SƢU TẦM, SỬ DỤNG PHIM TÀI LIỆU ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC QUAN SÁT, NHẬN XÉT CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

HỒ CHÍ MINHLâm Gia Hân SƯU TẦM, SỬ DỤNG PHIM TÀI LIỆU ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC QUAN SÁT, NHẬN XÉT CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

Lâm Gia Hân

SƯU TẦM, SỬ DỤNG PHIM TÀI LIỆU

ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC QUAN SÁT, NHẬN XÉT CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thành phố Hồ Chí Minh – 2016

Trang 2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

Lâm Gia Hân

SƯU TẦM, SỬ DỤNG PHIM TÀI LIỆU

ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC QUAN SÁT, NHẬN XÉT CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Chuyên ngành : Lí luận và phương pháp dạy học bộ môn Hoá học

Mã số : 60 14 01 11

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS TRỊNH VĂN BIỀU

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các ý tưởng và số liệu trình bày trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và kết quả của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào

Học viên

Lâm Gia Hân

Trang 4

LỜI CẢM ƠN

Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến thầy

hướng dẫn của em là PGS TS Trịnh Văn Biều, người đã cho em những ý

kiến, chỉ dẫn quan trọng và cần thiết nhất vào những lúc em gặp khó khăn trong quá trình thực hiện luận văn

Bên cạnh đó, em cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu, Phòng Sau Đại học – trường Đại học Sư Phạm TP.HCM và quý thầy cô đã giảng dạy chúng em trong suốt thời gian học tập cao học tại trường Đại học Sư Phạm TP.HCM Sau từng bài học, em không những củng cố và có thêm tri thức mà còn thực sự thay đổi về mặt nhận thức và mở ra những hướng đi mới mẻ trong công việc dạy học của mình

Em cũng xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đến các thầy cô, đặc biệt là các

cô ở trường THPT Tân Thông Hội – TP.HCM, trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm - Vĩnh Long, trường THPT Tam Phú – TP.HCM đã trực tiếp hỗ trợ em trong suốt quá trình thực nghiệm

Luận văn tuy chưa thực sự hoàn thiện và chắc chắn là còn nhiều thiếu sót nhưng đối với em, đó thực sự là một kỉ niệm không thể quên, là một sự

cố gắng rất lớn của bản thân Quá trình thực hiện luận văn đã giúp em trưởng thành hơn rất nhiều

Cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến gia đình, bạn bè luôn là điểm tựa tinh thần và cho em sự ủng hộ trong suốt thời gian thực hiện để em có thể hoàn thành được luận văn

TP.HCM, ngày 27 tháng 9 năm 2016

Tác giả

Lâm Gia Hân

Trang 5

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục các bảng

Danh mục các hình

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 4

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 4

1.1.1 Một số sách, báo, công trình nghiên cứu về phát triển năng lực cho HS 4

1.1.2 Một số sách báo, công trình nghiên cứu về sử dụng phim trong dạy học 7

1.2 Năng lực quan sát, nhận xét 9

1.2.1 Năng lực 9

1.2.2 Năng lực quan sát 12

1.2.3 Năng lực nhận xét 16

1.3 Phim tài liệu 17

1.3.1 Khái niệm 17

1.3.2 Phân loại phim tài liệu 19

1.3.3 Tác dụng của phim tài liệu trong dạy học hóa học 19

1.4 Một số PPDH và KTDH sử dụng để phát triển năng lực 21

1.4.1 PPDH theo nhóm 21

1.4.2 PPDH theo góc 22

1.4.3 PPDH dự án 23

1.4.4 PPDH giải quyết vấn đề 24

1.4.5 PPDH tình huống 25

1.4.6 Kĩ thuật công não [53] 25

1.5 Đánh giá năng lực HS 26

1.5.1 Khái niệm đánh giá năng lực HS 26

Trang 6

1.5.2 Mục đích đánh giá năng lực HS 27

1.5.3 Một số hình thức đánh giá năng lực HS 27

1.6 Tổng quan chương trình Hóa học 10 THPT 29

1.6.1 Nội dung 29

1.6.2 Mục tiêu cơ bản 30

1.6.3 Cấu trúc của chương trình Hóa học 10 32

1.7 Thực trạng việc phát triển NLQS, NX cho HS ở trường THPT 34

1.7.1 Mục đích điều tra 34

1.7.2 Đối tượng điều tra 34

1.7.3 Phương pháp điều tra 34

1.7.4 Mô tả phiếu điều tra 35

1.7.5 Kết quả điều tra 36

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 42

Chương 2 SƯU TẦM VÀ SỬ DỤNG PHIM TÀI LIỆU NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC QUAN SÁT, NHẬN XÉT CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC LỚP 10 THPT 44

