SỬ DỤNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC PHẦN HỢP CHẤT HỮU CƠ CÓ NHÓM CHỨC LỚP 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

HỒ CHÍ MINH Trần Bá Trí SỬ DỤNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC PHẦN HỢP CHẤT HỮU CƠ CÓ NHÓM CHỨC LỚP 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Thàn

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

Trần Bá Trí

SỬ DỤNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG

TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC

PHẦN HỢP CHẤT HỮU CƠ CÓ NHÓM CHỨC

LỚP 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thành phố Hồ Chí Minh – 2016

Trang 2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

Trần Bá Trí

SỬ DỤNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG

TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC

PHẦN HỢP CHẤT HỮU CƠ CÓ NHÓM CHỨC

LỚP 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Chuyên ngành : Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Hoá học

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS TRỊNH VĂN BIỀU

Thành phố Hồ Chí Minh – 2016

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Tất cả các số liệu trình bày trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào khác

Tác giả luận văn

Trần Bá Trí

Trang 4

LỜI CẢM ƠN

Đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến giáo viên hướng dẫn của tôi – PGS.TS Trịnh Văn Biều vı̀ thầy đã dành cho tôi sự quan tâm, động viên, giúp đỡ và hướng dẫn tận tình trong suốt quá trı̀nh thực hiê ̣n đề tài

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô khoa Hóa trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Đại học Khoa học

Tự nhiên đã trực tiếp giảng dạy; giúp tôi có cơ hội học tập, nâng cao trình độ về lĩnh vực lý luận và phương pháp dạy học hóa học

Tôi xin cảm ơn các thầy cô, anh chị, bạn bè đồng nghiệp, các bạn học viên cao học K25 trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, các em học sinh trường THPT Trung Lập, trường THPT Củ Chi, trường THPT Bà Điểm, trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh đã giúp tôi trong quá trình tiến hành điều tra thực tế và thực nghiệm sư phạm

Xin gửi lời cảm ơn đến phòng Sau đại học – trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh, quý thầy cô đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành luận văn đúng tiến độ

Tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc đến các bạn thân, gia đình – chỗ dựa cho tôi trong những lúc khó khăn nhất để tôi có tinh thần học tập và hoàn thành tốt luận văn

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn Hội đồng chấm luận văn và quý thầy cô phản biện đã dành thời gian đọc, nhận xét, góp ý giúp cho luận văn của tôi được hoàn thiện hơn Chúc quý thầy cô thật nhiều sức khỏe và hạnh phúc

Mặc dù, tôi đã cố gắng hết sức nhưng với thời gian có hạn nên luận văn không tránh khỏi những khuyết điểm và thiếu sót Kı́nh mong nhận được sự góp ý, nhận xét của thầy cô và các bạn để luận văn được hoàn chı̉nh hơn

Một lần nữa, tôi xin gửi lời tri ân đến tất cả mọi người!

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 25 tháng 09 năm 2016

Tác giả

Trần Bá Trí

Trang 5

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục các bảng

Danh mục các hình

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC THIẾT KẾ, SỬ DỤNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC 4

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 4

1.2 Đổi mới giáo dục phổ thông ở Việt Nam sau năm 2015 8

1.3 Bài tập hóa học 10

1.3.1 Tác dụng của bài tập hóa học 10

1.3.2 Phân loại bài tập hóa học 12

1.3.3 Bài tập hóa học theo định hướng năng lực 13

1.4 Năng lực và một số năng lực cần phát triển cho HS phổ thông 18

1.4.1 Định nghĩa về năng lực 18

1.4.2 Cấu trúc chung của năng lực 18

1.4.3 Một số năng lực cần phát triển cho HS phổ thông 19

1.4.4 Sử dụng bài tập để phát triển năng lực cho HS 22

1.5 Tìm hiểu về chương trình đánh giá HS quốc tế PISA 23

1.5.1 Đặc điểm của PISA 23

1.5.2 Mục tiêu đánh giá 24

1.5.3 Nội dung đánh giá 25

1.5.4 Đối tượng đánh giá 25

1.5.5 Những năng lực chủ yếu theo hướng tiếp cận PISA 25

1.5.6 Đánh giá năng lực theo PISA của HS Việt Nam năm 2012 28

Trang 6

1.6 Đánh giá sự phát triển năng lực Khoa học theo PISA 30

1.7 Thực trạng mức độ hiểu biết về bài tập phát triển năng lực và chương trình đánh giá HS quốc tế PISA 32

Tiểu kết chương 1 35

Chương 2 THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PISA ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHO HS TRONG DẠY HỌC PHẦN HỢP CHẤT HỮU CƠ CÓ NHÓM CHỨC LỚP 11 THPT 36

