BỘ GIÁO DỤCVÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA NGUYỄN THỊ BÍCH PHƯỢNG TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT VỀ TRẬT TỰ, AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT GIA
Trang 1BỘ GIÁO DỤCVÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN THỊ BÍCH PHƯỢNG
TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT VỀ TRẬT TỰ,
AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT GIAO THÔNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Trang 2Luận văn được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học:
TS NGUYỄN MINH SẢN
Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Thị Phƣợng
Phản biện 2: TS Đặng Thị Bích Liễu
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn,
Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng họp 402C nhà A Hội trường bảo vệ Luận văn Thạc sỹ
Học viện Hành chính Quốc gia Số: 77, Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội Thời gian: vào hồi 14giờ 30 phút ngày 19 tháng 01 năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại thư viện Học viện Hành chính Quốc gia
hoặc trên trang Web của Khoa Sau đại học,
Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài luận văn
Theo thống kê, phân tích hàng năm cho thấy có đến trên 80% số
vụ TNGT xảy ra là do ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông còn kém Mặc dù hệ thống pháp luật trong quản lý và xử phạt
vi phạm giao thông luôn được bổ sung và hoàn thiện, tuy nhiên, tình trạng
vi phạm vẫn tồn tại gây áp lực cho nhà nước và bức xúc trong nhân dân Nguyên nhân cơ bản không chỉ do pháp luật chưa đủ sức răn đe, mà phần lớn là do ý thức của người dân, nhận thức chưa đầy đủ, nhất là công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB đến người dân chưa có hiệu quả
Trong những năm qua, công tác đảm bảo TTATGT đã được Đảng, Quốc hội và Chính phủ tăng cường chỉ đạo các Bộ, Ngành thực hiện nhiều biện pháp quyết liệt để lập lại TTATGT, kiềm chế và giảm TNGT, ùn tắc giao thông, trong đó công tác tuyên truyền, phổ biến được đặt lên hàng đầu
và được coi là một trong những biện pháp quan trọng để góp phần kiềm chế và làm giảm TNGT
Lực lượng CSGT tuy không phải là chủ thể chính trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB, tuy nhiên lại là chủ thể
có nhiều đóng góp tích cực và sâu sắc nhất, giúp chuyển biến và nâng cao
ý thức chấp hành luật giao thông của người dân hiệu quả nhất Thông qua công tác tuyên truyền với nhiều nội dung đa dạng, hình thức phong phú với các đối tượng tuyên truyền, lực lượng CSGT đã góp phần nâng cao nhận thức và ý thức của người dân trong việc chấp hành các quy định của pháp luật
Trên thực tế, người dân chưa thực sự hiểu, biết rõ về pháp luật Trên
Trang 4luật liên quan đến giao thông đường bộ, nhiều người dân chưa thực sự hiểu biết đầy đủ và sâu sắc nội dung của các văn bản, điều đó dẫn tới tình trạng
vi phạm pháp luật và hiểu không đúng theo văn phong của văn bản Đặt ra câu hỏi vậy, hiệu quả của công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật như thế nào trong lĩnh vực đảm bảo TTATGTĐB, đặc biệt của lực lượng CSGT thành phố Hà Nội?
