TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ TRÍ THỨC VỚI SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC

Sự phát triển có tính bùng nổ của lực lượng sản xuất trong những năm gần đây, dưới tác động của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, công nghệ hiện đại khiến cho thuật ngữ “Kinh tế tri thức” (Knowledge Economy) trở nên phổ biến hơn bao giờ hết.

BỘ CÔNG THƯƠNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN MÔN HỌC:

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Đề tài

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ TRÍ THỨC VỚI SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG

NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA

Lớp học phần:

Nhóm:

GVHD: ThS Lê Hoài Nam

Thành phố Hồ CHÍ minh, tháng năm 2015

BỘ CÔNG THƯƠNG

ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN MÔN HỌC:

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Đề tài:

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ TRÍ THỨC VỚI

SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP

HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA

LỚP HỌC PHẦN: 123456789 NHÓM: 1

VIÊN

CHỮ KÝ

1

2

3

4

5

6

7

8

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

Lời cảm ơn

Mục lục

PHẦN MỞ ĐẦU 1

Chương 1: QUAN ĐIỂM MÁC XÍT VỀ ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI .4

1.1.Tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò phát triển của trí thức trong chủ nghĩa xã hội 4

1.1.1 Quan niệm mác xít về đội ngũ trí thức 4 1.1.2 Tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò của đội ngũ trí thức trong cách mạng xã hội chủ nghĩa 6

1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh và Đảng ta về vị trí của đội ngũ trí thức trong sự nghiệp phát triển dân tộc 10

1.2.1 Đội ngũ trí thức là nguồn vốn trí tuệ quý báu của dân tộc 10 1.2.2 Trí thức Việt Nam là một lực lượng quan trọng trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội 15

Chương 2: XÂY DỰNG VÀ PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 20 2.1 Phát huy tiềm năng của tầng lớp trí thức gắn liền với công cuộc đổi mới đất nước 20

2.1.1 Trí thức Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới xây dựng đất nước 20 2.1.2 Đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới 28

2.2 Những giải pháp cơ bản nhằm tăng cường vai trò của đội ngũ trí thức 35

2.2.1 Đề ra những chính sách sử dụng bồi dưỡng và đãi ngỗ thóa đáng của đội ngũ trí thức 35

2.2.2 Đào tạo đội ngũ trgis tức mới đủ sức đáp ứng với những yêu cầu phát triển khoa học và công nghệ của đất nước trong những năm sắp tới 36 2.2.3 Đổi mới việc tổ chức lãnh đạo cơ chế quản lý đối với đội ngũ trí thức 37

KẾT LUẬN 40 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 42

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Sự phát triển có tính bùng nổ của lực lượng sản xuất trong những năm gần đây, dưới tác động của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, công nghệ hiện đại

khiến cho thuật ngữ “Kinh tế tri thức” (Knowledge Economy) trở nên phổ biến

hơn bao giờ hết Đồng hành với nó là trí thức và vai trò của tầng lớp này trong sự phát triển xã hội, luôn là những đề tài nóng trên các diễn đàn, hội nghị Bên cạnh

đó sự giao lưu giữa các nước trong khu vực ngày càng mở rộng ra trên toàn thế giới đã khẳng định rằng; nhu cầu xã hội đòi hỏi con người ngày càng phát triển cao về trí tuệ, năng lực và nắm vững khoa học kỹ thuật công nghệ Thời đại ngày nay là thời đại của cuộc cách mạng khoa học công nghệ đang diễn ra và phát triển như vũ bão trên toàn thế giới Nó đạt được những thành tựu to lớn và được

áp dụng vào quá trình phát triển kinh tế, nhằm nâng cao đời sống của con người, đồng thời làm giàu cho xã hội Trình độ lực lượng sản xuất ngày càng phát triển

và không ngừng làm thay đổi quan hệ sản xuất, đáp ứng nhu cầu phát triển toàn

xã hội

Trước thềm của thế kỷ XXI, khoa học công nghệ ngày càng tiến nhanh, tiến mạnh Những thông tin được nắm bắt nhanh chóng như viễn thông, điện tử, tin học Đó là tài năng của những nhà khoa học đã cống hiến trí tuệ của mình cho đất nước Một trong những nhân tố phát triển về trình độ khoa học và công nghệ,

