HỒ CHÍ MINH Trương Đặng Hoài Thu QUÁ TRÌNH ION HÓA HAI LẦN KHÔNG LIÊN TIẾP CỦA NGUYÊN TỬ HELI VÀ ARGON DƯỚI TÁC DỤNG CỦA XUNG LASER PHÂN CỰC THẲNG Thành phố Hồ Chí Minh – 2016... HỒ C
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
Trương Đặng Hoài Thu
QUÁ TRÌNH ION HÓA HAI LẦN KHÔNG LIÊN TIẾP CỦA NGUYÊN TỬ HELI VÀ ARGON DƯỚI TÁC DỤNG CỦA XUNG LASER
PHÂN CỰC THẲNG
Thành phố Hồ Chí Minh – 2016
Trang 2B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
Trương Đặng Hoài Thu
QUÁ TRÌNH ION HÓA HAI LẦN KHÔNG LIÊN TIẾP CỦA NGUYÊN TỬ HELI VÀ ARGON DƯỚI TÁC DỤNG CỦA XUNG LASER
Trang 3L ỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và thầy hướng dẫn Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Tp Hồ Chí Minh, tháng 9 năm 2016
Trương Đặng Hoài Thu
Trang 4L ỜI CÁM ƠN
Để hoàn thành tốt luận văn này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ quý báu
của các Thầy Cô, anh chị, bạn bè và đặc biệt là gia đình Do đó, thông qua luận văn, tôi xin gửi lời cám ơn chân thành nhất đến:
TS Phạm Nguyễn Thành Vinh, người Thầy đã đã tận tình hướng dẫn khoa học, khuyến khích, động viên và luôn giúp đỡ tôi trong suốt quá trình làm luận văn
và nhận xét, góp ý các kết quả mô phỏng để tôi hoàn thành luận văn này
Quý Thầy, Cô khoa Vật lý, Trường Đại học Sư phạm Tp.HCM đã truyền thụ
kiến thức khoa học cho tôi trong suốt thời gian học tập tại trường
Ba, Mẹ, Chị đã luôn hỗ trợ, động viên giúp tôi an tâm và tập trung học tập trong
những năm tháng học tập cũng như trong thời gian làm luận văn
Trường Đại học Sư phạm Tp.HCM đã sát cánh bên tôi trên con đường đi tìm tri thức
Trang 5M ỤC LỤC
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng biểu
Danh mục các hình vẽ, đồ thị
M Ở ĐẦU 1
Chương 1 LÝ THUYẾT TƯƠNG TÁC GIỮA LASER VỚI NGUYÊN TỬ, PHÂN T Ử 8
1.1 Quá trình tương tác giữa laser với nguyên tử, phân tử 8
1.1.1 Các cơ chế ion hóa 8
1.1.2 Sự ion hóa trên ngưỡng 11
1.1.3 Sự phát xạ sóng điều hòa bậc cao 13
1.1.4 Quá trình ion hóa hai lần 14
1.2 Quá trình ion hóa hai lần 14
1.2.1 Quá trình ion hóa hai lần liên tiếp 16
1.2.2 Quá trình ion hóa hai lần không liên tiếp 16
Chương 2 MÔ HÌNH TẬP HỢP CỔ ĐIỂN BA CHIỀU 19
2.1 Giới thiệu mô hình 19
2.2 Sơ đồ tính toán 21
Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 23
3.1 Quá trình ion hóa hai lần không liên tiếp của nguyên tử heli dưới tác dụng
của trường laser phân cực thẳng, cường độ mạnh 23
Trang 63.1.1 Cấu trúc chữ “V” trong phân bố động lượng tương quan hai electron 24
3.1.2 Giải thích cấu trúc chữ “V” dựa vào phép phân tích quỹ đạo 28
3.2 Quá trình ion hóa hai lần không liên tiếp của nguyên tử argon dưới tác dụng
của trường laser phân cực thẳng, độ dài xung ở nửa độ cao gần một chu kỳ 34
3.2.1 Phổ động lượng tương quan hai electron 35
3.2.2 Các cơ chế vật lý chi phối quá trình ion hóa hai lần không liên tiếp 36
3.2.3 Cấu trúc chữ thập trong phổ động lượng tương quan hai electron 41
K ẾT LUẬN 46
HƯỚNG PHÁT TRIỂN 47
DANH M ỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ 48
TÀI LI ỆU THAM KHẢO 49
PH Ụ LỤC 56
Trang 7DANH M ỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Schrödinger Equation)
Two-Electron Momentum Distribution)
Trang 8DANH M ỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
Trang Hình 1.1 Các cơ chế ion hóa: (a) cơ chế ion hóa đa photon 10
