Trên quan điểm của Đảng và Nhà nước về vấn đề đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức và thực trạng chất lượng của đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn thành phố Hà Nội, UBND Thành phố Hà
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Công chức là chủ thể của nền công vụ, là nguồn nhân lực nòng cốt và quan trọng trong quản lý và tổ chức công việc của nhà nước Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có vai trò hết sức quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ sở Tuy nhiên hiện nay chất lượng của công chức cấp xã trên phạm vi cả nước nói chung và trên địa bàn thành phố Hà Nội nói riêng, còn nhiều hạn chế về trình độ chuyên môn, cũng như năng lực tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Chính vì thế nâng cao chất lượng, hiệu quả của đội ngũ công chức nói chung và công chức cấp xã nói riêng là nhiệm vụ xuyên suốt, lâu dài cần được thực hiện
Trên quan điểm của Đảng và Nhà nước về vấn đề đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức và thực trạng chất lượng của đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn thành phố Hà Nội, UBND Thành phố Hà Nội đã triển khai thực hiện Đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn làm việc tại xã, phường, thị trấn Qua 5 năm thực hiện thí điểm, công tác đào tạo công chức nguồn cấp xã đã thu được nhiều kết quả đáng khích lệ, bên cạnh đó vẫn còn một số tồn tại cần phải giải quyết Chính vì
vậy, việc nghiên cứu “Nâng cao chất lượng đào tạo công chức nguồn cấp xã theo Đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn làm việc tại xã, phường, thị trấn của thành phố Hà Nội” là cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn
2 Tình hình nghiên cứu
Công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã nhà nước là một vấn đề đã được nhiều nhà hoạch định chính sách cũng như các nhà nghiên cứu khoa học quan tâm nghiên cứu Đến nay đã có nhiều công trình khoa học mang tính lý luận và thực tiễn, trong số đó có một số các tác giả và một số các công trình nghiên cứu
Trang 2tiêu biểu Bên cạnh đó một số luận văn, luận án có liên quan đến đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã và công chức nguồn cấp xã Những tài liệu trên của các tác giả là nguồn tư liệu quý và có giá trị tham khảo, kế thừa để tôi tiến hành đề tài nghiên cứu của mình Tuy nhiên, những công trình trên mới đề cập đến những vấn
đề chung về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức hay công chức cấp xã ở khía cạnh đào tạo sau tuyển dụng.Trong khi đó, Vấn đề đào tạo công chức từ trước khi tuyển dụng lại ít được đề cập và đặc biệt chưa có công trình nghiên cứu hay luận văn khoa học nào về vấn đề đào tạo công chức nguồn xã, phường, thị trấn trên địa bàn thành phố Hà Nội Việc nghiên cứu đề tài này với cấp độ luận văn thạc sỹ chuyên ngành Quản lý công sẽ góp phần giải quyết những vấn đề mà lý luận và thực tiễn đã đang đặt ra
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã và Đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn làm việc tại xã, phường, thị trấn, phân tích thực trạng hoạt động đào tạo, bồi dưỡng công chức nguồn cấp xã, luận văn có những phân tích tìm ra nguyên nhân dẫn tới những hạn chế của công tác đào tạo công chức nguồn cấp xã Từ đó, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức nguồn cấp xã
- Nhiệm vụ nghiên cứu:
Nghiên cứu và luận giải các vấn đề lý luận và thực tiễn về vấn đề nâng cao chất lượng đào tạo công chức nguồn cấp xã
Vận dụng lý luận để đánh giá thực trạng chất lượng đào tạo công chức nguồn cấp xã của thành phố Hà Nội, tìm ra nguyên nhân, từ đó rút ra được những kinh nghiệm về đào tạo công chức nguồn cấp xã trong giai đoạn tới
