Nói chính xác hơn trong chế độ nguyên thủy chưa có sự phân hóa giai cấp, chưa có giai cấp thống trị vì thế nên cũng không có công cụ đem lại lợi ích cho giai cấp thống trị đó là các hệ t
Trang 1ÔN TẬP LÝ LUẬN NHÀ NƯỚC
(Đúng – Sai – Giải thích)
CHƯƠNG I NGUỒN GỐC CỦA NHÀ NƯỚC
Câu 1: Ở đâu có xã hội loài người, ở đó có sự xuất hiện của nhà nước?
Sai Bởi vì, không phải bất cứ xã hội nào có loài người thì sẽ xuất hiện nhà nước Đơn cử
như xã hội công xã nguyên thủy có loài người nhưng chưa có nhà nước Tại sao? Vì trong
xã hội nguyên thủy mọi người ai cũng "bằng nhau" hết, mọi người cùng làm và cùng được hưởng như nhau chứ không có ai trên, ai dưới, ai đứng đầu, ai đứng sau cả họ cùng chung tay để xây dựng nên cuộc sống nên không ai có quyền lực hơn ai Nói chính xác hơn trong chế độ nguyên thủy chưa có sự phân hóa giai cấp, chưa có giai cấp thống trị vì thế nên cũng không có công cụ đem lại lợi ích cho giai cấp thống trị đó là các hệ thống thực hiện quyền lực, và các hệ thống thực hiện quyền lực đều bắt nguồn từ sự xuất hiện của nhà nước
Câu 2: Trong công xã nguyên thủy không tồn tại hệ thống quản lý và quyền lực?
Đúng Bởi vì, Công xã nguyên thủy không tồn tại nhà nước nên tồn tại hệ thống thực
hiện quyền lực Trong xã hội nguyên thủy mọi người sống với nhau bình đẳng, không ai giàu hơn ai, họ cùng chung tay để xây dựng nên cuộc sống nên không ai có quyền lực hơn ai Nói chính xác hơn trong chế độ nguyên thủy chưa có sự phân hóa giai cấp, chưa
có giai cấp thống trị vì thế nên cũng không có công cụ đem lại lợi ích cho giai cấp thống trị đó là các hệ thống thực hiện quyền lực, và các hệ thống thực hiện quyền lực đều bắt nguồn từ sự xuất hiện của nhà nước Do đó trong xã hội nguyên thủy không tồn tại nhà nước chính xác là vì chưa có sự phân chia giai cấp
Câu 3: Nhà nước là một hiện tượng bất biến trong xã hội?
Sai Bởi vì, theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin cho rằng “Nhà nước xuất hiện 1
cách khách quan, nhưng không phải là hiện tượng xã hội vĩnh cửu và bất biến Nhà nước luôn vận động, phát triển và tiêu vong khi những điều kiện khách quan cho sự tồn tại và phát triển của chúng không còn nữa” (Có thể dẫn chứng về khái niệm, nguồn gốc, vài dẫn chứng để tăng sức thuyết phục)
Câu 4: Cơ sở kinh tế, xã hội của chế độ cộng sản nguyên thủy là chế độ sở hữu chung về tư liệu sản xuất và phân hóa giai cấp.
Sai Bởi vì, trong xã hội nguyên thủy mọi người sống với nhau bình đẳng, không ai giàu
hơn ai, họ cùng chung tay để xây dựng nên cuộc sống nên không ai có quyền lực hơn ai Nói chính xác hơn trong chế độ nguyên thủy chưa có sự phân hóa giai cấp, chưa có giai cấp thống trị
Câu 5: Thuyết Khế ước xã hội cho rằng Nhà nước do giai cấp thống trị lập ra để bảo vệ quyền và lợi ích của giai cấp mình.
Sai Bởi vì theo thuyết khế ước xã hội, nhà nước là một sản phẩm của một bản hợp đồng
(khế ước) giữa những con người sống trong trạng thái tự nhiên không có nhà nước Khi
đó, nhà nước phải phục tùng xã hội, phục vụ mọi thành viên của xã hội Khi nhà nước không thực hiện được chức năng của nó, các thành viên trong xã hội sẽ huỷ bỏ khế ước
cũ lập ra một khế ước mới, một nhà nước tiến bộ hơn sẽ ra đời
Trang 2Câu 6: Nhu cầu trị thủy là yếu tố căn bản hình thành nhà nước ở các quốc gia phương Đông?
