Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh trong những năm qua tác giả đã đưa ra một
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
PHẠM QUANG HƯNG
Xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH
Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 60 38 01 02.
ĐẮK LẮK – NĂM 2016
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Minh Sản
Phản biện 1: Tiến sỹ Nguyễn Bá Chiến
Cơ quan công tác: Học viện Hành chính quốc gia
Phản biện 2: Tiến sỹ Đỗ Văn Dương
Cơ quan công tác: Trường Chính trị tỉnh Đắk Lắk
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ
Học viện Hành chính – Phân viện Tây Nguyên
Thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk
Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng …… năm 2016
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web của Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính
Trang 324
4 Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về việc xử phạt
vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh trong
những năm qua tác giả đã đưa ra một số dự báo khoa học về tình hình vi phạm pháp
luật giao thông đường bộ trong những năm tới cần phải áp dụng biện pháp xử
phạt Bằng những cơ sở khoa học về lý luận và thực tiễn tác giả khẳng định
trong những năm tới tình hình vi phạm pháp luật hành chính trong lĩnh vực giao
thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk chưa thể giảm và chưa ổn định, công
tác xử phạt còn gặp nhiều khó khăn nhất định về nhiều mặt
5 Cuối cùng, với những kết luận về nguyên nhân tồn tại, những dự báo
tình hình vi phạm hành chính về TTATGT trong những năm tới, luận văn đã
đưa ra hệ thống các giải pháp nhằm góp phần cùng cơ quan chức năng nâng cao
từng bước chất lượng, hiệu quả công tác xử phạt vi phạm hành chính về
TTATGT phục vụ các hoạt động nghiệp vụ của ngành trong đấu tranh phòng
chống tội phạm
Tác giả luôn hi vọng và mong muốn kết quả nghiên cứu của Luận văn sẽ
có những đóng góp tích cực về mặt lý luận và thực tiễn đối với lực lượng Cảnh
sát giao thông Đắk Lắk trong việc phòng ngừa, phát hiện đấu tranh chống vi
phạm trong thời gian tới Trong quá trình nghiên cứu làm bài, tác giả đã cố gắng
phân tích, đánh giá, tổng hợp, rút ra những kết luận cho từng khâu để làm căn cứ
cho việc đề xuất ý kiến Do những hạn chế về mặt chủ quan và khách quan chắc
chắn vấn đề nghiên cứu của Luận văn còn nhiều hạn chế Kính mong nhận được
sự góp ý để Luận văn được hoàn thiện hơn./
1
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Thực tiễn cho chúng ta thây, trong nền kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia thì giao thông đường bộ được coi là một lĩnh vực quan trọng, là một bộ phận trong kết cấu hạ tầng quốc gia; cùng với đường sắt, đường thủy, đường không, chúng tạo thành mạch máu của sự phát triển đất nước Ở phạm vi hẹp, giao thông đường bộ đáp ứng nhu cầu dịch chuyển, giao dịch giữa các chủ thể khác nhau của nền kinh tế Còn ở tầm vĩ mô, hoạt động giao thông đường bộ có liên quan trực tiếp đến an ninh, trật tự an toàn xã hội cũng như sự phát triển kinh tế -
xã hội – văn hóa của mỗi quốc gia dân tộc, đẩy mạnh giao lưu, hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế giới Do tầm quan trọng của giao thông đường
bộ, nên việc đầu tư phát triển lĩnh vực này đã trở thành điều kiện tiền đề tiên quyết cho sự phát triển quốc gia Trong xu thế mang tính quy luật đó, Việt Nam không phải là ngoại lệ
Những năm qua, cùng với việc đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ nhằm tạo tiền đề, động lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đáp ứng tiến trình hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế, góp phần đảm bảo quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn
xã hội, Việt Nam cũng không ngừng hoàn thiện pháp luật về giao thông đường
bộ, trong đó có nội dung quan trọng là xử phạt vi phạm hành chính
Dưới góc độ luật học, xử phạt vi phạm hành chính là một chế định quan trọng của hệ thống pháp luật mỗi quốc gia, để điều chỉnh hoạt động xử phạt các
vi phạm hành chính Dưới góc độ quản lý, xử phạt vi phạm hành chính là một hoạt động để thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước Hoạt động xử phạt vi phạm hành chính nói chung, trong lĩnh vực giao thông đường bộ nói riêng hướng tới mục phòng ngừa và chống vi phạm hành chính, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích
Trang 424
4 Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về việc xử phạt
vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh trong
những năm qua tác giả đã đưa ra một số dự báo khoa học về tình hình vi phạm pháp
luật giao thông đường bộ trong những năm tới cần phải áp dụng biện pháp xử
phạt Bằng những cơ sở khoa học về lý luận và thực tiễn tác giả khẳng định
trong những năm tới tình hình vi phạm pháp luật hành chính trong lĩnh vực giao
thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk chưa thể giảm và chưa ổn định, công
tác xử phạt còn gặp nhiều khó khăn nhất định về nhiều mặt
5 Cuối cùng, với những kết luận về nguyên nhân tồn tại, những dự báo
tình hình vi phạm hành chính về TTATGT trong những năm tới, luận văn đã
đưa ra hệ thống các giải pháp nhằm góp phần cùng cơ quan chức năng nâng cao
từng bước chất lượng, hiệu quả công tác xử phạt vi phạm hành chính về
TTATGT phục vụ các hoạt động nghiệp vụ của ngành trong đấu tranh phòng
chống tội phạm
Tác giả luôn hi vọng và mong muốn kết quả nghiên cứu của Luận văn sẽ
có những đóng góp tích cực về mặt lý luận và thực tiễn đối với lực lượng Cảnh
sát giao thông Đắk Lắk trong việc phòng ngừa, phát hiện đấu tranh chống vi
phạm trong thời gian tới Trong quá trình nghiên cứu làm bài, tác giả đã cố gắng
phân tích, đánh giá, tổng hợp, rút ra những kết luận cho từng khâu để làm căn cứ
cho việc đề xuất ý kiến Do những hạn chế về mặt chủ quan và khách quan chắc
chắn vấn đề nghiên cứu của Luận văn còn nhiều hạn chế Kính mong nhận được
sự góp ý để Luận văn được hoàn thiện hơn./
1
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Thực tiễn cho chúng ta thây, trong nền kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia thì giao thông đường bộ được coi là một lĩnh vực quan trọng, là một bộ phận trong kết cấu hạ tầng quốc gia; cùng với đường sắt, đường thủy, đường không, chúng tạo thành mạch máu của sự phát triển đất nước Ở phạm vi hẹp, giao thông đường bộ đáp ứng nhu cầu dịch chuyển, giao dịch giữa các chủ thể khác nhau của nền kinh tế Còn ở tầm vĩ mô, hoạt động giao thông đường bộ có liên quan trực tiếp đến an ninh, trật tự an toàn xã hội cũng như sự phát triển kinh tế -
xã hội – văn hóa của mỗi quốc gia dân tộc, đẩy mạnh giao lưu, hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế giới Do tầm quan trọng của giao thông đường
bộ, nên việc đầu tư phát triển lĩnh vực này đã trở thành điều kiện tiền đề tiên quyết cho sự phát triển quốc gia Trong xu thế mang tính quy luật đó, Việt Nam không phải là ngoại lệ
Những năm qua, cùng với việc đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ nhằm tạo tiền đề, động lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đáp ứng tiến trình hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế, góp phần đảm bảo quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn
xã hội, Việt Nam cũng không ngừng hoàn thiện pháp luật về giao thông đường
bộ, trong đó có nội dung quan trọng là xử phạt vi phạm hành chính
Dưới góc độ luật học, xử phạt vi phạm hành chính là một chế định quan trọng của hệ thống pháp luật mỗi quốc gia, để điều chỉnh hoạt động xử phạt các
vi phạm hành chính Dưới góc độ quản lý, xử phạt vi phạm hành chính là một hoạt động để thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước Hoạt động xử phạt vi phạm hành chính nói chung, trong lĩnh vực giao thông đường bộ nói riêng hướng tới mục phòng ngừa và chống vi phạm hành chính, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích
Trang 52
hợp pháp của cá nhân, tổ chức, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, nâng cao
hiệu lực quản lý của Nhà nước
Vấn đề xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ
ở Việt Nam hiện nay được điều chỉnh bởi hai “dọc” pháp lý là pháp luật về xử
phạt vi phạm hành chính và pháp luật về giao thông đường bộ Trong những
năm qua, hai hệ thống quy phạm này đã ngày càng được hoàn thiện, tiêu biểu là
sự ra đời của Luật xử phạt vi phạm hành chính năm 2012 (tiền thân là Pháp lệnh
xử phạt vi phạm hành chính năm 2002, sửa đổi bổ sung năm các năm 2007,
2008), Luật Giao thông đường bộ năm 2008 (thay thế Luật giao thôngđường
bộ ngày 29 tháng 6 năm 2001), cùng với chúng là sự ra đời các văn bản hướng
dẫn thi hành của khối các cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền Điều
này đã tạo nên những chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội: Tổ chức giao
thông đã có những chuyển biến rõ rệt; ý thức chấp hành luật giao thông đường
bộ được nâng lên, trật tự lòng đường, vỉa hè thông thoáng hơn, hạn chế ùn tắc
giao thông; công tác quản lý của Nhà nước về trật tự an toàn giao thông đường
bộ được tăng cường, trang bị các phương tiện kỹ thuật thuận lợi cho sự chỉ huy
thống nhất và nhanh chóng ở các đô thị Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp
luật đã được quan tâm, đa dạng hóa với nhiều hình thức, nội dung phong phú,
thiết thực Công tác tuần tra kiểm soát, xử phạt vi phạm có tác dụng răn đe,
phòng ngừa tội phạm
Tuy nhiên, trong những năm qua, tình hình vi phạm hành chính về trật tự
an toàn giao thông (TTATGT) đường bộ ở nước ta diễn biến rất phức tạp, vi
phạm hành chính về TTATGT đường bộ còn mang tính phổ biến Chỉ tính trong
thời gian từ 2008 đến 2013, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) phát hiện
hơn 33 triệu trường hợp vi phạm TTATGT, xử phạt trên 9.676 tỉ đồng Trung
bình mỗi năm, lực lượng CSGT phát hiện và xử phạt trên 6 triệu trường hợp vi
phạm, với tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính trên 1.600 tỉ đồng, số vụ vi
phạm và số tiền phạt năm sau cao hơn năm trước Chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu
23
những giải pháp có căn cứ tác giả đã tập trung nghiên cứu và làm rõ một số vấn đề chính sau đây:
1 Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin về phép duy vật biện chứng, duy vật lịch sử và với việc sử dụng tổng hợp các biện pháp nghiên cứu trên cơ sở các nguồn tài liệu đã thu thập được tác giả đã phân tích đánh giá làm rõ những vấn đề lý luận về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ tiến tới làm cơ sở cho quá trình tiến hành xem xét, đánh giá trong hoạt động thực tiễn xử phạt trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
2 Trên cơ sở những vấn đề lý luận đã được nghiên cứu luận văn đã tập trung