Trong bối cảnh đó, cần thiết phải tiến hành, xây dựng và nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB của lực lượng CSGT thành phố để giúp cho các cơ quan làm chính sách, các cán bộ thực thi công tác này có một cái nhìn khách quan về kết quả đạt được và những vấn đề cần khắc phục Chính vì vậy, tôi đã lựa
chọn đề tài “Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao
thông đường bộ của lực lượng Cảnh sát giao thông thành phố Hà Nội”
làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sỹ chuyên ngành quản lý công của mình
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Tìm hiểu tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài: “Tuyên truyền,
phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Cảnh sát giao thông thành phố Hà Nội” các nhà khoa học tiếp cận
theo nhiều cách, với những cấp độ khác nhau Trong đó, đáng chú ý như:
- Nguyễn Đình Đuân: “Vai trò của lực lượng cảnh sát giao thông
trong phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ ở Việt Nam hiện nay”, Luận văn thạc sỹ Quản lý Hành chính
công, năm 2010
- Đặng Quang Tâm: “Phổ biến, giáo dục pháp luật về an toàn giao
thông, qua thực tiễn tỉnh Quảng Bình”, Luận văn Thạc sĩ ngành Lý luận về
lịch sử nhà nước và pháp luật, năm 2012
Trang 5- Trần Sơn Hà: “Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về trật
tự, an toàn giao thông đường bộ Việt Nam”, Chuyên đề 1 – Luận án tiến sĩ
Quản lý công, năm 2015
Ngoài ra, còn một số bài viết đăng trên các tạp chí chuyên ngành
như: Lê Ngọc Tiến: “Giáo dục pháp luật- biện pháp quan trọng giảm thiểu
tai nạn giao thông đường bộ”, Tạp chí Giao thông vận tải, v.v
Tình hình nghiên cứu trên cho thấy, các đề tài, luận văn và bài báo trong chừng mực nhất định đã góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận
và thực tiễn quan trọng về công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB
Tuy vậy, cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu một cách chuyên biệt về công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB của lực lượng CSGT thành phố Hà Nội Luận văn là công trình khoa học
đầu tiên nghiên cứu một cách toàn diện và chuyên biệt về: “Tuyên truyền,
phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Cảnh sát giao thông thành phố Hà Nội” dưới góc độ Quản lý
công Với kết quả nghiên cứu của luận văn, hy vọng sẽ góp phần khắc phục những tình trạng nêu trên và bổ sung những thiếu sót để giúp người nghiên cứu tìm đọc sau này có cái nhìn chuyên biệt hơn về công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB của lực lượng CSGT thành phố
Hà Nội
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
Để hoàn thành được mục đích đặt ra, luận văn tập trung giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu sau đây:
Một là, phân tích và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về công tác
tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB của lực lượng CSGT
Hai là, phân tích, đánh giá thực trạng công tác tuyên truyền, phổ
Trang 6trong thời gian qua (từ năm 2013 đến nay) Từ đó, rút ra được những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân dẫn đến những hạn chế của công tác này
Ba là, trên cơ sở quán triệt các quan điểm có tính chất chỉ đạo và căn
cứ vào tình hình thực tế tại địa bàn thành phố Hà Nội, đề xuất một số giải pháp góp phần làm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB của lực lượng CSGT thành phố Hà Nội trong thời gian tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là việc thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB của lực lượng CSGT thành phố
- Không gian: tại thành phố Hà Nội
- Thời gian: từ năm 2013 đến nay
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
- Phương pháp luận:
+ Phương pháp luận duy vật biện chứng
+ Phương pháp luận duy vật lịch sử
- Phương pháp nghiên cứu:
+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu
+ Phương pháp quan sát
+ Phương pháp thống kê toán học
Trang 76 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn đề cập và phân tích tương đối toàn diện, có hệ thống về công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB của lực lượng
CSGT thành phố Hà Nội về cả phương diện lý luận và thực tiễn