Đúng Bởi vì, quay ngược dòng lịch sử, qua những câu chuyện truyền thuyết (Sơn Tinh –
Thủy Tinh) Thực tế, ở phương Đông, các nhà nước thường được hình thành ở lưu vực những con sông lớn Điều kiện tự nhiên đã chứa đựng trong đó cả ưu đãi và thử thách Bất cứ một cộng đồng nào ở đây cũng phải tiến hành công cuộc trị thuỷ và thuỷ lợi Mặc
dù ở phương Đông chế độ tư hữu về ruộng đất gần như không có, xã hội bị phân hoá chậm chạp đồng thời tính giai cấp rất hạn chế và mâu thuẫn giữa các giai cấp đối kháng phát triển chưa tới mức độ gay gắt, quyết liệt như ở phương Tây nhưng trong môi trường kinh tế xã hội mới như vậy nhà nước đã phải ra đời Chính công cuộc trị thuỷ, thuỷ lợi không chỉ là yếu tố duy trì chế độ tư hữu về ruộng đất mà còn là yếu tố thúc đẩy nhà nước phải ra đời sớm Trước đó tổ chức của công xã thị tộc, với quy mô tổ chức và hiệu lực của nó, không còn đủ khả năng tổ chức công cộng chống lũ và tưới tiêu Đồng thời nhu cầu tự vệ cũng là một yếu tố quan trọng thúc đẩy quá trình hình thành nhà nước Nhà nước ra đời sớm, cả về thời gian và không gian, do điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội đặc biệt của phương Đông
Câu 7: Xã hội có giai cấp là xã hội có Nhà nước
Đúng! (Đưa khái niệm để tăng tính thuyết phục) Phân tích thành 3 ý
“Nhà nước là sản phẩm của cuộc đấu tranh giai cấp, xuất hiện từ khi loài ngườicó sự phân hóa thành các giai cấp đối kháng, là bộ máy do giai cấp nắm được quyền thống trị
về kinh tế, chính trị, xã hội lập nên để điều hành toàn bộ hoạt động của toàn bộ xã hội, trong một nước với mục đích là bảo vệ quyền lợi của giai cấp thống trị
Bởi vì Nhà nước là công cụ của giai cấp nắm quyền thống trị xã hội Chỉ khi nào xã hội không còn giai cấp thì lúc đó mới không còn nhà nước Đó là quy luật tất yếu khách quan của sự phát triển xã hội loài người
Phải có tính giai cấp và tính xã hội, có nghĩa là giai cấp thống trị cũng phải có sự quan tâm nhất định đến nhu cầu của xã hội Tùy nhà nước mà tính giai cấp hay tính xã hội trội hơn, nhưng bắt buộc phải có tính xã hội bên cạnh tính giai cấp thì nhà nước mới tồn tại được
Câu 8: Nhà nước chỉ xuất hiện khi xã hội đã phân chia thành các giai cấp có lợi ích mâu thuẫn gay gắt đến mức không thể điều hòa được
Đúng! Nhưng phải theo quan điểm Maclênin (Phân tích 3 ý) (Có thể rút gọn mọi
người nha)
3 lần phân công lao động (Có thể nói đây là sự “Chín mùi” để ra đời nhà nước)
Lần 1: Chăn nuôi tách khỏi trồng trọt
Lần 2: Thủ công nghiệp tách khỏi nông nghiệp
Lần 3: buôn bán phát triển và thương nghiệp xuất hiện
Qua ba lần phân công lao động này cho thấy lực lượng sản xuất phát triển dẫn đến năng suất lao động tăng, của cải làm ra ngày càng nhiều, và dẫn đến có của cải dư thừa kèm theo đó là sự tích trữ Chính lần phân công thứ 3này có tính chất quyết định sự tan rã của chế độ công xã nguyên thuỷ Sự phân công lao động này làm nảy sinh một giai cấp không còn tham gia vào sản xuất nữa mà chỉ làm công việc trao đổi sản phẩm, đó là giai cấp thương nhân Giai cấp này đã chiếm toàn bộ quyền lãnh đạo sản xuất và buộc những người sản xuất phụ thuộc vào mình về mặt kinh tế và bóc lột người lao động và người tiêu dùng từ đây đã có sự phân hóa giàu nghèo, giữa người có của và người không có của,
Trang 3sự phân hóa giàu nghèo này dẫn đến hiện tượng phân tầng xã hội, phân chia thành các tầng lớp khác nhau từ đó dẫn đến phân chia giai cấp đồng thời và kéo theo xuất hiện mâu thuẫn giai cấp và điều không tránh khỏi là đấu tranh giai cấp, lúc này nhà nước đã có tiền
đề rõ ràng cho sự ra đời của mình
Lực lượng sản xuất phát triển đã dẫn đến sự ra đời chế độ tư hữu và từ đó xã hội phân chia thành các giai cấp đối kháng và cuộc đấu tranh giai cấp không thể điều hoà được xuất hiện Điều đó dẫn đến nguy cơ các giai cấp chẳng những tiêu diệt lẫn nhau mà còn tiêu diệt luôn cả xã hội, tạo ra một tình trạng loạn lạc hỗn độn Xã hội lúc này đòi hỏi phải có một tổ chức mới đủ sức dập tắt cuộc xung đột công khai giữa các giai cấp ấy, hoặc cùng lắm là để làm cho cuộc đấu tranh giai cấp diễn ra trong lĩnh vực kinh tế, dưới một hình thức gọi là hợp pháp và để thảm hoạ đó không diễn ra, một cơ quan quyền lực đặc biệt đã ra đời và đó chính là nhà nước
