Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh (TT LV thạc sĩ)Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh (TT LV thạc sĩ)Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh (TT LV thạc sĩ)Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh (TT LV thạc sĩ)Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh (TT LV thạc sĩ)Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh (TT LV thạc sĩ)Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh (TT LV thạc sĩ)Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh (TT LV thạc sĩ)Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh (TT LV thạc sĩ)Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh (TT LV thạc sĩ)Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh (TT LV thạc sĩ)Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh (TT LV thạc sĩ)
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
LÊ HẢI NGỌC CHÂU
QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI HUYỆN CAN LỘC, TĨNH HÀ TĨNH
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS LÊ TOÀN THẮNG
Phản biện 1 : TS Đặng Thị Hà
Phản biện 2 : PGS.TS Lê Thị Anh Vân
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp 204 , Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số: 77 - Đường : Nguyễn Chí Thanh - Quận : Đống Đa - TP Hà Nội Thời gian: vào hồi 17 giờ, ngày 17 tháng 11 năm 2016
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài luận văn
Trong hệ thống tài chính, Ngân sách Nhà nước là bộ phận chủ đạo, là điều kiện vật chất quan trọng của Nhà nước do hiến pháp quy định, là công cụ quan trọng của Nhà nước có tác dụng điều tiết vĩ mô nền kinh tế xã hội Vì vậy, việc sử dụng ngân sách một cách hợp lý và có hiệu quả sẽ mang lại lợi ích rất lớn cho toàn xã hội
Trong những năm qua, cùng với sự đổi mới chung của đất nước và thực hiện chương trình tổng thể về cải cách hành chính nhà nước, quản lý ngân sách nhà nước
đã có những bước cải cách, đổi mới và đạt được một số thành tựu đáng kể Đặc biệt
là từ khi Luật Ngân sách nhà nước được Quốc hội thông qua ngày 25/06/2015 với mục tiêu và ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc quản lý và điều hành ngân sách nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội, nhằm tăng cường tiềm lực tài chính đất nước, quản lý thống nhất nền tài chính quốc gia, xây dựng ngân sách nhà nước lành mạnh, thúc đẩy vốn và tài sản nhà nước tiết kiệm, hiệu quả Từ đó tăng tích lũy để thực hiện công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước và đảm bảo các nhiệm vụ quốc phòng
an ninh và đối ngoại
Ngân sách nhà nước cấp huyện là một bộ phận cấu thành ngân sách nhà nước,
là công cụ để chính quyền cấp huyện thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn trong quá trình quản lý kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng Huyện Can Lộc với vị trí chiến lược của Tỉnh Hà Tĩnh, được đánh gía là đơn vị phát triển kinh tế - xã hội trọng tâm của tỉnh Trong nhiều năm qua, công tác quản lý ngân sách Huyện đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, góp phần quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, đảm bảo giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn Huyện Can Lộc nói riêng và của tỉnh Hà Tĩnh nói chung Từ đó đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong việc thực hiện tốt nhiệm vụ được giao về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi trong đó thu ngân sách vượt cao so với kế hoạch Tuy nhiên, trong công tác quản lý ngân sách Huyện đã bộc lộ một số hạn chế cần khắc phục trong giai đoạn mới và tập trung vào các nội dung: phân cấp ngân sách, lập dự toán ngân sách, việc nâng cao ý thức tiết kiệm, chống lãng phí, ý thức kỹ luật tài chính Cũng như cơ chế, chính sách để khai thác hiệu quả nguồn lực hiện có đồng thời góp phần tạo môi trường đầu tư thuận lợi, nâng cao chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra,… Vì vậy,
