Lý do chọn đề tài Xã, phường, thị trấn cấp xã là cấp thấp nhất, có vai trò quan trọng trong hệ thống chính quyền bốn cấp ở nước ta hiện nay, Thực tiễn cho thấy, nơi nào chính quyền xã,
Trang 1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN THÙY NHUNG
CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC PHƯỜNG THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ
Chuyên ngành : Quản lý công
Mã số : 60 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
HÀ NỘI – NĂM 2016
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Hải Phản biện 1:PGS.TS Ngô Thành Can
Phản biện 2: PGS.TS Vũ Thị Loan
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm
luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng họp 402C, Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số:77- Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Đống Đa – TP.Hà Nội
Thời gian: vào hồi 14 giờ 00 ngày 16 tháng
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Xã, phường, thị trấn (cấp xã) là cấp thấp nhất, có vai trò quan trọng trong hệ thống chính quyền bốn cấp ở nước ta hiện nay, Thực tiễn cho thấy, nơi nào chính quyền
xã, phường, thị trấn hoạt động có hiệu quả thì ở đó, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được thực thi nghiêm minh, kinh tế - xã hội phát triển, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao Chất lượng công chức
cơ sở ảnh hưởng trực tiếp đến sức mạnh của hệ thống chính trị ở cơ sở, tác động trực tiếp đến sự nghiệp đổi mới của Đảng và Nhà nước
Ngày 01/01/2016, Luật Tổ chức chính quyền địa phương chính thức có hiệu lực, là cơ sở pháp lý để củng
cố, hoàn thiện tổ chức và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương các cấp Theo đó, quản
lý đô thị phải có tính thống nhất, đồng bộ, tính đa diện, đa chiều, xử lý trên nhiều khía cạnh, góc độ khác nhau Để đảm bảo việc quản lý nhà nước ở đô thị tập trung, thống nhất, thông suốt, nhanh nhạy, có hiệu lực, hiệu quả cao thì chất lượng đội ngũ công chức đặc biệt là công chức cơ sở đóng vai trò quyết định Tuy nhiên, thực trạng chất lượng công chức phường hiện nay vẫn còn nhiều mặt yếu kém, bất cập trong lề lối, tác phong, phương pháp làm việc và vận động quần chúng nhân dân
Trước yêu cầu công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước và nhu cầu xây dựng thành phố Việt Trì thành đô thị trung tâm động lực phát triển quan trọng của vùng trung
du và miền núi phía Bắc, đòi hỏi phải nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và công chức phường nói riêng Xuất phát từ những lý do trên, việc
Trang 4Trì, tỉnh Phú Thọ là rất cấp thiết và có ý nghĩa quan trọng
cả về mặt lý luận và thực tiễn
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Vấn đề chính quyền cơ sở và chất lượng công chức
đã được nhiều chuyên gia, nhà khoa học và nhiều công trình khoa học nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau
Có thể liệt kê một số công trình nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực trên như sau:
* Các công trình nghiên cứu được xuất bản thành sách:
PGS.TS Nguyễn Phú Trọng và PGS.TS Trần Xuân
Sầm (2001), “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, NXB Chính trị Quốc gia, Hà
Nội TS.Nguyễn Văn Sáu và GS.Hồ Văn Thông (2003),
Thực hiện quy chế dân chủ và xây dựng chính quyền cấp
xã ở nước ta hiện nay, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia,
Hà Nội TS.Thang Văn Phúc và TS.Nguyễn Minh Phương
(2005), Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán
bộ, công chức, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
TS Nguyễn Hữu Đức, Th.S Phan Văn Hùng (2010), Xác
định tiêu chuẩn và phương pháp đánh giá chính quyền xã trong sạch vững mạnh, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia,
Hà Nội
* Các bài viết, nghiên cứu được đăng trên các tạp chí:
ThS.Trần Thị Hạnh (2015) “Chất lượng đội ngũ cán
bộ, công chức cấp xã từ sau Hội nghị Trung ương 5 khóa
IX và một số kiến nghị”, Tạp chí điện tử Cộng sản, (ngày
03/7/2015) ThS.Vũ Thúy Hiền (2014) “Xác định năng
lực của công chức cấp xã trong thực thi công vụ”, Tạp chí
Tổ chức Nhà nước, (số 3) tr.17-19 Nguyễn Huy Kiệm
Trang 5(2013) “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu
quả của hệ thống chính trị ở cơ sở”, Tạp chí điện tử Tổ
cấp Bộ: Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở theo Nghị quyết
Trung ương 5 (khóa IX), Hà Nội Trần Thị Kim Dung
(2011), Nâng cao năng lực cán bộ, công chức cấp xã ở
tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn hiện nay, Luận văn thạc sĩ
Luật học, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội Nguyễn Thị
Kim Ngân (2014), Chất lượng công chức cấp xã huyện
Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, Luận văn thạc sĩ Quản lý hành
chính công, Học viện Hành chính Quốc gia
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tƣợng nghiên cứu Luận văn tập trung nghiên cứu
chất lượng công chức phường thành phố Việt Trì, tỉnh Phú
Thọ
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Trang 6- Về không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu chất
lượng công chức 13 phường trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
- Về thời gian: Dữ liệu sử dụng trong luận văn từ
năm 2011 đến năm 2015
- Về khách thể nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu
chất lượng công chức phường trên địa bàn thành phố Việt Trì, cụ thể gồm các chức danh:Văn phòng – Thống kê; Địa chính – Xây dựng – Đô thị và Môi trường; Tài chính – Kế toán; Tư pháp – Hộ tịch; Văn hóa – Xã hội
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 5.1 Phương pháp luận
Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận
và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin; tư tưởng
Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ
5.2 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp chuyên gia
- Phương pháp điều tra xã hội học
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Ý nghĩa lý luận
Luận văn góp phần làm rõ cơ sở lý luận của chất lượng công chức phường; đặc biệt xây dựng được các tiêu chí đánh giá chất lượng công chức phường, qua đó bổ sung và làm phong phú thêm khoa học quản lý công nói chung và quản lý nguồn nhân lực trong khu vực công nói riêng
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công chức phường thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ; có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu
và ứng dụng tại tỉnh Phú Thọ;
Trang 7Các giải pháp của luận văn sẽ góp phần giúp cho thành phố Việt Trì có cái nhìn toàn diện hơn trong việc nâng cao chất lượng công chức phường nhằm hướng đến mục tiêu nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức phường thành phố Việt Trì
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý về chất lượng công chức phường
Chương 2: Thực trạng chất lượng công chức phường thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng công chức phường thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
Trang 8Chương 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ CHẤT LƯỢNG
CÔNG CHỨC PHƯỜNG 1.1 Công chức phường
1.1.1 Khái niệm công chức phường
Công chức phường là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc UBND phường, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước
1.1.2 Vị trí, vai trò của công chức phường
Công chức phường có vai trò quan trọng trong quản
lý và tổ chức công việc của UBND phường, trực tiếp bảo đảm kỷ cương phép nước tại cơ sở, bảo vệ các quyền tự do dân chủ, quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân
Công chức phường là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, là nhân tố quyết định đến sự thành bại của cách mạng, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng
Công chức phường còn là một trong những nguồn quan trọng cung cấp nguồn cho cán bộ các cấp
Công chức phường có vai trò rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến việc xây dựng và củng cố hệ thống chính trị cơ sở, tác động trực tiếp đến sự nghiệp cách mạng và đổi mới của Đảng và Nhà nước ta hiện nay
1.1.3 Đặc điểm công chức phường
Công chức phường mang đầy đủ những đặc điểm của công chức nói chung đó là:
- Là công dân Việt Nam;
- Được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, giữ chức
vụ, chức danh và làm việc liên tục trong cơ quan Nhà nước;
Trang 9- Trong biên chế, hưởng lương từ ngân sách nhà nước và các chế độ có liên quan theo quy định của pháp luật
Tuy nhiên, do vị trí, vai trò của cấp cơ sở nên đội ngũ công chức phường có những đặc điểm mang tính đặc thù như sau:
Thứ nhất, đội ngũ công chức phường là những
người thực thi hoạt động công vụ ở cơ sở Họ là người trực tiếp làm việc với người dân trên địa bàn phường
Thứ hai, đội ngũ công chức phường được nhà nước
đảm bảo những điều kiện cần thiết, quyền lợi chính đáng
để có khả năng và yên tâm thực thi công vụ
Thứ ba, công chức phường hầu hết là người địa
phương, sinh sống tại địa phương, có quan hệ gắn bó mật thiết với nhân dân Do đó, công chức phường luôn chịu tác động của các mối quan hệ đan xen, phức tạp
Thứ tư, hoạt động công vụ của công chức phường là
một hoạt động đa dạng và phức tạp, đòi hỏi phải thực hiện thường xuyên và chuyên nghiệp
1.1.4 Tiêu chuẩn, nhiệm vụ của công chức phường
Tiêu chuẩn, nhiệm vụ của công chức phường được quy định tại Thông tư 06/2012/TT-BNV của Bộ Nội vụ ngày 30/10/2012 hướng dẫn về chức trách, tiêu chuẩn cụ thể, nhiệm vụ và tuyển dụng công chức xã, phường, thị trấn
1.2 Chất lượng công chức phường
1.2.1 Khái niệm chất lượng công chức phường
Chất lượng công chức phường là tổng hợp các tiêu chí về phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức và trình độ văn hóa, chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, cũng như khả
Trang 10năng hoàn thành nhiệm vụ được giao của công chức phường
1.2.2 Các tiêu chí đánh giá chất lượng công chức phường
1.2.2.1 Phẩm chất chính trị
Phẩm chất chính trị của công chức phường được biểu hiện ở sự tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, kiên định với mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Phẩm chất chính trị của công chức phường còn được biểu hiện thông qua thái độ phục vụ nhân dân, tinh thần gương mẫu trong công tác, tinh thần trách nhiệm đối với đời sống của nhân dân tại địa phương
1.2.2.2 Phẩm chất đạo đức
Đạo đức của công chức phường gồm 2 mặt cơ bản: đạo đức cá nhân và đạo đức công vụ Đạo đức cá nhân của công chức phường thể hiện ở tinh thần và ý thức biết tôn trọng, giữ gìn, kỷ luật, kỷ cương, sống và làm việc theo pháp luật, có lối sống lành mạnh, không tham ô, lãng phí,
có trách nhiệm trong thực thi công vụ, ứng xử đúng đắn trong quan hệ gia đình, bạn bè, hàng xóm, láng giềng và trong xã hội Đạo đức công vụ của công chức phường được thể hiện trước hết ở tinh thần trách nhiệm và đề cao kỷ luật trong thực thi công vụ
1.2.2.3 Trình độ
- Trình độ văn hoá: Trình độ văn hóa là nền tảng
cho nhận thức, tiếp thu đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và triển khai các chủ trương chính sách đó vào thực tiến
- Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: là những kiến
thức chuyên sâu về một lĩnh vực nhất định được biểu hiện qua những cấp độ: Sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học và sau đại học
Trang 11- Trình độ tin học: là mức độ kiến thức đạt được
trong lĩnh vực tin học của công chức thể hiện thông qua bằng cấp, chứng chỉ mà công chức có được và thông qua việc sử dụng thành thạo máy vi tính, ứng dụng công nghệ thông tin vào giải quyết công việc
- Trình độ ngoại ngữ: Hiện nay, chưa có văn bản
nào quy định cụ thể về trình độ ngoại ngữ đối với công chức phường Tuy nhiên, UBND các tỉnh, thành phố căn
cứ vào điều kiện cụ thể để quy định nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của địa phương mình
- Trình độ lý luận chính trị là cơ sở xác định quan
điểm, lập trường giai cấp công nhân của công chức phường
- Trình độ quản lý nhà nước: Kiến thức quản lý nhà
nước giúp cho công chức hiểu được nhiệm vụ, quyền hạn của mình, hiểu được công cụ quản lý, kỹ năng điều hành
ra sao để từ đó vận dụng linh hoạt vào giải quyết những tình huống, vụ việc cụ thể đảm bảo hiệu quả và theo đúng quy định của pháp luật
1.2.2.4 Kỹ năng nghề nghiệp
Kỹ năng nghề nghiệp là tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng công chức phường khi thực thi nhiệm vụ Công chức phường cần có những kỹ năng nhất định để thực thi nhiệm vụ Cụ thể là:
*Nhóm kỹ năng, kỹ thuật liên quan đến khả năng nắm vững các phương pháp sử dụng các phương tiện, kiến thức về một lĩnh vực cụ thể nào đó như kỹ năng tin học văn phòng, kỹ năng ứng dụng phần mềm giải quyết công việc
* Nhóm kỹ năng quan hệ liên quan đến khả năng giao tiếp, phối hợp, chia sẻ, động viên, thu hút người khác:
Trang 12* Nhóm kỹ năng tổng hợp, tư duy như kỹ năng tiếp nhận và xử lý thông tin, kỹ năng viết báo cáo như: Kỹ
năng tiếp nhận và xử lý thông tin, Kỹ năng viết báo cáo
1.2.2.5 Thái độ của công chức
Thái độ, hành vi của công chức trong thực thi công
vụ được thể hiện thông qua tác phong, phong cách làm việc của cá nhân; trách nhiệm trong công việc và thái độ phục vụ nhân dân
1.2.2.6 Kết quả thực hiện công việc
Kết quả thực hiện nhiệm vụ của công chức phường được thể hiện ở khối lượng, chất lượng, tiến độ, hiệu quả công việc trong các vị trí, từng thời gian
1.2.2.7 Kinh nghiệm công tác
Kinh nghiệm phụ thuộc vào thời gian công tác nói chung và thời gian đảm nhiệm vị trí, chức danh cụ thể nào
đó nói riêng của công chức phường
1.2.2.8 Sự hài lòng của công dân
Các tiêu chí đánh giá sự hài lòng của công dân gồm: Thái độ phục vụ của công chức phường đối với tổ chức, công dân; Cách hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính của công chức phường; Kết quả giải quyết thủ tục hành chính của công chức phường
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công chức phường
1.3.1 Đào tạo, bồi dưỡng công chức
Chất lượng công chức phường hình thành và chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó chủ yếu và quan trọng là thông qua đào tạo, bồi dưỡng
1.3.2 Cơ chế tuyển dụng và sử dụng công chức
Cơ chế tuyển dụng, sử dụng có ảnh hưởng lớn đến chất lượng công chức phường,
1.3.3 Chế độ đãi ngộ đối với công chức phường
Trang 13Chế độ, chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ công chức vừa là công cụ, vừa là động lực làm việc cho công chức, vừa là cơ sở để xây dựng và phát triển đội ngũ công chức
1.3.4 Công tác đánh giá, kiểm tra, giám sát đối với công chức phường
Môi trường làm việc tốt là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển của công chức phường cũng như quyết định đến chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị
1.4 Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng công chức phường
1.4.1 Yêu cầu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
1.4.2 Yêu cầu của cuộc cải cách hành chính 1.4.3 Yêu cầu của phát triển kinh tế xã hội và quản lý chính quyền đô thị
Tiểu kết chương 1