Như vậy là Nhà nước đã xuất hiện một cách khách quan, nó là sản phẩm của một xã hội
đã phát triển đến một giai đoạn nhất định, nó không phải là một quyền lực từ bên ngoài
áp đặt và xã hội mà là một lực lượng nảy sinh từ xã hội, một lực lượng tựa hồ như đứng trên xã hội, có nhiệm vụ làm dịu bớt sự xung đột và giữ cho sự xung đột đó nằm trong vòng trật tự
Câu 9: Nhà nước ra đời như là công cụ đàn áp giai cấp của giai cấp thống trị cho nên giai cấp bị trị cũng có thể hình thành một nhà nước khác để đàn áp giai cấp thống trị
Đúng! (Phân tích dựa vào bản chất của nhà nước, nên nêu tính giai cấp một cách đơn giản và rút gọn nhất) Nêu, phân tích, dẫn chứng dựa trên bản chất)
Bản chất nhà nước:
Là nền chuyên chính của một giai cấp này đối với giai cấp khác và đối với toàn xã hội Nhờ có bộ máy nhà nước, giai cấp thống trị chiếm số ít trong dân cư duy trì được sự áp bức, bóc lột của mình đối với giai cấp bị trị bao giờ cũng chiếm số đông Bản chất đó được thể hiện ở chức năng và đặc trưng của nhà nước
Với tính cách là nền chuyên chính của một giai cấp đối với giai cấp khác, nhà nước của giai cấp bóc lột không thể là kẻ "công bằng" bảo vệ lợi ích cho các giai cấp trong xã hội
(Mác -Ph.Ăngghen: Tuyển tập, Tập VI, NXB Sự thật, HN, 1984, Tr.413).
Về bản chất Nhà nước chẳng qua chỉ là một bộ máy của một giai cấp này dùng để trấn áp một giai cấp khác là bộ máy dùng để duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác, là cơ quan quyền lực của một giai cấp đối với toàn xã hội, là công cụ chuyên chính của một giai cấp
Nhà nước là một bộ máy dùng để duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác, và theo đúng nghĩa của nó, là một bộ máy trấn áp đặc biệt của giai cấp này đối với một giai cấp khác.
V.I.Lênin Câu 10: Quyền lực chỉ xuất hiện và tồn tại trong xã hội có giai cấp và đấu tranh giai cấp.
Sai, (Câu này có thể phân tích theo 2 hướng, thứ nhất công xã nguyên thủy vẫn có,
thứ 2 thay thế từ quyền lực bằng từ nhà nước thì đúng hơn) Câu này theo ý chủ quan
và sự nghi ngờ của mình thôi nha!!!
Trong xã hội thị tộc, bộ lạc đã có quyền lực của người đứng đầu nhưng quyền lực đó khác với quyền lực trong xã hội có đấu tranh giai cấp ở chỗ, nó dựa trên uy tín, niềm tin của các thành viên trong thị tộc, bộ lạc; chứ không phải bằng sự áp đặt, trấn áp
Trang 4 Nhà nước chỉ xuất hiện và tồn tại trong xã hội có giai cấp và đấu tranh giai cấp " chứ còn quyền lực chung chung thì không thể có câu trả lời nào thích đáng cả (vì có nhiều loại quyền lực khác nhau)
Câu 11: Học thuyết thần quyền về nguồn gốc của Nhà nước luôn cho rằng Thượng đế trực tiếp trao quyền thống trị dân chúng cho nhà Vua
Đúng ! (Chỉ cần dẫn chứng ngắn gọn)
Phái Quân quyền (Quân chủ): Thượng đế trao trực tiếp quyền cai trị dân chúng cho nhà nước mà đại diện là nhà vua (Hoàng đế) quyền lực nhà vua là tuyệt đối
Chế độ phong kiến ở một số quốc gia phương Đông: Trung Quốc, Việt Nam
Hệ tư tưởng phong kiến Nho giáo, Khổng giáo
Phái giáo quyền: Thượng đế trao quyền lực cho giáo hội, do đó giáo hội thống trị về mặt tinh thần và trao quyền thống trị về mặt thể xác cho nhà nước (nhà vua
là người đại diện)
Chế độ quân chủ phong kiến phương Tây & giáo hội La Mã
Phái Dân Quyền: Thương đế trao quyền lực đó cho nhân dân và để rồi họ ủy thác cho nhà nước - mà người đại diện là nhà vua Do đó nhân dân phải phục tùng nhà vua và ngược lại nhà vua phải có trách nhiệm chăm lo đến lợi ích của nhân dân
Tư tưởng Nho giáo về vị minh quân
Câu 12: Những học thuyết phi Mác xít lý giải một cách chân thực và có cơ sở khoa học về nguồn gốc và bản chất của nhà nước.