đi sâu khảo sát phân tích làm rõ thực trạng công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk giai đoạn từ năm 2011 đến nửa đầu năm 2016 Với cách tiếp cận từ những vấn đề có liên quan tác động ảnh hưỏng đến hoạt động xử phạt, luận văn tập trung đi sâu phân tích làm rõ thực trạng tình hình vi phạm pháp luật giao thông Làm rõ diễn biến tình hình vi phạm, hành vi
vi phạm, thời gian địa điểm vi phạm, đối tượng gây ra vi phạm… Kết quả nghiên cứu đã cho phép rút ra những nguyên nhân của tình hình vi phạm pháp luật về TTATGT đường bộ và cần phải áp dụng các biện pháp xử phạt là những căn cứ quan trọng về thực tiễn làm cơ sở đề xuất các giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả công tác xử phạt của Cảnh sát Giao thông và quan trọng hơn là phục vụ việc phòng ngừa, ngăn chặn, đấu tranh chống tội phạm trong những năm tới
3 Từ thực trạng hoạt động xử phạt vi phạm hành chính về TTATGT đường
bộ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, luận văn đã đi sâu nghiên cứu khảo sát, phân tích, đánh giá làm rõ thực trạng việc tổ chức hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trên địa bàn tỉnh từ năm 2011 đến 6/2016 Đặc biệt luận văn đã chú trọng nghiên cứu làm rõ những nội dung công việc mà đội ngũ cán bộ Phòng CSGT tỉnh đã làm Với kết quả nghiên cứu đó, trên thực tiễn tác giả đã chỉ rõ những ưu điểm, tồn tại, nguyên nhân của tồn tại này Đây cũng là một trong những cơ sở để đề ra các giải pháp sau này
Trang 622
3.2.2.2 Tăng cường công tác kiểm soát, xử lý nghiêm vi phạm trên phạm vi
toàn tỉnh
3.2.2.3 Đẩy mạnh phong trào chống tiêu cực trong công tác xử phạt hành
chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk:
3.2.2.4 Nâng cao chất lượng đào tạo cho cán bộ, chiến sỹ thực hiện công tác
xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ
3.2.2.5 Tăng cường hiệu quả và chất lượng công tác xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
KẾT LUẬN Giao thông đường bộ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự phát triển kinh
tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và nhu cầu đi lại của nhân dân Nhận thức
được vai trò to lớn của hoạt động giao thông đường bộ, Đảng bộ và lãnh đạo tỉnh
Đắk Lắk đã quan tâm sâu sắc đến việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao nhiều
hoạt động vì mục tiêu trật tự an toàn giao thông Tuy nhiên, tình hình TTATGT
đường bộ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk hiện nay diễn biến khá phức tạp và các cơ quan
chức năng còn nhiều việc phải làm: Hệ thống đường bộ tuy được xây dựng nhiều
tuyến mới nhưng nhiều đoạn đã xuống cấp chưa được đầu tư sửa chữa Phương tiện
giao thông cơ giới đường bộ nhất là ô tô và xe máy tăng nhanh dẫn đến mật độ giao
thông quá lớn trên đường nhất là nơi tập trung đông dân cư Nhận thức của người
tham gia giao thông còn kém do vậy tình trạng vi phạm Luật Giao thông đường bộ
diễn ra mang tính phổ biến mọi lúc, mọi nơi
Trong thời gian tới, với sự phát triển toàn diện về mọi mặt của tình hình kinh
tế - xã hội, sẽ không tránh khỏi hệ luỵ kéo theo sự nảy sinh nhiều hơn những vi
phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ Vì vậy, một thực tế khách
quan đang đòi hỏi phải không ngừng hoàn thiện về lý luận và thực tiễn về hoạt động
xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh
Đắk Lắk Từ những yêu cầu bức xúc về lý luận và thực tiễn, đồng thời để tìm ra
3
năm 2014, lực lượng CSGT toàn quốc đã kiểm tra, lập biên bản 2.584.905 trường hợp vi phạm TTATGT đường bộ; phạt tiền 1.470 tỷ đồng (so với cùng kỳ năm trước số xử lý vi phạm giảm 314.188 trường hợp (-10,8%), tiền phạt tăng 57,2 tỷ (+4,04%); tước giấy phép lái xe 138.675 trường hợp; tạm giữ 313.473 phương tiện các loại [39]
