SỬ DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC HÓA HỌC VÀO CUỘC SỐNG TRONG DẠY HỌC PHẦN PHI KIM LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO THỰC TIỄN CHO H ỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ...5 1.1.. Một số phương pháp dạy học phát triển năng lực vận

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS NGUY ỄN PHÚ TUẤN

Thành ph ố Hồ Chí Minh - 2016

L ỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Tất cả các số liệu trình bày trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng

Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tác giả Nguyễn Thị Tho

L ỜI CẢM ƠN

phạm TP Hồ Chí Minh, phòng Sau đại học, quý thầy cô giảng viên đã tận tình giảng dạy và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi được học tập, nghiên cứu và hoàn

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng tri ân sâu sắc tới TS Nguyễn Phú Tuấn - cán

bộ hướng dẫn khoa học - đã nhiệt tình chỉ dẫn, động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình làm luận văn; đồng cảm ơn PGS.TS Trịnh Văn Biều đã có những góp ý

nghệ Trường THPT Bưng Riềng, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu - nơi tôi công tác, đã tạo điều kiện thuận lợi về mặt thời gian và công việc trong

Riềng, THPT Hòa Hội, THPT Xuyên Mộc, THPT Phước Bửu, THPT Minh Đạm của Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã nhiệt tình cộng tác, giúp đỡ tôi trong quá trình

chỗ dựa tinh thần cho tôi trong những lúc khó khăn, luôn tạo điều kiện và động viên tôi trong thời gian học tập, nghiên cứu để tôi có thể hoàn thành luận văn này

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 30 tháng 9 năm 2016

Nguy ễn Thị Tho

M ỤC LỤC

Trang phụ bìa

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng

Danh mục các hình

M Ở ĐẦU 1

C hương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO THỰC TIỄN CHO H ỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 5

1.1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu 5

1.1.1 Một số nghiên cứu về năng lực 5

1.1.2 Một số nghiên cứu về vấn đề thực tiễn trong giảng dạy 5

1.1.3 Những nghiên cứu về năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn 6

1.2 Năng lực và năng lực của học sinh phổ thông 8

1.2.1 Khái niệm năng lực và năng lực của học sinh phổ thông 8

1.2.2 Năng lực chung và năng lực đặc thù của học sinh trung học phổ thông 9

1.2.3 Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống 9

1.3 Các phương pháp đánh giá năng lực 11

1.3.1 Đánh giá kết quả 11

1.3.2 Đánh giá quá trình 11

1.4 Một số phương pháp dạy học phát triển năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống 13

1.4.1 Dạy học nêu và giải quyết vấn đề 13

1.4.2 Dạy học dự án 17

1.4.3 Sử dụng bài tập hóa học có nội dung thực tiễn 22

1.5 Thực trạng phát triển năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống

ở một số trường trung học phổ thông 25

1.5.1 Mục đích điều tra 25

1.5.2 Đối tượng điều tra 25

1.5.3 Nội dung và phương pháp điều tra 26

1.5.4 Kết quả 26

TI ỂU KẾT CHƯƠNG 1 31

Chương 2 SỬ DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỂ PHÁT TRI ỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO THỰC TI ỄN CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC PHẦN PHI KIM L ỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 32

2.1 Vai trò, c ấu trúc nội dung, cấu trúc logic phần Phi kim lớp 10 32

2.1.1 Vai trò phần Phi kim lớp 10 32

2.1.2 Cấu trúc nội dung và cấu trúc logic phần Phi kim 32

2.1.2 Phương pháp dạy học phần Phi kim lớp 10 34

2.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống của học sinh 35

2.2.1 Mục tiêu dạy học 35

2.2.2 Kiến thức cơ bản 35

2.2.3 Kiến thức thực tế 35

2.2.4 Sự tò mò, đam mê tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh 35

2.2.5 Môi trường học tập 36

2.2.6 Phương pháp dạy học 36

2.2.7 Kiểm tra đánh giá 37

2.3 Sử dụng một số phương pháp dạy học nhằm phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống thông qua dạy học phần Phi kim lớp 10 37

2.3.1 Sử dụng dạy học nêu và giải quyết vấn đề 37

2.3.2 Sử dụng dạy học dự án 46

2.3.3 Sử dụng bài tập hóa học có nội dung thực tiễn 54

2.4 Thiết kế một số công cụ đánh giá năng lực vận dụng kiến thức hóa học

vào cuộc sống 71

2.4.1 Mục đích và yêu cầu 71

2.4.2 Các bước xây dựng 72

2.4.3 Một số công cụ đánh giá 72

2.5 M ột số giáo án minh họa 78

2.5.1 Giáo án bài sơ lược về hợp chất có oxi của clo 78

2.5.2 Giáo án bài axit sunfuric và muối sunfat 83

TI ỂU KẾT CHƯƠNG 2 91

C hương 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 92

3.1 M ục đích của thực nghiệm 92

3.2 Địa bàn và đối tượng của thực nghiệm 92

3.3 Ti ến trình thực nghiệm 92

3.4 K ết quả thực nghiệm 94

3.4.1 Kết quả thực nghiệm định tính 95

3.4.2 Kết quả thực nghiệm định lượng 99

TI ỂU KẾT CHƯƠNG 3 105

K ẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 106

TÀI LI ỆU THAM KHẢO 110

DANH M ỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 HS tham gia điều tra thuộc các trường THPT tại tỉnh Bà Rịa- Vũng

Tàu 25

Bảng 1.2 GV tham gia điều tra thuộc các trường THPT tại tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu và lớp Cao học Lí luận và phương pháp dạy học bộ môn Hóa học 26

Bảng 1.3 Sự cần thiết của việc phát triển NLVDKT hóa học vào cuộc sống của HS 27

Bảng 1.4 Mức độ biểu hiện NLVDKT hóa học vào cuộc sống của HS 28

Bảng 1.5 Mức độ thực hiện phát triển NLVDKT hóa học vào cuộc sống 29

Bảng 1.6 Mức độ sử dụng các phương pháp dạy học 29

Bảng 2.1 Một số dự án thực hiện trong đề tài 47

Bảng 2.2 Thang đo năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống 72

Bảng 2.3 Bảng kiểm quan sát đánh giá NLVDKT hóa học vào cuộc sống 74

Bảng 2.4 Phiếu tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng NLVDKT 75

Bảng 2.5 Phiếu đánh giá bài thuyết trình 76

Bảng 2.6 Bảng tổng hợp đánh giá sản phẩm 78

Bảng 3.1 Danh sách các lớp đối chứng và thực nghiệm 92

Bảng 3.2 Kết quả đánh giá NLVDKT vào cuộc sống của HS trước và sau TN 95 Bảng 3.3 Kết quả đánh giá NLVDKT vào cuộc sống của HS lớp ĐC và lớp TN96 Bảng 3.4 Thống kê điểm số các lớp TN-ĐC bài kiểm tra 1 99

Bảng 3.5 Phân phối tần số, tần suất, tần suất lũy tích bài kiểm tra số 1 100

Bảng 3.6 Phân loại kết quả học tập các lớp TN-ĐC bài kiểm tra số 1 101

Bảng 3.7 Các thông số thống kê cơ bản các lớp TN-ĐC bài kiểm tra số 1 101

Bảng 3.8 Thống kê điểm số các lớp TN-ĐC bài kiểm tra số 2 102

Bảng 3.9 Phân phối tần số, tần suất, tần suất lũy tích các lớp TN-ĐC bài kiểm tra 2 102

Bảng 3.10 Phân loại kết quả học tập các lớp TN-ĐC bài kiểm tra số 2 103

Bảng 3.11 Các thông số thống kê cơ bản các lớp TN-ĐC bài kiểm tra số 2 104

DANH M ỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ

Hình 2.1 Sơ đồ nội dung kiến thức chương halogen 33

Hình 2.2 Sơ đồ nội dung kiến thức chương oxi-lưu huỳnh 34

Hình 2.3 Sơ đồ cấu trúc logic chương 5, 6 34

Hình 2.4 Mô hình xử lí H2S bằng bể lọc than 44

Hình 2.5 Mô hình xử lí H2S bằng clo 45

Hình 2.6 Một số hình ảnh thực hiện dự án nước sinh hoạt 50

Hình 2.7 Một số hình ảnh thực hiện dự án oxi 52

Hình 2.8 Một số hình ảnh thực hiện dự án ozon 54

Hình 2.9 Hình minh họa nuôi cá cảnh 62

Hình 2.10 Hình nhiệt kế thủy ngân vỡ 64

Hình 3.1 Đồ thị đường lũy tích các lớp TN-ĐC bài kiểm tra số 1 100

Hình 3.2 Biểu đồ phân loại kết quả học tập các lớp TN-ĐC bài kiểm tra số 1 101

Hình 3.3 Đồ thị đường lũy tích các lớp TN-ĐC bài kiểm tra số 2 103

Hình 3.4 Biểu đồ phân loại kết quả học tập các lớp TN-ĐC bài kiểm tra số 2 104

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read