(b) cơ chế ion hóa xuyên hầm, (c) cơ chế ion hóa vượt rào
Hình 1.2 Cấu trúc đầu gối của các sự kiện NSDI 15
(chấm tròn màu xanh), đường đứt nét màu đỏ biểu diễn các sự kiện SDI theo lý thuyết xuyên hầm lượng tử
Hình 1.3 Hướng bay của hai electron sau khi ion hóa: 18
(a) song song, (b) phản song song Hình 2.1 Sơ đồ giải phương trình 2.1 21 Hình 2.2 Sự phân bố không gian 22
của hai electron liên kết trong nguyên tử argon theo trục x
Hình 3.1 Điện trường xung laser 800nm, 24
hình bao dạng hình thang bao gồm hai chu kỳ bật laser, sáu chu kỳ ổn định và hai chu kỳ tắt laser
Hình 3.2 Sự phân bố động lượng tương quan hai electron 25
dọc theo trục phân cực của xung laser 800nm,
2 10 × W/cm2 Hình 3.3 Sự phân bố động lượng tương quan hai electron 26
dọc theo trục phân cực của xung laser 800nm,
2 10 × W/cm2, sau khi loại bỏ các trường hợp DI xảy ra trong hai chu kỳ đầu
Trang 9Hình 3.4 Sự phân bố động lượng tương quan hai electron 27
dọc theo trục phân cực của xung laser 800nm,
với trường hợp SES (a) và AES (b), đường màu đen biểu diễn trường laser
Hình 3.7 Năng lượng của hai electron trong suốt quá trình tương tác 30
với trường laser ứng với hai trường hợp: SES (a) và AES (b)
Hình 3.8 Sự phân bố động lượng tương quan hai electron 31
dọc theo trục phân cực của xung laser 800nm,
5 10 × W/cm2: (a) các trường hợp DI khi đã loại trừ trường hợp xảy ra tại các chu kỳ đầu, (b) các trường hợp DI ứng với sự chia sẻ năng lượng hai electron sau tái va chạm là đối xứng (b) và bất đối xứng (c)
Hình 3.9 Phổ động lượng vuông góc của electron tái va chạm 32
và electron liên kết trong trường hợp SES (a) và AES (b),
quá trình được khảo sát với cường độ laser 15
2 10 × W/cm2 Hình 3.10 Quá trình thay đổi động lượng ngang theo thời gian 33
của electron tái va chạm và electron liên kết trong hai trường
Trang 10hợp SES (a) và AES (b) ứng với cường độ laser 15
2 10 × W/cm2 Hình 3.11 Điện trường xung laser 800nm, độ dài 37
ở nửa độ cao gần một chu kỳ, hình bao dạng cosin bình phương Hình 3.12 Phổ động lượng tương quan hai electron 36
trong suốt quá trình tương tác với laser
2.5 10 × W/cm2 (b)
Hình 3.15 Thời gian hoãn 39
giữa quá trình ion hóa hai lần và quá trình tái va chạm:
0.8 10 × W/cm2
2.5 10 × W/cm2 Hình 3.16 Phổ động lượng tương quan hai electron 40
ứng với thời gian hoãn từ 0.25T0 đến 1.25T0 cho trường hợp
Hình 3.17 Sự phân bố góc tán xạ của các sự kiện DI 41
2.5 10 × W/cm2 Hình 3.18 Phổ động lượng tương quan hai electron 42
Trang 11dọc theo hướng song song vector phân cực của trường laser
với góc φ có giá trị bất kỳ trong đoạn từ 0 đến 2π,
2.5 10 × W/cm2,
020
β = ứng với hai trường hợp năng lượng của electron tái va chạm ngay sau quá trình tái va chạm
có giá trị âm (a) và giá trị dương (b)
Hình 3.20 Phổ động lượng tương quan hai electron dọc theo trục 44
2.5 10 × W/cm2,
020
khi năng lượng của electron tái va chạm ngay sau quá trình tái va chạm có giá trị dương
Hình 3.21 Phổ động lượng tương quan hai electron 45
dọc theo trục phân cực của xung laser 800nm,
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 16data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 25data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 27data error !!! can't not
read
Trang 28data error !!! can't not
read