Trước tình hình này, đã có nhiều nguyên nhân được được chỉ ra, trong đó
có nguyên nhân thuộc về công tác phòng chống vi phạm của cơ quan công quyền có liên quan tới sự khiếm khuyết của hệ thống thi hành pháp luật như: triển khai thực hiện luật chưa quyết liệt, chậm phát hiện vi phạm, xử phạt thiếu tính răn đe, xử phạt thiếu nghiêm túc Do vậy, việc nghiên cứu vấn đề xử phạt vi phạm hành chính là cần thiết, không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận, mà còn có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, đặc biệt là đối với những người làm công tác quản lý nhà nước về giao thông đường bộ hay những người nghiên cứu về khoa học luật, khoa học hành chính công
Ở bình diện địa phương, tình trạng vi phạm hành chính giao thông đường
bộ cũng diễn ra ngày cảng nhiều, trong đó có tỉnh Đắk Lắk Đắk Lắk là tỉnh có
hệ thống giao thông khá đa dạng Tỉnh Đắk Lắk có Sân bay Buôn Ma Thuột tuyến từ Buôn Ma Thuột đến các thành phố lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Hà Nội, thành phố Đà Nẵng… Ngoài ra, 14 tỉnh lộ với tổng chiều dài 460 km, có quốc lộ 14 chạy qua nối với thành phố Đà Nẵng qua các tỉnh Gia Lai, Kon Tum và nối với Thành phố Hồ Chí Minh qua Đắk Nông, Bình Phước và Bình Dương Song song với biên giới Campuchia có quốc lộ 14C; Quốc lộ 27 nối thành phố Buôn Ma Thuột với tỉnh Lâm Đồng Quốc lộ
26 từ Đắk Lắk đi tỉnh Khánh Hòa, nối với quốc lộ 1A tại thị trấn Ninh Hoà, huyện Ninh Hoà, tỉnh Khánh Hòa Những tuyến quốc lộ này là mạch máu trung gian quan trọng của vùng Chính vì thế, tình hình vi phạm và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ của tỉnh là một vấn đề quan trọng Làm tốt được hoạt động này, có nghĩa là huyết mạch giao thông của tỉnh
Trang 74
Đắk Lắk sẽ được thông suốt, góp phần lớn vào mục tiêu phát triển kinh tế xã hội
của Đắk Lắk nói riêng và của kinh tế miền Tây Nguyên nói chung
Trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk hiện nay, tình hình vi phạm hành chính trong
lĩnh vực giao thông đường bộ còn diễn biến phức tạp và liên tục có xu hướng
tăng lên Có nhiều nguyên nhân được đề cập, trong đó có ý kiến cho rằng do cơ
sở hạ tầng giao thông chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiều nơi còn xuống cấp
nghiêm trọng trong khi lượng phương tiện giao thông đặc biệt là phương tiện
giao thông cá nhân (chủ yếu là ô tô và xe máy) không ngừng tăng lên; hệ thống
pháp luật giao thông đường bộ và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
giao thông đường bộ còn nhiều hạn chế, chưa nghiêm khắc và mang tính răn đe,
giáo dục cao; năng lực và đạo đức nghề nghiệp của một bộ phận đội ngũ cảnh
sát giao thông chưa cao; ý thức tham gia giao thông của người dân còn kém…
Hiện thực này đã thôi thúc tôi mong muốn tìm hiểu một cách khoa học và có hệ
thống về vấn đề xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ
ở tỉnh Đắk Lắk Đây là một vấn đề chưa từng được nghiên cứu đối với trường
hợp Đắk Lắk
Vì tất cả những lý do trên, tác giả quyết định chọn đề tài: “Xử phạt hành
chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ - từ thực tiễn tỉnh Đắk Lắk” làm đề tài
luận văn tốt nghiệp hệ cao học chuyên ngành Luật Hiến pháp - Hành chính của
mình
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Vấn đề xử phạt hành chính nói chung, trong lĩnh vực giao thông đường
bộ nói riêng luôn nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và giới nghiên
cứu khoa học Một số công trình khoa học tiêu biểu có thể kể đến là:
- Viện Khoa học pháp lý – Bộ Tư pháp (1980), Xử phạt vi phạm hành