Trang 42 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Qua tìm hiểu của tác giả cho thấy các tài liệu nghiên cứu nói chung và các công trình khoa học nói riêng về quản lý ngân sách nhà nước đã được quan tâm như:
Sách Phân cấp ngân sách cho chính quyền địa phương, thực trạng và giải pháp, PGS-TS Lê Chi Mai (2006), NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội đã đưa ra các giải pháp nhằm đẩy mạnh việc phân cấp quản lý NSNN cho chính quyền địa phương ở Việt Nam trong đó có chính quyền cấp huyện
Luận văn tiến sỹ kinh tế: “Nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước tỉnh
An Giang giai đoạn 2011 – 2020”, tác giả Tô Thiện Hiền (2012) tại Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh, đã chỉ ra được bản chất cũng như ý nghĩa về mặt lý luận của công tác quản lý ngân sách cấp tỉnh và phân tích thực trạng quản lý ngân sách tại tỉnh An Giang để từ đó đưa ra được các giải pháp phù hợp
Luận văn thạc sỹ quản lý hành chính công: “Quản lý ngân sách nhà nước ở Huyện Hoằng Hóa, Tỉnh Thanh Hóa”, tác giả: Bùi Thị Minh Thúy (2014), học viện hành chính đã đề cập công tác quản lý ngân sách ở cấp huyện của tỉnh Thanh hóa qua đi sâu phân tích chi tiết từng khoản thu ngân sách để đưa ra được những giải pháp phù hợp
Luận văn Thạc sỹ Hành chính công: “Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Cẩm Giàng – Tỉnh Hải Dương”, Vũ Thị Thuận (2014), Học viện Hành chính đã đề cập tới công tác quản lý ngân sách ở cấp huyện của tỉnh Hải Dương thông qua việc tập trung vào hoạt động thu và chi ngân sách tuy nhiên chưa làm rõ được vai trò của công tác thanh tra, kiểm tra trong quản lý ngân sách
Luận văn thạc sỹ quản lý công: “Quản lý ngân sách nhà nước tại Huyện Lục Ngạn, Tỉnh Bắc Giang”, Nguyễn Thị Thùy Nhung (2015), Học viện hành chính đã đưa ra được hệ thống lý luận rõ ràng cũng như công tác quản lý ngân sách ở cấp huyện của tỉnh Hải Dương từ đó chỉ được vai trò của công tác kiểm tra, giám sát trong quản lý ngân sách
Trên thực tế, kết quả nghiên cứu của các công trình nói trên đều đề cập đến việc hoàn thiện công tác quản lý thu, chi ngân sách nói chung và công tác quản lý ngân sách ở từng địa phương nhất định Mặc dù cùng tuân thủ hệ thống pháp luật về quản
lý NSNN nhưng mỗi địa phương đều có những đặc điểm đặc thù khác nhau và hiệu quả của việc quản lý NSNN các cấp phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện của từng địa phương Các luận văn trên đã chỉ ra được các khâu còn chưa hoàn thiện trong quá trình quản lý nhưng chưa nêu rõ, chưa làm rõ được vai trò của từng khâu cũng như vai trò của công tác thanh tra trong quy trình quản lý ngân sách nhà nước hay những
Trang 5vấn đề bất cấp trong quá trình thực hiện…Đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn huyện Can Lộc, chưa có công trình nào nghiên cứu về hoàn thiện quản lý NSNN cấp huyện
để đưa ra được những giải pháp tối ưu cho công tác quản lý NSNN huyện Can Lộc nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển KT-XH của huyện để phù hợp với cơ chế quản lý chung của Nhà nước trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
Mục đích:
Từ những vấn đề lý luận chung về NSNN và NSNN cấp huyện luận văn hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về NSNN và công tác quản lý NSNN cấp Huyện theo luật NSNN 2002 Từ đó đề xuất một số giải pháp khoa học, hợp lý nhằm hoàn thiện công tác quản lý NSNN huyện Can Lộc trong thời gian tới tốt hơn nhằm đáp ứng được yêu cầu của luật NSNN 2015