2.1 Tổng quan về phần Hợp chất hữu cơ có nhóm chức lớp 11 chương trình cơ bản 36

2.2 Thiết kế BTHH phần Hợp chất hữu cơ có nhóm chức lớp 11 theo hướng tiếp cận PISA 44

2.2.1 Đặc điểm của bài tập theo hướng tiếp cận PISA 44

2.2.2 Các yêu cầu đối với bài tập theo hướng tiếp cận PISA 45

2.2.3 Nguyên tắc thiết kế bài tập theo hướng tiếp cận PISA 46

2.2.4 Quy trình thiết kế bài tập theo hướng tiếp cận PISA 47

2.2.5 Một số bài tập phần Hợp chất hữu cơ có nhóm chức lớp 11 theo hướng tiếp cận PISA 49

2.3 Các biện pháp sử dụng bài tập theo hướng tiếp cận PISA để phát triển năng lực cho HS 79

2.3.1 Biện pháp 1: Giúp HS thấy được ý nghĩa của bài tập theo hướng tiếp cận PISA 79

2.3.2 Biện pháp 2: Lựa chọn bài tập phù hợp với nội dung bài học và mục tiêu dạy học 79

2.3.3 Biện pháp 3: Kết hợp sử dụng bài tập theo hướng tiếp cận PISA với các phương pháp dạy học tích cực 80

2.3.4 Biện pháp 4: Giao nhiệm vụ, tổ chức hoạt động nhóm và cho HS trình bày trước lớp 81

2.3.5 Biện pháp 5: Hướng dẫn HS khai thác và sử dụng thông tin từ nội dung câu hỏi của bài tập, SGK, tài liệu học tập, internet để giải bài tập 82

Trang 7

2.3.6 Biện pháp 6: Lồng ghép bài tập theo hướng tiếp cận PISA với các

hoạt động ngoại khóa 83

2.3.7 Biện pháp 7: Sử dụng đánh giá quá trình 84

2.4 Sử dụng bài tập theo hướng tiếp cận PISA để đánh giá năng lực Khoa học 86

2.4.1 Bài kiểm tra đánh giá năng lực Khoa học 86

2.4.2 Một số lưu ý khi đánh giá 87

2.5 Một số giáo án thực nghiệm 88

2.5.1 Giáo án bài “Ancol” 88

2.5.2 Giáo án bài “Luyện tập: Ancol – phenol” 98

2.5.3 Giáo án bài “Axit cacboxylic” 98

2.5.4 Giáo án bài “Luyện tập: Anđehit – axit cacboxylic” 98

Chương 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 100

3.1 Mục đích, nhiệm vụ thực nghiệm 100

3.2 Thời gian thực nghiệm 100

3.3 Tiến trình thực nghiệm 101

3.3.1 Lựa chọn đối tượng TN 101

3.3.2 Thực hiện chương trình TN 101

3.3.3 Một số hình ảnh TN 102

3.4 Kết quả thực nghiệm 105

3.4.1 Kết quả kiểm tra sau TN 105

3.4.2 Phương pháp xử lý số liệu TN 106

3.4.3 Kết quả xử lý số liệu TN 108

3.4.4 Kết quả tham khảo ý kiến HS, GV và giảng viên đại học 117

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 123

TÀI LIỆU THAM KHẢO 127 PHỤ LỤC

Trang 8

(Chương trình đánh giá học sinh quốc tế) PPDH : Phương pháp dạy học

Trang 9

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Quá trình nhận thức và các mức độ nhận thức 17

Bảng 1.2 Nội dung đánh giá của PISA qua các năm 25

Bảng 1.3 Các cấp độ của năng lực Khoa học theo PISA 2012 31

Bảng 1.4 Mức độ đồng ý của GV về các dạng BTHH phát triển năng lực 33

Bảng 1.5 Mức độ hiểu biết của GV về PISA và bài tập theo hướng tiếp cận PISA 34

Bảng 2.1 Nội dung phần Hợp chất hữu cơ có nhóm chức lớp 11 chương trình cơ bản 36

