DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT THPT: Trung học phổ thông THCS: Trung học cơ sở KNHT: Kĩ năng học tập ĐLC: Độ lệch chuẩn ĐTB: Điểm trung bình Nxb: Nhà xuất bản KN: Kĩ năng HĐN: Hoạt động nhóm H
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
Phạm Thị Mỹ Ngọc
KĨ NĂNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH LỚP 10,
HUYỆN HÓC MÔN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÍ HỌC
Thành phố Hồ Chí Minh – 2016
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
Phạm Thị Mỹ Ngọc
KĨ NĂNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH LỚP 10,
HUYỆN HÓC MÔN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Tâm lí học
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÍ HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS TS TRẦN THỊ THU MAI
Thành phố Hồ Chí Minh – 2016
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề tài: “Kĩ năng học tập của học sinh lớp 10, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh” là công trình khoa học do tôi thực hiện Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là kết quả của quá trình nghiên cứu thực trạng tại các trường THPT Hóc Môn và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nghiên cứu nào khác
Tác giả
Phạm Thị Mỹ Ngọc
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Hoàn thành luận văn: “Kĩ năng học tập của học sinh lớp 10, huyện Hóc Môn,
T hành phố Hồ Chí Minh”, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến:
Quý thầy cô trong Ban giám hiệu trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, Khoa Tâm lí học, Phòng Sau đại học đã tạo điều kiện để tôi học được nhiều kiến thức bổ ích trong suốt khóa học 2014 – 2016
Phó giáo sư, tiến sĩ Trần Thị Thu Mai, người hướng dẫn khoa học, đã tận tâm giảng dạy, hướng dẫn và động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này Những định hướng và điều chỉnh của cô đã giúp tôi trưởng thành hơn, chuyên nghiệp hơn trong nghiên cứu khoa học
Quý thầy (cô) và các em học sinh trường THPT Bà Điểm, THPT Phạm Văn Sáng, THPT Nguyễn Văn Cừ, THPT Lý Thường Kiệt, THPT Nguyễn Hữu Cầu đã tạo điều kiện, hỗ trợ và nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình tôi khảo sát thực trạng tại các trường
Gia đình, đồng nghiệp, bạn bè và các anh chị của tập thể lớp tâm lí học K25 đã động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu đề tài này
Tác giả
Phạm Thị Mỹ Ngọc
Trang 5MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các từ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục các biểu đồ
MỞ ĐẦU 1
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KĨ NĂNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH 8
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 8
1.1.1 Những nghiên cứu về kĩ năng học tập ở nước ngoài 8
1.1.2 Những nghiên cứu về kĩ năng học tập ở trong nước 13
1.2 Lí luận về kĩ năng 18
1.2.1 Khái niệm kĩ năng 18
1.2.2 Quá trình hình thành kĩ năng .21
1.2.3 Các mức độ của kĩ năng 24
1.3 Lí luận về kĩ năng học tập của học sinh THPT 26
1.3.1 Khái niệm hoạt động học tập 26
1.3.2 Khái niệm kĩ năng học tập 27
1.3.3 Quá trình hình thành kĩ năng học tập 29
1.3.4 Những kĩ năng học tập của học sinh THPT 29
1.3.5 Đặc điểm tâm lí của học sinh THPT đầu cấp 48
1.3.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến kĩ năng học tập của các em học sinh THPT 53
1.3.7 Tiêu chí đánh giá và thang đánh giá kĩ năng hoạt động nhóm và kĩ năng ôn tập 59
Tiểu kết chương 1 61
Trang 6Chương 2 THỰC TRẠNG KĨ NĂNG HỌC TẬP (KĨ NĂNG HOẠT ĐỘNG
NHÓM VÀ KĨ NĂNG ÔN TẬP) CỦA HỌC SINH LỚP 10, HUYỆN HÓC MÔN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 63
2.1 Khái quát về tổ chức nghiên cứu thực trạng 63
2.1.1 Mục đích khảo sát 63
2.1.2 Khách thể khảo sát 64
2.1.3 Phương pháp nghiên cứu 64
2.1.4 Cách xử lí số liệu 67
2.2 Thực trạng về kĩ năng học tập (kĩ năng hoạt động nhóm và kĩ năng ôn tập) của học sinh lớp 10, huyện Hóc Môn, Tp Hồ Chí Minh 68
2.2.1 Thống kê chung về khách thể nghiên cứu 68
2.2.2 Thực trạng kĩ năng hoạt động nhóm và kĩ năng ôn tập của học sinh lớp 10 70
2.3 Đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao kĩ năng học tập (kĩ năng hoạt động nhóm và kĩ năng ôn tập) của học sinh lớp 10, huyện Hóc Môn, Tp Hồ Chí Minh 100
Tiểu kết chương 2 104
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 107
TÀI LIỆU THAM KHẢO 111 PHỤ LỤC
Trang 7DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
