HƯỚNG DẪN HỌC SINH XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG THÍ NGHIỆM ĐƠN GIẢN CHƯƠNG TỪ TRƯỜNG VÀ CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ VẬT LÝ 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Những yêu cầu về mặt kĩ thuật và phương pháp dạy học đối với việc sử dụng thí nghiệm trong dạy học vật lý .... Thí nghiệm 1: Tương tác giữa nam châm nam châm vĩnh cửu với các vật làm bằn

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

Nguy ễn Văn Nguyên

HƯỚNG DẪN HỌC SINH XÂY DỰNG VÀ SỬ

D ỤNG THÍ NGHIỆM ĐƠN GIẢN CHƯƠNG

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

Nguy ễn Văn Nguyên

HƯỚNG DẪN HỌC SINH XÂY DỰNG VÀ SỬ

D ỤNG THÍ NGHIỆM ĐƠN GIẢN CHƯƠNG

“T Ừ TRƯỜNG” VÀ “CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ”

V ẬT LÝ 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Chuyên ngành : Lí lu ận và phương pháp dạy học bộ môn Vật lý

Mã s ố : 60 14 01 11

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS NGUY ỄN BẢO HOÀNG THANH

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết

qu ả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng công bố trong bất

kì công trình nghiên c ứu khoa học nào khác

Tác giả

Nguy ễn Văn Nguyên

Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với gia đình, bạn bè và các bạn

học viên K25 đã động viên giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Xin chân thành cảm ơn!

Tác giả

Nguy ễn Văn Nguyên

M ỤC LỤC

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các kí hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng, hình vẽ

M Ở ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 6

1.1 Thí nghiệm trong dạy học vật lý theo định hướng phát triển năng lực 6

1.1.1 Định nghĩa thí nghiệm vật lý 6

1.1.2 Thí nghiệm đơn giản 8

1.1.3 Vai trò của thí nghiệm vật lý trong dạy học 9

1.1.4 Chức năng của thí nghiệm vật lý 10

1.1.5 Những yêu cầu về mặt kĩ thuật và phương pháp dạy học đối với việc sử dụng thí nghiệm trong dạy học vật lý 16

1.2 Năng lực, năng lực chuyên biệt trong dạy học vật lý ở trường THPT 17

1.2.1 Khái niệm về năng lực 17

1.2.2 Khái niệm về năng lực chung 18

1.2.3 Khái niệm về năng lực chuyên biệt 18

1.2.4 Hệ thống các năng lực chuyên biệt môn vật lý 19

1.2.5 Phát triển năng lực chuyên biệt cho học sinh trong dạy học vật lý 30

K ẾT LUẬN CHƯƠNG 1 34

CHƯƠNG 2 HƯỚNG DẪN HỌC SINH XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG MỘT SỐ THÍ NGHI ỆM CHƯƠNG “TỪ TRƯỜNG” VÀ “CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ” 36

2.1 Nội dung kiến thức chương “Từ trường” và “ Cảm ứng điện từ” 36

2.1.1 Từ trường 36

2.1.2 Cảm ứng điện từ 41

2.2 Các thí nghiệm chương “Từ trường” và “ Cảm ứng điện từ” đã được sử dụng giảng dạy trong trường THPT 45

2.3 Xây dựng và sử dụng các thí nghiệm 50

2.3.1 Thí nghiệm 1: Tương tác giữa nam châm (nam châm vĩnh cửu) với các vật làm bằng sắt từ 50

2.3.2 Thí nghiệm 2: Tương tác giữa nam châm với nam châm 52

2.3.3 Thí nghiệm 3: Tương tác giữa dòng điện với dòng điện (hai dòng điện thẳng song song) 54

2.3.4 Thí nghiệm 4: Thí nghiệm về tương tác giức nam châm với dòng điện 57

2.3.5 Thí nghiệm 5: Tương tác giữa dòng điện với nam châm 58

2.3.6 Thí nghiệm 6: Từ phổ của thanh nam châm thẳng 59

2.3.7 Thí nghiệm 7: Từ phổ của thanh nam châm hình chữ U 60

2.3.8 Thí nghiệm 8: Từ phổ của dòng điện thẳng 61

2.3.9 Thí nghiệm 9: Từ phổ của dòng điện tròn 62

2.3.10 Thí nghiệm 10: Từ phổ của dòng điện chạy trong ống dây (thí nghiệm ch ế tạo nam châm điện) 63

2.3.11 Thí nghiệm 11: Từ phổ của hai nam châm đặt gần nhau 65

2.3.12 Thí nghiệm 12: Thí nghiệm về động cơ điện 66

2.3.13 Thí nghiệm 13: Thí nghiệm về máy phát điện 67

2.3.14 Thí nghiệm 14: Thí nghiệm về hiện tượng cảm ứng điện từ 68

2.3.15 Thí nghiệm 15: Thí nghiệm về hiện tượng tự cảm 70

2.4 Xây dựng giáo án dạy học có sử dụng các thí nghiệm đã được xây dựng 71

2.4.1 Giáo án dạy học bài “Từ trường” 71

K ẾT LUẬN CHƯƠNG 2 82

CHƯƠNG 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 83

3.1 Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm 83

3.1.1 Mục đích của thực nghiệm sư phạm 83

3.1.2 Các nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm 83

3.2 Đối tượng và nội dung của thực nghiệm sư phạm 83

3.2.1 Đối tượng của thực nghiệm sư phạm 83

3.2.2 Nội dung của thực nghiệm sư phạm 84

3.3 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 84

3.3.1 Chọn mẫu thực nghiệm sư phạm 84

3.3.2 Quan sát và ghi nhận thông tin trong quá trình dạy học 84

3.3.3 Hình thức đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm 89

3.4 Kết quả và đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm 89

3.4.1 Kết quả bài thực nghiệm số 1: Bài 19 “Từ trường” vật lý 11 THPT 89

K ẾT LUẬN CHƯƠNG 3 114

K ẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 116

TÀI LI ỆU THAM KHẢO 118

PH Ụ LỤC I

DANH M ỤC BẢNG VÀ HÌNH

Bảng 1.1: Sơ đồ cấu trúc hoạt động làm thí nghiệm của HS

Bảng 1.2: Các năng lực chuyên biệt môn vật lý

Bảng 1.3: Nhóm các năng lực thành phần trong môn vật lý

Bảng 2.1: Các dụng cụ thí nghiệm sử dụng trong trường THPT

Bảng 2.2 Dụng cụ thí nghiệm tương tác giữa hai dòng điện thẳng

Bảng 2.3 Dụng cụ thí nghiệm tương tác giữa dòng điện với nam châm

Bảng 2.4 Dụng cụ thí nghiệm từ phổ của dòng điện thẳng

Bảng 2.5 Dụng cụ thí nghiệm từ phổ của dòng điện tròn

Bảng 2.6 Dụng cụ thí nghiệm từ phổ của dòng điện chạy trong ống dây Hình 2.1 Sơ đồ tóm tắt nội dung kiến thức chương “Từ trường”

Hình 2.10 Sơ đồ tóm tắt nội dung chương “Cảm ứng điện từ”

Bảng 3.1 Phiếu học tập số 1

Bảng 3.2 Phiếu học tập số 2

Bảng 3.3 Phiếu học tập số 3

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read