Trang 3Trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác đào tạo nguồn, góp phần hoàn thiện, thực hiện có hiệu quả đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn làm việc tại chính quyền cơ sở cho thành phố Hà Nội
4 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu :Luận văn nghiên cứu về chất lượng đào tạo công chức
nguồn làm việc tại các xã, phường, thị trấn trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2016
Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng đào tạo công chức nguồn xã, phường, thị
trấn
5 Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu: phương pháp điều tra xã hội học, phương pháp phỏng vấn
Ngoài ra, luận văn còn sử dụng và kết hợp một số phương pháp khác như: phương pháp xử lý số liệu, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích thống kê, tổng hợp…
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Lần đầu tiên đề tài được nghiên cứu về cơ bản cả lý luận và thực tiễn, từ đó có thể cung cấp những luận cứ khoa học giúp sở Nội vụ thành phố Hà nội thực hiện tốt hơn công tác đào tạo nguồn công chức ở các giai đoạn tiếp theo
7 Kết cấu của luận văn
Chương 1: Một số vấn đề chung về đào tạo công chức cấp xã và Đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn làm việc tại xã, phường, thị trấn của thành phố Hà Nội
Trang 4Chương 2: Thực trạng công tác đào tạo nguồn công chức cấp xã theo Đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn làm việc tại xã, phường, thị trấn của thành phố
Hà Nội
Chương 3: Mục tiêu và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo công chức nguồn cấp xã theo Đề án thí điểm đào tạo nguồn công chức làm việc tại xã, phường, thị trấn của thành phố Hà Nội
Trang 5Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ ĐÀO TẠO CÔNG CHỨC CẤP XÃ VÀ
ĐỀ ÁN THÍ ĐIỂM ĐÀO TẠO CÔNG CHỨC NGUỒN LÀM VIỆC TẠI XÃ,
PHƯỜNG, THỊ TRẤN CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI 1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài nghiên cứu
1.1.1 Khái niệm đào tạo, bồi dưỡng
Khoản 1 Điều 5 Nghị định số 18/2010/NĐ-CP ban hành ngày 5/3/2010 của Chính phủ về đào tạo, bồi dưỡng công chức đã quy định “Đào tạo là quá trình truyền thụ, tiếp nhận có hệ thống những tri thức, kỹ năng theo từng cấp học, bậc học”
Khoản 2 Điều 5 Nghị định số 18/2010/NĐ-CP ban hành ngày 5/3/2010 của Chính phủ về đào tạo, bồi dưỡng công chức đã quy định: “Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc”
1.1.2 Công chức cấp xã
Luật cán bộ, công chức năm 2008 đã ra đời và có hiệu lực từ ngày 01 tháng
01 năm 2010 Tại Khoản 2, Điều 4 của luật Cán bộ công chức số 22/2008/QH12 đã nêu rõ:
“Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch
chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị- xã hội ở Trung ương, cấp thành phố, cấp huyện; trong cơ quan, đơn
vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an mà không phải là sỹ quan, hạ sỹ quan chuyên nghiệp và trong bô máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị- xã hội (gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân
Trang 6sách Nhà nước; đối với công chức trong bô máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được đảm bảo từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công
lập theo quy định của pháp luật”
Theo quy định của pháp luật số định biên thuộc UBND cấp xã sẽ được bố trí
07 chức danh công chức gồm có: Văn phòng - thống kê; Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc Địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường (đối với cấp xã); Tài chính - kế toán; Văn hóa - xã hội; Tư pháp - hộ tịch; Trưởng công an; Chỉ huy trưởng Quân sự
1.1.3 Công chức nguồn