Luận văn chỉ ra những nét đặc thù về chủ thể, đối tượng, nội dung, phương pháp và hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB của lực lượng CSGT thành phố hiện nay, làm sáng tỏ những yêu cầu khách quan của việc nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB của lực lượng CSGT thành phố
Hà Nội
Luận văn nêu lên các quan điểm, phương hướng của thành phố trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB của lực lượng CSGT thành phố Hà Nội trong thời gian tới
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu gồm 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận về tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật
tự, an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Cảnh sát giao thông;
Chương 2 Thực trạng tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự,
an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Cảnh sát giao thông thành phố Hà Nội;
Chương 3 Phương hướng và giải pháp đảm bảo tuyên truyền, phổ
biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Cảnh sát giao thông thành phố Hà Nội
Trang 8Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN
PHÁP LUẬT VỀ TRẬT TỰ, AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ
CỦA LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT GIAO THÔNG
1.1 TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT VỀ TRẬT TỰ, AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ
1.1.1 Khái niệm tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ
Khái niệm tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB về cơ bản cũng giống với tuyên truyền, phổ biến pháp luật nói chung nhưng khác
ở phạm vi hoạt động được giới hạn ở lĩnh vực giao thông vận tải Có thể hiểu tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB là công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, góp phần tăng cường công tác QLNN về đảm bảo TTATGTĐB, đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về giao thông đường bộ của người tham gia giao thông nhằm bảo TTATGTĐB, từng bước kiềm chế, giảm thiểu TNGT
1.1.2 Đặc điểm tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ
- Về đối tượng và chủ thể tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB
Chủ thể của tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB: các cán bộ làm công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về ATGT có thể kể đến là CSGT, Thanh tra giao thông, giáo viên giảng dạy pháp luật trong các nhà trường, phóng viên, biên tập viên chuyên mục ATGT của các báo, đài phát thanh, vô tuyến truyền hình, các luật gia đang công tác tại cơ quan
Trang 9Tòa án, Viện kiểm sát, Tư pháp, các tổ chức nghề nghiệp (Hội luật gia, Đoàn luật sư, Tư vấn pháp lý )
Đối tượng ở đây có thể là cá nhân, những nhóm cộng đồng xã hội, đó
có thể là cán bộ, công chức, viên chức; công nhân lao động; nông dân, học sinh, sinh viên, thanh niên và thậm chí là cả những người tham gia đảm bảo an toàn giao thông như lực lượng công an, thanh tra… Xét trong mối quan hệ này thì họ là đối tượng được tuyên truyền, phổ biến pháp luật; xét trong mối quan hệ khác họ có thể trở thành các chủ thể tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB
- Về nội dung:
Nội dung tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB phải bao gồm đầy đủ các thông tin pháp luật về TTATGTĐB (bao gồm cả kiến thức pháp luật cơ bản về các văn bản pháp luật thực định); các thông tin về việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực ATGT; thông tin hướng dẫn hành vi pháp luật cụ thể của công dân (quyền, nghĩa vụ pháp luật các quy trình, thủ tục để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp)
Về hình thức:
+ Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng
+ Thông qua tổ chức cuộc thi tìm hiểu về an toàn giao thông
+ Thông qua hoạt động giáo dục pháp luật trong nhà trường
+ Thông qua các loại hình văn hoá, văn nghệ
+ Thông qua hoạt động của đội ngũ cán bộ nòng cốt tại xã, phường, thị trấn
- Phương pháp
Thuyết phục là phương pháp dùng lý lẽ, các luận cứ, luận chứng để hình thành ở mỗi cán bộ, hội viên, nông dân một lập trường mới, có thể thay đổi quan điểm hoặc hành vi của họ về một vấn đề nào đó
Trang 101.2 TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT VỀ TRẬT TỰ, AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT GIAO THÔNG