chính, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ (mã số 85 98 008), Hà Nội;
Đề tài lần đầu tiên đề cập đến một cách toàn diện về việc xây dựng một
hệ thống khoa học của việc xử phạt vi phạm hành chính Từ đó, đề tài làm nền
21
Chương 3 GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ
TỪ THỰC TIỄN TỈNH ĐẮK LẮK 3.1 Quan điểm nhằm nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở tỉnh Đắk Lắk hiện nay
3.2 Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở Đắk Lắk hiện nay
3.2.1 Giải pháp chung nhằm nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ được khái quát từ thực tiễn tỉnh Đắk Lắk
3.2.1.1 Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính
3.2.1.2 Cần tăng cường quy chuẩn hóa đối với các chủ thể có chức năng xử phạt vi phạm hành chính về TTATGT đường bộ ở Đắk Lắk
3.2.1.3 Tăng cường đào tạo, huấn luyện, bồi dưỡng năng lực nghiệp vụ đấu tranh phòng chống tội phạm cho lực lượng Cảnh sát giao thông khi làm nhiệm
vụ tuần tra kiểm soát, xử phạt vi phạm hành chính về TTATGT đường bộ 3.2.1.4 Hiện đại hóa phương tiện, trang thiết bị phục vụ công tác phát hiện
và ngăn chặn vi phạm hành chính 3.2.1.5 Tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông, góp phần hạn chế vi phạm hành chính
về TTATGT đường bộ 3.2.1.6 Nâng cao chất lượng giám sát Nhà nước, xã hội tới hoạt động xử phạt vi phạm hành chính; xử phạt nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật giao thông đường bộ và các trường hợp sai phạm khác của người thực thi công vụ nhà nước
3.2.2 Giải pháp riêng nhằm nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường cho tỉnh Đắk Lắk
3.2.2.1 Nâng cao năng lực, hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
Trang 820
Một là, sự bất hợp hợp lý của một số quy định trong pháp luật hiện hành
Hai là, năng lực chủ thể xử lý vi phạm hành chính còn chưa đáp ứng
được đòi hỏi thực tiễn
Bốn là, sự phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài ngành trong công tác
xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực vực trật tự an toàn giao thông đường bộ
chưa chặt chẽ, không phát huy được ý thức trách nhiệm mối quan hệ phối hợp và
năng lực công tác của các cơ quan chức năng Nhà nước trong việc thực hiện mục
tiêu đảm bảo vực trật tự an toàn giao thông đường bộ để tập trung nguồn lực đẩy
mạnh phát triển Kinh tế - xã hội
Năm là, ý thức pháp luật của nhiều người tham gia giao thông chưa cao
5
tảng pháp lý nghiên cứu áp dụng cho việc xử phạt vi phạm hành chính trên nhiều lĩnh vực khác nhau trong đó có cả lĩnh vực giao thông đường bộ
- TS Vũ Thư (1996), Chế tài hành chính – Lý luận và thực tiễn, Chuyên
đề hội thảo khoa học về giao thông, Hà Nội;
Tác giả đã đề cập sâu về nội dung chế tài hành chính cả trên phương diện lý luận và thực tiễn Công trình nghiên cứu đã làm tài liệu tham khảo hiệu quả cho nhiều tác giả của các trường Đại học trong cả nước khi hoàn thành giáo trình Luật Hành chính như Học viện Hành chính quốc gia, Đại học Luật Hà Nội…
- Nguyễn Văn Thạch (1997), Trách nhiệm hành chính – Lý luận và
thực tiễn, Chuyên đề Hội thảo về giao thông, Hà Nội;
- PGS.TS Bùi Xuân Đức (2006), Về vi phạm hành chính và hình thức xử
phạt vi phạm hành chính: Những hạn chế và giải pháp đổi mới, Tạp chí Nhà
nước và pháp luật Tác giả nhìn nhận thực tế sâu sắc và đưa ra những hạn chế về cách phân loại vi phạm hành chính và những điểm còn tồn tại, bất hợp lý của hình thức xử phạt vi phạm hành chính được quy định trong Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính 2002 Từ đó, PGS.TS Bùi Xuân Đức đã đưa ra những hướng giải pháp đổi mới làm nền tảng cho việc Nhà nước ban hành Pháp lệnh sửa đổi,
bổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính ngày 02 tháng 4 năm 2008
- Th.S Nguyễn Mạnh Hùng (2006), Tạm giữ tang vật, phương tiện vi
phạm hành chính về giao thông đường bộ cần được áp dụng như thế nào, Tạp
chí Luật học Tác giả Nguyễn Mạnh Hùng đã đề cập đến vấn đề tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính về giao thông đường bộ - một nội dung mà Pháp lệnh xử phạt phạm hành chính năm 2002 còn quy định chưa hoàn thiện Bài viết đã làm cơ sở quan trọng để Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính ngày 02 tháng 4 năm 2008 đề cập hoàn thiện hơn về nội dung này
Trang 96
- TS Trần Minh Hương (2006), Biện pháp xử phạt hành chính khác, Tạp
chí Quản lý Nhà nước Tác giả đã đưa ra được ngoài biện pháp xử phạt hành
chính cơ bản là: phạt tiền, cảnh cáo và trục xuất thì còn có các biện pháp xử phạt
hành chính khác là: Giáo dục tại xã, phường, thị trấn; Đưa vào trường giáo dưỡng;
Đưa vào cơ sở giáo dục; Đưa vào cơ sở chữa bệnh Song điều đáng nói đến của
nội dung bài viết là TS.Trần Minh Hương đã đưa ra những ưu điển và nhược điểm
của những biện pháp này và thực tế khi áp dụng quy định này ở một số địa phương
trong cả nước
Ở cấp độ thấp hơn, các đề tài luận văn liên quan đến đề tài, có thể kể đến:
- Nguyễn Văn Đô (2007), Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
trật tự, an toàn giao thông đường bộ ở Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sỹ
quản lý hành chính công, Học viện Hành chính quốc gia, Hà Nội;
Luận văn của tác giả Nguyễn Văn Đô đề cập đến vấn đề xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên phạm vi toàn quốc khá toàn
diện với lý luận sâu và đặc biệt là bảng số liệu phong phú về nhiều nội dung đã
khái quát được khá rõ về hoạt động về đề tài nghiên cứu Nhưng, nhìn chung thì
Luận văn của tác giả lại khá giống với một bản báo cáo của ngành Công an về
hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực GTĐB trên phạm vi toàn
quốc vì tác giả không có sự đánh giá trên phương diện của người nghiên cứu vấn
đề về những tồn tại của hoạt động trên
- Phạm Trung Hòa (2008), xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn
giao thông đường bộ của cảnh sát giao thông ở Việt Nam, Luận văn Hành chính
công, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội;
Mặc dù chỉ có độ dài 88 trang song Luận văn của tác giả Phạm Trung
Hòa đã đề cập toàn diện về vấn đề xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
GTĐB của Cảnh sát giao thông ở Việt Nam Là luận văn mang tính chuyên
ngành sâu sắc, tác giả đã có lý luận sâu sắc, thực tế rõ ràng và cả những giải
pháp toàn diện cho hoạt động mà đề tài đề cập đến
19
Ðắk Lắk có quốc lộ 14 đi qua nối với Ðà Nẵng qua các tỉnh Gia Lai, Kon Tum và qua tỉnh Đắk Nông, Bình Phước … đến thành phố Hồ Chí Minh Từ thành phố Buôn Ma Thuột có quốc lộ 26 đến thành phố cảng biển Nha Trang, quốc lộ 27 đi thành phố Ðà Lạt đến Phan Rang
Mạng lưới tỉnh lộ đi khắp các huyện, xã trong tỉnh và đến biên giới Cam-Pu-Chia
2.2 Tình hình trật tự an toàn giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong thời gian qua
2.3 Tình hình xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk giai đoạn từ 2011 đến tháng 6/2016
2.3.1 Tổng hợp chung 2.3.2 Kết quả xử phạt theo nhóm hành vi vi phạm 2.3.2.1 Xử phạt hành vi vi phạm quy định về quy tắc giao thông đường
bộ 2.3.2.2 Xử lý hành vi vi phạm quy định về phương tiện giao thông đường
bộ 2.3.2.3 Xử lý hành vi vi phạm quy định về kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ
2.3.2.4 Xử lý hành vi vi phạm quy định về người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ
2.3.2.5 Xử lý vi phạm về quy định vận tải đường bộ 2.3.3 Một số nhận xét, đánh giá
2.3.3.1 Những ưu điểm 2.3.3.2 Những hạn chế, vướng mắc trong công tác xử lý vi phạm hành chính trong giao thông đường bộ ở Đắk Lắk
- Công tác nắm bắt tình hình phát hiện xử lý các hành vi vi phạm chưa
kịp thời, còn bỏ sót nhiều lỗi vi phạm
2.4 Nguyên nhân của các hạn chế, vướng mắc
Trang 1018
1.3.3.1 Các hình thức phạt chính
1.3.3.2 Các hình thức phạt bổ sung
1.3.3.3 Các biện pháp khắc phục hậu quả
1.3.4 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao
thông đường bộ
1.3.5 Thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao
thông đường bộ
1.3.5.1 Thủ tục xử phạt đơn giản
1.3.5.2 Thủ tục xử phạt có lập biên bản vi phạm hành chính
Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH
TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ Ở TỈNH ĐĂK LẮK
THỜI GIAN QUA
2.1 Tổng quan về tỉnh Đắk Lắk
- Vị trí địa lý, diện tích, dân cư, đơn vị hành chính [40], [41], [42]
Tỉnh Đắk Lắk nằm ở trung tâm vùng Tây Nguyên, đầu nguồn của hệ
thống sông Sêrêpôk và một phần của sông Ba, nằm trong khoảng tọa độ địa lý từ
107o28'57" đến 108o59'37" độ kinh Đông và từ 12o9'45" đến 13o25'06" độ vĩ
Bắc, có độ cao trung bình 400 – 800 mét so với mặt nước biển, nằm cách Hà
Nội 1.410 km và cách Thành phố Hồ Chí Minh 350 km
- Địa hình, khí hậu, kinh tế và giao thông
Địa hình của tỉnh rất đa dạng: nằm ở phía Tây và cuối dãy Trường Sơn,
là một cao nguyên rộng lớn, địa hình dốc thoải, lượn sóng, khá bằng phẳng xen
kẽ với các đồng bằng thấp ven theo các sông chính Địa hình của tỉnh có hướng
thấp dần từ Đông Nam sang Tây Bắc
7
- Trần Sơn Hà (2011), cải cách thủ tục hành chính trong xử phạt vi phạm
hành chính về trật tự an toàn giao thông đường bộ ở Việt Nam đến năm 2020,
Luận văn thạc sỹ quản lý hành chính công, Học viện Hành chính quốc gia, Hà Nội
Đề cập đến nội dung khá mới mẻ và mang tính định hướng cho tương lai
về cải cách thủ tục hành chính trong xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực GTĐB đến năm 2020 nhưng tác giả Trần Sơn Hà đã có một công trình nghiên cứu thành công và được Hội đồng khoa học đánh giá cao Vấn đề còn lại là làm thế nào để những định hướng mà luận văn nêu ra sớm được áp dụng trong thực
tế ở Việt Nam hiện nay
Qua khảo sát thấy được, các công trình nghiên cứu đã giải quyết được những vấn đề lý luận cơ bản về xử phạt vi phạm hành chính như: khái niệm, đặc điểm của trách nhiệm hành chính, các yếu tố của vi phạm hành chính, nội dung pháp luật điều chỉnh công tác xử phạt vi phạm hành chính về giao thông đường bộ, Tuy nhiên, việc thực hiện pháp luật xử phạt, xử phạt vi phạm hành chính
về giao thông đường bộ là hoạt động mang tính đặc thù không giống nhau ở mỗi địa phương, do vậy, trong bối cảnh thiếu vắng những công trình nghiên cứu về thực tiễn áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính giao thông đường bộ ở Đắk Lắk, việc tác giả lựa chọn đề tài trên là cần thiết và không bị trùng lặp với các công trình khác đã được công bố
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn Mục đích nghiên cứu của luận văn là làm rõ quy định pháp luật và tình hình thực hiện quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở tỉnh Đắk Lắk, từ đó đề xuất các quan điểm, giải pháp hoàn thiện quy định và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về xử phạt hành chính về giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới
Để hoàn thành được mục đích đặt ra, luận văn tập trung giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu sau đây: