Trần Thị Văn Thi Chuyên ngành: Hóa hữu cơ KHÁC NHAU: TỔNG HỢP, ĐẶC TRƯNG VÀ HOẠT TÍNH XÚC TÁC CHO PHẢN ỨNG ĐỒNG PHÂN HÓA n-PARAFFIN... Đồng phân hóa các phân đoạn nhẹ dẫn đến làm tăng
Trang 1ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
KHOA HÓA
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Tường Diễm Châu
TIỂU LUẬN
Huế, 12/2014
Giáo viên hướng dẫn
PGS.TS Trần Thị Văn Thi
Chuyên ngành: Hóa hữu cơ
KHÁC NHAU: TỔNG HỢP, ĐẶC TRƯNG
VÀ HOẠT TÍNH XÚC TÁC CHO PHẢN ỨNG
ĐỒNG PHÂN HÓA n-PARAFFIN
Trang 2MỞ ĐẦU
Sản phẩm dầu mỏ chiếm lĩnh trên thị trường Khai thác nhiều phải tiết kiệm.
Đồng phân hóa các phân đoạn nhẹ dẫn đến làm tăng trị
số octane Xúc tác chiếm vị trí then chốt
Thường dùng xúc tác đồng thể khó khăn
Dị thể hóa xúc tác đồng thể:
SO42-/ZrO2 và muối Pt là xúc tác phản ứng oxy hóa
n-paraffin nhưng hiệu quả thấp tẩm lên các chất mang
Xúc tác Pt/SO4 2-/ZrO2 trên những chất mang khác nhau: Tổng hợp, đặc trưng và hoạt tính xúc tác cho phản ứng đồng phân hóa n-hexane07/16/2024 2
Trang 41 Chất mang điển hình SBA-16
Vật liệu MQTB: rắn, xốp, có diện tích bề mặt riêng lớn và xốp
Hình 1.1 Phân loại mao quản của IUPAC.
Trang 51 Chất mang điển hình SBA-16
Hình 1.2 Sự hình thành phức kim loại trong hốc của
SBA-16 [2]
Trang 607/16/2024 6
1 Chất mang điển hình SBA-16
Hình 1.3 Sơ đồ tổng hợp SBA-16 ở những nhiệt độ và thòi gian
khác nhau [10].
Trang 71 Chất mang điển hình SBA-16
Tổng hợp:
- Trong điều kiện acid
- Chất tạo cấu trúc: Pluronic F127:(PEO)m(PPO)n(PEO)m
Hình 1.4 Pluronic F127 [2].
Trang 8Nhiệt độ
(°C)
d 110 (nm)
a 0 (nm)
S BET (m2/g)
W (nm)
Dp (nm)
Bảng 1.1 Những đặc trưng vật lý của SBA-16
được tổng hợp ở những nhiệt độ khác nhau [10]
1 Chất mang điển hình SBA-16
Trang 9Hình 1.5 Sơ đồ tổng hợp SO 2-/ZrO [5]
2 Tổng hợp xúc tác
Trang 102 Tổng hợp xúc tác
Hình 1.6 Sơ đồ tổng hợp SO42-/ZrO2/SBA-16 [3]
Trang 11Hình 1.7 Sơ đồ tổng hợp Pt/ SO42-/ZrO2/SBA-16 [6,3]
2 Tổng hợp xúc tác
Trang 122 Tổng hợp xúc tác
Hình 1.8 Sơ đồ tổng hợp xúc tác Pt/SZ/SiO và Pt/SZ/Al O [8]
Trang 1307/16/2024 13
3 Phương pháp đặc trưng vật liệu
Phương pháp nhiễu xạ Rơnghen (X-ray diffraction XRD)
Hình 1.9 Phổ XRD của mẫu SZ được tổng hợp từ Zr(OH)4 ở
những pH khác nhau [5]
3.1 Đặc trưng về hình thái
Trang 1407/16/2024 14
Hình 1.10 Giản đồ XRD khi tẩm lên chất mang SiO2 (a) và
Al2O3 (b) được nung ở 750oC: 1,2 là mẫu tẩm 1 và 2 lần; t và
m là pha tứ diện và pha đơn tà của ZrO2; γ-Al2O3, AS là
Al (SO ) [8]
Phương pháp nhiễu xạ Rơnghen (X-ray diffraction XRD)
3.1 Đặc trưng về hình thái
Trang 1507/16/2024 15
Phương pháp nhiễu xạ Rơnghen (X-ray diffraction XRD)
Hình 1.11 Giản đồ nhiễu xạ tia X góc hẹp của SBA-16 (a) và Pt/
SZ/SBA-16 [3]
3.1 Đặc trưng về hình thái
Trang 16Phương pháp nhiễu xạ Rơnghen (X-ray diffraction XRD)
Hình 1.12 Giản đồ nhiễu xạ tia X góc lớn của Pt/SZ/SBA-16 [3].
3.1 Đặc trưng về hình thái
Trang 1707/16/2024 17
Phương pháp hiển vi điện tử quét (SEM)
Hình 1.13 Ảnh SEM của mẫu SBA-16 với các độ phóng đại
1µm, 2µm và 5 µm [3]
3.1 Đặc trưng về hình thái
Trang 18Hình 1.14 Ảnh SEM của xúc tác Pt/SZ/SBA-16 [3].
Phương pháp hiển vi điện tử quét (SEM)
3.1 Đặc trưng về hình thái
Trang 19Phương pháp hiển vi điện tử truyền qua (TEM)
Hình 1.15 Ảnh TEM của SZ/SBA-16(a), Pt/SZ-SBA-16(b) [3].