Nguồn cán bộ, công chức cấp cơ sở là tất cả những người được quy hoạch, tuyển dụng, tuyển chọn đào tạo để có được phẩm chất, trình độ chuyên môn và năng lực quản lý, có khả năng giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý, chức danh chuyên môn trong hệ thống chính trị cơ sở khi có yêu cầu bổ sung, thay thế các vị trí cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Chính sách đào tạo nguồn là tổng thể các quan điểm các nguyên tắc, các quy định thể hiện trong văn bản của Đảng, Nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị nhằm điều chỉnh các hoạt động liên quan đến việc trang bị các kiến thức
về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, các kỹ năng lãnh đạo, quản lý, những quyền lợi và nghĩa vụ cho đội ngũ công chức tương lai để họ có đủ khả năng thực thi công vụ được giao
1.1.4 Hệ thống các văn bản liên quan đến đào tạo công chức nguồn cơ sở
Luật cán bộ, công chức năm 2008 đưa ra các quy định về cán bộ, công chức cấp xã tại Điều 4 Luật cán bộ, công chức; Nghị quyết số 17- NQ/TW Hội nghị lần thứ 5 BCH TƯ Đảng (khóa IX) về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính
Trang 7trị xã, phường, thị trấn; Nghị định số 92/2009/NĐ-CP của chính phủ ngày 22/10/
2009 của Chính phủ về chức danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đối với cán
bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; Nghị định số 18/2010/NĐ-CP của chính phủ ngày 5/03/ 2010 về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức quy định chủ thể, đối tượng,hình thức, nội dung, phương pháp… đào tạo, bồi dưỡng; Nghị định số 112/2011/NĐ-CP ngày 5/12/2011 của Chính phủ về công chức xã, phường, thị trấn; Quyết định số 1374/QĐ-TTg của thủ tướng chính phủ về việc phê duyệt kế hoạch đào tạo cán bộ, công chức giai đoạn 2011-2015; Quyết định số 5485/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về việc ban hành Đề án thí điểm đào tạo 1000 công chức nguồn làm việc tại xã, phường, thị trấn giai đoạn 2012- 2015
1.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến đào tạo công chức nguồn cấp xã
1.2.1 Mục tiêu đào tạo nguồn công chức
Thứ nhất, mục tiêu về kiến thức: nâng cao trang bị những kiến thức toàn diện
cho người học về năng lực, phẩm chất đảm bảo họ đảm nhận được nhiệm vụ trong quá trình làm việc
Thứ hai, mục tiêu về kỹ năng: các kỹ năng cần được chú trọng như kỹ năng
giải quyết tình huống, kỹ năng lãnh đạo, quản lý, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng lập kế hoạch, tham mưu cho lãnh đạo cấp trên…
Thứ ba, mục tiêu về thái độ trách nhiệm: đào tạo những người công chức
hành chính tương lai cũng cần phải đào tạo họ để họ trở thành những người công chức mẫn cán, có tinh thần vì nhân dân phục vụ
1.2.2 Đối tượng đào tạo nguồn công chức
Đối tượng đào tạo nguồn là những cá nhân có thành tích xuất sắc trong quá trình học tập, làm việc được tuyển chọn, quy hoạch tham gia vào quá trình đào tạo
Trang 8do Nhà nước quy định để có đầy đủ các kiến thức, kỹ năng cần thiết phục vụ cho quá trình công tác sau này
1.2.3 Cơ sở đào tạo nguồn công chức
Theo Nghị định 18/2010/NĐ-CP, ngày 5/3/2010 của Chính phủ quy định có
03 hệ thống cơ sở đào tạo được giao nhiệm vụ ĐTBD công chức là: Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Học viện, Trường, Trung tâm ĐTBD cán bộ, công chức của Bộ, Cơ quan ngang Bộ, Cơ quan thuộc Chính phủ; Trường Chính trị, Trường đào tạo cán bộ tỉnh, thành phố trực thược Trung ương
1.2.4 Chương trình đào tạo công chức
Theo Nghị định 18/2010/NĐ-CP, ngày 5/3/2010 của Chính phủ quy định nội dung, chương trình đào tạo:
Nội dung đào tạo, bồi dưỡng ở trong nước:
Lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức pháp luật; kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước và quản lý chuyên ngành, tin học, ngoại ngữ, tiếng dân tộc
Nội dung bồi dưỡng ở ngoài nước:
ĐT-BD kiến thức, kinh nghiệm hội nhập quốc tết để công chức cấp xã có đủ tri thức, kỹ năng, khả năng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kỳ hội nhập quốc
tế hiện nay
1.2.5 Đội ngũ giảng viên/ báo cáo viên
Giảng viên là lực lượng quan trọng trong công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức nguồn cấp xã Giảng viên chính là người định hướng, hỗ trợ học viên trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu Đồng thời cung cấp cho học viên những kinh nghiệm quý báu trong quá trình giảng dạy và công tác
1.2.6 Hình thức và phương pháp đào tạo
Trang 9Hình thức đào tạo: tập trung, bán tập trung, vừa học vừa làm, từ xa
Phương pháp đào tạo: phương pháp giảng dạy tích cực, chủ động sáng tạo,
tăng cường trao đổi thông tin, kiến thức, kinh nghiệm nhiều chiều…
1.3 Đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn làm việc tại xã, phường, thị trấn của Thành phố Hà Nội
Việc Thí điểm tổ chức đào tạo công chức nguồn chất lượng cao ra đời ngày
27 tháng 11 năm 2011 do Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội ban hành kèm theo quyết định số 5485/QĐ-UBND về việc ban hành Đề án thí điểm đào tạo công
chức nguồn làm việc tại các xã, phường, thị trấn của thành phố Hà Nội
1.3.1 Mục tiêu của Đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn cấp xã
Mục tiêu đào tạo công chức nguồn theo đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn làm việc tại xã, phường, thị trấn của thành phố Hà Nội là thí điểm Đào tạo công chức nguồn chất lượng cao để bổ sung công chức trẻ, được đào tạo cơ bản cho đội ngũ công chức cấp xã và thay thế đội ngũ cán bộ công chức đến tuổi nghỉ hưu tại các cơ quan hành chính các cấp các ngành thành phố Hà Nội
1.3.2 Đối tượng của Đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn cấp xã
Ở Thành phố Hà Nội, theo Đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn làm việc tại xã, phường, thị trấn quy định, đối tượng đào tạo nguồn là:
Sinh viên tốt nghiệp các trường đại học, học viện công lập, hệ chính quy loại khá trở lên (thời gian đào tạo trình độ đại học liên tục từ 04 năm trở lên); Người có bằng tốt nghiệp các trường đại học công lập hệ chính quy loại khá trở lên (thời gian đào tạo trình độ đại học liên tục từ 04 năm trở lên) hiện đang làm việc tại các tổ
chức, doanh nghiệp có nguyện vọng trở thành công chức nhà nước của Thành phố
1.3.3 Cơ sở đào tạo công chức nguồn cấp xã của Thành phố Hà Nội
Trang 10Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong là trường chính trị của thành phố Hà
Nội được giao trách nhiệm là cơ sở đào tạo công chức nguồn cấp xã của thành phố
Kiến thức cơ bản về Hà Nội
- Kiến thức chuyên ngành:
Các chuyên đề: quản lý đô thị Hà Nội, nông thôn Hà Nội, kinh tế văn hóa
xã hội Hà Nội
Kiến thức, kỹ năng thực thi công vụ theo các chức danh chuyên môn
Thực tập tại cơ sở: thời gian thực tập là 04 tháng
3.1.5 Quy trình tổ chức chiêu sinh và đào tạo
Xây dựng nội dung chương trình đào tạo
Chuẩn bị cơ sở vật chất phục vụ công tác tổ chức đào tạo
Lập dự toán kinh phí phục vụ công tác chiêu sinh và đào tạo
- Quy trình chiêu sinh:
Trang 11UBND các quận huyện, thị xã được phân bổ chỉ tiêu: thành lập Hội đồng xét chọn học viên để tổ chức tiếp nhận hồ sơ, lựa chọn học viên nếu số lượng hồ sơ nhiều hơn chỉ tiêu đào tạo, tổng hợp danh sách, báo cáo kết quả lựa chọn kèm theo
hồ sơ của học viên gửi về UBND thành phố qua Sở Nội vụ
Hội đồng xét chọn học viên cấp huyện có 5 thành viên gồm: Đại diện lãnh đạo quận, huyện, thị xã, đại diện lãnh đạo Phòng Nội vụ và các phòng ban chuyên môn, liên quan
Sở Nội vụ tổng hợp kết quả xét chọn học viên, điều tiết hồ sơ đủ điều kiện từ
xã, phường, thị trấn có nhiều hồ sơ về xã, phường, thị trấn không có hồ sơ (căn cứ đơn tình nguyện của học viên); tổng hợp danh sách học viên chính thức trình UBND Thành phố phê duyệt