đó là sự đòi hỏi phải có một đội ngũ những nhà khoa học, tầng lớp trí thức Vì trí thức có vai trò quan trọng cho sự nghiệp đổi mới Để làm thay đổi bộ mặt xã hội, thay đổi sự phát triển kinh tế xã hội đòi hỏi sự nhận thức cao của đội ngũ trí thức nhằm phục vụ đất nước Để đưa đất nước ngày càng phát triển, tiến nhanh, tiến mạnh và tiến vững chắc đòi hỏi sự phát huy của tầng lớp trí thức Việt Nam, trong

đó cần tạo điều kiện để đội ngũ trí thức ngày càng đông đảo và không ngừng phát triển Vì vậy, để đưa đất nước Việt Nam lên một tầm cao mới ngang tầm với các nước trên thế giới đòi hỏi chúng ta phải học tập, nghiên cứu đóng góp trí tuệ của mình xây dựng đất nước Vì vậy, trí thức ngày nay đóng vai trò rất quan trọng trong xã hội, nhất là ở Việt Nam đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

đội ngũ trí thức sẽ là động lực thúc đẩy và đóng góp tài trí của mình vào công cuộc đổi mới đất nước Cho nên, đội ngũ trí thức là lực lượng then chốt của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Ngày nay vị trí và vai trò của trí thức trong sự nghiệp xây dựng CNXH cần được quan tâm và đó cũng là vấn đề vô cùng cấp thiết, có ý nghĩa thời sự

Đó là những lý do để chúng tôi quyết định chọn vấn đề "Tư tưởng Hồ Chí

Minh về trí thức với sự nghiệp xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa" làm tiểu luận kết thúc môn học Tư tưởng

Hồ Chí Minh.

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Vận dụng sáng tạo tư tưởng chủ nghĩa Mác - Lênin và quan điểm của Đảng về

vị trí, vai trò của đội ngũ trí thức trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước

ta Là một đề tài khá hấp dẫn, mang tính giá trị lớn về mặt lý luận và thực tiễn, thu hút sự chú ý của nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước

Vấn đề trí thức, tuy chưa có nhiều sách đề cập riêng đến Nhưng vai trò của trí thức đều có trong mỗi con người và có trong mọi hoạt động xã hội Ở đâu cũng cần có trí thức và trí thức luôn luôn là vấn đề quan trọng trong quá trình phát triển xã hội

Đã có một số nhà khoa học viết bài báo, hoặc in thành sách về vấn đề này:

"Trí thức Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới xây dựng đất nước" (Đỗ

Mười) Nxb CTQG, 1995

Nghiên cứu đề tài này nhằm nhận thức đúng đắn và khoa học quan điểm của Đảng về vị trí, vai trò của đội ngũ trí thức ở nước ta trong sự nghiệp xây dựng CNXH hiện nay

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích của tiểu luận là chỉ ra vai trò và vị trí của đội ngũ trí thức Đó

chính là nguồn vốn quý báu của dân tộc là lực lượng quan trọng trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Đồng thời, đề ra phương hướng chủ yếu, phát huy vai trò của đội ngũ trí thức trong giai đoạn hiện nay

Nhiệm vụ: phân tích đúng đắn quan điểm của Đảng về vị trí và vai trò của

đội ngũ trí thức trong sự nghiệp xây dựng đất nước ngày nay Đồng thời, khẳng định đội ngũ trí thức trong quá trình phát triển khoa học công nghệ hiện đại

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận vận dụng cơ sở lý luận và thực tiễn để làm nổi bật vai trò và vị trí của đội ngũ trí thức Vận dụng mối liên hệ phổ biến giữa cái chung và cái riêng với các phương pháp lôgic - lịch sử, phân tích tổng hợp, khái quát hóa Đặc biệt, tiểu luận đề cao vai trò hoạt động thực tiễn của đội ngũ trí thức trong cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật công nghệ

Giới hạn nghiên cứu của đề tài: đề tài nghiên cứu của tiểu luận chỉ giới hạn

ở sự vận dụng tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin, quan điểm của Đảng ta về vị trí và vai trò của đội ngũ trí thức trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội Đồng thời nêu phương hướng chủ yếu nhằm phát huy vai trò của đội ngũ trí thức trong giai đoạn hiện nay

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu là trí thức Việt Nam

- Phạm vi nghiên cứu từ năm 1986 cho tới nay

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Quá trình thực hiện tiểu luận và sự tập duyệt ban đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học về Hồ Chí Minh của tác giả Tiểu luận góp phần nâng cao kiến thức khoa học cho bản thân và những ai muốn tìm hiểu nghiên cứu vấn đề này Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, Việt Nam đang trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội, tiểu luận góp phần nhỏ bé vào việc phát huy đội ngũ trí thức trong

sự phát triển kinh tế xã hội, khoa học và công nghệ Thúc đẩy sự nghiệp đổi mới của đất nước trong giai đoạn hiện nay về mặt lý luận