Bảng 2.2 Danh sách bài tập theo hướng tiếp cận PISA phần Hợp chất hữu cơ có nhóm chức lớp 11 50

Bảng 3.1 Danh sách lớp TN và ĐC 101

Bảng 3.2 Kết quả bkt lần 1 105

Bảng 3.3 Kết quả bkt lần 2 106

Bảng 3.4 Phân phối tần số, tần suất, tần suất lũy tích bkt lần 1 108

Bảng 3.5 % HS yếu – kém, trung bình, khá – giỏi bkt lần 1 109

Bảng 3.6 Tổng hợp các tham số đặc trưng bkt số 1 109

Bảng 3.7 Phân phối tần số, tần suất, tần suất lũy tích bkt lần 2 110

Bảng 3.8 % HS yếu – kém, trung bình, khá – giỏi bkt lần 2 111

Bảng 3.9 Tổng hợp các tham số đặc trưng bkt số 2 111

Bảng 3.10 Phân phối tần số, tần suất, tần suất lũy tích 2 bkt các lớp ĐC 113

Bảng 3.11 % HS yếu – kém, trung bình, khá – giỏi 2 bkt các lớp ĐC 114

Bảng 3.12 Tổng hợp các tham số đặc trưng 2 bkt các lớp ĐC 114

Bảng 3.13 Phân phối tần số, tần suất, tần suất lũy tích 2 bkt các lớp TN 115

Bảng 3.14 % HS yếu – kém, trung bình, khá – giỏi 2 bkt các lớp TN 116

Bảng 3.15 Tổng hợp các tham số đặc trưng 2 bkt các lớp TN 116

Bảng 3.16 Đánh giá của HS về việc sử dụng bài tập theo hướng tiếp cận PISA 118

Bảng 3.17 Mức độ cần thiết của việc sử dụng bài tập theo hướng tiếp cận PISA đối với một số yêu cầu sư phạm 119

Bảng 3.18 Mức độ cần thiết của những biện pháp sử dụng bài tập theo hướng tiếp cận PISA để phát triển năng lực học tập cho HS phổ thông 120

Trang 10

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 2.1 Sơ đồ cấu trúc chương “Dẫn xuất halogen – ancol – phenol” và

“Anđehit – xeton – axit cacboxylic” 37

Hình 2.2 Dạng đime của axit cacboxylic 42

Hình 3.1 HS lớp 11A11 làm việc nhóm để giải bài tập 102

Hình 3.2 HS khá – giỏi lớp 11A11 giúp đỡ HS yếu – kém hoàn thành bài tập 103

Hình 3.3 HS lớp 11A11 trình bày bài giải và cách giải trước lớp 103

Hình 3.4 HS lớp 11A11 làm bkt sau thực nghiệm 104

Hình 3.5 HS lớp 11A1 làm bài tập theo hướng tiếp cận PISA tại góc áp dụng 104

Hình 3.6 Hoạt động ngoại khóa có sử dụng bài tập theo hướng tiếp cận PISA tại trường THPT Bà Điểm 105

Hình 3.7 Đồ thị đường lũy tích biểu diễn kết quả bkt lần 1 108

Hình 3.8 Biểu đồ tổng hợp phân loại kết quả học tập bkt lần 1 109

Hình 3.9 Đồ thị đường lũy tích biểu diễn kết quả bkt số 2 110

Hình 3.10 Biểu đồ tổng hợp phân loại kết quả học tập bkt lần 2 111

Hình 3.11 Đồ thị đường lũy tích biểu diễn kết quả 2 bkt các lớp ĐC 113

Hình 3.12 Biểu đồ tổng hợp phân loại kết quả 2 bkt các lớp ĐC 114

Hình 3.13 Đồ thị đường lũy tích biểu diễn kết quả 2 bkt các lớp TN 115

Hình 3.14 Biểu đồ tổng hợp phân loại kết quả 2 bkt các lớp TN 116

Trang 11

data error !!! can't not

read

Trang 12

read

Trang 13

read

Trang 14

read

Trang 15

read

Trang 17

read

Trang 18

read

Trang 19

read

Trang 20

read

Trang 21

read

Trang 22

read

Trang 23

read

Trang 24

read

Trang 26

read

Trang 27

read

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	348,3 KB