Nhiệm vụ:
Hệ thống những vấn đề lý luận về NSNN và NSNN cấp huyện
Tìm hiểu thực trạng quản lý NSNN tại Huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh
Trên cơ sở thực trạng trong những năm qua, phân tích, đánh giá kết quả đạt được, đưa ra các nguyên nhân, hạn chế và từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện nói chung và quản lý ngân sách nhà nước tại Huyện Can Lộc nói riêng
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý NSNN Huyện Can Lộc
Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi nội dung: chỉ nghiên cứu quản lý ngân sách nhà nước của huyện Can Lộc
Phạm vi về không gian: địa bàn Huyện Can Lộc, Tỉnh Hà Tĩnh
Phạm vi về thời gian: tài liệu tổng quan được thu thập trong khoảng thời gian
từ năm 2013 đến 2015
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
Phương pháp luận: phương pháp chủ nghĩa duy vật lịch sử và chủ nghĩa duy
vật biện chứng của chủ nghĩa Mác – Lênin, trên cơ sở quan điểm đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nnước về NSNN và quản lý ngân sách nhà
nước cấp huyện
Phương pháp nghiên cứu: việc nghiên cứu luận văn đựa trên phương pháp
nghiên cứu lý thuyết, tài liệu, cụ thể như: phương pháp thống kế, phân tích tổng
Trang 6Sử dụng phương pháp nghiên cứu thực tiễn: phương pháp quan sát, tổng hợp rút kinh nghiệm
Sử dụng phương pháp bổ trợ: sử dụng phương pháp thống kê để tổng hợp, phân tích, xử lý kết quả điều tra Ngoài ra, Luận văn còn sử dụng một số phương pháp khoa học khác
Bên cạnh đó luận văn đã tiếp thu, kế thừa có chọn lọc kết quả nghiên cứu của một số công trình nghiên cứu liên quan đã được công bố, cùng các số liệu do các cơ quan hữu quan công bố
Ngoài ra, luận văn còn dựa vào các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước liên quan đến quản lý tài chính, ngân sách ở nước ta trong giai đoạn hiện nay; Số liệu sử dụng được thu thập từ các số liệu thống kê, báo cáo tài chính, các biểu mẫu báo cáo kèm theo các năm của phòng Tài chính – Kế hoạch huyện; các Nghị quyết của HĐND tỉnh,
huyện, các quyết định của UBND tỉnh, huyện và các số liệu khác
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Ý nghĩa lý luận của đề tài luận văn:
Trên cơ sở nghiên cứu những lý luận chung về ngân sách nhà nước, luận văn
hệ thống hóa và làm sáng tỏ thêm những vấn đề lý luận cơ bản về công tác quản lý ngân sách cấp huyện, sự cần thiết khách quan phải nâng cao quản lý công tác thu – chi của ngân sách cấp huyện, qua đó giúp tác giả nghiên cứu cũng như người đọc nắm được những vấn đề cơ bản về ngân sách nhà nước cấp huyện, quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện, nắm được những quy định cụ thể của Nhà nước, của các
cơ quan chính quyền địa phương cũng như thực trạng quản lý ngân sách huyện Can Lộc giai đoạn 2013 – 2015
Ý nghĩa thực tiễn của đề tài luận văn:
Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng công tác quản lý ngân sách tại huyện Can Lộc,
so sánh với hệ thống văn bản pháp luật hiện hành và thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội huyện Can Lộc Từ đó, đề xuất những giải pháp mang tính khả thi đối với huyện Can Lộc để hoàn thiện công tác quản lý ngân sách cấp huyện
Trên cơ sở lý luận và qua thực trạng quản lý ngân sách nhà nước, luận văn chỉ
ra một số điểm mới của luật NSNN năm 2015 và từ đó đề xuất những giải pháp phù hợp nhằm tăng cường công tác quản lý ngân sách nhà nước cấp Huyện trong thời gian tới, góp phần hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước cấp Huyện trong giai đoạn mới