Tiểu luận góp phần củng cố và nắm vững thêm lý luận trong việc giảng dạy

ở các trường: trung học, cao đẳng và đại học Đặc biệt là trong các trường lý luận

7 Cấu trúc của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, tiểu luận gồm gồm 2 chương:

Chương 1: Quan điểm mác xít về đội ngũ trí thức trong sự nghiệp xây dựng

chủ nghĩa xã hội

Chương 2: Phương hướng chủ yếu nhằm phát huy vai trò của đội ngũ trí

thức trong giai đoạn hiện nay

Chương 1

QUAN ĐIỂM MÁC XÍT VỀ ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

1.1 TƯ TƯỞNG CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN VỀ VAI TRÒ PHÁT TRIỂN CỦA TRÍ THỨC TRONG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

1.1.1 Quan niệm mác xít về đội ngũ trí thức

1.1.2 Tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò của đội ngũ trí thức trong cách mạng xã hội chủ nghĩa

1.2 QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VÀ ĐẢNG TA VỀ VỊ TRÍ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG SỰ NGHIỆP PHÁT TRIỂN DÂN TỘC

1.2.1 Đội ngũ trí thức là nguồn vốn trí tuệ quý báu của dân tộc

1.2.2 Trí thức Việt Nam là một lực lượng quan trọng trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội

Chương 2

XÂY DỰNG PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

2.1 PHÁT HUY TIỀM NĂNG CỦA TẦNG LỚP TRÍ THỨC GẮN LIỀN VỚI CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI ĐẤT NƯỚC

2.1.1 Trí thức Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới xây dựng đất nước

2.1.2 Đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới

2.2 NHỮNG GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM TĂNG CƯỜNG VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC

2.2.1 Đề ra chính sách sử dụng bồi dưỡng và đãi ngộ thỏa đáng đối với trí thức

2.2.2 Đào tạo đội ngũ trí thức mới đủ sức đáp ứng với những yêu cầu phát triển khoa học và công nghệ hiện đại của đất nước trong những năm sắp tới

2.2.3 Đổi mới việc tổ chức lãnh đạo cơ chế quản lý đối với đội ngũ trí thức

KẾT LUẬN

Trên cơ sở tiếp thu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin với điều kiện hoàn cảnh cụ thể của nước ta Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng; đi theo con đường Cách mạng tháng Mười Nga vĩ đại, nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đấu tranh giành được độc lập dân tộc tiến lên chủ nghĩa

xã hội, bỏ qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa Đi theo con đường của Bác

và Đảng ta đã vach ra, nhân dân ta đã giành được thắng lợi hoàn toàn trong cuộc cách mạng giải phóng dân tộc và đang từng bước thực hiện thắng lợi trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội

Trong đấu tranh giải phóng dân tộc, Đảng ta đã động viên toàn dân tạo thành sức mạnh chiến thắng kẻ thù, chiến thắng quân xâm lược giải phóng đất nước Đó chính là thành quả của chính sách đoàn kết, cố kết cộng đồng, những cống hiến lớn về trí tuệ và sức lực đã phát huy sức mạnh của toàn dân làm nên chiến thắng lịch sử vĩ đại của dân tộc mùa xuân 1975, đất nước hoàn toàn sạch bóng quân xâm lược Có được những thành công đó chúng ta phải đổ biết bao xương máu, nước mắt nhưng dân tộc Việt Nam đã sống những năm tháng hào hùng, oanh liệt, cả nước tham gia kháng chiến tham gia chống giặc

Trong sự nghiệp xây dựng đất nước và bảo vệ tổ quốc Để vượt qua những khó khăn và thử thách, trí thức Việt Nam cùng sát cánh với công nông để tạo thành khối liên minh công nông trí thức vững chắc bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ nước nhà

Ngày nay, vị trí vai trò của đội ngũ trí thức ngày càng góp phần quan trọng cho sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Sự phát triển của khoa học và công nghệ hiện đại thúc đẩy

sự phát triển nhanh của nền kinh tế xã hội, từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu trong thời kỳ quá độ bỏ qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội Tuy còn có nhiều khó khăn trở ngại và những thử thách lớn, nhưng chính sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, tầng lớp trí thức đã không ngừng tự rèn luyện mình, phấn đấu vươn lên không biết mệt mỏi Không những chỉ có giới hạn mà trí thức ngày càng đông đảo hơn, lực lượng càng nhiều càng mạnh Nhiều

nhà nghiên cứu khoa học, cống hiến trí tuệ của mình cho sự nghiệp đất nước, cho

sự phát triển của xã hội, tiến kịp với xu thế của thế giới Sự phát triển của khoa học -công nghệ, giáo dục đào tạo, văn học - nghệ thuật - y tế v.v đó chính là những nỗ lực của tầng lớp trí thức Việt Nam Vì vậy trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, trí thức Việt Nam là vốn trí tuệ lớn, đồng thời nó là một lực lượng quan trọng cho xã hội Ngày nay, lực lượng sản xuất càng phát triển mạnh đòi hỏi quan hệ sản xuất phải phù hợp để thích ứng với trí tuệ của con người Trí thức ngày nay không thể đứng ngoài mà trực tiếp đứng vào trong mọi công việc và hoạt động của mọi lĩnh vực Trong bất cứ chỗ nào, trong bất kỳ mọi hoạt động nào diễn ra đều cần

có trí thức, cần có sự nghiên cứu sáng tạo của các nhà khoa học Để tiến tới một xã hội công bằng, văn minh, một xã hội tươi đẹp, nhân dân có đủ ấm no hạnh phúc mà phần quan trọng chính là nhờ sự đóng góp trí tuệ của tầng lớp trí thức Một lực lượng quan trọng quyết định vận mệnh cho toàn xã hội và cho đất nước

Trí thức Việt Nam phải thực sự đoàn kết, cộng tác chặt chẽ, nối chí cha ông

"quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách" Với tinh thần đó trí thức mới tập trung được sức mạnh tổng hợp về trí tuệ, đồng tâm nhất trí, đóng góp vào công việc chung của đất nước, xứng đáng với lòng tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta

Sự phát huy trí tuệ và sức mạnh của tầng lớp trí thức phục vụ sự nghiệp đất nước Đảng ta phải quan tâm hơn nữa về đội ngũ trí thức, có chính sách bồi dưỡng đãi ngộ, khuyến khích, đó là mục tiêu cho đội ngũ trí thức ngày càng phát triển Nghiên cứu và vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay là nhiệm vụ lớn lao của toàn Đảng, toàn dân và đặc biệt là đội ngũ trí thức để xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng vững mạnh

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Đảng Cộng sản Việt Nam (2000), Văn kiện Ðảng toàn tập, tập 51, Nxb

Chính trị Quốc gia, Hà Nội

2 Đảng Lao động Việt Nam (1957), Chính sách của Đảng Lao động Việt

Nam đối với trí thức, Nxb Sự thật, Hà Nội

3 Trần Đương (2005), Bác Hồ với nhân sĩ trí thức, Nxb Thông Tấn, Hà

Nội

4 Ngô Văn Hà (2000), "Việc trọng dụng trí thức - nhân tài xưa và nay",

Tạp chí Huế Xưa và Nay, (6), tr.9-16.

5 Nguyễn Văn Khánh (2002), "Trí thức Việt Nam với sự nghiệp đấu tranh

giải phóng dân tộc", Tạp chí Nghiên cứu Lich sử, (1), tr.9-6.

6 Nguyễn Văn Khánh, Nguyễn Quốc Bảo (2001), Một số vấn đề trí thức

Việt Nam, Nxb Lao Động, Hà Nội.

7 Trần Huy Liệu (1966), "Trí thức Việt Nam trong quá trình đấu tranh giải

phóng dân tộc", Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, (83), tr.60-64.

8 Trịnh Khắc Mạnh (2006), Văn bia đề danh tiến sĩ Việt Nam, Bài ký đề

danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo năm thứ 3, Nxb Giáo Dục.

9 Hồ Chí Minh (1976), Vấn đề trí thức và cách mạng, Nxb Sự Thật, Hà

Nội

10 Xuân Nam (1982), "Vài nét về trí thức và quá trình cách mạng giải

phóng dân tộc, cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam thế kỷ XX", Tạp chí

Nghiên cứu Lịch sử, (1), tr.50-55.

11 Trần Thị Rồi (2000), "Chủ tịch Hồ Chí Minh với việc tổ chức Chính

phủ ở Việt Nam (thời kỳ 1945 - 1954)", Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử , (3)