THPT: Trung học phổ thông THCS: Trung học cơ sở KNHT: Kĩ năng học tập ĐLC: Độ lệch chuẩn ĐTB: Điểm trung bình Nxb: Nhà xuất bản KN: Kĩ năng HĐN: Hoạt động nhóm HS: Học sinh
GV: Giáo viên MĐ: Mức độ TC: Tiêu chí TH: Thứ hạng TL: Tỉ lệ TS: Tần số TX: Thường xuyên STT: Số thứ tự SL: Số lượng
Trang 8DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1 Phân chia các mức độ kĩ năng theo quan điểm của K.K Platonov và
G.G Golubev 25
Bảng 1.2 Cấu trúc của kĩ năng hoạt động nhóm 41
Bảng 1.3 Cấu trúc của kĩ năng ôn tập 48
Bảng 1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến kĩ năng học tập (Kĩ năng hoạt động nhóm và ôn tập) của học sinh 58
Bảng 2.1 Danh sách các trường trung học phổ thông tiến hành khảo sát 64
Bảng 2.2 Danh sách các trường THPT tiến hành khảo sát chính thức 65
Bảng 2.3 Số lượng học sinh phân theo trường và giới tính (N: 309) 68
Bảng 2.4 Tỉ lệ phần trăm về kết quả học tập và hạnh kiểm của học sinh 69
Bảng 2.5 Số lượng giáo viên được khảo sát phân theo trường và giới tính 69
Bảng 2.6 Tỉ lệ phần trăm giáo viên phân theo độ tuổi và thâm niêm công tác 70
Bảng 2.7 Mức độ hiểu biết về kĩ năng hoạt động nhóm nói chung của học sinh theo tự đánh giá của học sinh và giáo viên 70
Bảng 2.8 Mức độ hiểu biết của học sinh về các kĩ năng thành phần thuộc kĩ năng hoạt động nhóm và nhận định của giáo viên 71
Bảng 2.9 Tỉ lệ phần trăm mức độ hiểu biết về kĩ năng hoạt động nhóm ở các kĩ năng thành phần của học sinh qua đánh giá của giáo viên và học sinh 72
Bảng 2.10 So sánh mức độ nhận thức của học sinh về kĩ năng hoạt động nhóm giữa các trường 73
Bảng 2.11 Mức độ quan trọng và mức độ cần thiết của kĩ năng hoạt động nhóm 74
Bảng 2.12 Mức độ quan tâm và mức độ rèn luyện kĩ năng hoạt động nhóm của học sinh và nhận định của giáo viên 76
Bảng 2.13 Tự đánh giá của học sinh về mức độ biểu hiện kĩ năng hoạt động nhóm qua các tiêu chí 77
Bảng 2.14 So sánh mức độ biểu hiện kĩ năng hoạt động nhóm của học sinh giữa các trường 81
Bảng 2.15 Mức độ đạt yêu cầu của kĩ năng hoạt động nhóm thông qua các tiêu chí 82
Trang 9Bảng 2.16 So sánh mức độ đạt yêu cầu kĩ năng hoạt động nhóm của học sinh
giữa các trường 86 Bảng 2.17 Những khó khăn khi hoạt động nhóm của học sinh 86 Bảng 2.18 Mức độ hiểu biết về kĩ năng ôn tập nói chung của học sinh theo tự
đánh giá của học sinh và giáo viên 88 Bảng 2.19 Mức độ hiểu biết của học sinh về các kĩ năng thành phần thuộc kĩ
năng ôn tập và nhận định của giáo viên 89 Bảng 2.20 So sánh mức độ hiểu biết về kĩ năng ôn tập của học sinh giữa
các trường 90 Bảng 2.21 Mức độ quan trọng và mức độ cần thiết của kĩ năng ôn tập 91 Bảng 2.22 Tỉ lệ % các mức độ lựa chọn về sự quan trọng và cần thiết của kĩ
năng ôn tập 92 Bảng 2.23 Mức độ quan tâm, mức độ rèn luyện kĩ năng ôn tập của học sinh và
nhận định của giáo viên 92 Bảng 2.24 Mức độ biểu hiện của kĩ năng ôn tập của học sinh qua các tiêu chí 93 Bảng 2.25 So sánh mức độ biểu hiện kĩ năng ôn tập của học sinh giữa
các trường 94 Bảng 2.26 Tự đánh giá của học sinh về mức độ đạt yêu cầu các thao tác liên
quan đến kĩ năng ôn tập 95 Bảng 2.27 So sánh mức độ đạt yêu cầu kĩ năng ôn tập giữa các trường 96 Bảng 2.28 Những khó khăn khi ôn tập của học sinh 97 Bảng 2.29 Các yếu tố ảnh hưởng đến kĩ năng hoạt động nhóm và kĩ năng ôn tập 99 Bảng 2.30 Mức độ quan trọng của các yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển kĩ
năng làm việc nhóm và kĩ năng ôn tập cho học sinh 100
Trang 10DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1 So sánh tỉ lệ % các mức độ lựa chọn giữa học sinh và giáo viên về
kĩ năng hoạt động nhóm nói chung 71 Biểu đồ 2.2 Nhận thức của học sinh về nội dung kĩ năng hoạt động nhóm 73 Biểu đồ 2.3 Nhận thức của học sinh về vai trò và mức độ cần thiết của kĩ năng
hoạt động nhóm (N1 = 309) 74 Biểu đồ 2.4 Đánh giá của giáo viên về vai trò và mức độ cần thiết của kĩ năng
hoạt động nhóm (N2 = 51) 75 Biểu đồ 2.5 So sánh điểm trung bình mức độ biểu hiện với mức độ đạt yêu cầu 85 Biểu đồ 2.6 So sánh tỉ lệ % các mức độ lựa chọn giữa học sinh và giáo viên về
kĩ năng ôn tập nói chung 89 Biểu đồ 2.7 Nhận thức của học sinh về nội dung kĩ năng ôn tập 91 Biểu đồ 2.8 Điểm trung bình các biểu hiện của kĩ năng ôn tập 94
Trang 11data error !!! can't not
read
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 17data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 26data error !!! can't not
read
Trang 27data error !!! can't not
read