Sai! Bởi vì: Nhiều thuyết được đưa ra nhưng không mang 1 tính có cơ sở khoa học hay 1 cách chân thực nào cả Như: Thuyết thần quyền: Vua tự xem là thiên tử (Con trời), (Thay trời hành đạo), đấng tối cao quyền năng cao nhất Hay như Thuyết bạo lực: Nhà nước xuất hiện từ các cuộc chiên tranh xâm lược, thông qua việc sử dụng bạo lực, kết quả là chiến thắng và sau đó đặt ra 1 hệ thống để quản lý nô dịch, kẻ chiến bại Thiếu cơ sở
Câu 13: Nhà nước ra đời vì nhu cầu quản lý xã hội
Sai! Bởi vì ngoài lý do vì nhu cầu quản lý xã hội còn có bảo vệ lợi ích của giai cấp thống
trị nữa Nhà nước được giai cấp thống trị thành lập để duy trì sự thống trị của giai cấp mình, để làm người đại diện cho giai cấp mình, bảo vệ lợi ích của giai cấp mình Bản chất nhà nước có hai thuộc tính: tính xã hội và tính giai cấp cùng tồn tại trong một thể thống nhất không thể tách rời và có quan hệ biện chứng với nhau Tính giai cấp là thuộc tính cơ bản, vốn có của bất kỳ nhà nước nào Nhà nước ra đời trước hết phục vụ lợi ích của giai cấp thống trị; tính xã hội của nhà nước thể hiện ở chỗ nhà nước là đại diện chính thức của toàn xã hội, và ở múc độ này hay mức độ khác nhà nước thực hiện bảo vệ lợi ích cơ bản, lâu dài của quốc gia dân tộc và công dân mình
Trang 5CHƯƠNG II BẢN CHẤT CỦA NHÀ NƯỚC
Câu 1: Bản chất của nhà nước và bản chất giai cấp của nhà nước là 2 khái niệm đồng nhất?
Sai Bởi vì, bản chất của nhà nước bao hàm tính giai cấp và tính xã hội Bản chất của nhà
nước là thống trị còn bản chất của giai cấp là sai biệt nhau trong những phân tầng của xã hội Trong xã hội có nhiều giai cấp, nhưng trong xã hội chỉ có 1 nhà nước, nhà nước đó là giai cấp thống trị luôn luôn đặt ra pháp luật để bảo vệ cho giai cấp thống trị của mình
Câu 2: Bản chất nhà nước mang tính xã hội? (Đối với câu này các bạn nên chú ý
các từ khóa “chỉ” vì còn mang tính giai cấp nữa)
Đúng Bởi vì Nhà nước nào cũng mang bản chất giai cấp và bản chất xã hội vì nhà nước
do giai cấp thống trị thiết lập nên, bảo vệ quyền lợi cho giai cấp thống trị Ngoài chức năng đó, nhà nước còn phải thực hiện chức năng quản lí xã hội của mình, duy trì trật tự
xã hội
Câu 3: Mối quan hệ giữa tính giai cấp và tính xã hội luôn luôn mâu thuẫn với nhau?
Sai Trái với sự mâu thuẩn là sự thống nhất với nhau Mối quan hệ giữa tính giai cấp và
tính xã hội thể hiện sự thống nhất giữa các mặt đối lập với nhau (Sự hình thành nhà nước)
Câu 4: Xác định bản chất nhà nước là xác định mối quan hệ chính trị giữa các giai cấp, tầng lớp trong xã hội.
Đúng Bởi vì, bản chất của nhà nước là tính giai cấp và tính xã hội nên ta có thể phân tích
đơn giản sau: Nhà nước do giai cấp thống trị lập ra, là một bộ máy cưỡng chế đặc biệt, là công cụ duy trì sự thống trị của giai cấp thống trị, đàn áp giai cấp bị trị, bảo vệ địa vị và lợi ích của giai cấp thống trị Đó chính là tính giai cấp của nhà nước Trong nhà nước, giai cấp thống trị chỉ tồn tại trong mối quan hệ với các tầng lớp giai cấp khác Do vậy, ngoài tư cách là công cụ để duy trì sự thống trị, nhà nước còn là công cụ để bảo vệ lợi ích chung của toàn xã hội Nhà nước không chỉ quan tâm đến lợi ích của giai cấp thống trị
mà còn quan tâm đến lợi ích của các tầng lớp khác (Nói đi nói lại cũng chỉ là bản chất
“Giai cấp và xã hội” Cùng 1 vấn đề nhưng nhiều cách hỏi thôi)
Câu 5: Vì xã hội phân chia thành các giai cấp cho nên bản chất của nhà nước là của giai cấp thống trị, do giai cấp thống trị và vì giai cấp thống trị.
Sai Bởi vì bản chất của nhà nước mang tính giai cấp và tính xã hội nên dẫn đên sai (Nêu
rõ bản chất: Khái niệm, đặc trưng để tăng tính thuyết phục nhé!)
Câu 6: Một trong những cách xác định bản chất nhà nước là việc trả lời câu hỏi nhà nước của ai, do ai và vì ai.
Sai Bởi vì bản chất của nhà nước mang tính giai cấp và tính xã hội nên dẫn đên sai (Nêu
rõ bản chất: Khái niệm, đặc trưng để tăng tính thuyết phục nhé! Giống câu trên)
Câu 7: Thực chất, nhà nước chỉ là công cụ, bộ máy trấn áp giai cấp của giai cấp thống trị, bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị và trấn áp giai cấp bị trị
Sai Nhận định trên chỉ đúng ở tính giai cấp, còn thiếu tính xã hội Nói đến bản chất nhà
nước thì tính xã hội và tính giai cấp phải song hành nhau
Trang 6Câu 8: Bản chất giai cấp của nhà nước thực chất chỉ là một giai cấp nhất định nắm quyền lực nhà nước.
Sai Giai cấp nhất định là giai cấp nào? Thống trị hay bị trị Nhận định trên không nêu bật
được tính giai cấp (Thêm vào vài ý như: Tính giai cấp là thuộc tính cơ bản, vốn có của bất kỳ nhà nước nào Nhà nước ra đời trước hết phục vụ lợi ích của giai cấp thống trị…)
Câu 9: Việc nhà nước bảo vệ lợi ích chung của xã hội chính là biểu hiện rõ nhất bản chất giai cấp của nhà nước.
Sai Nhận định trên không đúng, nhận định trên chỉ mang tính xã hội Trong khi
đó biểu hiện rõ nhất của bản chất giai cấp:
Nhà nước thể hiện ý chí và bảo vệ lợi ích của giai cấp Thống trị Nội dung tính giai cấp của nhà nước thể hiện:
Nhà nước do giai cấp nào tổ chức nên;
Quyền lực Nhà nước nằm trong tay giai cấp nào;
Nhà nước bảo vệ cho lợi ích giai cấp nào là chủ yếu;
Câu 10: Tính giai cấp và tính xã hội của nhà nước tỷ lệ nghịch với nhau trong nội dung của bản chất nhà nước
Sai Tính xã hội và tính giai cấp cùng tồn tại trong một thể thống nhất không thể tách rời
và có quan hệ biện chứng với nhau Tính giai cấp là thuộc tính cơ bản, vốn có của bất kỳ nhà nước nào Nhà nước ra đời trước hết phục vụ lợi ích của giai cấp thống trị; tính xã hội của nhà nước thể hiện ở chỗ nhà nước là đại diện chính thức của toàn xã hội, và ở múc độ này hay mức độ khác nhà nước thực hiện bảo vệ lợi ích cơ bản, lâu dài của quốc gia dân tộc và công dân mình
Câu 11: Một trong những đặc trưng của nhà nước là có quyền lực công cộng đặc biệt
Đúng Bởi vì các đặc trưng của nhà nước bao gồm:
- Nhà nước là một tổ chức quyền lực chính trị công cộng đặc biệt, có bộ máy chuyên thực hiện cưỡng chế và quản lý những công việc chung của xã hội
- Nhà nước thực hiện quản lý dân cư theo lãnh thổ
- Nhà nước có chủ quyền quốc gia
- Nhà nước ban hành pháp luật và thực hiện quản lý bắt buộc với công dân
- Nhà nước quy định các loại thuế và thực hiện thu thuế dưới hình thức bắt buộc
Câu 12: Tính xã hội của nhà nước không chỉ thể hiện là ý chí chung của xã hội
mà nó còn thể hiện trong vai trò bảo vệ lợi ích chung của xã hội.