1.2.1 Khái niệm tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Cảnh sát giao thông
Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB của lực lượng CSGT là công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, góp phần tăng cường công tác QLNN về đảm bảo TTATGTĐB của lực lượng CSGT, đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về giao thông đường bộ của người tham gia giao thông nhằm bảo đảm TTATGTĐB, từng bước kiềm chế, giảm thiểu TNGT
1.2.2 Mục đích tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Cảnh sát giao thông
- Hình thành, làm sâu sắc và từng bước mở rộng hệ thống tri thức pháp luật cho đối tượng, nâng cao hiểu biết pháp luật về TTATGTĐB cho đối tượng
- Hình thành, bồi dưỡng, phát triển niềm tin pháp luật về TTATGTĐB của người tham gia giao thông
- Giáo dục ý thức nhân cách, rèn luyện thói quen, hành vi tuân thủ pháp luật về TTATGTĐB cho đối tượng từ đó nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật về TTATGTĐB
1.2.3 Nội dung tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Cảnh sát giao thông
Nội dung tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB của lực
lượng CSGT tập trung vào các vấn đề cơ bản như sau:
Trang 111.2.3.1 Các quy định của Luật giao thông đường bộ và văn bản hướng dẫn thi hành
1.2.3.2 Các quy định về xử phạt vi phạm hành chính, hình sự trong lĩnh vực giao thông đường bộ
1.2.3.3 Các văn bản của Chính phủ và Bộ ngành khác có liên quan đến công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông
1.2.3.4 Các chủ trương, kế hoạch, giải pháp về bảo đảm trật tự an toàn giao thông của Bộ Công an, Tổng cục Cảnh sát, Cục Cảnh sát giao thông đường bộ, Công an cấp tỉnh, huyện và các đơn vị khác trong ngành Công
an, của Ban An toàn giao thông, Ủy ban nhân dân các cấp
1.2.3.5 Tình hình tai nạn giao thông đường bộ trong toàn quốc; tình hình vi phạm trật tự an toàn giao thông và kết quả xử lý của lực lượng CSGT; các biện pháp phòng ngừa vi phạm, tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông
1.2.3.6 Một số nội dung tuyên truyền tập trung
1.2.4 Hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Cảnh sát giao thông
1.2.4.1 Tuyên truyền miệng
1.2.4.2 Tuyên truyền, phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng 1.2.4.3 Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật về giao thông
1.2.4.4 Tuyên truyền cổ động, triển lãm ảnh về đề tài an toàn giao thông 1.2.4.5 Phát động các phong trào thi đua bảo đảm trật tự an toàn giao thông
1.2.4.6 Tổ chức ký cam kết giữ gìn trật tự an toàn giao thông đối với các
hộ dân, học sinh
1.2.4.7 Biên soạn giáo trình; xây dựng bài giảng, đề cương tuyên truyền
Trang 121.2.5 Nguyên tắc thực hiện tuyên truyền,phổ biến pháp luật về trật tự,
an toàn giao thông đường bộ của lực lượng Cảnh sát giao thông
- Công tác tuyền truyền, phổ biến pháp luật về TTATGTĐB phải lấy luật giao thông đường bộ, đường sắt và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan để làm nội dung tuyên truyền;
- Công tác tuyền truyền, phổ biến pháp luật về giao thông được thực hiện theo kế hoạch, nội dung thống nhất trên cơ sở phân công, phân cấp trách nhiệm cụ thể;
- Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về ATGT cần được thực hiện thường xuyên, liên tục cho các đối tượng liên quan;
- Nội dung và hình thức tuyên truyền, phổ biến phải chính xác, dễ hiểu và phù hợp với từng đối tượng;
- Công tác tuyên truyền, phổ biến phải nhanh và kịp thời, cần có sự cập nhật liên tục và có hệ thống về các văn bản quy phạm pháp luật mới hoặc các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan đến TTATGTĐB
- Các cơ quan, đơn vị trong lực lượng CSGTcó trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về giao thông cho cán bộ, chiến sĩ, nhân viên thuộc thẩm quyền quản lý
1.2.6 Tổ chức, nhiệm vụ quyền hạn và trách nhiệm của lực lượng Cảnh sát giao thông trong việc đảm bảo trật tự, an toàn giao thông đường bộ
1.2.6.1 Tổ chức
1.2.6.2 Nhiệm vụ, quyền hạn của lực lượng Cảnh sát giao thông
1.2.6.3 Trách nhiệm của lực lượng Cảnh sát giao thông
1.3 VAI TRÒ CỦA LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT GIAO THÔNG
TRONG TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT VỀ TRẬT TỰ,
AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