Và cuối cùng, trước tình hình về luận NSNN được đưa ra, đề tài nghiên cứu nhằm giúp các nhà quản lý hoạch định chính sách phù hợp với thực tế trong việc quản lý NSNN tại Huyện Can Lộc trong thời gian tới, góp phần hoàn thiện công tác quản lý chi tiêu công của nước ta trong tiến trình hội nhập quốc tế
Trang 77 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục viết tắt
và mục lục, luận văn chia thành 3 chương với các nội dung cụ thể như sau:
Chương 1: Cơ sở khoa học về quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện
Chương 2: Thực trạng quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2013 – 2015
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh
Trang 81.1.1.2 Vai trò của ngân sách nhà nước
- là công cụ tài chính quan trọng nhất để cung ứng nguồn tài chính cho hoạt động của bộ máy nhà nước;
- là công cụ thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đảm bảo cho nền kinh tế tăng trưởng ổn định và bền vững;
- là công cụ để điều tiết thị trường, bình ổn giá cả thị trường
1.1.1.3 Hệ thống ngân sách nhà nước
Sơ đồ 1.1: Hệ thống quản lý ngân sách nhà nước
1.1.2.1 Khái niệm ngân sách nhà nước cấp huyện
1.1.2.2 Vai trò của ngân sách nhà nước cấp huyện
Ngân sách nhà nước
Ngân sách trung ương
Ngân sách địa phương
Ngân sách cấp tỉnh
Ngân sách cấp huyện
Ngân sách cấp xã
Trang 9Một là, NS huyện đảm bảo thực hiện vai trò nhà nước, bảo vệ quốc phòng và
an ninh trật tự cấp huyện
Hai là, NS huyện là công cụ thúc đẩy, phát triển ổn định kinh tế
Ba là, NS huyện là phương tiện bù đắp khiếm khuyết thị trường, đảm bảo công
bằng xã hội Quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện
1.1.3 Khái niệm, vai trò và nguyên tắc quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện
1.2.1.1 Khái niệm quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện
Quản lý NSNN cấp huyện là hoạt động của các chủ thể quản lý thông qua việc
sử dụng có chủ định các phương pháp quản lý và các công cụ quản lý để tác động
và điều chỉnh hoạt động của ngân sách cấp huyện nhằm đạt được mục tiêu đã định
1.2.1.2 Vai trò của quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện
Thứ nhất, đảm bảo nguồn tài chính cần thiết để các cơ quan công quyền thực hiện các nhiệm vụ được giao theo đúng đường lối, chính sách, chế độ của Nhà nước
Thứ hai, đảm bảo khuyến khích, thúc đẩy sản xuất phát triển, tạo ra nguồn thu của NSNN ngày càng lớn hơn
1.2.1.3 Nguyên tắc quản lý ngân sách cấp huyện
Nguyên tắc công khai minh bạch
Nguyên tắc rõ ràng, trung thực, chính xác
Nguyên tắc thống nhất trong quản lý NSNN
Nguyên tắc cân đối NSNN
1.2.2.1 Quản lý thu và nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước cấp huyện
Quản lý thu ngân sách
Quản lý thu NSNN được hiểu là quá trình nhà nước sử dụng hệ thống các công
cụ chính sách, pháp luật để tiến hành quản lý thu thuế và các khoản thu ngoài thuế và NSNN nhằm đảm bảo tính công bằng, khuyến khích sản xuất kinh doanh phát triển
Nhiệm vụ chi
Quản lý chi NS là việc lập kế hoạch, đề xuất các chính sách chi NS, tổ chức, điều hành và kiểm tra mọi khoản chi tiêu từ NSNN Quản lý chi NSNN đảm bảo quá trình sử dụng các nguồn vốn chi tiêu của Nhà nước từ khâu lập kế hoạch đến khâu sử dụng NS đó nhằm đảm bảo quá trình chi tiết kiệm và hiệu quả, phù hợp với yêu cầu của thực tế đang đặt ra theo đúng chính sách chế độ của nhà nước, phục vụ các mục tiêu kinh tế - xã hội
Trang 10Cân đối ngân sách nhà nước cấp huyện
1.2.2.2 Chu trình quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện
Chu trình ngân sách là trình tự các bước thực hiện các hoạt động (theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền) của các cơ quan hữu quan trong quá trình chuẩn bị, lập, thẩm tra, quyết định dự toán ngân sách đến phân bổ, thực hiện (chấp hành) và quyết toán ngân sách, trong đó, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn hoàn thành từng công việc cụ thể của từng khâu trong toàn bộ chu trình
Một là, lập dự toán ngân sách nhà nước cấp huyện
Hai là, chấp hành ngân sách nhà nước cấp huyện
Ba là, quyết toán ngân sách nhà nước cấp huyện
1.2.2.3 Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện
1.2.3.1 Nhân tố khách quan
Một là, chính sách vĩ mô của nhà nước
Hai là, trình độ phát triển kinh tế - xã hội
Ba là, đổi mới cơ chế quản lý NSNN mà trọng tâm là hoàn thiện phân cấp quản lý NSNN
Bốn là, chính sách khuyến khách khai thác nguồn lực tài chính
Bốn là, hệ thống thông tin, phương tiện quản lý
Năm là, hệ thống kiểm soát, thanh tra
1.3 Kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện của một số địa phương
1.3.1 Kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước tại một số địa phương
1.3.1.1 Kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên 1.3.1.2 Kinh nghiệm quản lý ngân sách tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
1.3.1.3 Bài học quản lý ngân sách tại Thành phố Bạc Liêu và Thành phố Cà Mau
1.3.2 Bài học kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước cho huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh
Trang 11Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI HUYỆN CAN
LỘC, TỈNH HÀ TĨNH GIAI ĐOẠN 2013 – 2015
2.1 Đặc điểm, tình hình kinh tế - xã hội huyện Can Lộc
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên huyện Can Lộc
2.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Can Lộc
2.2 Thực trạng công tác quản lý ngân sách nhà nước huyện Can Lộc
2.2.1 Tổ chức bộ máy quản lý ngân sách nhà nước của huyện
Sơ đồ 2.1: Tổ chức bộ máy quản lý ngân sách nhà nước huyện Can Lộc
2.2.2 Thực trạng quản lý thu, chi ngân sách nhà nước tại huyện Can Lộc
UBND huyện
Sở Tài chính Hà Tĩnh
Phòng TC-KH huyện Can Lộc
KBNN huyện Can Lộc
Phí, lệ phí thuộc NSNN
Đội quản lý hành chính
Đội thuế xã, thị trấn Đội kiểm tra
Chi cục thuế
huyện Can Lộc
HĐND huyện
Trang 12- Các khoản phí, lệ phí thu từ các hoạt động do cấp huyện quản lý
- Thu sự nghiệp do cấp huyện quản lý theo quy định của pháp luật
- Tiền đền bù thiệt hại đất, tài sản trên đất do cấp huyện quản lý
- Thu xử phạt hành chính trong các lĩnh vực do cấp huyện quản lý
- Thu viện trợ không hoàn lại của các tổ chức, cá nhân nước ngoài trực tiếp cho ngân sách cấp huyện theo quy định của pháp luật
- Đóng góp của các tổ chức, cá nhân để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho Ngân sách cấp huyện theo quy định của pháp luật
- Đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước cho ngân sách cấp huyện theo quy định của pháp luật
- Thu chuyển nguồn từ năm trước chuyển sang
- Thu kết dư ngân sách
- Thu bổ sung từ ngân sách tỉnh
- Thu khác theo quy định của pháp luật
- Tỷ lệ phân cấp nguồn thu
Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%) giữa ngân sách cấp huyện và các cấp ngân sách
Bảng 2.1: Tỷ lệ phân cấp khoản thu giữa ngân các cấp ngân sách tỉnh Hà Tĩnh
Chỉ tiêu
Tỷ lệ NS tỉnh hưởng (%)
Tỷ lệ NS huyện, xã hưởng (%)
Tỷ lệ NS cấp xã,
tt hưởng (%)
Thuế GTGT, thuế TNDN của DN tư nhân, công ty CP,
Thuế chuyển thu nhập ra nước ngoài không kể thuế
chuyển thu nhập ra nước ngoài từ hoạt động thăm dò
khai thác dầu khí
Thuế tiêu thụ đặc biệt thu từ hàng hóa, dịch vụ trong
nước: thu các mặt hàng rượu, bia, thuốc lá, ô tô dưới 24
chổ, xăng các loại
Thuế tiêu thụ đặc biệt hàng sản xuất trong nước thu vào