Sai Bởi vì tính xã hội bảo vệ lợi ích xã hội chỉ có ở nhà nước pháp quyền, tính xã hội
bảo vệ lợi ích chung của xã hội thì xét nhà nước phong kiến, chủ nô không có bảo vệ lợi ích của xã hội vì tính xã hội được thực hiện thông qua bản chất, chức năng nhà nước Cho nên tính xã hội quyết định đến đặc điểm hình thành nhà nước
Câu 13: Quyền lực công cộng đặc biệt của nhà nước chính là quyền lực về kinh
tế, chính trị và tư tưởng
Trang 7 Sai! Bởi vì, chỉ có quyền lực về chính trị Nhà nước thiết lập một quyền lực công cộng
đặc biệt Quyền lực nhà nước là quyền lực công cộng nhưng không đơn thuần là của xã hội nói chung mà là quyền lực của giai cấp thống trị, được thực hiện và đảm bảo bằng sức mạnh cưỡng chế của nhà nước Quyền lực của nhà nước không thuộc về mọi thành viên trong xã hội mà thược về giai cấp thống trị và phục vụ cho lợi ích của giai cấp đó – thứ quyền lực đứng trên xã hội Để thực hiện quyền lực nhà nước thì phải có bộ máy cưỡng chế đặc biệt và lớp người chuyên nghiệp cai trị như quân đội, cảnh sát, nhà tù
Câu 14: Tìm hiểu về bản chất của nhà nước chính là việc trả lời cho câu hỏi: tổ chức và thực hiện quyền lực nhà nước vì lợi ích của ai
Sai Bởi vì nhận định trên thuộc về phần chức năng của nhà nước Trong khi đó, tìm hiểu
về bản chất của nhà nước nhằm mục đích lý giải sự tồn tại và phát triển của nhà nước
Câu 15: Quyền ban hành và quản lý xã hội bằng pháp luật được thực hiện bởi các tổ chức trong xã hội.
Sai! Nhận định trên có thiếu các đối tượng khác Quyền ban hành pháp luật được thực
hiện bởi các cơ quan từ TW đến địa phương phân theo bộ máy nhà nước, do nhà nước quy định Các cơ quan này theo từng bộ phận, chức năng mà ban hành Chứ không phải tổ chức nào cũng ban hành được Và, quản lý xã hội là sự phối hợp của các cơ quan từ
TW đến địa phương và các tổ chức xã hội chứ không thể 1 tổ chức xã hội nào quản lý được cả
Câu 16: Bản chất nhà nước phải là sự kết hợp một cách chặt chẽ giữa các vấn đề
về quyền lực nhà nước của ai, do ai và vì ai.
Sai! Bởi vì, quyền lực nhà nước lúc nào cũng thuộc về giai cấp thống trị và thể hiện
quyền lực đối với các giai cấp khác, vì vậy bản chất nhà nước phải là mối liên hệ thống nhất giữa các mặt đối lập của tính giai cấp và tính xã hội
Câu 17: Các tổ chức xã hội có thể phân chia cư dân thành các đơn vị hành chính lãnh thổ.
Sai! Bởi vì các tổ chức xã hội không đảm bảo được quyền phân chia Thực chất việc
phân chia cư dân thành các đơn vị hành chính do nhà nước quy định, và từng cơ quan chức năng mà việc phân công đó được thực hiện ở đâu Còn các tổ chức xã hội chỉ một phần nào thay mặt hay phối hợp để thực thi quyền mà thôi
Ngày 28/11/2013, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII,
kỳ họp thứ 6 đã thông qua bản Hiến pháp sửa đổi năm 2013, theo đó các đơn vị hành chính được phân định như sau:
“Nước chia thành tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; Tỉnh chia thành huyện, thị xã và thành phố thuộc tỉnh; thành phố trực thuộc trung ương chia thành quận, huyện, thị xã và đơn vị hành chính tương đương; Huyện chia thành xã, thị trấn; thị xã và thành phố thuộc tỉnh chia thành phường và xã; quận chia thành phường Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do Quốc hội thành lập”
Quốc hội có thẩm quyền: “thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới hành
chính tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt”
Trang 8Ủy ban Thường vụ Quốc hội có thẩm quyền: “Quyết định thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương”
Câu 18: Nhà nước bảo vệ giai cấp thống trị nhưng trong chừng mực nhất định
nó đồng thời bảo vệ lợi ích của xã hội nói chung.
Đúng! Bởi vì: Nhà nước mang bản chất giai cấp sâu sắc vì nó củng cố và bảo vệ lợi
ích của giai cấp thống trị Nhưng:
- Một nhà nước không tồn tại nếu chỉ phục vụ lợi ích của giai cấp thống trị mà không tính đến lợi ích, nguyện vọng, ý chí của các giai cấp khác trong xã hội Ngoài tư cách
là bộ máy duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác, nhà nước còn là
tổ chức quyền lực công, là phương thức tổ chức đảm bảo lợi ích chung của xã hội
- Nhà nước giải quyết mọi vấn đề nảy sinh trong xã hội, đảm bảo các giá trị xã hội đã đạt được, bảo đảm xã hội trật tự, ổn định và phát triển, thực hiện chức năng này hoặc chức năng khác phù hợp yêu cầu của xã hội, cũng đảm bảo lợi ích nhất định của các giai cấp trong chừng mực lợi ích đó không đối lập găy gắt với lợi ích giai cấp thống trị
Câu 19: Cơ sở kinh tế quyết định sự xuất hiện và phát triển của nhà nước nhưng nhà nước cũng sự độc lập nhất định đối với cơ sở kinh tế.
Sai! Nhà nước xuất hiện khi có chế độ tư hữu “Nhà nước là sản phẩm của cuộc đấu tranh
giai cấp, xuất hiện từ khi loài người có sự phân hóa thành các giai cấp đối kháng, là bộ máy do giai cấp nắm được quyền thống trị về kinh tế, chính trị, xã hội lập nên để điều hành toàn bộ hoạt động của toàn bộ xã hội, trong một nước với mục đích là bảo vệ quyền lợi của giai cấp thống trị” Chứ không phải vì yếu tố kinh tế mà quyết định sự xuất hiện của nhà nước (Dẫn chứng phần nguồn gốc ra đời của nhà nước)
Câu 20: Nhà nước và xã hội là hai hiện tượng hoàn toàn có thể đồng nhất.
Sai! Bởi vì, nói về bản chất của nhà nước thì phải nhắc đến 2 thuộc tính: tính giai cấp và
tính xã hội Hai thuộc tính này tưởng chừng nhưu khác nhau nhưng nó có mối quan hệ đồng nhất với nhau Nhận định ở trên ta thấy rằng xã hội chỉ là 1 thuộc tính trong nhà nước, điều kiện để tạo ra nhà nước, 1 tế bào của nhà nước chứ không thể cùng nhà nước tạo ra sự đồng nhất được
CHƯƠNG III KIỂU NHÀ NƯỚC
Câu 1: Các nhà nước trên thế giới tất yếu phải trải qua tất cả các kiểu nhà nước trong lịch sử.
Sai Bởi vì, Việt Nam là một ví dụ điển hình, VN không trải qua NN Tư bản chủ nghĩa
mà từ phong kiến tiến lên XHCN Trong Cương lĩnh của Nguyễn Ái Quốc 3-2-1930 có
đề cập Thực tiến cũng chứng minh như thế: sau CM T8, Nhà Nguyễn sụp đổ chấm dứt
sự tồn tại của chế độ PK ở VN, VN xây dựng NN XHCN, bỏ qua giai đoạn Tư bản chủ nghĩa
CHƯƠNG IV CHỨC NĂNG NHÀ NƯỚC
Trang 9Câu 1: Chức năng của nhà nước nhằm thực hiện các nhiệm vụ của từng cơ quan nhà nước.
Đúng! Bởi vì chức năng của nhà nước nhằm thực hiện các nhiệm vụ chung của bộ máy
nhà nước chứ không phải từng cơ quan nhà nước Còn thực hiện nhiệm vụ của từng cơ quan thì phải dựa vào bộ máy nhà nước mà có chức năng phù hợp để thực hiện nhiệm vụ đề ra Chức năng của nhà nước là những phương diện hoạt động chủ yếu của nhà nước nhằm để thực hiện những nhiệm vụ đặt ra trước nhà nước Chức năng nhà nước được xác định xuất phát từ bản chất nhà nước do cơ sở kinh tế và cơ cấu giai cấp trong xã hội quyết định (Phân dưới mang tính tham khảo để thêm vào cho thuyết phuc)
- Phân loại : căn cứ vào phạm vi hoạt động của chức năng nhà nước thì nhà nước chia làm 2 nhóm: Đối nội, đối ngoại :
+ Đối nội: là chức năng được thực hiện trong phạm vị nội bộ 1 đất nước như đảm bảo chế độ kinh tế, giữ an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội trấn áp những phần tử chống chế độ
+ Đối ngoại: Thể hiện vai trò của nhà nước với các nhà nước khác, dân tộc khác: phòng thủ đất nước chống giặc ngoại xâm, thiết lập mối bang giao với các nước khác, dân tộc khác
- Các chức năng đối nội và đối ngoại có quan hệ mật thiết với nhau Việc xác định và thực hiện chức năng đối ngoại phải căn cứ vào tình hình thực hiện chức năng đối nội Đồng thời kết quả của việc thực hiện chức năng đối ngoại sẽ tác động mạnh mẽ đến chức năng đối nội
Câu 2: Sự biến đổi của nhiệm vụ sẽ dẫn đến sự biến đổi chức năng của nhà nước
Đúng! Bởi vì dựa vào khái niệm của chức năng nhà nước (Là những phương hướng,
phương diện, mặt hoạt động chủ yếu của nhà nước nhằm thực hiện các nhiệm vụ đặt ra trước nhà nước) Quan điểm trên cho rằng nhà nước cũng như các hiện tượng xã hội khác, tồn tại và phát triển thông qua các hoạt động của mình nhằm đạt đến mục tiêu hoàn thành các nhiệm vụ đặt ra trước nó Nên nhiệm vụ quyết định chức năng nhà nước
Câu 3: Vì nhiệm vụ quyết định chức năng của nhà nước nên chức năng nhà nước không tác động đến nhiệm vụ.
Sai Dựa vào các mối quan hệ của chức năng nhà nước, ta nhìn nhận rằng:
Nhiệm vụ là cơ sở để xác định nội dung, hình thức, số lượng, phương pháp thực hiện chức năng nhà nước
Chức năng của nhà nước phương thức để thực hiện nhiệm vụ của nhà nước
Câu 4: Nhiệm vụ của Nhà nước xuất hiện do ý chí chủ quan của con người và sự vận động khách quan của xã hội.
Đúng! Bởi vì nhà nước có nhiệm vụ bảo vệ trước hết lợi ích của giai cấp thống trị -> ý
chí chủ quan, tổ chức và quản lý các hoạt động xã hội -> khách quan Vậy quan điểm trên
là đúng
Trang 10Câu 5: Chức năng của nhà nước và của cơ quan nhà nước hình thành là kết quả của quá trình thiết lập bộ máy nhà nước.
Sai! Bộ máy nhà nước được tổ chức thành các cơ quan nhà nước để thực hiện các nhiệm
vụ và chức năng Nhà nước Tức là nhiệm vụ có trước rồi mới đến chức năng Và muốn thực hiện chức năng mới cần đến bộ máy
Câu 6: Cơ quan nhà nước xuất hiện, sau đó chức năng được xác định cho cơ quan này và cuối cùng, nhiệm vụ được giao để nó thực hiện.
Sai Bởi quy trình hoạt động của nhà nước đó là: Xác định nhiệm vụ -> xác định chức
năng -> tổ chức bộ máy
Câu 7: Chức năng nhà nước không thể thay đổi.
Sai! Chức năng của nhà nước có thể bị thay đổi nếu như nhiệm vụ thay đổi Chức năng
của nhà nước phụ thuộc vào nhiệm vụ
CHƯƠNG V BỘ MÁY NHÀ NƯỚC
Câu 1.Sự khác biệt cơ bản giữa cơ quan nhà nước với các tổ chức khác trong xã hội
có giai cấp là cơ quan nhà nước có nguồn kinh phí hoạt động do nhà nước cấp.
Sai! Bởi vì các tổ chức khác trong xã hội cũng có nguồn kinh phí! Có thể tìm hiểu
kỹ hơn qua so sánh dưới đây:
Nhà nước:
- Nhà nước là một tổ chức đặc biệt của quyền lực chính trị, có bộ máy chuyên trách để cưỡng chế và thực hiện các chức năng quản lý xã hội nhằm thực hiện
và bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị trong xã hội có giai cấp đối kháng
- Nhà nước phân chia dân cư theo các đơn vị hành chính – lãnh thổ
- Nhà nước thiết lập quyền lực công, mang tính chất chính trị giai cấp
- Nhà nước ban hành pháp luật và buộc mọi thành viên trong xã hội phải thực hiện
- Nhà nước quy định các loại thuế và thu thuế
- Nhà nước đại diện cho chủ quyền quốc gia