2.1 Sưu tầm các phim tài liệu sử dụng trong dạy học hóa học 10 THPT 44

2.1.1 Một số nguyên tắc khi sưu tầm phim tài liệu 44

2.1.2 Quy trình sưu tầm phim tài liệu 45

2.1.3 Một số công cụ dùng để chỉnh sửa phim 46

2.1.4 Danh mục phim tài liệu trong chương trình Hóa học lớp 10 55

2.2 Sử dụng phim tài liệu để phát triển NLQS, NX cho HS 59

2.2.1 Cấu trúc và biểu hiện của NLQS, NX cho HS khi sử dụng phim tài liệu 59

2.2.2 Những nguyên tắc chung khi sử dụng phim tài liệu để phát triển năng lực quan sát, nhận xét 64

2.2.3 Quy trình sử dụng phim tài liệu để phát triển NLQS, NX 66

2.3 Một số biện pháp phát triển NLQS, NX trong dạy học hóa học 10 THPT thông qua sử dụng phim tài liệu 68

2.3.1 Biện pháp 1: Thiết kế nhiệm vụ và gợi ý để HS định hướng trước khi xem phim tài liệu 68

2.3.2 Biện pháp 2: Thiết kế các câu hỏi định hướng hỗ trợ HS trong quá trình quan sát, nhận xét 70

Trang 7

2.3.3 Biện pháp 3: Tổ chức trò chơi sau khi quan sát phim tài liệu 71

2.3.4 Biện pháp 4: Yêu cầu HS tóm tắt lại nội dung đã quan sát 74

2.3.5 Biện pháp 5: Tổ chức cho HS nhận xét, đánh giá lẫn nhau khi hoàn thành nhiệm vụ 76

2.3.6 Biện pháp 6: Thiết kế trang web hỗ trợ phát triển NLQS, NX 78

2.4 Đánh giá năng lực quan sát, nhận xét 78

2.4.1 Mục đích đánh giá 78

2.4.2 Thiết kế các công cụ đánh giá NLQS, NX trong dạy học hóa học 10 THPT 79

2.5.1 Giáo án bài: KHÁI QUÁT VỀ NHÓM HALOGEN 87

2.5.2 Giáo án bài: OXI - OZON (phụ lục 6) 94

2.5.3 Giáo án bài: TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG HÓA HỌC (phụ lục 7) 94

Chương 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 96

3.1 Mục đích thực nghiệm 96

3.2 Đối tượng thực nghiệm 96

3.3 Tiến hành thực nghiệm 96

3.4 Kết quả thực nghiệm 102

3.4.1 Kết quả về mặt định lượng 102

3.4.2 Kết quả về mặt định tính 108

3.4.3 Một số bài học kinh nghiệm 112

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 115

TÀI LIỆU THAM KHẢO 120 PHỤ LỤC

Trang 8

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ĐC : Đối chứng ĐHSP : Đại học Sư phạm ĐTB : Điểm trung bình

GV : Giáo viên KTDH : Kĩ thuật dạy học

ật dạy học

NL : Năng lực NLQS, NX : Năng lực quan sát, nhận xét Nxb : Nhà xuất bản

PPDH : Phương pháp dạy học PTPƯ : Phương trình phản ứng SGK : Sách giáo khoa

SL : Số lượng STN : Sau thực nghiệm STG : Sau tham gia TCHH : Tính chất hóa học

Tính chất vật lý THPT : Trung học phổ thông

TN : Thực nghiệm TNSP : Thực nghiệm sư phạm TTN : Trước thực nghiệm TTG : Trước tham gia TP.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh

Trang 9

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Cấu trúc chương trình hóa học lớp 10 THPT 32

Bảng 1.2 Danh sách các trường THPT tham gia khảo sát 35

Bảng 1.3 Kết quả tham khảo ý kiến GV câu 1 36

Bảng 2.1 Danh mục các phim tài liệu trong chương trình Hóa học 10 THPT 56

Bảng 2.2 Cấu trúc và biểu hiện của năng lực quan sát 60

Bảng 2.3 Cấu trúc và biểu hiện của năng lực nhận xét 62

Bảng 2.4 Bảng tiêu chí đánh giá bài báo cáo của HS 77

Bảng 2.5 Cấu trúc bài kiểm tra đánh giá NLQS, NX 81

Bảng 2.6 Mức độ phát triển NL thành phần biểu hiện qua bài kiểm tra 82

Bảng 2.7 Thang đánh giá NLQS, NX thông qua bài kiểm tra 87

Bảng 3.1 Danh sách các lớp TN và ĐC 96

Bảng 3.2 Bảng phân phối tần số các bài kiểm tra đánh giá NLQS, NX 102

Bảng 3.3 Kết quả đánh giá NLQS, NX của học sinh trước và sau thực nghiệm 103

Bảng 3.4 Bảng phân phối tần số bài kiểm tra đánh giá kết quả học tập 105

Bảng 3.5 Bảng phân phối tần số (số HS đạt điểm số xi) 105

Bảng 3.6 Bảng phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài kiểm tra 106

Bảng 3.7 Tổng hợp phân loại kết quả học tập của HS qua bài kiểm tra 107

Bảng 3.8 Tổng hợp các tham số đặc trưng của bài kiểm tra 108

Bảng 3.9 Kết quả điều tra ý kiến HS sau TN câu 1 109

Trang 10

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 2.1 Giao diện khi truy cập trang web Online Video Cutter 47

Hình 2.2 Sử dụng Online Video Cutter để cắt phim 48

Hình 2.3 Giao diện của phần mềm Avidemux 49

Hình 2.4 Sử dụng phần mềm Avidemux để cắt phim 49

Hình 2.5 Lưu phim sau khi cắt bằng Avidemux 50

Hình 2.6 Sử dụng phần mềm Avidemux để mở các đoạn phim cần ghép 50

Hình 2.7 Lưu phim sau khi ghép bằng phần mềm Avidemux 51

Hình 2.8 Chọn vùng để lưu phim sau khi ghép bằng phần mềm Avidemux 51

Hình 2.9 Giao diện của phần mềm Agiesub 52

Hình 2.10 Sử dụng phần mềm Agiesub để thêm phụ đề 52

Hình 2.11 Giao diện khi khởi động phần mềm 4K download 53

Hình 2.12 Chép đường link của trang web chứa phim 54

Hình 2.13 Giao diện của 4K Download xuất hiện sau khi chép đường link phim 54

Hình 2.14 Download phụ đề từ phim về máy tính 55

Hình 2.15 File video và phụ đề trong thư mục sau khi download xong 55

Hình 2.16 Nhôm tan trong H2SO4 đặc 72

Hình 2.17 H2SO4 đặc làm đường hóa đen 72

Hình 2.18 Các mảnh ghép ban đầu 72

Hình 2.19 Các mảnh ghép sau khi mở 73

Hình 2.20 Ion Na+ 73

Hình 2.21 Ion Cl- 74

Hình 2.22 Sơ đồ điều chế KMnO4 trong phòng thí nghiệm 75

Hình 3.1.HS quan sát phim tại trường THPT tư thục Thái Bình, Tp.HCM 98

Hình 3.2 HS thảo luận sau khi quan sát phim tại trường THPT tư thục Thái Bình 98

Hình 3.3 TNSP tại trường THPT Tam Phú, TPHCM 99

Hình 3.4 TNSP tại trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm, Vĩnh Long 99

Hình 3.5 Đồ thị biểu diễn NLQS, NX của HS lớp TN trước và sau TN 104

Hình 3.6 Đồ thị biểu diễn NLQS, NX sau thực nghiệm của 2 nhóm TN – ĐC 105

Hình 3.7 Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra lớp TN - ĐC 106

Hình 3.8 Biểu đồ tổng hợp phân loại kết quả học tập của HS qua bài kiểm tra 107

Trang 11

data error !!! can't not

read

Trang 12

read

Trang 13

read

Trang 14

read

Trang 15

read

Trang 17

read

Trang 18

read

Trang 19

read

Trang 20

read

Trang 21

read

Trang 22

read

Trang 23

read

Trang 24

read

Trang 26

read

Trang 27

read

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	529,12 KB