3.1 Đặc trưng về hình thái
Trang 203 Phương pháp đặc trưng vật liệu
3.2 Đặc trưng về liên kết
Phương pháp đo phổ IR
Hình 1.16 Phổ IR hấp thụ pyridin của ZSM-5(A) và của SZ (B)
Trang 224 Hoạt tính xúc tác cho phản ứng
3.2 Cơ chế phản ứng
Hình 2.1 Quá trình isome hóa n- pentane trên
xúc tác lưỡng chức [3]
Trang 234.1 Cơ chế phản ứng
Hình 2.2 Quá trình isome hóa n-hexane
trên xúc tác lưỡng chức [3]
Trang 244 Hoạt tính xúc tác cho phản ứng
4.2 Ảnh hưởng của nhiệt độ
Hình 2.3 Ảnh hưởng của nhiệt độ đến hiệu suất phản ứng đồng
phân hóa của những xúc tác: (1) SO42- /ZrO2 /Al2O3 và (2) Pt /SO42- /ZrO2 /Al2O3 và hỗn hợp Pt – X/ Al2O3 + SO42- /ZrO2 /Al2O3 với X=Br (3), (4) Cl và (5) F (6) hỗn hợp Pt/SiO2 + SO42- /ZrO2
/Al O [11]
Trang 2507/16/2024 25
4.2 Ảnh hưởng của nhiệt độ
Hình 2.4 Đồ thị ảnh hưởng của nhiệt độ đến
độ chuyển hóa và độ chọn lọc khi dùng xúc tác Pt/SZ/SBA-16 [3]
Trang 26KẾT LUẬN
1 Biết được cách tổng hợp vật liệu SBA-16; hệ xúc tác lưỡng
chức Pt/ZrO2-SO42-/SBA-16; Pt/ZrO2-SO42-/SiO2; Pt/ZrO2-
SO42-/Al2O3
2 Hiểu được các đặc trưng xúc tác thông qua các phương
pháp vật lý hiện đại như XRD, phương pháp SEM, TEM, BET, đo phổ IR
3 Hiểu được cơ chế phản ứng đồng phân hóa n-paraffin trên
xúc tác
Trang 27TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu tiếng Việt
[1] Nguyễn Thị Hồng Hoa, Đặng Tuyết Phương, Nguyễn Thị
Ngọc Linh, “Tổng hợp vật liệu mao quản trung bình SBA – 16
bằng phương pháp gián tiếp”, Tạp chí Khoa học và Công
nghệ, Tr 61 – 64
[2] Đinh Quang Khiếu, “Các phương pháp thực nghiệm vật liệu
mao quản trung bình SBA-16 biến tính”, Luận án Tiến sĩ, Đại
học Khoa học Huế
[3] Nguyễn Thị Nhị, “Nghiên cứu tổng hợp và ứng dụng hệ xúc
tác lưỡng chức Pt/ZrO 2 -SO 4 2- /SBA-16 vào phản ứng đồng phân hóa parafin C 5 – C 6 ”, Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Khoa
học, Đại học Đà Nẵng
[4] Phạm Đình Trọng (2009), Nghiên cứu đặc trưng và hoạt
tính xúc tác của vật liệu mao quản trung bình biến tính họ SBA”, Khóa luận Tốt nghiệp, Đại học Khoa học Tự nhiên.
Trang 28TÀI LIỆU THAM KHẢO
[5] A Corma, V Fornés (1994), “Influence of preparation
conditions on the structure and catalytic properties of SO 4 2- /ZrO 2 superacid catayst”, Applied Catalysis, 151 - 163
[6] A.V.Ivanov, T.V.Vasina, O.V.Masloboishchikova (2002),
“Isomerization of n-alkanes on Pt/WO 3 -SO 4 /ZrO 2 systems”,
Catalysis Today, 95 - 103
[7] Chen et al (1999), "Postsynthesis Hydrothermal Restructuring
of M41S Mesoporous Molecular Sieves in Water", J Phys Chem B,103, pp 1216-1222.
[8] L I BIKVETOVA1, K V KAZAUTSEV1, E V
ZATOLOKIUA1, V A DROZDOV1, A V SHILOV1, E A
PAUKSHTIS2,V D SVOLIKOV1 a nd A S BELY1 (2013),
“Studying the Pt/SO 4 2- /ZrO 2 Systems Applied onto SiO 2 and Al 2 O 3
in the Reaction of n-Hexane Isomerization”, Chemistry for
Sustainable Development 21, 39–45
Trang 29TÀI LIỆU THAM KHẢO
[9] Mohamed A Ballem, José M Córdoba and Magnus Odén
(2010), “Influence of synthesis temperature on morphology of
SBA-16 mesoporous materials with a three-dimensional pore
system”, Microporous and Mesoporous Materials, (129), 106-111
[10] Oliver Christian Gobin (2006), “SBA – 16 materials:
synthesis, diffusion and sorption properties”, Universit´e Laval,
Ste-Foy, Quebec, Canada
[11] Smolikov.M.D, K.V Kazantsev (2010), “Study of n-Hexane
Isomerization on Pt/SO4/ZrO2/Al2O3 Catalysts: Effect of the
State of Platinum on Catalytic and Adsorption Properties”,
Vol.51, No.4, pp.608 – 618
[12] Yinyong Sun, Lina Yuan, Wei Wang (2003), “Mesostructured
sulfated zirconia with high catalytic activity in n-butane
isomerization”, Catalysis Letter Vol.87 Nos 1-2
Trang 30CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ
VÀ CÁC BẠN
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!