HỒ CHÍ MINH Vũ Thị Thu Trang NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC KHI HỌC DẠNG BÀI TÌM X VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP HỖ TRỢ LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Thành phố Hồ Chí Minh – 20
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
Vũ Thị Thu Trang
NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC
KHI HỌC DẠNG BÀI TÌM X
VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP HỖ TRỢ
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Thành phố Hồ Chí Minh – 2016
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
Vũ Thị Thu Trang
NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC
KHI HỌC DẠNG BÀI TÌM X
VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP HỖ TRỢ
Chuyên ngành: Giáo dục học (Giáo dục tiểu học)
Mã số: 60 14 01 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS DƯƠNG MINH THÀNH
Thành phố Hồ Chí Minh – 2016
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, được xuất phát
từ yêu cầu trong công việc để hình thành hướng nghiên cứu
Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, được thu thập trong quá trình nghiên cứu và không trùng lặp với các
đề tài khác
Người viết
Vũ Thị Thu Trang
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Luận văn được thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS Dương Minh Thành – Giảng viên Khoa Giáo dục Tiểu học, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh Em xin gửi lòng biết ơn sâu sắc tới Thầy vì những hướng dẫn và nhận xét quý báu của Thầy trong suốt quá trình em làm luận văn
Em xin chân thành cảm ơn các Thầy Cô trong Khoa đã cho nhiều ý kiến đóng góp quý báu để luận văn được hoàn thiện hơn
Em cũng xin cảm ơn các Thầy Cô, Cán bộ thuộc phòng Sau Đại học, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại trường
Cuối cùng, xin bày tỏ lòng cảm ơn đến những người thân, bạn bè và đặc biệt là Ban Giám hiệu các trường tiểu học đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho quá trình khảo sát, thử nghiệm của đề tài được tiến hành thuận lợi và thu
được kết quả khả quan
Trang 5
MỤC LỤC
Trang phụ bìa Lời cam đoan Lời cảm ơn Mục lục Danh mục các bảng Danh mục các hình Danh mục các chữ viết tắt MỞ ĐẦU 1
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC DẠY HỌC DẠNG BÀI TÌM X Ở TIỂU HỌC 10
1.1 Bài toán tìm x 10
1.2 Tâm sinh lý của HS tiểu học về phương diện tiếp nhận dạng bài tìm x 10
1.2.1 Tri giác 10
1.2.2 Tư duy 11
1.2.3 Tưởng tượng 11
1.2.4 Ngôn ngữ 12
1.2.5 Chú ý 13
1.2.6 Trí nhớ 13
1.2.7 Ý chí 14
1.3 Sai lầm, khó khăn trong học tập 15
1.3.1 Sai lầm trong học tập 15
1.3.2 Khó khăn trong học tập 19
1.4 Một số phương pháp giải bài toán tìm x 23
1.4.1 Phương pháp đoán nhận 23
1.4.2 Phương pháp sử dụng mô hình 27
1.4.3 Phương pháp sử dụng quy tắc 30
Chương 2 THỰC TIỄN DẠY HỌC DẠNG BÀI TÌM X Ở TIỂU HỌC 32
Trang 62.1 Mục tiêu và chương trình dạy học dạng bài tìm x 32
2.1.1 Mục tiêu dạy dạng bài tìm x ở tiểu học 32
2.1.2 Chương trình SGK về dạng bài tìm x 32
2.1.3 Chuẩn kiến thức, kỹ năng của dạng bài tìm x 34
2.2 Bài toán tìm x trong chương trình 36
2.2.1 Phân phối thời lượng dạy dạng bài tìm x trong chương trình SGK 36 2.2.2 Hướng dẫn cách dạy dạng bài tìm x trong SGK và SGV 37
2.2.3 Cách thức trình bày và cách giải dạng bài tìm x 43
2.2.4 Bài toán tìm x trong một số đề kiểm tra 44
Chương 3 NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA HỌC SINH VÀ CÁC BIỆN PHÁP HỖ TRỢ 45
3.1 Những khó khăn của HS tiểu học khi học dạng bài tìm x 45
3.1.1 Khó khăn của HS khi hiểu kí hiệu x 45
3.1.2 Khó khăn của HS khi học thuộc các qui tắc và vận dụng quy tắc để giải bài tìm x 49
3.1.3 Khó khăn của HS khi hiểu quy tắc giải bài tìm x 51
3.1.4 Khó khăn của HS khi áp dụng các bước giải bài tìm x 53
3.1.5 Khó khăn của HS do phương pháp giảng dạy của GV 55
3.2 Một số biện pháp hỗ trợ của GV hiện nay 55
3.2.1 Biện pháp 1: Giải bài tìm x bằng cách quan sát dấu 55
3.2.2 Biện pháp 2: Giải bài tìm x bằng cách chuyển vế đổi dấu kết hợp học thuộc qui tắc 56
3.2.3 Biện pháp 3: Xét dấu trong trái, ngoài cùng 57
3.2.4 Biện pháp 4: Giải bài tìm x theo qui tắc Xuôi – Ngược 57
3.2.5 Biện pháp 5: Lấy ví dụ với những con số nhỏ để suy luận làm bài 57 3.3 Một số biện pháp hỗ trợ khác 58
3.3.1 Biện pháp sử dụng mô hình hình học 58
3.3.2 Biện pháp đoán nhận 59
Trang 73.2.3 Biện pháp sử dụng văn vần, thơ 60
3.2.4 Biện pháp sử dụng hình ảnh hỗ trợ 61
KẾT LUẬN 64
TÀI LIỆU THAM KHẢO 66
Trang 9DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1 Những nguyên nhân dẫn đến sai lầm trong toán học 18
Bảng 1.2 Phương pháp đoán nhận ở Pháp, Mỹ 23
Bảng 1.3 Phương pháp sử dụng mô hình ở Mỹ 28
Bảng 1.4 Phương pháp sử dụng quy tắc ở Mỹ 30
Bảng 2.1 Các dạng bài tìm x trong chương trình SGK 32
Bảng 2.2 Chuẩn kiến thức, kĩ năng của dạng bài tìm x 35
Bảng 3.1 Kết quả khảo sát câu hỏi “x là gì?” của học sinh lớp 3 46
Bảng 3.2 Kết quả khảo sát câu hỏi “x là gì?” của HS lớp 4 47
Bảng 3.3 Kết quả khảo sát câu hỏi “x là gì?” của HS lớp 5 47
Bảng 3.4 Mức độ thuộc quy tắc của HS lớp 3B 51
Bảng 3.5 Các dạng bài tìm x HS lớp 3B làm sai 51
Bảng 3.6 Tỉ lệ làm đúng hai dạng bài tìm x của HS lớp 2D 54
Trang 10
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 2.1 Tìm số hạng trong một tổng 39
Hình 2.2 Tìm số bị trừ 39
Hình 2.3 Tìm số trừ 40
Hình 2.4 Tìm một thừa số của phép nhân 40
Hình 2.5 Tìm số bị chia 41
Hình 2.6 Tìm số chia 41
Hình 3.1 Hình ảnh hỗ trợ cho bài toán tìm x 69
Hình 3.2 Hình ảnh hỗ trợ cho bài toán tìm x 69
Hình 3.3 Hình ảnh hỗ trợ cho bài toán tìm x 69
Trang 11
data error !!! can't not
read
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 17data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 26data error !!! can't not
read
Trang 27data error !!! can't not
read