địa phương nơi cơ quan đóng trụ sở Thực hiện Quyết định này, công tác xây dựng đảng ở các cơ quan Trung ương có những mặt phù hợp và chưa phù hợp: Các cơ quan Trung ương nắm được nhiệm vụ công tác qua từng thời gian của địa phương để giáo dục, động viên đảng viên, quần chúng cơ quan thực hiện nghĩa vụ đảng viên ở địa phương kết hợp với nhiệm vụ của cơ quan Nhưng do địa phương không nắm được nhiệm vụ công tác của từng cơ quan Trung ương do đó việc giáo dục chính trị tư tưởng cho đảng viên, quần chúng các cơ quan có phần không sát, kém hiệu quả; do đó công tác xây dựng đảng, công tác quản lý đảng viên, xử trí kỷ luật đảng không sát, nhiều khi thiếu sự phối hợp giữa tổ chức đảng cấp trên với tổ chức chuyên môn nên gây khó khăn phức tạp Hơn nữa trong tình hình đảng viên ở các cơ quan cao cấp của Đảng và Nhà nước có những đặc điểm công tác riêng, từ đó đặt ra vấn đề cần
tổ chức hệ thống đảng bộ khối cơ quan, đồng thời cải tiến phương thức hoạt động và nâng cao hiệu quả lãnh đạo của các đảng bộ cơ quan, đảm bảo hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị
Trước tình hình đó, Ban Bí thư đã ra Quyết định số 12-QĐ/TW ngày 08/11/1982 về hệ thống chỉ đạo các đảng bộ cơ quan trung ương, tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương theo khối công tác (gọi tắt là đảng uỷ khối trực thuộc Trung ương )
Theo Quyết định này, 10 Đảng bộ khối cơ quan Trung ương được thành lập, bao gồm các đảng uỷ khối sau:
* Đảng uỷ khối I cơ quan Trung ương (gồm một số cơ quan Đảng, cơ quan Quốc hội, Hội đồng Nhà nước, Hội đồng Bộ trưởng )
* Đảng uỷ khối cơ quan đối ngoại Trung ương
* Đảng uỷ khối cơ quan nội chính Trung ương
* Đảng uỷ khối cơ quan dân vận Trung ương
* Đảng uỷ khối cơ quan công tác tư tưởng Trung ương
Trang 18* Đảng uỷ khối cơ quan Khoa giáo Trung ương
* Đảng uỷ khối cơ quan kinh tế Trung ương (1982-2007)
* Đảng uỷ khối cơ quan lưu thông phân phối Trung ương (1982-1984)
* Đảng uỷ khối cơ quan nông nghiệp Trung ương (1982-1991)
* Đảng uỷ khối cơ quan công nghiệp Trung ương (1982-1989)
****
Sau khi được thành lập, các đảng uỷ khối đi vào hoạt động, trong quá trình phát triển các đảng uỷ khối đã bộc lộ ra được những thuận lợi và những khó khăn trong việc phối hợp công tác với các cơ quan khác cũng như là sự kết hợp giữa các đảng uỷ khối với nhau Như việc chồng chéo về nội dung, qua nhiều tầng, nhiều nấc hay sự cồng kềnh của bộ máy tổ chức
Ví dụ:
+ Đảng uỷ khối Kinh tế Trung ương, Đảng uỷ Phân phối Lưu thông, Đảng uỷ khối Công nghiệp Trung ương, Đảng uỷ khối Nông nghiệp Trung ương, 4 đảng uỷ này ở một phần nào đó đã có sự bao hàm về nội dung như cùng nghiên cứu, tham mưu cho Trung ương các lĩnh vực thuộc kinh tế của đất nước mà tồn tại ở 4 cơ quan khác nhau, 4 tổ chức
bộ máy khác nhau
Vì vậy, trong quá trình phát triển của các đảng uỷ từ khi thành lập năm
1982 đến đầu những năm 1990, Trung ương đã có sự điều chỉnh cho phù hợp, như việc hợp nhất, sáp nhập 4 đảng uỷ khối : Đảng uỷ khối Kinh tế Trung ương, Đảng uỷ Phân phối Lưu thông (1982-1984), Đảng uỷ khối Công nghiệp Trung ương (1982-1989), Đảng uỷ khối Nông nghiệp Trung ương (1982-1991) thành Đảng uỷ khối Kinh tế Trung ương (1982-2007)
Đến tháng 4 năm 2007, thực hiện Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương 4 (Khoá X) về việc sắp xếp lại tổ chức Đảng ở Trung ương, Bộ Chính trị đã ra Quyết định số 47-QĐ/TW ngày 11/4/2007 về việc kết thúc hoạt động của 7 đảng uỷ khối trực thuộc Trung ương, lập Đảng bộ Khối các
cơ quan Trung ương và Quyết định số 48-QĐ/TW ngày 11/4/2007 về việc lập Đảng bộ Doanh nghiệp Trung ương
